Hotaru no Haka (1988)

Prachtige film, geen woorden voor. Vooral het liedje Home Sweet Home aan het einde van de film was zeer ontroerend. Ik denk dat ik mijzelf maar eens zwaar ga verdiepen in de animatie-wereld, want hier komen volgensmij hele goede vandaan! 4 sterren voor nu

Het ziet er mooi uit, maar smaakt nergens naar.

Rijstzakken vol cliches en goedkoop sentiment draaien deze prachtfilm de nek om. Soms mooi goedkoop, maar zeker tegen het eind begint het te irriteren. Toch jammer dat het dan een typisch oorlogfilmpje wordt in een anime jasje. ''Deze indrukwekkende film van studio Ghibli is gebaseerd op het waargebeurde verhaal van Akiyuki Nosaka'', lees ik nu op de achterkant van hoes, verbaasd me niks. Seita een irritante huilebalk, Setsuko een schattig jongens meisje.

Toch beschikt de film over een aantal adembenemende en schitterende scenes, eigenlijk alle scenes met water en vuurvliegjes zijn prachtig, sounddesign is tegen het eind wat tranentrekkerig maar daarvoor eigenlijk prima. Wat ik zeg, waargebeurde verfilmingen stellen vaak telleur, deze ook. Afgezien van het feit dat het visueel prachtig is. Zonde.

Hotaru no Haka is oorspronkelijk in een dubbele release tegelijkertijd uitgekomen met Tonari no Totoro, maar dat was puur om commerciële redenen. Want beide films zijn vrijwel elkaars tegenpolen. Waar Totoro een lieve familiefilm is, is Hotaru no Haka een harde anti-oorlogsfilm.

Waar ik vooralsnog altijd wel dacht ik dat goed kon relativeren en emotioneel best ondoordringbaar was, moet ik dat na het kijken van deze film toch bijschroeven. Het doet je niet gelijk tranen met tuiten janken, maar laat je wel een gevoel van grief achter.

De film verteld het verhaal van een broer die met z'n zusje ten tijde van oorlog besluit zich te huisvesten in een verlaten shelter. Op het eerste gezicht is het gedeelte hierna eigenlijk best gelukkig, met de fireflies scene als uitschieter, voor mij de mooiste scene van de film. Met de schitterende muziek van Michio Mamiya voelde ik mij op dit moment echt een beetje gelukkig. Echter al snel gevolgd door de dood. Why must all fireflies die so young? Een uitkomst die al aan het begin eigenlijk wordt weggeven, maar je toch wel flabbergasted achterlaat. En toch zou ik deze film niet compleet als zielig willen beschrijven, want daarvoor doe je deze film toch echt te kort. Zo kom je met posts over goedkope sentiment, maar sentiment is helemaal niet wat deze film enkel heeft te bieden. Want de relatie tussen broer en zus, waarin de broer (Seita) zich compleet 'inzet' voor zijn zusje (Setsuko), is echt mooi om te zien. Setsuko is dan ook prachtig vorm gegeven, en haar bewegingen en acties zijn verdomd levensecht. En dat vond ik juist het allersterkste punt van de film, Seita die worsteld met zijn eigen keuze om zijn tante te verlaten, en zien hoe zijn zusje eigenlijk weer ongewild toch zo goed meewerkt, maar het uiteindelijk niet haalt. En ja, dan maakt zo'n film toch wel zeer diepe indruk.

Grave of the Fireflies viel me toch een beetje tegen. De film komt redelijk traag op gang en is bij vlagen wel erg sentimenteel. Toch is de relatie tussen Seita en Setsuko wel goed uitgewerkt. Ik kan me daarentegen niet al te goed in sommige acties van Seita verplaatsen. Maar hij is nog jong en moet met zijn zusje zien te overleven, dat is wel een goede verklaring.

Het zag er qua animatie niet slecht uit. Had er iets meer van verwacht, maar het is ook geen slechte film.

3*

Uitstekende animatiefilm waarin een jongen en zijn kleine zusje op zichzelf zijn aangewezen als hun moeder omkomt bij een bombardement in Japan tijdens WO II. Een schrijnend verhaal over de gevolgen van de oorlog bij kinderen. Het duurt even voordat je echt goed in de film zit (de animatie is wel mooi, maar ook vrij simpel), maar de film weet wel degelijk te ontroeren. Verder heeft de film ook een mooie muziekscore.

