Paterson (2016)

Heilig de herhaling.

Ze verzaken aan het leven.
Hij en zij.
Hij en zij en de hond.
Paterson en Laura en Marvin.
Hij door zijn gedichten uit de openbaarheid te houden, door de routine en de regelmaat gezapig zijn bestaan te laten dirigeren, door zich in de natuur en in de taal onder te dompelen, meer dan zich als sociaal wezen in een kunstmatige habitat van maten, makkers en cafépraat te willen ophouden.
Zij door een illusoire werkelijkheid van dromen te dromen, fantasieën die ze klaarmaakt in haar oven, schildert op muren en kleren, tokkelt op een gitaar of opbiecht wanneer ze uit haar diepste slaap ontwaakt.
De hond door vooral hond te zijn: weerbarstig, jaloers, nijdig – maar telkens opnieuw onwaarschijnlijk ontwapenend.

Vanuit de gedichten van William Carlos Williams boetseert Jim Jarmusch de contour van een fictief dichter – een poëet die het dagdagelijkse tot kunst verheft. De protagonist beseft evenwel dat de kunst alleen voor hem kunst kan en zal zijn. Zijn verwonderde indrukken zijn kitscherig, sentimenteel of ronduit belachelijk voor de buitenwereld – net als het schrijfsel ‘Water falls’ van een meisje van een jaar of tien.
En toch. De poëzie van figuren als de reële Williams, de fictieve Paterson en het al even gefingeerde meisje, bestaat niet uit de kwaliteit die ze nalaten. Hun dichterschap zelf is de poëzie – hun vermogen om ontroerd te zijn door wat hen omgeeft, en door de taal waarin ze die ontroerde indruk vastleggen.

Kortom, dichter is niet hij die een ander ontroerd, maar hij die zich ontroerd weet.
Paterson dus.

Een voorrecht is het, om als toeschouwer te mogen gluren over de schouder van een man die zich door alledaagse figuren en typische scènes in zijn stad laat bewegen. Jarmusch vertaalt Patersons verwonderde kijk overigens met een rits aan…jawel, bijzonderheden die tot verwondering stemmen. Overal duiken er bijvoorbeeld tweelingen op. Of een man uit Osaka komt ineens de broedbodem van Williams’ poëzie groeten. Of mannen op de bus hebben het over hitsige vrouwen – alleen zonde dat ze daags nadien vroeg moesten opstaan om te werken.
Zucht.
Grijnst.
Schaterlacht.

Tegen de achtergrond van een provinciestad in verval, rijden verder bussen die scheidingen promoten tegen bodemprijzen. Of hoe zelfs het gezinsleven in deze van treurnis doordrongen samenleving is vermarkt. Echter niet ten huize Paterson.
Ten huize Paterson-Laura.
Ten huize Paterson-Laura-Marvin - een drie-eenheid van blinde tevredenheid.
Daar waar men zich niet spiegelt aan de buitenwereld. Daar waar, integendeel, de buitenwereld ophoudt te bestaan. Alstublieft, geen #bucketlist, geen avontuur, geen exclusiviteit.
Daar waar geluk schuilt in gewoonte.
In de sequens van maandag tot en met zondag. En dan weer maandag.
In de belofte van lege bladzijden.
In het onbelangrijke, het banale, het triviale.
In de ingebouwde wekker, in de cirkel van de dagen.
In het potje cornflakes, in het luciferdoosje. En in de pruimen.

This Is Just To Say
(by William Carlos Williams)

I have eaten
the plums
that were in
the icebox

and which
you were probably
saving
for breakfast

Forgive me
they were delicious
so sweet
and so cold

William Carlos Williams,''This Is Just to Say'' from The Collected Poems: Volume I, 1909-1939, copyright ©1938

“Without love, what reason is there for anything?”

Paterson is een ode aan het alledaagse, de kleine dingen, aan creativiteit en je best doen om van iedere dag iets te maken. Het is een shitzooi op dit moment in de wereld, maar Paterson is het tegengif. Toen de aftiteling begon zat ik met een grijns op mijn gezicht en had ik het gevoel dat de wereld weer een klein beetje mooier was. Paterson doet dat door de nadruk te leggen op het alledaagse.

De onvoorwaardelijke liefde tussen twee mensen, je hond uitlaten, een biertje pakken in de kroeg, een gesprek voeren met een vreemde, een verschrikkelijk slechte maaltijd eten die je vriendin heeft klaargemaakt en het toch kunnen opeten en glimlachen tegelijk, samen naar oude films kijken, iedere dag naar je werk etc. Met als rode draad Paterson’s passie voor poëzie. Je komt heel weinig te weten over de personages (Paterson heeft in het leger gezeten wat zijn levenswijze zou kunnen verklaren), en toch had ik het gevoel alsof ik ze al jaren kende. Klassewerk van Jarmusch, de acteurs en MVP Marvin de hond. Driver draagt de film op zijn schouders en zet een weergaloze prestatie neer. Maar de Iraanse actrice Farahani doet niet voor hem onder en ik moest soms keihard lachen om haar onbegrensde positiviteit en creativiteit. De scene waarin ze voor Paterson een maaltijd heeft gemaakt van taart met daarin kaas en sperziebonen zou iedereen moeten zien. Paterson is zeker niet voor iedereen, maar ik heb genoten.

