Smultronstället (1957)

Niet echt in dezelfde trant, maar ik zou Tystnaden proberen. En Persona, omdat dat mijns inziens zijn meesterwerk is.

Dank je.

Mooie film van Bergman, die prima weergeeft hoe individualisme vaak ontaart in egoïsme. Kritiek op een veranderende samenleving (Zweden liep hierin ongetwijfeld wat voor op Nederland), waar traditionele waarden als een gelukkig gezinsleven en religie steeds minder belangrijk worden en men slechts de eigen ambities/dromen najaagt. Dit individualisme leidt volgens Bergman tot ongeluk en eenzaamheid. De film sluit echter wel positief af waarmee Bergman aangeeft dat er altijd de hoop is dat mensen bijdraaien en ontdekken dat ze niet alleen op de wereld zijn. Mooi, prachtig uitgewerkt thema levert 4**** op.

Na Hour of the wolf en the seventh seal, die ik allebei prachtig vond, heb ik deze film maar is bekeken. Ik heb hem meteen gekocht.

ontzettend jammer, wat met deze film kan ik helemaal niks. Deze word als een van de beste films in Bergmans oeuvre gezien. Kan iemand mij vertellen waarom?

Ik vond het verhaal ronduit saaien banaal. Daarnaast vond ik de vechtende boys, het echtpaar en nog een paar van dat soort dingen zo cliche!

Ik heb nog maar eens goed de titel bekeken: misschien heb ik de verkeerde voor me, maar nee.

Ik ben blij dat ik hier ditzelfde punt van kritiek bij meer mensen herken. JJ_D: bekijk hour of the wolf (vargtimmen)

"Hoelang zult gij de gedachten uwer ijdelheid in het binnenste laten vernachten"
( Jeremia 4:14, de prachtige poëzie van de oude Statenvertaling.....)

Zou Bergman op z'n oude dag deze film nog eens teruggezien hebben? Is de eenzaamheid van een oude man mooier verbeeld?
Ik heb die film nog niet gezien, want deze film nadert wat die thematiek betreft de perfectie. De woorden van BASWAS ("als je nog niet teveel doorgeïndividualiseerd bent.".....), maar ook Fisherking en Ramon K zijn mij uit het hart gegrepen. Alle thema's van "De Zevende Zegel" keren hier in een totaal andere gedaante weer terug. Het is om van het Reve maar weer eens aan te halen: "Op weg naar het Einde".

De visioenen van "De Zevende Zegel" zijn hier de dromen en dagdromen van de oude man, sterker nog: de droom van de oude man bevat voorspellende elementen: de klok zonder wijzers, een ongeluk.......... huiveringwekkend mooi gedaan.

In het dagelijkse leven verdedig ik mijn Rotsvaste ongeloof in een morele God, maar soms wordt ik door een verbazingwekkende droom bezocht die mijn overtuigingen aan het wankelen zet: .......misschien toch een immorele hogere macht. ......
De droom brengt de mysterie van het leven in ogenschouw.

De innerlijk wereld van de eens zo Rotsvaste vertrouwen van dokter wordt door zijn opspelend geheugen (spontaan in reflectie) verzacht en vergruist.......en de uiterlijke wereld van 'zijn reisgenoten bevestigen en versterken zijn twijfel. Zijn impulsieve beslissing om met de auto te gaan, waar zijn huishoudster verbaasd en gepikeerd op reageert (de enige echte rots in de branding: zij kent hem van haver tot gort), bevestigen die twijfel.

Bergman heeft dit proces, van zachter en minder afstandelijk worden, dat de oude man doormaakt in een prachtige vorm gegoten. In de theatrale parabel "De Zevende Zegel" schaakte hij met scherven van een gebroken spiegel. In deze
realistische film, waar Bergman als toneelregisseur en Bergman
als filmregisseur een perfecte samensmelting heeft gevonden: de spiegel is heel en glad gepolijst: de perfecte inleving in het bewustzijn van een oude man. Mooie theatrale en cinematografische vondst is dat Borg als oude man letterkijk en figuurlijk in zijn eigen herinnering treedt.....