Deze film raakte mij ook niet echt. De animatie is mooi en verhaal aangrijpend, maar mij grijpt tie mis. Stoorde me vooral aan die tante en haar gezeur. Ik bedoel, ga dan gewoon werken om van het gezeik af te zijn. En gelijk op je knieen terug als je kleine zusje ziek wordt kom op!! Maar heee weer een top 250 filmpje weggestreept

Dit is een van de beste films die ik ooit heb gezien en sowieso de beste animatiefilm die ik ooit heb gezien. Niet zozeer vanwege de animatie, want die was niet zo wereldschokkend, maar vooral vanwege het ijzersterke verhaal en de manier waarop dit verteld wordt. Ik had van mijzelf nooit gedacht dat ik op zo een dergelijke wijze ontroerd zou kunnen raken. Ik ben niet iemand die bij films zal snikken of mij bedroefd zal voelen, omdat ik uiteindelijk toch altijd de acteurs achter de personages blijf zien. Wellicht dat het feit dat dit anime is ervoor gezorgd heeft dat ik mij nu wel verplicht in de personages moest inleven. Een zeer schokkende ervaring zou achteraf blijken, wat bij mij dan ook tot enige overmatige traanproductie heeft geleid. Wellicht de eerste film waarbij dit ooit gebeurd is bij mij (en ik ben een volwassen vent met testosteron enzo). En dan te bedenken dat ik pas twee weken geleden begonnen ben met Japanse anime te kijken. Daarvoor moest ik er niets van hebben (ik maakte vroeger al snel de associaties met pokémon en dergelijke flutseries die mij nooit konden boeien). Dat een film, en juist een anime film, zo een gevoel bij mij te weeg heeft kunnen brengen is bijzonder en heeft ervoor gezorgd dat ik deze film vijf sterren geef. Ik heb er lang moeten over nadenken. Het is ook al een paar dagen geleden dat ik de film gezien heb en toen zou ik op vier sterren zijn blijven steken. Maar het feit dat deze film zoveel met je doet en in je hoofd blijft rondspoken (een tekenfilm nota bene!) heeft mij van gedachten doen veranderen. Ook bij het terugkijken van de eerste scène van de film komt consequent het gevoel van grieven weer boven. Ik wil de film zeker ooit eens terug zien, maar het zal een zware zit worden dan. Dit is een klassieker!

Wat een depressieve film.

Er zaten wel enkele minpuntjes in om van deze film een echte topper te maken: enkele rare scènes (zo zit hij te praten met z'n zusje en opeens begint hij op die trapeze rond te draaien en zo zitten er nog enkele rare dingetjes is) en ook het wat abrupte einde vond 'k wel iets minder, maar voor de rest was het zeker de moeite om te kijken.

De animatie was van een heel hoog niveau. Vooral de achtergronden vond 'k heel knap gedaan en soms was het niet te geloven dat dit een animatiefilm was.

Eigenlijk hoefden ze er ook geen animatiefilm van te maken en konden ze het eigenlijk perfect verfilmen, want er komen geen vreemde wezens of dergelijke in voor. Dus dit is zeker een animatiefilm van een ander kaliber dan dat we bv van Disney gewend zijn. Zo komt er ook bloed in voor, dus niet zo geschikt voor de kleintjes.

Zoals eerder gezegd een heel depressieve film al kun je dit natuurlijk ook positief bekijken. De makers zijn er dan zeker in geslaagd dat je meeleeft met de personages.

Voor mij geen absolute topper, maar wel een film die zeker de moeite is om te bekijken

Blijft ijzersterk.

De tekenstijl begint verouderingsverschijnselen te vertonen, maar de animatie zelf blijft geniaal. Wat een prachtige details in de personages, die ze net dat extras meegeven.

Verder een mooi en ontroerend verhaal, maar daarnaast ook gewoon kritisch en hard. Enerzijds de oorlogsperikelen door de ogen van de achterblijvers, anderzijds een zelfkritiek op een teveel aan trots en zelfoverschatting.

Takahata blijft een meester, het is jammer dat hij vaak in de schaduw van Miyazaki blijft staan. Hotaru no Haka is een film die de tand des tijds makkelijk heeft doorstaan, score blijft dan ook ongewijzigd.

5.0* en een uitgebreide review

Een erg mooie anime. Het eerste wat me gelijk opviel is hoe mooi het getekend is en de animaties in elkaar overlopen, echt knap werk heeft Studio Ghibli afgeleverd.

Het verhaal zelf over de jongen die zich over zijn zusje ontfermd is zeer ontroerend door de alle gebeurtenissen die ze meemaken. Met als hoogtepunt toch wel als ze dakloos worden en tegen het einde aan als ze allebei doodgaan.
Als ik eerlijk ben kon ik me soms wel ergeren aan dat zusje met dat gezeur van haar de hele tijd, maar gelukkig slaat dat om tegen het eind van de film.

Verder had het misschien nog iets dieper uitgewerkt kunnen worden of meerdere elementen geïmplementeerd kunnen worden, maar hoe het nu zo simpel is maakt het niet uit.

Kleine 4,0 sterren.

Deze film was een pak van mijn hart. Ik kreeg een huilbui op het eind en ineens zag ik mijn hele leven in een ander perspectief. Prachtige film. Eerst was ik erg geschokt, en vervloekte ik de zieke Japanners om op zo een verschrikkele manier zo een personage te beëindigen.

Maar ik waardeer de schoonheid zo ontzettend van deze film. It just gets to you.