Misschien op het verkeerde moment gezien, maar ik vond deze Jarmusch toch wel wat tegenvallen. Hoewel het onderwerp sympathiek genoeg is en er mooi uitkomt, betekent het nog niet meteen een interessante en spannende film - en voor twee uur tamelijk gebeurtenisloos dobberen, tsja, daar moet je wel voor in de stemming zijn. Hoewel er ook wel een paar echt geniaal mooie beeldgrappen in zitten - alleen net niet genoeg om m'n aandacht vast te houden.

En wat me misschien in het begin ietsje op het verkeerde been zet, Driver overtuigt me niet als buschauffeur - hij kijkt niet genoeg in z'n spiegels. Mijn ouwe instructeur zou 'm zo uit de wagen gemept hebben.

We volgen voor één week de hoofdrolspeler Paterson die woont in de gelijknamige stad in New Jersey.

Die week begint op maandag, hij staat 's ochtends op, ontbijt en gaat naar zijn werk als buschauffeur

's Avonds keert Paterson ( Adam Driver) huiswaarts naar zijn vriendin Laura. Na het avondeten laat hij de hond, een Engelse bulldog, uit en bezoekt hij de plaatselijke bar waar hij een biertje drinkt, weer naar huis gaat en het bed in duikt. Ergens tussendoor schrijft hij gedichten en de volgende dag herhaalt het zich allemaal weer met slechts minieme variaties. Je kijkt dus naar de sleur van alledag. Is dat dan niet Saai? Eigenlijk wel, maar de saaiheid die je in deze film ziet is zo verfrissend, zo gaaf, dat het ook echt weet te boeien. Gefascineerd blijf je kijken naar alledaagse beslommeringen van Paterson. Terwijl er weinig gebeurt in zijn leven, maar daar zit hij dan ook helemaal niet op te wachten. Hij is gelukkig met zijn simpele bestaan. Daartegenover staat zijn vriendin Laura (de Iraanse Golshifteh Farahani ) in schril contrast. Elke dag bedenkt ze een nieuw plan om haar stempel op de wereld te drukken. De ene dag wil ze een beroemde gitariste worden, de andere een kunstenares. Met deze twee karakters wordt getoond hoe komisch, weemoedig en wonderlijk het alledaagse leven kan zijn. Zijn film is tegelijk ook een ode aan de poëzie van William Carlos Williams, een kinderarts uit Paterson die na de werkuren gedichten schreef. Ook Paterson schrijft poëzie en wel over alledaagse dingen als lucifers of regen. Regisseur Jim Jarmusch rijmt deze dagelijkse gang van zaken aaneen tot een cinematografische ode aan de banaliteit en schoonheid van het bestaan. Gewoonweg een fascinerende film en een hommage aan al die mensen die simpelweg hun leven leven.

Ik vond de film niet saai of vervelend, maar tegelijkertijd zie ik er ook geen meesterwerk in. De film laat het leven van een man zien dat opmerkelijk gewoon, fijn en zorgeloos en daarmee bijzonder gelukkig is. Dat dat inderdaad nogal bijzonder is zien we in de mensen om hem heen die wel problemen hebben. Zelfs zijn vriendin – en ook hun relatie is perfect met alleen maar liefde en geluk – heeft niet die opperste tevredenheid met het leven want zij droomt er tenminste nog van om rijk en beroemd te worden. De man heeft dergelijke ambities geheel niet: hij is volmaakt gelukkig met zijn simpel en volledig zorgeloos leven. Zelfs als hij dan eens een tegenslagje krijgt, dan gebeurt er eigenlijk nog niets: zijn fijne leven gaat immers gewoon door en dat beseft hij zelf ook. In mijn kijkervaring trad er wel gaandeweg een omslag plaats die de film voor mij z’n interessantste aspect geeft: waar zijn volmaakte geluk aanvankelijk jaloeziemakend is, is dat gelukkige leven tegelijk zo zonder elke intensiteit of ‘leven’ dat de man eigenlijk net zo goed dood had kunnen zijn. Zijn toestand van gelukzalige sereniteit is tegelijkertijd er een die gelijkt op een diepe depressie waarin niets gebeurt en niets enige impact heeft. Zo neem je bv. aan dat hij seks heeft met zijn vriendin, maar tegelijkertijd zou zoiets basaals als seksuele drift en emotionele ontlading de serene vredigheid en saaiheid van zijn leven zo verstoren dat het ondenkbaar wordt. Zo beschouwd lijkt zijn leven bijna een boeddhistische meditatie.

O ja, hij schrijft ook matige gedichtjes die volmaakt zijn gewoon leventje weerspiegelen: zijn gedichtjes beschrijven simpelweg het gewone leven waarin niets gebeurt als bv. dat er een luciferdoosje op tafel ligt en dat de ontbranding van zo’n lucifer past bij de liefde die hij en zijn vriendin voor elkaar voelen. Mogelijk wil ook de film de poëzie van het gewone leven uitdrukken, maar net als zijn gedichtjes is de kwaliteit van de film net zo matig als het gewone leven zelf. De film is misschien een interessant tegenwicht voor de cinematografische tendens van block busters om de overtreffende trap van spektakel te brengen (en in zo’n lovende Volkskrant-recensie proef je ook iets van een door de persoon van de recensent gewenste politiek tegenwicht voor het lawaai en de polarisatie van Trump’s wereld), maar de film als zodanig kan me niet enthousiasmeren: de film biedt een soort vredig amusement (ik verheugde me telkens op het bezoek van het café vanwege de gezelligheid) maar ik geloof niet dat deze film lang bij me zal blijven hangen.

