Hotaru no Haka (1988)

Grave of the fireflies is nu niet bepaald de meest ideale film om met mijn kinderen bekeken te hebben. Nu, met de nodige uitleg en ondersteuning moet het wel kunnen, denk ik. Grave of the fireflies is een geweldige Japanse animatiefilm geworden van Ghibli. Het is een tijdloze anti-oorlogsfilm die je tot in het diepst van je ziel raakt. Ook de montage is knap en versterkt de film alleen maar. Die scène in het treinstation met de opduikende verschijning van Seita/Setsuko is knap.

We schrijven 1945 in Japan. De oorlog loopt op zijn einde, maar vele dorpen en steden worden regelmatig bestookt door luchtaanvallen. Teenager Seita en zijn kleine zusje Setsuko groeien op onder deze omstandigheden en worden door de oorlog wees. Grave of the fireflies is heel stijlvol en de zachte geweldige muziek is melancholisch. Er is veel oog voor detail en symboliek. De film vervat meerdere lagen en de relatie tussen Seiko en Setsuko staat centraal. Onvoorwaardelijke opoffering en liefde staat in schril contrast met de egocentrische onverschilligheid van de buitenwereld. Over dit laatste wordt geen oordeel uitgesproken, maar wordt door de kijker louter waargenomen. Sommige standpunten kunnen door zware omstandigheden zelfs genuanceerd worden. Ondanks de ontberingen, het verlies van de moeder en een thuis is het kleine zusje best gelukkig in hun modderpoel. Het verhaal is erg innemend, ontroerend en tegelijk hard.
De film toont de gevolgen van de oorlog. Het is een plek waar naast soldaten ook de bevolking erg onder lijdt. Het is geen zorgeloze plek om kinderen te laten opgroeien. Tieners worden gedwongen volwassen taken op zich te nemen. Andere kinderen krijgen geen moment om te rouwen of om verdriet te hebben. Het (harde) leven gaat verder. Er is niets heldhalftigs aan oorlogvoeren. Tot die conclusie komt Seita uiteindelijk ook ...

Ondanks alles is de veerkracht en het optimisme van Seita bewonderenswaardig. Het zijn vaak de kleine dingen die kleur geven aan het leven, de kleine dingen die de ellende even doen vergeten. De vuurvliegjes en de muziek geven een extra dimensie aan de eenvoud van het leven. Grave of the fireflies is er eentje om te koesteren, eentje om nooit te vergeten. Een absolute aanrader!

Ik heb nooit aan deze film willen beginnen wegens zielig, en dat had ik beter zo kunnen laten. Want het is het zieligste dat ik ooit heb gezien, wou eigenlijk dat ik hem niet had gekeken.

De film geeft ook geen sprankje hoop, alsof de makers je eigenlijk alleen maar zo down mogelijk willen krijgen. Het plot heeft ook verder niet meer om het lijf dan de twee kinderen en hun beslommeringen. Op zich niks mis mee natuurlijk (er zitten ook hartverwarmende en vermakelijke scènes bij) maar het krijgt op deze manier, en met dit einde, wel bijna iets van effectbejag, zeker nog met die flashbacks en die 'schimmen' van Satsuko die je er nog even aan herinneren hoe lief en speels ze was. Tja.

Maar afgezien daarvan is het wel gewoon goed. Misschien soms iets 'kaler' en simpeler dan andere Ghibli's, hoewel er ook wel genoeg mooie sfeervolle scènes inzitten. De personages, en dan met name het meisje is spot on neergezet, maar dat geldt eigenlijk altijd wel voor kleine kinderen in dit soort animaties. Extra wrang dat ze zo schattig en realistisch is, gezien het lot dat haar wacht.

Misschien dat het 'ronder' was geweest als we de de beginscène nog eens zouden zien aan het einde, dat had ik zelf wel verwacht, het eindigt misschien net wat abrupt, maar het tranendal was zonder dat eigenlijk ook wel compleet.

Hoef hem nooit meer te zien.

4*

Ik heb Grave of the Fireflies heel lang geleden al eens gezien (in 2003) en toen vond ik hem wel goed, maar niet geweldig, want (zo schreef ik ergens) "ik miste een verhaal". Ik gaf hem twee jaar later op MM 'slechts' een 3,5*.