En dan te bedenken dat het een film uit 1988 is! De huidige animes kunnen hier nog wat van opsteken. Alle Hi-Fi technieken van tegenwoordig verblijken bij deze film.

Dikke 4*

Tot mijn grote spijt heb ik mij nooit eerder aan Japanse animatie gewaagd. Zodoende mocht "Grave of the Fireflies" het spits afbijten en het is meteen een zeer aangename kennismaking. Hoewel aangenaam misschien niet echt het juiste woord is.

De tekenstijl is, als je bedenkt dat deze film uit 1988 komt, echt ongelooflijk verfijnd. Ik kan alleen maar een hele diepe buiging maken voor de makers. Met name de vuurvlieg scenes zijn adembenemend mooi. Ook qua kleurgebruik benadert deze film de perfectie.

Het verhaal is droevig, maar pakt mij wel bij de strot. Sinds The Lion King heeft geen enkele animatiefilm meer indruk op mij gemaakt. Het knappe is dat de vele dramatische gebeurtenissen afgewisseld worden met zeer positieve belevenissen. De kinderlijke naïviteit van Setsuko werkt bij mij heel aanstekelijk.

Sowieso vind ik de karakters een ongekende diepgang hebben. De personages moeten gewoon naar de wc en takelen gedurende de film af. We kijken niet naar mensen die met vlagsymbolen lopen en elkaar beloven dat alles goed komt. Nee: we zien dakloze mensen die ook van de bevolking zelf geen steun hoeven te verwachten.

Het doet mij een beetje pijn dat mensen roepen dat 'de Jappen het over zichzelf hebben afgeroepen'. Wie zich in de materie verdiept weet dat de bevolking jarenlang gehersenspoeld is richting WOII. De film lijkt juist helemaal geen standpunt in te nemen en doet nergens romantisch over hun legeractiviteiten.

4,5*

Ondanks mijn eerdere bedenkingen is dit toch wel een film die me altijd bijgebleven was en een herziening toonde aan waarom. De kalme manier waarop de oorlog getoond wordt, met nadruk op alledaagse handelingen, is vrij uniek en geeft een speciale magie aan de film, maar wel het soort magie dat de harde impact van de film versterkt. Gek genoeg vond ik het moment dat ik eerst het zwakste vond nu het best, namelijk de stille scène voor een een bijna witte achtergrond waarin de jongen zijn zusje probeert te troosten door kunstjes uit te halen op een klimrek, zonder succes. Eerst vond ik het statische lelijk, nu vind ik het een sterke keuze die het wanhopige gevoel van de film beter raakt dan enig ander moment.

Soms wordt de schattigheid van het meisje misschien wat te veel overdreven voor een film als deze en het sleept hier en daar, maar al met al is het toch een bijzondere oorlogsfilm. Ik verhoog naar vier sterren.

Mooi gedaan.

Beeldende kunst heeft, als alle kunsten, natuurlijk altijd iets magisch, en dat geldt zeker ook voor animatie, waar men met enkele, in wezen simpele lijnen en kleurstellingen een wereld kan oproepen. Maar is dat dan meteen de essentie van die wereld, of slechts een afdruk van een afdruk?

Dit is pas de eerste Japanse animatiefilm die ik zie, en het zal ongetwijfeld niet meer state of the art zijn, maar het 'realisme' van het verhaal en de personages roept bij mij al vragen op over de meerwaarde van animatie boven films met menselijke acteurs. Of, misschien beter, het verschil tussen die twee.

Je zou zeggen dat dat wat absolute kitsch in 'gewone' films zou zijn, in goede animatie juist een short cut naar, of een directheid van de verbeelding is. De over de wang rollende traan van een kind kan in animatie een legitieme uitdrukking van een emotie zijn; in live action met menselijke acteurs wordt dat lastiger. Misschien heeft animatie wel een extra afspraak met de kijker, bovenop die van 'Dit is een verbeelding van een werkelijkheid': 'Dit is een verbeelding van een verbeelding van een werkelijkheid'. Wat knap, het is net echt! Is het ook méér dan 'net echt'?

Of die extra afspraak een voor- of een nadeel is, zal er vanaf hangen. Je kan ook zeggen dat de noodzakelijke indirectheid van een 'gewone' (goede) speelfilm een voordeel is, omdat het in zekere zin concreter, waarachtiger is. De verbeelding in animatie is tegelijkertijd directer, en abstracter. Het fixeert juist een bepaald beeld, terwijl de indirectheid van een gewone speelfilm de ruimte laat voor een eigen, meer persoonlijke 'verbeelding' van de kijker.

Maar Grave of the Fireflies lijkt er juist in te slagen om in de verbeelding van realistische details in vooral de eenvoudige routinehandelingen en presentatie van personages de meerwaarde van animatie aan te tonen. Is dat 'effectbejag' nou zo moeilijk, of juist (te) makkelijk? De lijn daartussen is dun.