In dat opzicht is het misschien wel opmerkelijk dat waar vroeger mensen naar de film gingen voor het spektakel op het doek omdat hun eigen leven zo grauw en saai is (en in de film is het naar de film gaan van het stelletje - bij wijze van eindelijk eens de bloemetjes buiten zetten en gek doen - de aanleiding voor de grootste tegenslag voor de man), tegenwoordig mensen ook naar een film als Paterson gaan om even vrede te vinden in een wereld (c.q. nieuwszenders) vol spektakel en strijd.

Voor een Jarmusch beetje tegenvallen. Grootste teleurstelling was de doorgaand sterke droge humor die heeft plaatsgemaakt voor wel heel flauwe humor. Voordeel van de twijfel zijn de obsessie van Jarmush voor luciferdoosjes (alhoewel de Le Boxeur 'Fabrique au Cameroun' uit Limits mijn voorkeur heeft) en de rollen voor M.E.T.H.O.D en Masatoshi Nagase.

Heerlijke feel-good movie. Zeer sympathieke personages, waarbij ik bij die kroegbaas onmiddellijk moest denken aan die gorilla King Kong. Bovendien ook een leuke hond die als enige negatieve karakter eigenschap had dat ie niet van poesie hield. Die vrouw van die Peterson was trouwens ook best wel leuk. Had bovendien een goede smaak betreffende kleding.

Tja, dat is het zo'n beetje. Verder valt er eigenlijk niet veel meer te vermelden of het moet zijn dat gedoe met die lucifersdoosjes. Tja, als kind spaarde ik die dingen. Oh zo herkenbaar dus.

In het kort gezegd: Dit is dus echt zo'n Jim jarmusch film waarbij het vooral gaat om de kleine dingen. Je moet er van houden, maar so what, ik heb mij prima vermaakt met dit soms maffe filmpje.

4.0*

Een redelijk traag en soms wat saai over komend komisch drama waarin we een week lang een sullige, gedichten schrijvende buschauffeur volgen in zijn dagelijkse sleur. Elke dag is bijna hetzelfde zonder dat er iets spannends gebeurt. Gelukkig zit er wel wat extreem droge humor in waar ik smakelijk om heb gelachen, dit maakte voor mij de film wel de moeite waard. Ook is het best een aangename afwisseling tussen alle spektakelfilms die we non-stop naar ons hoofd geslingerd krijgen. Geen topper maar best aardig.

Daar zeg je zo wat

Ik zou inderdaad zeggen dat de film zélf een gedicht is, met, toegegeven, misschien hier en daar wat rijmelarij, en scherend langs de ‘Liefde is...’-wandtegeltjes; maar als geheel vind ik dit toch een ontroerende evocatie van de zachte kern van een wereld, een leven, een liefde.

Het is makkelijker, en vooral veiliger, te breken dan te bouwen, want dat laatste is vaak balanceren op een dunne draad boven de afgrond van de kitsch. Malick bijvoorbeeld is wat dat betreft een meester, en ook Jarmusch hier behoudt, op zijn eigen wijze, het evenwicht. Iemand als Koreeda kan het ook.

Het zal wel niet toevallig zijn dat Knight of Cups en Paterson voor mij behoren tot die weinige films die, na het verlaten van de bioscoop, het perspectief op de wereld zoals die eerder werd opgeroepen, nog een tijdje voor je vasthouden. Of dat nu op een zonovergoten, winderige herfstdag op het Haarlemmerplein is, of op een schemerige wintermiddag, in een volle tram, in de Kinkerbuurt.

Wat Koreeda betreft, de gedachte bekroop mij gaandeweg dat Paterson, met zijn sfeer van kalme opmerkzaamheid, iets Japans had; en als om die gedachte te onderstrepen, kwam daar een Japanner de film binnen gewandeld...

Paterson in Paterson, en Jarmusch, houden het bij words written in water; beitelen die woorden (en beelden) niet in marmer. De kern is vloeiend, zoals ook de score dat is.

Die running gag met de brievenbus lijkt al te flauw, maar toch, als chagrijnige fantasie...

I don’t like you, Marvin. Volgens mij duw jij elke dag die brievenbus scheef, alleen om mij te treiteren.

Hij is trouwens dood, die rothond. Net goed. En deze film is ook... net goed.

Jim Jarmusch geeft een klassiek sociaal realistisch uitgangspunt (over aanmodderende middenstanders in het contemporaine Amerika) een surreële, dromerige dimensie door te spelen met lyrische ondertonen. Een spookachtig mooie soundtrack die de kleinste handelingen omlijst, een plot dat tot in de kleinste details gestructureerd is en nog steeds het gevoel suggereert van terloopsheid en het toeval. De verschillende elementen zijn nooit helemaal sluitend te krijgen, en juist in dat ongrijpbare zit voor mij de kracht van deze eigenzinnige prent: het echte leven en de kunst vormen een breuk en zijn ook weer één.

Dat het hoofdpersonage een ingetogen dichter is, terwijl zijn begeerlijke liefdespartner steeds naar manieren zoekt om haar eigen vormen van zelfexpressie commercieel uit te baten, is niet een leuk detail om de psyche van de twee hoofdkarakters extra kleur te geven. Het liefdespaar roept vragen op over het leven van de kunstenaar tegenover de kunst die uit hun innige samenzijn voortkomt. Is de poëzie van Paterson een afspiegeling van zijn alledaagse leven, of is het de schone taal die de monotonie van zijn dagelijkse routines uiteindelijk een betekenis geeft?