Nu na 16 jaar heb ik de film herkeken en ik moet zeggen, ik ben er een stuk positiever over dan toen. Het hartverscheurende verhaal van de twee kinderen ráákt je gewoon en met name de aandoenlijke Setsuko is overtuigend neergezet in zowel haar gedragingen als animatie.

Net als andere Ghibli's uit de jaren '80 (Kiki's Delivery Service en My Neighbour Totoro) is de sfeer subliem. De landelijke taferelen, tegen de achtergrond van het einde van de Tweede Wereldoorlog, de vuurvliegjes, de dorpjes. Het zijn de kleine dingen die ik 16 jaar later veel meer op waarde weet te schatten.

Sterker nog, deze film hoort wat mij betreft wel in mijn Ghibli top 5 thuis.

Daarom een dikke punt opgehoogd naar 4,5*

Sterk.

Ik ben totaal geen fan van anime, maar Grave of the Fireflies is te vinden in zo ontzettend veel filmlijsten dat het op z'n minst een kijkbeurt verdiende. Film is verder ook totaal niet moeilijk te vinden, dus waarom geen kans geven? Het viel me ook niet tegen, sterker, dit is zeker 1 van de sterkste Japanse animaties die ik heb gezien.

Overigens ook de minst vrolijke Ghibli-film die ik heb gezien. De andere Ghiblis stralen toch wel een vorm van kinderlijkheid uit en bovendien neemt de fantasy die films ook voornamelijk en vaak over. Aangezien het merendeel ook op een wat jongere doelgroep gericht lijkt te zijn zou je niet meteen verwachten dat 1 van de best beoordeelde Ghiblis een oorlogsdrama is.

De animatie is niet zo knap als bij de andere Ghiblis, maar mag nog steeds enkele sterke scenes vieren. Scenes zoals met die vuurvliegjes blijven verdiend iconisch, maar hier en daar is het wel wat gedateerd. Ik vond het wel jammer dat de film niet echt groots kon uitpakken qua animatie (zoals een stilstaande i.p.v. bewegende brandende stad in de achtergrond, toch wel een gemiste kans) maar verder ziet het er ook niet storend uit. Gewoon wat ouder.

Sound editing had ook wel iets intenser gemogen, maar dat zijn dingetjes die met het verhaal zelf snel te vergeven zijn. De personages weten dit namelijk goed te verbloemen. Grave of the Fireflies stopt veel details in de ontwikkeling hiervan, waardoor het al snel beter aankomt. Voice-acting van dat kleine meisje is ook echt geweldig. Jongen is iets minder, maar mag er ook zeker zijn.

Ook fijn dat Ghibli hier diens ridicule characterdesigns ook heeft ingehouden, al zijn er zeker nog trekjes te merken. Toch is het totaal niet storend, want de film zelf neemt je hoe dan ook mee. Het raakt, ontroerd en sleept je mee in de geanimeerde wereld. Dit overkomt me niet zo heel vaak, maar ik moet toch zeggen dat ik voor de volledige speelduur geboeid heb gekeken.

Sterke film met een hartverscheurende finale. Tot tranen kwam het niet, maar ik had het wel even moeilijk richting het einde. Ik denk dat ik niet echt meer kan huilen tijdens films voorlopig, maar dit was wel de meest emotionele film sinds tijden. Het weet erg te boeien, en voor een beperkte speelduur wordt er zo ongelooflijk veel meegegeven aan de personages dat het moeilijk is om niet meegevoerd te worden. Sterk geheel. Het zal geen favoriet worden, maar de status verdient het absoluut.

Sfeervolle, bijzonder verdrietige animatiefilm over broer en zus Seita en Setsuko, die aan het einde van de Tweede Wereldoorlog moeten zien te overleven in een gebombardeerd Japan. Mooi geanimeerd, simpel maar doeltreffend, waarbij vooral de twee hoofdpersonen knap tot leven gebracht worden met minimale middelen. Wellicht iets te deprimerend, met slechts een sprankje hoop hier en daar, maar de emotionele kracht van de film is onmiskenbaar.

Met de OS op de achtergrond nog maar effe een filmpje en dat werd deze Grave of the Fireflies die ik tot mijn grote verrassing wist te vinden op een site met alleen maar animatie waar Mononoko-Hime ook op te zien valt. Enige probleem was dat het niet te casten viel naar de tv maar met goede kwaliteit en Engelse subs was daf geen enkele zorg, dus de laptop maar op schoot. En ja, daar is mijn standaard verhaal en punt weer over animatie, ik kijkt het vanwege de lijst, en als het goed is zal ik het ook een knap cijfer geven maar het blijft animatie. Maar dat lijkt met de eerste fase van GotF toch anders uit te pakken.