Complicerende factor hierbij bij deze film is de aard van het verhaal: dat is inhoudelijk natuurlijk al ten hemelschreiend. En met de emoties die dat kan oproepen, daar weet de animator met zijn simpele lijnen wel weg mee. Ik bedoel: als je in het echte leven maar iets langer dan een ogenblik naar een drie- of vierjarig kind, spelend in de zandbak of zo, kijkt, kan je al ontroerd zijn. Dus het laten optreden van zo'n hummeltje in zo'n geschiedenis is natuurlijk een walkover richting traanklieren.

Dat komt natuurlijk vaker voor, dat het gewicht van het verhaal de presentatie ervan wat uit het zicht drukt (holocaust-films...). Als Anne Frank en haar familie niet waren opgepakt, had haar dagboek niets meer of minder behelst dan de schrijfsels van een (niet van talent gespeende) doodgewone tiener. Het is het uiteindelijke lot van haar en haar familie dat dat dagboek pas zijn impact heeft gegeven.

Dus, hoewel ik er dus nog niet helemaal uit ben hoe dit te waarderen, ben ik toch behoorlijk onder de indruk. Er zit wat tranentrekkerij in, maar over het algemeen is het denk ik toch - gezien het medium - juist een bewonderenswaardig ingetogen, oprechte film. Waarin misschien iets te kwistig met vuurvliegjes wordt rondgestrooid. Dat dan weer wel.

Film die steeds beter en beter wordt naarmate het einde nadert. Begint de film nogal braafjes en niet heel bijzonder - echt een spannend gevoel bij die wat fletse bombardementen kreeg ik niet, alsook weinig emotie bij het overlijden van de moeder. Daarnaast is het kleine zusje (het is dat men het zei, ik dacht steeds aan een broertje) ook irritant.

Maar daarna, zo halverwege, komt alles dan toch nog goed. Er komt emotie, de overlevingsstrijd van broer en zus is mooi neergezet en er komen genoeg ideeën bij. Zo zegt de film wat over slachtoffers van oorlog, weeskinderen, opgroeien onder moeilijke omstandigheden en recht en onrecht. Maar vooral is het dat de film me niet echt raakte en niet meer losliet. Ook dat laatste stuk, waarin de oorlog is afgelopen en sommigen gewoon weer naar huis kunnen zonder dat iets wezenlijks is veranderd, contrasteert sterk.

De animatie is mooi, maar niet heel speciaal. Wel is het leuk eens personages te zien die redelijk echt lijken, zonder heel grote ogen. Kleurgebruik verder is prima en een paar mooie natuurtekeningen doen de rest. Verder is de muziek ook heel fijntjes.

Maar de film heeft vooral een euvel dat veel films van Disney ook hebben: hij is te kort. Zeker het begin gaat nogal vlugjes zonder dat je een band kan maken met de twee en lijkt alles heel snel te verlopen om maar een opzet te hebben tot de tweede helft. Jammer, anders was de film nog beter geweest. 4,0*.

Tweede Takahata, tweede keer gevalletje net niet voor mij.

Aan de animatie zal het niet liggen; die is zelfs voor een Ghibli bovengemiddeld goed. Ook over de overdosis sentiment hoor je mij niet klagen. De prima soundtrack sloot hier naadloos bij aan. Maar waar ik wel mee zit is het gebrek aan realisme in deze film en dan met name van het karakter Seita. Wat een vreemd arrogant ventje is dat! Past totaal niet in een oorlogssituatie, waar de hoofdpersonen doorgaans alles op alles moeten zetten om te overleven. Nee, qua verhaal deugt er weinig aan deze film; werkelijk een opeenvolging van onwaarschijnlijkheden.

"Slechts" een ruim voldoende dus, waar ik hoopte op meer. 3,5*

In tijden van oorlog zien we een jongeman die samen met zijn kleine zusje op zoek is naar eten en onderdak. De sfeer is vrij gemoedelijk (de zon schijnt, omgeving is mooi en de twee genieten van hun samenzijn) en hierdoor komen de luchtaanvallen nog harder aan. Dit perspectief wordt meestal niet behandelt, althans niet in deze geïsoleerde vorm. Er wordt treffend afgesloten met nog wat achtergehouden beelden van de vrolijke Setsuko en uiteindelijk de crematie in een rieten mand. Ik zie hier geen meesterwerk in, maar beslist wel aardig om eens te bekijken.

Zeker een mooie animefilm. Vooral de ouderwetse tekenstijl trok mij aan. Het verhaal is erg goed maar je weet vanaf het begin eigenlijk al hoe het gaat eindigen. Ik heb helaas niet hoeven janken.

"September 21, 1945... that was the night I died."

Erg sterke animatiefilm van Isao Takahata (die we in Nederland van onder andere Heidi kennen).

Grappig om een keer iemand anders als Hayao Miyazaki een film met Ghibli te zien maken. Aan de ene kant lijkt hun stijl erg op elkaar maar aan de andere kant ook weer helemaal niet, je ziet in ieder geval duidelijk dat dit geen film Miyazaki is, hoewel er wel wat bovennatuurlijke elementen in zitten, deed me een beetje denken aan Miyazaki's laatste film The Wind Rises, die zich ook omstreeks WII afspeelt.