En wie geen mooie shot's gezien heeft.....die heeft toch wel wat gemist. Deze film bevat prachtig geschoten momenten die me deden denken aan de monumentaal geschoten film van Jean Renoir: "Partie De Campagne" (1936!) B.v: de scéne met de zwerm vogels dat eindigt als de vrouw met de baby het huis, dat op de achtergrond staat, betreedt.....inhoudelijk en cinematografisch een magnifiek hoogtepunt.

En naast het beeld is het spel zinnenprikkelend: de Zweedse taal is van een ontroerende schoonheid. (Niet voor niets is Bergmans "Zauberflöte " ook zo prachtig)

Eén van de mooiste films die ik tot dusver gezien heb! 5*

ps: Er is, bedenk ik nu, een film die ook een oude man bijna perfect
op het witte doek heeft gezet: "The Straight Story" van David Lynch.

Road movie meets A Christmas Carol. Typisch Bergmaniaans is de glimlach op de gezichten van mensen die elkaar beleefd de harde waarheid zeggen, maar de film biedt tevens veel mededogen voor zijn protagonist. Zeer toegankelijke Bergman die toch een enorme diepte weet te bereiken. Er gaat weinig tijd verloren en elke scene biedt een volgende, onmisbare stap. Het was me nogal een annus mirabilis voor Bergman, die in hetzelfde jaar Persona afleverde. Dat vond ik een interessantere film, maar Smultronstället vind ik beter.

Zemelachtig drama over een oude knar die met een serieus ei zit omdat hij voelt dat magere Hein nadert, en natuurlijk zijn leven nog snel even begint te resumeren aan 120 km per uur. Jammer dat hij nu pas tot het besef moet komen wat voor een egoistische klootzak hij al die tijd niet geweest is, maar spijt komt altijd te laat uiteraard.

Bergman gebruikt weer een hele hoop visioenen en zinnebeeldige toestanden, waarvan cinematografisch gezien enkel de eerste nog enigszins de moeite waard is. Dieptepunt was een belachelijk theatraal moment waaronder een kerel met een oortuit die zo uit Fawlty Towers kon gelopen zijn. De kijker-personages band was sowieso al niet erg geslaagd, daar werd het al helemaal vakkundig naar de kloten geholpen.

Het spijtige is dat wij als kijker na 90 minuten nog steeds niet meer weten dan het feit dat hij inderdaad een egoistische eikel was die nu het deksel op de neus krijgt, en na de zoveelste reeele of surreeele scene die daar nog eens op duidt begin je het algauw zo'n beetje spuugzat te worden. Het leert ons dat we best niet wachten tot magere Hein nadert om orde op zaken te stellen en dat meningen kunnen verschillen wat betreft God en het eeuwige leven. De film is even verhelderend als de Fortune Cookie die ik gisteren bij de chinees om de hoek gekregen heb. "Pluk de dag".

Mijn leven is veranderd.

1,5*

Ja, zo lust ik er ook nog wel een paar. Is de film terug te brengen tot een credo dat in een fortune cookie past, dan is het dus niks. Spoel het oeuvre van William S. ook maar door de plee. Met een beetje proppen past Godfather 1 2 en 3 in één cookie. Nee, ik vind dit te simplistisch.

Mooie samenvatting van de film

Een film brengt je van A naar B en we gaan een film niet alleen afrekenen op B. Richard de 3e: hoogmoed komt voor de val. Nou. da's nog te weinig voor een cookie, sorry WIlliam S. Wat weten we nu ECHT van Richie...

Je hoeft dat niet zo letterlijk op te vatten.

Ik had het over mijn algemene indruk over de inhoudelijke waarde van de film. Qua diepgang en verrijking (nieuwe inzichten) omtrent levensfilosofie vind ik het vergelijkbaar met de (vaak) ietwat oppervlakkige tekstjes in Fortune Cookies, dus.