Natuurlijk is het mooi gemaakt, sterk van meet af aan ook de kwaliteit van de geluidsmontage, en na de eerste tonen van de soundtrack weet ik dat tragiek en ellende de hoofdmoot gaat zijn en het gevoel en emotie aangesproken gaan worden. En natuurlijk is dat altijd beter dan steden met geesten, reuze babys, vliegende draken en weet wat voor andere wezens dat zich op houdt in bossen. De opening van GotF liegt er dan ook niet om met de brandbom bombardementen van de Amerikanen waar ik wel eens over gelezen heb, in het geval van Tokio, dat mensen uit paniek in de de rivier sprongen maar die al dermate was opgewarmd dat ze leven werden gekookt. Dan is de Little Boy of Fat Man op het hoofd en done with it nog niet eens zo heel erg. Het beeld vervolgt zich met een wegvaagde stad, verwrongen lijken en het onvermijdelijke nieuws rond moeder. Dit is toch zeker niet voor kinderen zou ik zeggen, want dit zijn ronduit afschrikkende beelden animatie of niet.

De film vervolgt zich met een beeld waar broer en zus het leven weer proberen op te pakken maar lopen net als in Lore, onlangs gekeken, aan tegen de hardheid van de mens die veroordeeld, egoïstisch gedrag vertoont en praktische in alle staten is. De vijand komt niet zozeer van boven maar schuilt ook onder de mensen en zelfs familie om je heen. In het verder op zich simpele verhaal komt vooral de struggle to survive naar voren waar de Japanners ook maar gewoon mensen waren die zuchten en leden onder de oorlogshandelingen en daarmee een beeld betreft waar we zelden iets van horen of zien. De ellende die volgt plus ontknoping liegt er vervolgens niet om wat deze anti oorlogsfilm betreft en is zoals verwacht met tragiek en emotie overladen.

Verrassen doet deze GotF bij fasen met een goed oorlogsbeeld en diens ellende, toch duurt de fase en het overleven er na wel eens wat te lang en is regelmatig een herhaling dat ik me toch afvraag of hier niet meer uit te halen geweest was. Desalniettemin maakt het geheel een goede indruk en ben ik gul vanmiddag met vier sterren, al zou het alleen maar gaan om het feit dat het serieuze zaken behandeld en geen fantasie shit.

Prachtig.

Een anime die mij in beroering kan brengen: ik had het niet meer verwacht na een aantal mindere kijkervaringen van Ghibli-producties. Dit is wel de eerste film die het fantasie-element achterwege laat en vol inzet op het menselijke. Dat pakt wonderwel goed uit.

Vanaf de eerste scène zat ik direct in de film en hoewel je dan weet wat er zich zal afspelen, kost het nauwelijks moeite om mee te gaan in dat tragische verhaal vol ontbering en onmenselijkheid. Dat wordt soms iets té ver doorgedreven. Een aantal nuances ontbreken - ik kan niet geloven dat zo goed als élke omstaander de andere kant uitkijkt.

Ook een aantal pijnpunten uit mijn eerdere Ghibli-ervaringen blijven overeind: de personages vind ik er lelijk uitzien en de animatie is mij eveneens niet vlot genoeg. Dat gezegd zijnde blijven de achtergronden wél zeer de moeite en er wordt hier ook voldoende met kleur gedaan, wat voor een heel aantal visueel mooie scènes zorgt.

In ieder geval zorgt de totaalsom voor een zeer geslaagde kijkervaring. Voor mij ook een zeer verrassende, al denk ik dat de liefhebbers van het genre deze bijna per definitie goed gaan vinden. Mijn score is ietwat naar boven afgerond, maar kom: voor die keer dat ik nog eens écht ontroerd geraakt ben..

4,5

Niet de beste van Studio Ghibli, maar alsnog de moeite waard. Grave of the fireflies mikt toch meer op realisme dan een hoop andere films van deze studio, ik miste dat magische tintje een beetje. Maar los van dat is het een mooi, emotioneel en pijnlijk verhaal over twee kinderen die overleven moeten in een door oorlog gesloopt Japan. Het ziet en klinkt weer prachtig, maar ik had er toch net iets meer van verwacht. Het raakte me niet zo als bij een aantal andere users als ik de reviews hier zo lees.