Het resultaat is een tedere liefdesgeschiedenis over een schepper (Paterson) die in zijn voornaamste muze (Laura) zowel de inspiratie vindt als dat zij hem in de weg zit. De alledaagse banaliteiten worden tot kunst. In elkaars armen wakker worden. Haar naakte lichaam bedekken met een deken omdat zij kippenvel begint te krijgen. Liefdevol een hap nemen van haar oneetbare cupcakes, wetende dat zij niks liever heeft dan dat ze waardering krijgt voor haar vruchteloze zwoegen. Hij weet dat zij niet zijn talent heeft, maar toch bedekt hij dat met de mantel der liefde omdat het geluk van de ander een drijvende kracht is die zijn eigen bestaan vormgeeft. En toch knaagt het, ergens, op een plek die hij liefst niet aan de oppervlakte laat komen: is er niet ergens anders iets of iemand waar het beter mee is!?

Omwille van zijn Laura, die zichzelf wél wil blijven ontplooien, moet Paterson elke dag opnieuw de lokale bus besturen. Adam Driver is fenomenaal als de nerderige grijze muis: een intens sympathieke persoonlijkheid, die zelden een rol speelt in de levens van de passagiers. Met kleine schakeringen in zijn mimiek zet hij een grootse rol neer. Een geamuseerd trekje rond de lippen als zijn passagiers sterke verhalen aan elkaar opdissen. Een geïnteresseerde blik als zij verhalen vertellen over de recente of verre geschiedenis van het stadje Paterson. Verwantschap met de mensen die - net als hij - ook broeden op hun gedachten en die tot lyrische taaluitingen (poëzie, muziek) willen maken.

'Paterson' (2016) moet het niet hebben van groots of meeslepend drama: het is een tedere tragikomedie zonder conflict of grootse emoties. Het is grappiger dan ik op voorhand had verwacht, maar wel op een subtiele droogkomische manier. Verwacht dan ook vooral geen spervuur aan flauwigheden om het lollige tempo erin te houden. (Al schiet het hondje hem wél keer op keer recht in het doel, goedkoop scoren!) Jim Jarmusch, de oude rot, weet mooi in te haken op de hedendaagse hang naar nostalgische mijmeringen en vruchteloze vormen van zelfexpressie, met onderhuids het onbestemde gevoel dat er ergens een verborgen glamourbestaan wacht. Zijn Paterson, een toeschouwer in zijn eigen leven, is een held van deze tijd: hij die afwezig blijft broeden op zijn eigen gedachten, die grootsheid vindt in het kleine en mild geamuseerd meegaat met een vluchtige wereld waar ook niet aan te ontsnappen valt.

Waarschijnlijk de saaiste film die ik ooit gezien heb. Daarbij waren de dialogen van het echtpaar net zo geloofwaardig als van een gemiddelde

soap-uitzending. Zonde van de tijd en de euro's.

Vreemde maar vermakelijke film. Ik moest er even inkomen. Wist vrij weinig vooraf en bij het eerste gedicht had ik mijn twijfels. Maar gelukkig verdwenen deze al snel. Ik houd van dialogen en daar zit je bij deze film natuurlijk goed. Kleurrijke karakters en grappige en beetje absurde situaties. Nergens hoogstaand, maar leuk voor eens. Adam Driver is sterk, al ben ik niet zo'n fan van zijn 'voorlees stem'.

3.5*

Zeven dagen uit het leven van Paterson [Adam Driver], een buschauffeur en amateur-dichter uit het stadje Paterson. De dagen verlopen steeds volgens een vast stramien: hij wordt wakker naast zijn vriendin [Golsfifteh Farahani], loopt naar zijn werk, doet zijn ronde met de bus waarbij hij luistert naar gesprekken van passagiers, ontmoet iemand op weg naar huis, laat 's avonds de hond uit waarbij hij een tussenstop maakt in het plaatselijke café waar hij met de eigenaar discussieert over wie de beroemdste bewoner van Paterson aller tijden is. Deze structuur is typisch voor Jarmusch en zal lang niet iedereen bekoren, maar Drivers charisma is een absoluut pluspunt en de ontwikkeling van zijn fascinerende gedichten - die vanaf het begin van de film te horen én te zien zijn - trekt je toch langzaam maar zeker binnen. Daardoor blijft de film interessant tot aan het einde, al blijft het dan toch wat frustrerend dat er van een finale feitelijk geen sprake is en dat de film als een nachtkaarsje uitbrandt.

Een film over eigenlijk helemaal niets, daarmee kan je deze Paterson wel een beetje beschrijven. We volgen een gewone man die een standaard leven heeft. Ik vond de plotbeschrijving erg boeiend, ben best een liefhebber van dit soort kleine films, maar na een uur ging het eigenlijk nog nergens over en had ik het al gezien. Na 2 uur was ik blij dat het erop zat. Het was emotioneel niet erg pakkend en ik vind Adam Driver eigenlijk vrij irritant als acteur. Ondanks dat hij het goed deed in deze film heeft hij iets wat me behoorlijk aan hem irriteert. Zijn houding, zijn blik. Ik vond hem in Star Wars: The Force Awakens ook al een enorme dissonant. Ik kan best begrijpen dat mensen hier een goede film in zien, maar bij mij stoorde de uitwerking gewoon. De film kent gewoon geen enkel hoogtepunt of breekpunt wat je na afloop nog zal herinneren.

2,5*

Met de fraai geformuleerde recensie van Donkerwoud d.d. 19 februari 2017 is eigenlijk alles al gezegd over deze film. Ik voel me te beschroomd om daar iets aan toe te voegen. Warm aanbevolen.

Typische Jarmusch.