Ik heb de originele Japanse versie gezien, had geen zin in een dub en kon deze ook niet vinden. De stemmen waren allemaal wel in orde al kan ik ze niet op acteerwerk beoordelen. Dat kleine meisje kon soms aardig irritant worden, zeker als ze ging huilen.

Apart om het eens allemaal van de andere kant te zien. Ik kan me voorstellen dat voor Japanners de amerikanen 'de slechteriken' waren, deze film laat weer mooi zien dat een oorlog nooit echt helemaal zwart-wit is. Jammer dat we nergens in de film het daadwerkelijke bombardement zagen, al wat ik zag waren explosieven en brandbommen geen waterstofbom. In Akira al eerder gezien dat Japanners zo'n explosie erg mooi kunnen animeren.

Ik vind het ergens jammer dat ze niet zoveel laten zien van de daadwerkelijke oorlog en wat voor slechte dingen de Japanners allemaal wel niet gedaan hebben, maar aan de andere kant is het beter dat de film bij de hoofdpersonages blijft.

De muziek van Michio Mamiya was erg goed. Bracht veel emotie en drama in de film. Een goede combinatie van oosterse instrumenten, piano, strijkers en een vleugje synthesizer.

De animatie van Grave of the Fireflies is fenomenaal, maar ik had ook niet anders verwacht. Ook de achtergronden waren weer erg mooi en alles is goed getekend. De cel-animatie ziet er heer weer heerlijk uit. Ik heb zeer nauwkeurig gekeken en ik heb nergens een knipperende kleur, een rare beweging of een tekort aan frames gezien.

Grave of the Fireflies hoort zeker in de top 250 thuis en is een van de beste animatiefilms ooit. Een erg ontroerend verhaal en sterke uitvoering. Echte aanrader.

Prachtige verfilming van een semi-autobiografisch boek van Akiyuki Nosaka over een kind die in de oorlog probeert te overleven en noodgedwongen voor zijn kleinere zusje probeert te zorgen terwijl hij voor die verantwoordelijkheid veel te jong is. Alle ellende die een oorlog oplevert komt goed naar voren: het sterven van de ouders, de honger, de aftakeling, afgebrande steden, het ieder voor zich, etc. Ik verbaas me af en toe over de leeftijdsaanduiding die films meekrijgen, zo ook hier, want dit lijkt me geenszins een film die geschikt is voor 9-jarigen. Daar is het verhaal veel te droevig voor, die grens zou ik eerder op 12 of 16 trekken. De film is ook totaal niet op kinderen gericht.

Het zit vol met kleine details die dit autobiografisch werkje nog realistischer maken. De makkelijke traan of goedkoop sentiment wordt op geen enkel moment opgezocht, het wordt zelfs vermeden. In de eerste minuut weten we meteen waar de film naartoe gaat, waardoor het einde niet als een verrassing kan komen. En de film blijft niet stilstaan bij de meest droevige scènes maar gaat gewoon verder (de dood van de ouders bijvoorbeeld), op een enkele uitzondering na waar men niet aan voorbij kan gaan.

Tussen de regels door kun je veel uithalen bij deze film, de twee vuurvliegjes die doven, vuurvliegjes die veel te kort leven, schuldgevoelens (misschien had de schrijver van het boek zo'n einde als in de film wel gewild?), de jongen die zich voor zijn zus sterk houdt, en het zusje die voor hem hetzelfde doet, het ieder voor zich dat wel vaker voorkomt, zoals bij hun tante die die ongenode monden om te voeden wel kan missen, de boer die zijn voedsel niet wil verliezen, en Seita zelf die het af en toe niet kan laten om een hap te nemen als hij eten vindt i.p.v. te wachten tot hij het met zijn zus kan delen. Kritiek (en zelfkritiek) op de oorlog is er ook, zoals bijvoorbeeld de manier waarop verteld wordt dat "de machtige vloot" is weggevaagd waardoor dat machtige imago in het belachelijke wordt getrokken.

Het schuldgevoel is heel begrijpelijk, al denk ik dat Seita/Nosaka geen blaam treft, in ieder geval niet zoals het hier wordt gebracht. Het was de verantwoordelijkheid van de tante om voor hen te zorgen en niet om hen het huis uit te jagen. Zij deed ook geen enkele moeite om te voorkomen dat ze weggingen, terwijl ze kon weten hoe dat kon aflopen. Wie weet had ze hen wel het huis uitgezet als ze waren gebleven. Ik vraag me ook af of Seita is weggegaan of is weggejaagd... Tegelijk is dat ook een vlucht uit die onhoudbare en onverdraagbare dagelijkse oorlogsrealiteit.

