Smultronstället (1957)

Geef even een paar ideeën waarbij je je eigen dood kunt invullen.

De Curriculum Illusione. Stel je even voor wanneer je dood gaat. Ik hoop ver in de toekomst, maar allemaal gaan we.

Sterfdatum :

plaats:

Oorzaak:

Nabestaanden:

Inhoud Overlijdensadvertenties/ Grafrede

Testament: wat en hoe

En ga maar nu terugdenken.

Wat wil ik bereiken in 2025 ?

Tja, wat te sterk uitgedrukt van mij dan, maar ik blijf de link die jij denkt te kunnen leggen (je hoopt toch op enig effect) nergens op slaan. Zeker niet nadat ik al de conclusie voor mezelf getrokken heb dat Tarkovsky niks voor mij is (uitzonderingen daar gelaten).

Hier loop jij dan weer te hard van stapel. Rotsvast in jezelf geloven wil niet zeggen dat je niet kritisch naar jezelf kan kijken. Wel dat je een beslissing kan nemen, er achter kan blijven staan en nooit met spijt hoeft terug te kijken, zelfs al bleek die beslissing misschien niet de beste te zijn. Als er iets is wat veel problemen veroorzaakt dan is het wel de bemoeizucht van mensen in andermans zaken. Ook vaak sociale medelevendheid genoemd geloof ik.

Ik mag dan wel een grote bek hebben, ik heb nooit met iemand ruzie, dus aan mij valt het onrecht in de wereld niet toe te schrijven.

Erg makkelijk. Het minstens even goed hebben al nu, liefst iets beter. Op welke plaats dat dan is, is verder totaal irrelevant.

Ik haakte in op een artikel in Intermediair (een tijdschrift over werk, economie en wetenschap). Verder los van enige discussie.

Een artikel die de Amerikaanse psycholoog Martin Seligman aanhaalt. Ikzelf vind die CI over the top, verzonnen door wereldvreemde gasten, maar het past binnen de visie van de film, op een of andere manier.

Ik ben ervan overtuigd dat mensen met zelfvertrouwen veel beter in staat zijn kritisch naar zichzelf te kijken en gemakkelijker kunnen toegeven dat ze iets verkeerd hebben aangepakt, dat ze kunnen leren van hun fouten i.p.v. ze proberen te verbergen.

Ik denk ook dat mensen moeite hebben fouten toe te geven vaak onzeker zijn, ook al stralen ze dat misschien niet uit. In dat opzicht ben ik het dus eens met Onderhond.

Een beetje bemoeizucht daarentegen vind ik heel positief, het getuigt van interesse in een ander. Iedereen heeft een beetje aandacht nodig, toch?

Maar goed, terug naar de film: die vond ik mooi .

Tja...

In een perfecte wereld zonder emotionele druk en na een levensloop zonder tragische gebeurtenissen zou dat een waarheid als een koe geweest zijn denk ik. Ik vermoed (!) dat onze verledens te veel van elkaar verschillen om het eens te worden in deze discussie.

Inderdaad opvallend! Ik moet zeggen dat ik het stukje in de haast had geschreven dus niet zo genuanceerd over die acteurs was, maar ik vond het niet echt denderend. Het probleem bij het 7de zegel vond ik het dwingende christelijke erin (heb ik nooit bij Tarkovsky, terwijl hij ook overtuigd was, zal het orthodoxe wel zijn, wat wat mysterieuzer is). Bij deze vond ik de film gewoon saai, het had ook een radiospel kunnen zijn. Te weinig film, te veel gewauwel, plus een hele hoop niet mooie beelden (autoreis, etentje in dat huis en het plukken van die aardbeien. Alleen het begin was echt mooi, daarna helaas niets meer. Verder was het gewauwel niet interessant, geen innovatieve wereldblik, maar zo gewoontjes allemaal.

Wat ik mij ook afvraag is hoe die top 10 van Tarkovsky er in 1985 uit zag.

Mag ik erop wijzen dat het woord geloven zelf al een twijfel herbergt?

V.: Ligt er in de koelkast een blikje cola?

A.: Ik geloof van wel.

Voorbeeld 2: (iemand zit aan de telefoon en kijkt met een half oog naar een venster dat een zicht biedt op de achtertuin)

V.: Hoe zit het met het weer bij jullie?

A.: Ik geloof dat het lichtjes regent.