Ik geef toe dat een film je af en toe best nieuwe inzichten kan geven, maar ik zou er toch geen wet van Meden en Perzen van willen maken. Een film kan andere kwaliteiten hebben. Christmas Carroll is ook niet diepzinnig maar Dickens heeft het mooi verteld. Geldt ook voor Bergman. In jouw persoonlijke toptien staan nu niet bepaald films die uitblinken in het geven van nieuwe inzichten (Rambo III, Die Hard, Face/Off) dus hier worden we het wel over eens lijkt me.

Welke film heeft je WEL nieuwe inzichten gegeven?

Inzicht in de zin van "Deze film heeft me geleerd dat X", dat gebeurt niet echt vaak. Zal ik eens over nadenken, want het komt zeker voor. Maar Bergman is wel goed in het inzichtelijk maken van onderhuidse en onderdrukte gevoelens, wat ze met mensen doen en hoe hun omgeving ermee omgaat, wat de impact van een ontlading is etc. En hoeveel van al deze gevoelens kunnen samenkomen in een ogenschijnlijk onschuldig moment. De mooiste Bergman-scene (de piano-scene in Höstsonaten) krijgt dit voor elkaar. Inzicht in de zin van levenslessen zijn net zo interessant natuurlijk. Daar is de mens veel te complex voor. Okay, nog een voorbeeld. Een film als Platform (Jia Zhang Ke) maakt heel inzichtelijk wat modernisering met mensen doet en laat duidelijk doch introvert zien hoe het proces werkt waarbij mensen de moderniteit omarmen en vervolgens als de verloren generatie eindigen. Je kunt het in de krant lezen, je kunt er een goed boek over lezen, maar het proces invoelbaar maken en tot de menselijke maat reduceren is iets anders. Dat doet die film. Prachtfilm vind ik dat.

Ik had het meer tegen djelle. .

...oeps...

Nou, The Ninth Configuration bijvoorbeeld.

Maar het gaat niet zozeer over die inzichten alleen natuurlijk, want zoals Olaf het al aangeeft die films zijn eerder zeldzaam en dat hoeft inderdaad ook niet per se.

Het gaat er meer over dat ik bij een film niet verwacht dat ik bij punt B vrijwel evenveel weet als toen ik nog bij punt A zat. Bergman vertelt een verhaal over confrontatie met het verleden, gemaakte fouten enzoverder, maar op het einde van de rit staan we daar nog altijd even ver mee. Een oude man die met weemoed en spijt terugkijkt op zijn bestaan.

Neem een film als Happiness bv, een prent met ook min of meer een zekere lijn ('het ware geluk onder de oppervlakte'), maar wanneer dié film af is ben ik veel meer aangekaarte thema's en denkstof tegengekomen dan wat ooit uit Smultronstället te halen valt. Van de relativiteit van proffesioneel succes tot en met de verschillende dimensies uit de leefwereld van een pedofiel, teveel om op te noemen. Dat is dus het grote verschil met een Smultronstället die anderhalf uur lang teert op 1 mager gegeven waarbij het allemaal neerkomt op één -niet al te aardverschuivende- bedenking ('je maakt er maar beter het beste van in je leven').

Mensen zien dan een emotioneel verhaal waarin wat gediscussieerd wordt over God en een noemenswaardige kern bevat, en ze denken meteen dat ze een waanzinnig diepe film gezien hebben. Daarmee ook dat dit weer een geweldig overschatte film is m.i.

Ja dat klopt. Wilde aardbeien is een film in het rijtje Christmas Carroll en Bordewijk's Karakter: De hoofdpersoon heeft aan het eind geen enkele fout hersteld maar heeft zijn fouten ingezien. Ik zie niet in waarom dat proces per se mager moet zijn. De bedenking is niet aardverschuivend, maar het gaat erom wat de film van A naar B laat zien over die bedenking. En het idee dat een film met veel thema's en verhaallijnen (zoals Happiness) rijker is dan een film met minder, is natuurlijk ook relatief.

Tja. Dan verschillen we ernstig van mening.

Dat lijkt me sowieso duidelijk, evenals dat niet iedereen dezefde grond nodig heeft om ergens over na te denken. Wat de 1 een mager gegeven noemt, vindt de andere kennelijk een briljante aanleiding tot filosofie.