De animatie zelf is prachtig zoals gebruikelijk bij Ghibli. Jammer dat niet iedereen in staat is om van animaties, of animé, te genieten. De link animatie en kinderfilm is inmiddels geheel achterhaald als je ziet hoeveel animaties voor volwassenen gemaakt worden. Ik zie het als een van de vele vertelstijlen, evengoed als dat in zekere zin geldt voor stille films, zwartwitfilms, musicals, etc. Het is een vertelvorm, niets meer, niets minder. Kwestie van wennen. Overigens is deze Ghibli misschien niet de meest geschikte voor dat "wennen", voor dat doel kan men denk ik beter eerst een andere Ghibli nemen.

Zo te zien bestaan er ook twee verfilmingen van dit verhaal die geen animatie zijn: een uit 2005 en een uit 2008. Vooral die laatste wil ik nog wel zien, die eerste daar heb ik minder interesse in vooral vanwege die lange duur.

Het is dat het dringen is in mijn top 10 anders had deze daar direct een plekje gekregen, komt vast nog wel. Een juweeltje. 5*

Gisteravond gezien en hij spookt nog steeds door m'n hoofd.

De ware tragiek zit hem in het feit dat Seita medeverantwoordelijk is voor de dood van zijn zusje. Zijn luiheid, trots en koppigheid zijn uiteindelijk haar ondergang. Je ziet Setsuko aftakelen terwijl steeds duidelijker wordt dat ze bij haar broer, ondanks zijn liefde voor haar, niet in goede handen is.

Dat maakt Seita niet tot een onsympathiek personage. Hij is jong en heeft net als ieder mens zijn zwaktes, die hier helaas fatale gevolgen hebben. Zijn schuldgevoel moet vreselijk zijn. Wat als...?

Seita had zijn nederlaag tegenover zijn tante moeten accepteren, net als Japan (eerder) zijn nederlaag in de oorlog had moeten accepteren.

Blijft de beste oorlogsfilm ooit. En beste animatiefilm ooit. De film kan met het gebruik van animatie voor symboliek zorgen zonder melig te worden en sfeer scheppen zonder geforceerd over te komen. Door de oorlog te kijken vanuit kinderogen, is het verhaal ook internationaal. Dit gaat niet over goed of slecht en politiek vingerwijzen. Tenslotte zijn het Japanners die in onze ogen aan de verkeerde kant vochten. Voor de kinderen is het gewoon oorlog en proberen ze te overleven. Hun verhaal kan je perfect langs beide kanten van de veldslag (als ik de verschrikkelijke oorlog zo even mag noemen) projecteren. Dit is ook geen lieve animatie of ontspannende avonturenfilm. Het gaat er in verhouding soms wel hard aan toe en pakt in elk geval op je emoties.

Ik kan er zelf moeilijk over spreken wat dit qua impact anno 1988 moest hebben. Ik was amper 10 jaar toen. Terwijl grote studio Disney beroep deed op sprookjes en kinderboeken (ook niet evident toen, het is dankzij Sneeuwwitje dat een kinderboek als Wizard of Oz kon verfilmd worden) en werd animatie al snel in de kinderhoek geduwd. Nausicaä even buiten beschouwing gelaten is dit de eerste animatiefilm van Studio Ghibli die duidelijk een andere toon neerzette. Totoro die tegelijk werd uitgebracht was commercieel dan ook een groter succes.

De film maakt ook nu nog indruk. Mooie beelden, ontroerend verhaal en prachtige muziek. Een film die blijft hangen...

Ik ben normaal gesproken niet zo van de animatiefilms, maar omdat deze zich afspeelde tijdens de Tweede Wereldoorlog (trekt altijd mijn aandacht) in Japan wilde ik hem graag zien. Overigens ook omdat deze Animatie / Oorlog film gemaakt is voor volwassenen en zeker niet geschikt is voor jonge kinderen.

Ik moet zeggen dat ik best aangrepen ben door deze film (zeker m.b.t. het einde). Want deze film laat op een mooie, maar tevens pijnlijke en harde, manier zien dat er ook kinderen zijn die eigenlijk geen kind (en dan doel ik op spelen, plezier maken, vader en moeder, thuis, liefde, beschermd, veilig en zich geen zorgen hoeven te maken) hebben kunnen zijn, maar keihard worden geconfronteerd met veel ellende (o.a. in deze film met het overlijden van moeder tijdens een brandbommen bombardement op 5 mei 1945 in Kobe en naderhand ook vader die in het leger zit bij de marine), waardoor ze opeens zelf moeten zien te overleven (dat is in deze film circa 5 maanden). Dat laat deze film zien via de kinderen Seita (broer, die ergens rond de 15 jaar is) en de zeer jonge aandoenlijke Setsuko (zus, die ergens rond de 5 jaar is). Ondanks dat ze er het beste van proberen te maken, is dat op zo'n jonge leeftijd, zonder steun (zelfs niet meer van familieleden), nauwelijks te eten en oorlog natuurlijk niet te doen. Hierdoor eindigt de film dan ook zeer pijnlijk en hartverscheurend (ik heb het ook niet kunnen droog houden), maar was het aan de andere kant ook mooi, want het raakt en ontroerd je (tenminste zo heb ik het ervaren). Wat dat betreft mag ik me gelukkig prijzen dat mijn leven tot nu toe als een gespreid bedje verloopt en dat geldt natuurlijk niet voor iedereen (zeker waar er oorlog heerst).