Let op het ontberen van een absolute zekerheid in beide zinnen

Los daarvan geloof ik ook rotsvast in mezelf, hoor Niet geloven in jezelf zou pas een Fremdkörper wezen, dan zou je de twijfel die het woord impliceert niet erkennen. Dan ben je in feite 100 % zeker van jezelf

Nu enkel deze film nog weten te traceren. Verdorie, wat een mens toch dient te doen om een film van Bergman te pakken te krijgen

Ik geloof dat je gelijk hebt.

Volgens velen een van de grootste meesterwerken van Bergman. Persoonlijk beschouw ik deze film liever als een van de minste van zijn meesterwerken. Ontzettend trage en eigenlijk gewoon saaie film, die op de een of andere manier toch enorm boeit. Het voelt als een soort van aangename droom of bedwelming die anderhalf uur duurt en waar je vervolgens heerlijk rustig uit ontwaakt. Eigenlijk gewoon een warm bad dus, niks spannends aan maar wel gewoon heel erg lekker zo nu en dan…

Ik trek het meesterschap van Bergman sowieso in twijfel bij de constatering dat hij 44 films op zijn naam heeft staan. Kwaliteit komt bij vlagen, niet twee keer per jaar. Bij alle echt groten zitten er ruime tussenpassages tussen hun films. En is het leuk om hun oeuvre van 7 - 12 films allemaal te bekijken. Bij Bergman is daar geen beginnen aan, met zoveel films. Ook moet de thematiek je een beetje liggen, lijkt me.

Onzin. Bij meeste mensen komt de kwaliteit nooit.

Wat natuurlijk niet wil zeggen dat bepaalde films van Bergman wat minder zijn. Maar zijn slechtere zijn nog altijd stukken interessanter dan het meerendeel van de films die tegenwoordig uitkomen.

Als muzikant weet ik, dat ik niet elke dag een goede riff schrijf, en dat het tijd kost om een goed nummer te schrijven. Nu is muziek misschien wat makkelijker dan film (helemaal als je er een bepaalt trucje voor hebt). Het trucje dat Bergman dan misschien goed beheerste zou dialoog kunnen zijn, waar zijn dan zijn radioshows?

En Adrian Lyne heeft wel een vlaag van kwaliteit gekregen (Jacob's Ladder). Ik hoop eenzelfde vlaag ooit nog es bij Bergman te ontdekken.

Radioshows ?? Nou volg ik het helemaal niet meer.

Wel ja Die indruk had ik ook, op momenten zie je hem danig mooi lachen neem nu die scène naar het einde van de film, waar hij Marianne vertelt: "Ik mag je graag, Marianne", de glimlach die de kijker ziet op z'n gelaat

Nu heb ik tot nu toe weinig onverdund cynisme ontwaard in een film van Bergman het cynisme steekt wel even z'n raam aan het venster, met het koppel van de geslipte V.W.:

Man: "Ziet u, ik ben katholiek"

Vrouw: "Je God moet wel zeer snel optreden. Je wou me slaan en voor je het wist kreeg je een ongeval"

enz ... tot Marianne ze wegbonjourt

Tevens vond ik de scène waarin Isak samen met Marianne een lied ter berde brengt na de direkte vraag van één van de meereizende jongens over het al dan niet bestaan van God op een manier zeer passend in het Bergman-universum. Sommige dingen moet je niet proberen te begrijpen of uit te leggen op een theoretische of filosofische manier, durf ik dan denken

Deze film gaf een ruim, veelomvattend beeld van een man op leeftijd die zijn persoon al dan niet bewust overpeinsd. De confrontatie met zijn verleden en starre denkpatronen zit hem niet in de koude kleren. Filosofie word afgewisseld met onwetendheid die vervolgens wordt omgezet in een confronterende wetenschap. Ik vond het heerlijk en schitterend om naar deze film te kijken. Ook leerzaam.

Ik begrijp het niet? Probeer je nu te zeggen dat het ook tijd kost om goede films te maken (want iedereen wel weet) en te zeggen dat Bergman het moet hebben van dialogen, maar dat dit niet uit de verf komt doordat er geen radioshows zijn?

Slechte film. Het plot heb ik wel vaker gezien (bvb Kurosawa) en daar was het stukken interessanter uitgewerkt. Ander half uur verveling en irritatie later had ik niets gezien wat mij beviel. Geen mooie shots, gewoon een anderhalfuur durende visuele preek van een dominee, zo voelde het aan althans. 0,5*

Daar komt weer een smeuïge discussie van, denk ik zo.

Maandagavond, Bergmanavond.