3,5*

Hartverscheurend. Voor het eerst in jaren dat een film me heeft laten huilen, een volwassen vent. Zo'n simpel verhaal als je ernaar kijkt en je weet vanaf het begin al hoe het zal eindigen en toch zo'n langdurige emotionele impact die het achterlaat, een masterclass van storytelling en karakters. 5 sterren voor de film, en toch kijk ik hem waarschijnlijk nooit meer opnieuw en wil ik ook eigenlijk dat ik het nooit had gezien.

Erg mooi, heel droevig ook.

Als je aan Gaza denkt, dan geloof je wel dat er zulke taferelen plaatsvinden as we speak.

Weeskinderen die er alleen voor staan en tot overleving gedwongen worden.

Nu is Grave of the Fireflies niet allemaal ellende en miserie. De film kent ook heel wat mooie momenten over zorgzaamheid en affectie tussen broer en zus. Seito zet het jongere zusje Setsuko altijd voorop en probeert de oorlogsontberingen te verzachten op veel manieren. Zeker één van de mooiste Ghibli's die ik tot nu toe gezien heb. Knappe animatie van de personages. Een film die in het hart knijpt. Vind ik veel beter dan die fantasy films van hen.

Ik ben bang dat ik niet zo van de Japanse animatiefilms ben: zelfs het veelgeprezen Spirited Away deed me niet heel veel en dat geldt helaas ook voor Grave of the Fireflies. Ik vond het een saaie film met weinig verhaal: een jongen en z’n klein zusje blijven achter als wezen tijdens de oorlog, worden opgevangen door een gemene tante waarna ze in een grot gaan wonen en hij moet gaan stelen om aan voedsel te komen. Pas tegen het einde als het zusje ziek wordt en uiteindelijk sterft van de honger wordt de film ontroerend, zelfs als de animatie afstand schept en begrijp ik niet goed waarom de jongen niet eerder het geld van hun moeder van de bank heeft gehaald om haar te voeden. Ik kan er niet meer voor geven dan een zesje: natuurlijk is de dood van een kind aangrijpend en de liefde tussen broer en zus ontroerend maar ik zie niet wat het briljante van de film is. Ik was nog even bang dat de film opnieuw is uitgebracht vanwege de parallel met de toestand in Gaza waarbij we nu ook al de Japanners moeten zien als de slachtoffers in de Tweede Wereldoorlog maar de film is zelf (gelukkig) niet politiek. De symboliek van de vuurvliegjes – die denk ik primair staan voor de zielen van de (te jong) gestorvenen (maar ook voor de dood die bommenwerpers en het vuur brengen) – is overigens wel mooi.

Gelukkig moest ik meteen na afloop ergens anders heen. Anders zat ik waarschijnlijk nog steeds te snikken en te jammeren in de cinemazaal, langzaam opgaand in de tapijtwanden in de hoop dat iemand me uit deze existentiële crisis kwam bevrijden.

Alle grappen opzij: ik had nooit verwacht dat dit mij zó hard zou raken. Het is zwaar materiaal, dat zeker. Maar tijdens de film was ik vooral aan het kijken, niet echt aan het meeleven. Pas tegen het einde merkte ik hoe gehecht ik geraakt was aan Seita en Setsuko. Twee fascinerende, uitstekend geschreven personages. Ze hebben allebei hun goede en slechte kanten, wat hen menselijk maakt. Seita neemt niet altijd de juiste beslissingen, en dat is uiteindelijk ook mee de reden waarom zijn zusje sterft. Hard om te aanvaarden, maar net dat maakt deze film zo sterk.

Elk shot is een schilderij, pure kunst. Je kan zeggen dat we dat gewoon zijn van een Ghibli-film, maar verdorie, ik blijf er versteld van hoe levend die wereld aanvoelt, zelfs in de donkerste tijden. Er zit zoveel liefde in elke scène. De muziek is even prachtig en bezorgde me meermaals kippenvel.

Ik ben zo blij dat ik dit op groot scherm heb mogen zien, want ik weet dat het de ervaring alleen maar versterkte. Ik ben er nog steeds niet helemaal van bekomen.

En dan had ik daarna een vertoning van het hilarisch slechte Birdemic ingepland. Mensen in deze nieuwe zaal vroegen me letterlijk of het wel ging, omdat mijn stem nog steeds trilde.

Help dit arm emotioneel stuk vreten, alstublieft.

4,5*