Mag Jarmusch altijd wel. Hij zal niet mijn all time favorite regisseur worden. Zijn films vervelen mij nooit. Ondanks het altijd films zijn waar niet gek veel gebeurt. Ook hier niet. Adam Driver vindt ik een leuke gozer. Dit soort films passen hem in de long run beter dan een Star Wars. In Girls was hij al de revelatie. Wat ik wel vond werken is dat de arbeider hier wel tevreden is met zijn simpele bestaan. De films waar de working man klaar is met zijn monotone bestaan, kennen we nu wel. Deze guy houdt het leven simpel. En daarnaast is hij dichter. Iets wat pretentieus gebracht. Maar Jarmusch komt ermee weg.

Kon er niet gek veel meer uit halen. Zal vast meer te vinden zijn als je je best doet. Ik vond het wel geinig voortkabbelen met sympathieke acteurs.

3 sterren.

Fijne film met levensechte gesprekken in de bus, prettige personages en hier en daar rake poëtische teksten. Heb me hier erg mee vermaakt, het is al een tijdje geleden dat ik m gezien heb maar staat me nog vrij goed bij.

Paterson kent een relaxed sfeertje waarbij we een weekje meekijken in het leven van een buschauffeur met poëtische inslag. Tijdens zijn werk hoort de chauffeur gesprekjes tussen zijn passagiers, hij schrijft wat gedichten die me niet erg denderend leken maar ook niet vervelend waren, en eenmaal thuis wacht hem altijd weer een verrassing: wat zal zijn bloedmooie maar ook wat vermoeiende vriendin nu weer hebben uitgehaald met de gordijnen? Paterson vindt rust in het type stamkroeg die alleen in Amerikaanse films lijkt te bestaan. Leuk en ontspannen filmpje dus, er is nauwelijks sprake van actie (en de actie die er wel is komt wat geforceerd over), het kijkt allemaal lekker weg.

Water Falls

Water falls from bright air.

It falls like hair, falling across a young girl's shoulders.

Water falls making pools in the asphalt,

dirty mirrors with clouds and buildings inside.

It falls on the roof of my house.

It falls on my mother and on my hair.

Most people call it rain.

Dit gedicht vat precies de film samen. Het gaat over stilstaan en openstaan voor je omgeving. Je o zo saai leventje kan dan opeens heel veel schoonheid bevatten. Hebben we dan zo'n druk en ambitieus leven nodig zoals in onze huidige tijd (de vraag die de film lijkt te stellen)?

De film gaat over Paterson in het plaatsje Paterson die een op het oog saai leven lijdt met een strakke routine. Overdag is hij buschauffeur en tussendoor schrijft hij gedichten geïnspireerd op situaties en mensen die hij tegenkomt tijdens de busreis of daarbuiten. Zijn vriendin is een 'creatief' en werkt overdag thuis aan patronen op gordijnen, muffins bakken en soms speelt ze opeens gitaar. Gelukkig wordt de film met humor (bijv. de hond) in beeld gebracht, de film neemt zich gelukkig niet enorm serieus. Er gebeurt niet veel in de film, maar Paterson is altijd positief omdat hij niet in de toekomst leeft en geen ambitie heeft (in tegenstelling tot zijn vriendin die hem daartoe aanzet). Het mooie eraan is ook dat je ziet hoe zijn normale leventje zijn gedichten en kunst inspireert.

Ik snap het zeker als je deze film saai vind, dan is het niet voor jou weggelegd. Naar mijn mening is de filmmaker grotendeels wel in zijn opzet en doel geslaagd. Het was alleen ietwat saai zo nu en dan, dat heb je snel met films die het thema 'saaiheid' behandelen (denk aan Somewhere van Sofia Coppola).

Wat een saaie saaie film die me totaal niet boeide. Ik zal vermoedelijk niet poetisch zijn aangelegd. Snap niets van die hoge scores. Traag en er gebeurd helemaal niks. Heb een uur gekeken zat te wachten tot de hond gejat werd, dat zou mogelijk nog enige spanning opleveren. 1.0

“I would say poetry is language charged with emotion. It's words, rhythmically organized . . . A poem is a complete little universe. It exists separately. Any poem that has any worth expresses the whole life of the poet. It gives a view of what the poet is.”

― William Carlos Williams, Paterson

Erg mooi.

Paterson is op het eerste gezicht een klein, rustig filmpje, waarin ogenschijnlijk geen grote dingen gebeuren. Adam Drivers buschauffeur leidt een bijna routinematig leven, waarin veel constanten dagelijks terugkeren. Hij wordt wakker, checkt hoeveel minuten over zes het is, knuffelt zijn vrouw, en wandelt met zijn lunchbox naar het werk. Hij schrijft een stuk van een gedicht, rijdt zijn bus, luncht in het park en schrijft wat verder. Na het eten laat hij de hond uit en drinkt een paar biertjes in een rustig stamkroegje, waar iedereen elkaar kent.

Waar een van zijn collega's voornamelijk redenen tot klagen ziet, lijkt Paterson het leven vooral met een gevoel van verwondering in zich op te nemen, en de schoonheid te zien in het alledaagse. Poëzie lijkt zich voor hem niet louter op pagina's in een boek te bevinden, maar ook om zich heen. Wanneer hij uit zijn werk komt, neemt hij met zijn vrouw hun dag door, waarbij ze hem vertelt over de creatieve dingen die ze gedaan heeft, en eventuele nieuwe dromen. Soms letterlijk, soms een nieuw pad wat ze graag zou willen bewandelen. Een cupcake-bakker worden, een country zangeres... Paterson steunt haar om dergelijke doelen te bereiken, in plaats van te wijzen op praktische hindernissen of een eventuele geringe kans op succes.