Ondanks dat het een zeer ontroerende en emotionele film is, zit het verhaal mooi in elkaar (zeker wat betreft de opbouw ervan en zeker ook de sterke 4 minuten durende inleiding. Door deze inleiding, die al veel prijs geeft, weet je tevens dat deze film je waarschijnlijk zal gaan raken) en bevat de film buiten de treurige momenten, zeker ook veel mooie momenten. Zeker wat betreft hoe liefdevol en zorgzaam Seita en Setsuko (wordt op het einde heel mooi getoond) met elkaar omgaan en ook de vele scenes met de vuurvliegjes zorgen voor mooie momenten. De film is ook enigszins mysterieus want Seita heeft regelmatig een klein houten kistje bij zich (die hij ook steeds verbergt), maar de inhoud daarvan wordt niet prijs gegeven (of ik moet iets over het hoofd hebben gezien). Visueel en grafisch zag alles er heel mooi en gedetailleerd uit en dat is heel knap voor een animatiefilm uit 1988. Omdat de film ook maar iets van 85 minuten duurt, kijkt hij ook goed weg. Ik raad wel zakdoekjes aan, want waarschijnlijk houdt je het niet droog op het einde, waarbij de beelden van Setsuko prachtig begeleidt worden met ontroerende muziek en dito treffende tekst (over "thuis"). Het laatste beeld van de film met het heden, was ook heel mooi.

Al met al een mooie, harde en ontroerende Animatie / Oorlog film, die je raakt en ook aan het denken zet. Wat dat betreft slaat regisseur Isao Takahata met deze film de spijker op de kop.

Weer een Japans gedrocht op het gebied van de animatie. Alles is weer ongebalanceerd. Nergens verfijnd. Kennelijk moet dit product geweldig en fascinerend gevonden worden. Het is - ze zijn bijna allemaal - wanstaltig. Het mag niet in de schaduw staan van de Amerikaanse animatie industrie. Het mag zelfs niet in een adem genoemd worden.

Kijk wel of kijk niet. Het zal me een zorg zijn.

Deze animatie is iets te zwaar om voor kinderen geschikt te zijn, maar te simpel om interessant te zijn voor een volwassen publiek. Behalve de plot (kinderen raken ouders kwijt tijdens WO II en grote broer probeert voor zusje te zorgen) zitten hier verder geen diepere lagen in.
De tweede scene, waar Seita in de stationshal tegen een zuil aanligt, is de enige scene waar meerdere mensen door elkaar heen praten. Voor de rest is er nauwelijks achtergrondmuziek, geen omgevingsgeluid en als er een pan rijst op de grond valt maakt dat ook geen geluid. Dat maakt de film traag en dat ik het zelfs een vervelende zit vind.

Het gebruik van flashbacks en flashforwards is hinderlijk. De scene waar de vissende kindertjes de 'grot' bezoeken en daar een grafmonumentje voor Setsuko aantreffen en vervolgens een 'spook' aantreffen is misplaatst. Die had beter als laatste scene kunnen dienen, in plaats van die oversentimentele slotscene die de film nu heeft. Overigens kloppen deze scenes ook niet, of dat moet met Japanse spiritualiteit te maken hebben... Seita nam een deel van Setsuko's as met hem mee in het fruitsnoepblik naar het station in Tokio. Dan vind ik het ongeloofwaardig dat haar geest zowel in de grot is, als bij haar geest die in het begin van de film het fruitsnoepblik opraapt uit het gras.

Sommige shots waren trouwens heel mooi getekend, met veel schaduw en diepte. Andere scenes vond ik daarentegen weer heel lelijk geanimeerd, dat je duidelijk zag dat er drie tekeningen heel houterig geloopt werden.

Eindoordeel: ik vond het een simpele (niet-complexe) animatie die door het gebruik van oversentimentele beelden probeert te verhullen dat de film nergens echt aangrijpend wordt, maar hierin faalt.

Hotaru no Haka

Schitterend. Dit is wat animatie kan doen als het tot in de perfectie wordt uitgevoerd. Seita, Setsuko, hun gezichtexpressies, de aftakeling etc. Echt waanzinnig goed uitgebeeld. En het verhaal maakt ook indruk. Ik begreep de vete tussen Seita en zijn tante in eerste instantie niet, maar ik hoef dat ook niet begrijpen.