Deze keer dus Wild Strawberries gezien. Ik sluit me wel redelijk aan bij fractalis: een van de mindere meesterwerken van Bergman. Niettemin een meesterwerk. De film komt traag op gang (hoewel die eerste droomscene natuurlijk fantastisch is) en kent enkele minder interessante gedeelten. Toch werd ik langzamerhand steeds meer gegrepen door de vertrouwde spanning die Bergman films altijd weten op te roepen.

Centraal in de thematiek staat doctor Borg als een 'levende dode', in de relatie met zijn omgeving in heden en verleden. Dit komt meerdere keren expliciet terug, met name in wat ik de mooiste scene uit de film vond: de droom over zijn eredoctoraat die verandert in een aanklacht. Het leuke is dat de kille, koude harteloosheid van Borg slechts naar voren komt door de woorden van andere personages, terwijl je er als kijker eigenlijk niets van merkt. De ontwikkeling die het hoofdpersonage tijdens de film doormaakt is daardoor heel subtiel.

Prekerig is de film dus zeker niet. Het typische Bergman-thema van God en geloof komt slechts in de marges van de film ter sprake. Daar tegenover staat de man-vrouw relatie die hier de volle nadruk krijgt.

Het dialogen zijn prachtig, het acteerwerk is formidabel. En was het nu toeval of leek Victor Sjostrom echt een beetje op Hitler?

4*

Magistraal psychologisch drama over een oude man die de balans opmaakt van zijn leven. Een diepgravende, warm-menselijke film die op een rustig tempo voortkabbelt en bijwijlen erg ontroerend is. Mooi acteerwerk ook van de hele cast en een sublieme vertolking van Victor Sjöström. ****1/2-*****

Mooie film, die soms wel wat overdreven is, zoals bij dat ruziende echtpaar dat uit de auto wordt gezet. Verder is het wel mooi om te zien dat de professor zijn hart opent voor zijn schoondochter en de jongelingen, maar omdat je zijn andere ik (zoals hij die schijnt te hebben) nooit hebt gezien zit er eigenlijk geen ontwikkeling in zijn personage. De film komt op mij daardoor onevenwichtig en oppervlakkig over. De film blijft zijn mooie momenten houden, en Bibi Andersson is een prachtige vrouw, maar daardoor geen echte topnotering

3,5 ster

Soms kan een filmverhaal opgebouwd zijn door middel van een compositie die varieert op een bepaald thema zoals dat o.a. ook weleens gedaan wordt bij muziekstukken.
"Wilde Aardbeien" geeft hiervan een pracht voorbeeld. Het grondthema wordt onmiddellijk bij de eerste beelden in het geluid neergezet met de openingszin in een monoloog intèrieur: “In onze relatie met andere mensen bekritiseren we ze voornamelijk”..

In de loop van de film volgen verschillende varianten op deze uitgesproken stelling. Mensen dus die steeds maar op elkaar zitten te hakketakken. Het echtpaar dat mee mag rijden en later uit de auto gezet wordt is het meest extreme voorbeeld hiervan. Zeer armoedig om alleen nog maar bezig te kunnen zijn met zulke valse en zwartmakende uitingen in een intieme relatie. Het enkel nog maar hufterig beklag kunnen maken over een partner in de aanwezigheid van andere mensen. Geen greintje sociaal schaamtegevoel meer. Enkel nog maar een monomane genoegdoening nastreven met de vrolijke of droevige parmantigheid van een dader/slachtoffer.

In "Wilde Aardbeien" gaat het dus niet om karakterontwikkeling maar om de uitwerking van een thema. Als compensatie is er wel een zekere ontwikkeling aanwezig in de stemmingsfeer die de karakters oproepen met hun af en toe negatief klinkende noten. Richting einde van de film komt er steeds meer iets van een mildheid en mededogen om het hoekje kijken naast de soms wat verbitterd klinkende toon uit de relaties tussen de filmpersonages.

Een van de meeliftende jongeren wil theoloog worden. In het geloof kan door sommige mensen een onzekere troost gevonden worden door een zelfgeschapen bovenmenselijk ideaalbeeld. Een God die niet bekritiseerd mag worden.
Zijn vriend denkt die troost weer te kunnen vinden in het creëren van poëzie. En dat levert weer het nodige gekibbel tussen twee vrienden op. De behoefte aan bekritiseren is soms onuitstaanbaar maar lijkt onuitroeibaar en onverzadigbaar te zijn.

Ook prachtig gecomponeerd is o.a de humoristische ondertoon als een soort contrapunt van het wederzijds gefit tussen de oude man en zijn dienstbode. Ze willen ergens wel zonder elkaar maar kunnen dat eigenlijk ook weer niet echt vanwege hun toch stiekem gegroeide wederzijdse afhankelijkheid. Een prachtige afspiegeling van het paradoxale in veel menselijke relaties.