Jarmusch gaf aan op Cannes dat Paterson een tegengif moest zijn voor de moderne actiefilm. Wachten tot de hond gejat wordt of er iets spannends gebeurt, is in die context bezien dus misschien niet helemaal reëel. Ik zie zelf in Paterson en Laura twee mensen die onvoorwaardelijk van elkaar lijken te houden, en de ander accepteren in wie ze zijn, en daarin willen steunen. In mijn eerste zin schreef ik dat er 'ogenschijnlijk geen grote dingen gebeuren', en ik wil eigenlijk niet in clichés of platitudes vervallen. Maar wat ik me tijdens het kijken van Paterson (andermaal) realiseerde, is dat die kleine dingen helemaal niet klein zijn. De manier hoe je in het leven staat is bepalend voor hoe je de hele dag door voelt. Wie je kiest om je leven mee te delen en hoe je beiden in je relatie staat, heeft verregaande consequenties. Eigenlijk doe ik Jarmusch tekort door een simpele boodschap te willen destilleren uit zijn film; zo is Paterson ook niet bedoeld, lijkt het. En je kunt er evenzeer andere zaken uithalen als je zou willen. Maar het stemde mij wel degelijk tot nadenken, en raakte bepaalde snaren.

Hoe dan ook werd ik tijdens het kijken van Paterson overspoeld met een gevoel van rust en ik moet zeggen, schoonheid. En ergens benijd ik Paterson een beetje, die voor zijn geluk geen bepaald soort carrière nodig heeft, of materialistische zaken. Hij haalt zijn inspiratie uit het leven van alledag, of dat nu gesprekken zijn die hij opvangt, of wat hij ziet tijdens zijn dagelijkse routine.

Naast het willen maken van een meer verstilde film, zijn er ook een aantal zaken in de film die opvallen, zoals het opvallende aantal tweelingen dat Paterson tegenkomt nadat Laura erover gedroomd heeft. Of de willekeurige ontmoeting met 4 mannen die hem erop wijzen dat zo'n hond wel eens 'ge-dog-jacked' kan worden. We zijn gewend dat films hiermee een voorzetje doen, op een gebeurtenis die zich op een later ogenblik openbaren zal. Zo niet hier. Anti-significant, kenmerkte Jarmusch deze zaken. Het is geen nadrukkelijk aanwezig standpunt, en wat we hiermee aan moeten, laat hij gelukkig volledig aan de kijker over. Maar het valt wel op, wanneer je erover nadenkt.

Is het nodig om van gedichten te houden, om plezier aan Paterson te beleven? Niet noodzakelijkerwijs. Sowieso vermoed ik dat er talloze mensen zijn, die simpelweg nog niet ontdekt hebben dat er in hen een voorliefde sluimert voor dat soort zaken, of voor bijvoorbeeld klassieke muziek. Simpelweg door er nooit voor open te hebben gestaan, of het een kans te hebben gegeven. Maar: het helpt wellicht wel. Wie absoluut de schurft aan poëzie heeft, zal aan Paterson vermoedelijk een zware dobber hebben.

Adam Driver gaat met onverminderde vaart door, ik kan weinig acteurs bedenken die de afgelopen jaren zo'n opmars hebben gemaakt in mijn waardering. Golshifteh Farahani maakte op haar beurt grote indruk in About Elly, en is iemand waarvan ik ook graag meer wil zien. Verder lijken bij Jarmusch zelfs de bijrolletjes verzorgd, en de karakters een complete voorgeschiedenis te hebben. Ze komen niet te tonele om even hun functie te vervullen in het verhaal van Paterson, maar hun levens doorkruisen elkaar kort, waarbij hij een vluchtig moment getuige is van het leven en de bekommeringen van die ander(en), of het nu een hiphopper is die in zijn eentje staat te rappen in de wasserette, of een jong stelletje anarchistische alto's in de bus. Dit klinkt niet als een grote prestatie, maar het gevoel en de betekenisgeving die Jarmusch in Paterson heeft weten te stoppen, maken wel degelijk indruk. Al doen we dat betekenis geven misschien grotendeels zelf.

Ik hoog bij nader inzien mij waardering op met een afronding naar boven. Na het uitstekende Only Lovers Left Alive, flikt Jarmusch het weer.

4,5*

Prachtig klein filmpje over de poezie van het gewone leven. Paterson gaat over de gelijknamige buschauffeur in de gelijknamige stad, en we volgen een week in het dagelijkse leven van hem. Aan de ene kant weinig enerverend, zou je denken. Paterson is een man van routine die domweg gelukkig is met zijn leven met Laura, zijn baan als buschauffeur, dichten als zijn hobby en zijn avondrondje met de hond waarbij hij bij de lokale kroeg stopt. Maar Paterson is hier tevreden mee. Hij heeft niet de ambitie om iets anders te gaan doen, hij is zen met zijn situatie, en zet de poezie in de kleine dingetjes van het leven op papier. Laura heeft aan de andere kant wel wat ambities, maar ook dat zijn meer dromen - en Paterson en Laura gunnen elkaar die kleine pleziertjes.