In Japan liggen zaken zoals trots en eer toch wat gevoeliger dan hier. En als je dat in je achterhoofd houdt dan kan je de extreme reactie van Seita ook wel begrijpen. Dat hij zijn koppigheid zover zou doorvoeren is natuurlijk niet goed te praten, want zijn zusje is het slachtoffer. Maar daarbuiten geeft Hotaru no Haka ook een prachtig tijdsbeeld over het Japan tijdens de Tweede Wereldoorlog. Met een einde dat als een mokerslag aankomt (alhoewel in de eerste scene eigenlijk al aangekondigd).

Ik kijk niet vaak animatie meer en al zeker geen Japanse maar ik had, denk ik, is nood aan een ander type film. Ik weet niet hoe het zit met de huidige animaties in Japan en hoe die getekend zijn maar toch lijkt dit al best straf voor een film van 1988.

Wat de film zelf betreft, werd ik nooit helemaal in het verhaal getrokken. Het is zeker erg wat er allemaal gebeurd, maar ik denk toch dat ik liever echte mensen zie. Ik kan mij veel moeilijker inleven in een geanimeerd personage. Toch is het verhaal an sich erg knap en ontroerend. Score zal ik voorlopig op 3* houden, maar kan nog veranderen (moet even zien of de film ook een effect op mij heeft op langere termijn).

Verbaasd om de rauwe, doordringende wreedheid van de oorlog in een animatie terug te vinden, opgetogen over de tederheid die in deze eenvoudige, maar virtuoze film, wordt gebracht.
Ontroerend is alleszins de hardnekkigheid waarbij de jongen zich over zijn kleinere zusje ontfermt en haar weghoudt van het ware drama dat zich heeft afgespeeld. Enig is de scène waarbij het meisje verklaart dat haar moeder dood en begraven is, terwijl de jongen haar onwetend hierover waande. En zo zijn er nog enkele andere.
Film illustreert ook gepast hoe in moeilijke tijden, zoals oorlog, mensen zich anders gaan gedragen en dat heel vaak hun ware aard boven komt.
Een kleine parel, deze "Grave of the Fireflies".

Ik weet nog goed toen ik de eerste keer Grave of the Fireflies zag: Ik kon vervolgens een half uur lang niets anders dan perplex naar mijn televisie staren, waar het DVD menu al enige tijd zichtbaar was. Ik had niet lang ervoor voor het eerst kennisgemaakt met de films van Studio Ghibli en begon destijds met het bekendere werk als Spirited Away en Princess Mononoke. En toen kwam dit. En damn, dit is wel even van een ander kaliber. Het werk van Hayao Miyazaki mag dan het bekendste werk van Ghibli zijn, wat mij betreft heeft Isao Takahata met deze film veruit de mooiste en meest ontroerende Ghibli-film tot dusver gebracht.

En bij herziening - jaren later - was het weer raak. Ik was anderhalf uur lang even weer van de wereld. Ik genoot als Seita en Setsuko plezier hadden, het optimisme en hoe de twee samen hun best doen er iets moois van te maken geeft een goed gevoel. En dat goede gevoel heb je hard nodig om de film door te komen. Want mijn god, een moker geeft een subtiel tikje vergeleken met deze film. De animaties zijn prachtig, de muziek is ijzersterk, de sfeer is soms betoverend mooi en soms (of zeg maar gerust, geregeld) bikkelhard. Ik zou hier wel een specifieke scène of een bepaald prachtig shot kunnen benoemen, maar dan zou ik net zo goed de hele film hier kunnen opsommen. Grave of the Fireflies is een klasse apart.

5 sterren. Omdat het niet hoger kan.

In navolging van het enigszins luchtige Nausicaä en Laputa van grootmeester Miyazaki kwam Takahata met zijn Ghibli-debuut. Weg zijn de vrolijke fantasiefiguurtjes en kleurrijke werelden. Grave of the Fireflies kent zijn leuke momenten, maar is vooral een erg rauw oorlogsdrama die je regelmatig in je gezicht slaat. Niet voor niets was deze film geen succes in de bioscoop, mensen gingen liever met hun kind naar het schattige Totoro uit datzelfde jaar.

Centraal staan twee kinderen, Seita en Setsuko die hun ouders verliezen in de Tweede Wereldoorlog en daarom zichzelf moeten zien te redden. De chemie tussen de twee is weergaloos. Seita als de beschermengel van zijn kleine zusje die zichzelf groot probeert te houden in de moeilijkste situaties is ontroerend. Net zo aandoenlijk is Setsuko die door het oorlogsgeweld heen vooral kind blijft, maar ook momenten heeft dat ze het allemaal niet meer ziet zitten. Hoe de twee troost bij elkaar vinden is sterk op beeld gebracht, ondanks dat onder andere gezichten weinig detail kennen.

Hoe de twee in steeds verder verval raken is hartverscheurend, al vond ik het einde minder ontroerend dan dat ik me herinnerde. Wat me in negatieve zin opviel was de irritante zangstem tussen de flashbacks door, misschien dat dat een reden is. Mijn gevoel zegt een halfje eraf, maar nog steeds een hele sterke animatiefilm met een erg rauw randje.