Alles kan een aanleiding zijn tot filosofie, daar gaat het niet over. Het is maar de vraag in hoeverre het de verdienste is van de filmmaker. Wat hij met dat gegeven doet, hoeveel potentiele graafgrond hij geeft, hoe diep hij zelf graaft etc...

Ik kan morgen een film maken over een man die samenleeft met een varken, met het gegeven in mijn achterhoofd 'dat de binnenkant belangrijker is dan de buitenkant'. Ik kan de kijker dan 57 gelijksoortige scenes laten zien die dat allemaal opnieuw weer aantonen, maar of dat het dan automatisch een goeie film zal worden 'omdat mijn ene kerngegeven sommige mensen geweldig doet filosoferen', daar heb ik serieuze bedenkingen bij. Een goeie cineast kan (voor mij) toch meer dan een bevorderend ideetje opgooien. En dan heb ik het nog niet eens over andere aspecten.

In zekere zin speelt dat ook mee idd. Maar is hier niet van toepassing (indien je naar het "interpretatievermogen" van de laagstemmers zou refereren).

Natuurlijk wel, (ook van de hoogstemmers trouwens). Voor sommigen biedt iets sneller een grond tot het vastpakken van de gedachten dan bij anderen.

Ach, misschien is Bergman gewoon niet voor jou, djelle. Ook ik heb een haat-liefde verhouding met de man en denk dat ik zijn afzonderlijke films beter vind dan zijn oeuvre. Toch vind ik wilde aarbeien geslaagd vanwege de inventiviteit waarmee we een vrij compleet beeld krijgen van de professor en niet door hem alles - autobiografisch - te laten herbeleven maar ook door allegorische figuren als het bekvechtende echtpaar en de de over God discussierende studenten die hem terugbrengen naar vervlogen tijden en kort maar krachtig een levensfase illustreren die voor menig kijker herkenbaar zal blijken, en wellicht enigszins ironisch wordt opgevat. Ik vind droom en werkelijkheid geslaagd door elkaar lopen en beide complementeren elkaar en stuwen het verhaal op interessante, want niet eendimensionale - wijze verder. De droomsequenties zijn mooi, met name die eerste met wijzerloze klokken en die man met dat anonieme gezicht. Ook goed vind ik dat hij de hardheid uit latere films compenseert met mededogen voor zijn protagonist, waardoor de film af en toe de kwaliteit krijgt van een sprookje, hetgeen goed past bijde algehele sfeer van de film. En dit alles krijgt Bergman voor elkaar zonder werkelijk ontoegankelijk te worden. Je hoeft dit er allemaal niet in te zien, en niet mooi te vinden, maar ik heb er meer in gevonden dan de platitude "pluk de dag". Het is Youp van 't Hek niet...

En zoals eerder gezegd: een film kan om tal van redenen geslaagd en boeiend zijn. Jij vindt toch ook Rambo III niet goed omdat de regisseur zulke interessante ideetjes opwerpt.

Kijk, dit is nu pas simplisme Olaf. Argumenten negeren en er een lap op gooien. 'Het ligt aan jullie interpretatievermogen.'

En tja Olaf, heel je uiteenzetting bevestigd niets meer dan wat ik al heel de tijd zeg. Een verhaal over een oude man die met weemoed en spijt met zijn verleden geconfronteerd wordt. Natuurlijk niet altijd op identieke wijze verbeeldt, maar het komt allemaal op hetzelfde neer. Ik zei ook al dat ik de eerste droom redelijk geslaagd vond, alleen is de rest met een inventiviteit van herhaling en onkunde in elkaar gezet.

Eeh, als je het zo opgevat hebt dan ben jij duidelijk diegene waaraan iets schort aan het 'interpretatievermogen' hoor.

Je schrijft het letterlijk zo, dus tja.

Als je wat zaken door elkaar rammelt, uit zijn context rukt en alle gevoel voor nuance negeert misschien.

Tja, dat interpretatievermogen hé...