En ook als de film regelmatig hint naar aankomend spektakel, door een kapotgaande bus, een auto met gasten die uit het niets beginnen over dog-jacking, een kroeggast die met een pistool binnenkomt - nergens escaleert het op Hollywoodse wijze maar steeds gaat het zoals het in het gewone leven meestal gaat. Gedurende de film zien we hem allerlei mensen in de stad ontmoeten of (als buschauffeur) overhoren; niks heel bijzonders, ook gewone mensen, maar die allemaal op hun eigen manier interessant zijn. Het meisje dat ook poezie schrijft, de Japanse toerist, de rapper in de wasserette, de figuren in de kroeg, de anarchistisch geinteresseerde studenten/scholieren, het levert allemaal een boeiende blik in de wereld van Paterson, New Jersey. Het is een liefdevol, warm portret over de beide Patersons, zowel de buschauffeur als de stad, over de pracht van een van buiten weinig intrigerende persoon cq plaats, maar waar alsnog in het gewone leven overal schoonheid te vinden is.

Redelijk.

Bij momenten fijne maar soms ook matige kabbelfilm. De fijne momenten zijn makkelijk toe te wijzen aan de subtiele momenten met Paterson alleen of diens reacties op het gedrag van zijn vriendin. Als ik aan de matige momenten denk kom ik dan uit bij zo'n caféruzie van de plaatselijke Romeo en Juliet.

Niet zo spectaculair qua plotontwikkeling, het ligt allemaal wat meer onderhuids. Dat had ik van het einde althans niet verwacht.

Adam Driver doet het uitstekend. Hij heeft een vrij unieke uitstraling. Zijn houterig voorkomen en trekjes in contrast met de drukte die zijn vriendin is vormen een geslaagde combo.

Audiovisueel stelt Paterson wel niet zo veel voor. Op voorhand ook geen idee dat Jim Jarmusch de regisseur is en tijdens het kijken ook nooit vermoed. Is dat positief? Negatief? Een beetje van beiden, zeker?

3

Het alledaagse, zonder uitschieters, genietbaar en toch ook boeiend maken, de verdienste van Jarmush in dit "poëtisch" filmpje.
Adam Driver's uitgestreken gezicht hoort bij een man die bovenal eenvoudig is, zich tevreden stelt met het leven dat hij leeft en zeker geen complicaties of nieuwigheden gaat zoeken en tenslotte zich zeer gewillig opstelt voor zijn ambitieus kindvrouwtje.
Beide hoofdacteurs doen het uitstekend, evenals de guitige Marvin. Film bevat trouwens nogal wat komische scènes, zoals de barscène met de smoorverliefde "acteur" Everett en ook wel wat emotie, zoals de scène met het meisje en het mooie gedicht "Water Falls".
Dergelijk films liggen me wel : het gewone interessant maken. En ook Jim Jarmush ("Mystery Train", "Coffee and Cigarettes", "Broken Flowers", "Only Lovers...")

Uitstekende film over een doodnormale week uit het leven van een buschauffeur die ook gedichten schrijft. Een film die over niets lijkt te gaan, maar toch meer dan genoeg te bieden heeft. Het observerend vermogen van het hoofdpersonage en de herhalende patronen. Zeker niet geheel zonder humor en een bijzonder aangenaam tempo (dit laatste sluit ook perfect aan bij het acteerwerk van Adam Driver hier).

Deze ook eens bekeken en het was niet mis. Geen grootse film met een uitgebreid verhaal, nee eerder het omgekeerde. Desondanks had de film wel iets dat je bleef kijken. De cast, zeker Adam Driver deed het wel goed.

De film zal waarschijnlijk niet voor iedereen weggelegd zijn, maar vond hem toch wel eens het bekijken waard.

Wat een heerlijke film! Mooi poëtisch, goed geacteerd, rustig voortkabbelend. De herhaling vind ik fijn. Het voelde als een kijkje in het leven van Paterson en Laura. Een leven dat mij wel aanspreekt. Leuk hondje ook, en de humor is helemaal mijn ding. Een favoriet. 5*!

Extreem rustig verlopende film met een laagje kurkdroge humor en fraaie anekdotes. De poëzie zit vooral in het verhaal en de beelden, de gedichten zelf vond ik minder. Waarschijnlijk met opzet gedaan aangezien het mooiste gedicht dat van een tienjarig meisje was. Wel leuk dat de regie ons steeds op het verkeerde been zet met situaties waarbij je denkt dat er nu iets te gebeuren staat. Ik had graag ook enkele betere gedichten gezien al had dat waarschijnlijk afbreuk gedaan aan de eenvoud. Klein maar fijn. 3,5*

Paterson leeft in patronen. Hij toert dagelijks hetzelfde rondje met zijn dorpsbus, laat z’n hond uit en drinkt dan een pintje in z’n stamcafé. Ondertussen is hij gelukkig met Laura, die op haar beurt weer gelukkig is met haar creatieve zwart-witdecoraties. Eigenlijk is alles en iedereen gelukkig. Wat is dan in vredesnaam het ergste dat gebeuren kan? Misschien het einde van de creativiteit. Het einde van het grote scheppen, woorden en ideeën in dat simpele notitieboekje. Poëzie. Een identiteit op wit papier. Maar ook het einde van die identiteit kan voor Paterson een nieuw begin zijn. Jim Jarmusch (Night on Earth, Only Lovers Left Alive) tovert in dit prachtige drama met zijn blik op menselijkheid en de noodzaak om af en toe tot rust te komen. Een film waarin niks gebeurt was nooit zo mooi.

Ik hou van een goed boek en ook non-fictie spreekt me erg aan. Maar poëzie heeft me nooit aangesproken ongeacht het feit dat ik er me - ooit heel even toch - ervoor openstelde. Desalniettemin heb ik toch genoten van Paterson, een film waarbij poëzie een creatieve en magische insteek biedt en een absolute meerwaarde is voor de film waarbij het personage Paterson, de zwijgzame en berustende echtgenoot, een inkijk geeft in zijn ziel van wat hoe voelt en denkt. Niet veel zo blijkt snel.