Als je nog niet teveel doorgeïndividualiseerd bent en als het kijken in de letterlijke en figuurlijke betekenis nog niet te beperkt is geworden of gebleven door een gefrustreerde binnenkant van de eigen gevoelscocon dan kan de film "Wilde Aardbeien" een mooie sterke visuele ervaring opleveren die in de buurt van een zeer wild florerend aardbeienveldje uit het verleden veel prachtige muzikale noten op zijn Zweedse nachtegalenzang heeft. "Strawberryfields Forever"!

Prachtig!!!

Heel mooi om te zien hoe de hoofdpersoon door de film heen (die 1 dag beslaat) veranderd in zijn zoektocht naar antwoorden.

4.5*

Mijn eerste Bergman... Prachtige film, een warm meesterwerkje dat belangrijke thema's behandelt en nergens sentimenteel wordt 4.5* ster.

En nu snel de andere films van Bergman gaan bekijken.

Ik heb eigenlijk nooit gelezen waar deze film over ging, en op de een of andere manier had ik mij er een totaal ander beeld van gevormd dan wat de film eigenlijk was. Zo erg zelf dat ik me in het begin afvroeg of het wel de juiste film was, louter gebaseerd op mijn ongefundeerde verwachting .

Maar goed, dat doet er eigenlijk weinig toe, de film is immers geweldig goed. Een Bergman van het hoogste niveau, en het valt me trouwens op dat hij voor mij altijd dat trapje hoger komt zodra er een mystieke, onvatbare dimensie aan zijn films wordt toegevoegd. Dat is zo in Persona, in Tystnaden, en hier ook, met die weergaloze droomscene in het begin, en de hele eigenlijk vrij absurde, verstilde sfeer die in de film hangt. Het is een mooi verhaal (deed me wat denken aan Morte a Venezia trouwens) met interessante personages (leuke gastrol ook van Max von Sydow als pompbediende), maar het is vooral de combinatie van de dromerige sfeer, de absurde relaties tussen de personages onderling en de manier waarop je alles beleeft vanuit de gedachte van het hoofdpersonage die de film echt goed maken. Mooi gedaan alweer, en Bergman bewijst dat hij stiekem toch wel veelzijdig genoemd kan worden, ook al lijken zijn films op het eerste zicht vrij eenvormig.

Ik zag hem in onze bieb het laatst liggen, hellaas waren er geen NL subs op de dvd. Enkel engelstalige dus.

Is dit doenbaar maw is dit een film waarin erg veel gepraat wordt?

Het is een film waarin behoorlijk veel gepraat wordt, zeker. Of het doenbaar is ligt dus aan je engels.

Vergeleken met een normale film, moet dit toch wel een praatfilm zijn, ondanks de fascinerende beelden. Maar goed, ik vind het goddelijk! Wie krijgt het voor elkaar om meerdere generaties ineens bij elkaar te krijgen. En daar op een intelligente en humane toon met om te gaan.

Ik zie dat zelden in films.

Prachtig zwart wit geschoten film, met mooie thema's over geloof en dood. De eerste droomscene beloofde veel, maar helaas wordt dat zelfde sfeertje daarna niet meer gehaald bij andere scenes. Toch nog genoten van deze film, vooral vanwege de rust die de film uitstraalt.

Ik moet het hier - tot mijn grote spijt - mee eens zijn. Uiteraard gaat 'Wild Strawberrys' ergens over, maar het feit is dat Bergman de kijker wel erg weinig voer geeft om denken. Hij poneert zijn stelling en bouwt daar een compositie rond, zoals BASWAS dat zegt; alleen vergeet hij daarbij zijn personages genoeg diepgang te verlenen en één (of meerdere) nieuw(e) inzicht(en) op het doek te toveren... Hij varieert zijn thema net iets te voor de hand liggend en aan het einde van de rit vraag je je af wat Bergman's bedoeling was: illumineren (waar hij dus niet in slaagt) of emotioneren (wat ook niet lukt, enerzijds door het trage tempo en het standaardwerk wat betreft cameravoering, anderzijds door de doorsnee personages).

'Smultronstället' mag dus een ontgoocheling heten: de film heeft goede bedoelingen en wordt niet saai. Enkel de eerste, verschrikkelijk beklijvende droomscène zal me bijblijven, vrees ik.

2,5*

Op naar Bergman 4, hopelijk meer in de trant van 'The Seventh Seal'? Iemand een tip?