Paterson leidt een momotoon routineus leventje waarbij elke dag - op een paar details na - gelijkaardig verloopt. Het is een veilig patroon waarmee hij best tevreden is. Noem het de sleur des levens, maar voor Paterson is het allemaal prima. Zijn vrouw is iets ambitieuzer en creatiever, heeft wilde(re) ideeën en is impulsiever van geest. Niet in stereotiepe uitersten (gelukkig maar!), maar toch duidelijk anders dan haar echtgenoot.

Erg veel gebeurt er niet in Paterson, integendeel zelfs. Je lijkt het allemaal al eens gezien te hebben en toch heb je het gevoel dat je naar jezelf kijkt. Als je erbij stilstaat komen ook bij de huisje-tuintje-boomje-mensen steeds dezelfde patronen terug. Al was het maar de scheve brievenbus die je tracht te rechten bij de thuiskomst van het werk. Een moment waarop je eigenlijk geen tijd hebt ervoor, noch de zin. En toch frunnik je elke avond aan die brievenbus, maar in het weekend gun je hem geen blik waardig. Zo herkenbaar, zalig! Wat is de zin van het leven kan je je afvragen als je dergelijk banaal bestaan leeft (en zo zijn er velen!).

Adam Driver doet het trouwens geweldig als Paterson. Een rol die hem veel beter afgaat dan bvb de bad guy in de laatste Star Warsfranchises. Leuke film, niet voor iedereen weggelegd. Zeker ook geen meesterwerk zoals American Beauty dat dergelijk onderwerp ook aanraakte (en nog veel verder ging dan dat), maar zeker verdienstelijk.

Jarmusch's ode aan het alledaagse waar ik me vreemd genoeg als kijker erg knus en vertrouwd in voelde bij het telkens herhalende patroon van opstaan, gaan werken, dichten, glaasje drinken. Deze kleine herkenbare zekerheden hebben iets geruststellends. Saai is een woord die niet zou mogen gebruikt worden om deze film te omschrijven. Jarmusch toont dat kleine variaties in de alledaagse routine en dat klein beetje creativiteit dit juist heel boeiend kunnen maken en dat ook daar geluk te vinden is.

Het koppeltje is erg fusioneel en er lijkt ook geen plaats te zijn voor ruzie en conflict. Ze kunnen erg goed met elkaar opschieten, ondanks hun aparte trekjes. Paterson is een wat introverte softie, die taart met spruiten en cheddar eet, zonder te willen toegeven dat hij het niet lekker vindt. "Je houdt van spruiten en van cheddar" zegt zijn vriendin, dus dan moet hij wel de mix van beiden geweldig vinden. Prachtig!

Hij is verliefd en gelukkig, en dat besef je ook. Laura heeft een vreemde fetish voor de combinatie zwart-wit, of het nu een gitaar is, of een reservewiel, of het interieur schilderwerk. Het moet zwartwit zijn. Zij heeft geen werk, maar ook zij is gelukkig.

En dan de poëzie. Iemand vertelde me dat de gedichten uit deze film bij de DVD of Bluray zitten, maar dat zal wel een grap zijn neem ik aan, hoewel het een goed idee zou geweest zijn. Ze zijn een belangrijk deel van de film, een manier om de geest te prikkelen en te dagdromen. Op de wat simplistische personages en banale dialogen na is de film me bijzonder goed bevallen want het is ook een lieve en sympathieke film. Filmkriebel zegt: Met Paterson wordt "blijf in uw kot" het nieuwe hip!

Blijkbaar heeft deze film een Palm Dog Award gewonnen. Die prijs geven ze al sinds 2001 aan een hond in een film. Er is meer aandacht voor dieren in een film dan voor diversiteit bij de genomineerde acteurs of filmmakers...

Paterson brengt een mix van creativiteit en een vrij depressieve levensstijl. Minimalistisch misschien, de mensen zien er toch quasi gelukkig uit met kleine dingen. Het gaat dan ook over poëzie over de kleine dingen van het leven. Een leven dat weliswaar bijna letterlijke rond de kerktoren draait. In een busroute, thuis en de route van de hond via de pub. Een ode ook aan poëet William Carlos Williams.

De film is als een rustige bries die heerlijk voorbij kabbelt. Aangenaam om te zien, misschien wel af en toe iets te rustig naar mijn smaak. De personages mogen dan wel van kleine dingen houden, op den duur zijn ze even zwart wit als de kunst van Patersons. Die kleine dingen zijn wel leuk, maar het blijft niet echt hangen. En ik heb niets met de poëzie van Williams (of Paterson). Niet helemaal mijn stijl. Maar verder is de film zeker niet verkeerd.

De film kwam voor mijn gevoel maar lastig op gang. Een week in het leven van een buschauffeur in Paterson, die zelf ook nog toevallig Paterson heet en poëzie schrijft. Een dromer. Hij mag niet klagen, hij heeft een baan, een vrijstaand huis, een oogverblindend knappe, liefdevolle vrouw die hem dagelijks in een warm bad met liefde dompelt, en een hond, maar toch wringt er iets.... Naarmate de film duurt vind ik hem interessanter en beter worden, waardoor het geheel toch een goede film is en hij misschien wel een herkijkbeurt waard is om hem nog beter te kunnen waarderen. Aan het einde zat er helaas wel weer een wat vergezochte scène in (met de Japanse man in het park). Adam Driver acteert erg goed.