Dominion: Prequel to The Exorcist (2005)

Het verhaal rond deze film is ondertussen wel bekend, maar dat deze versie van Exorcist: The Beginning uiteindelijk de zalen zou halen, mag gerust een wonder heten.

Paul Schrader en een aantal leden van de cast waren op eigen kosten naar Brussel afgezakt om de wereldpremière van de 'enige juiste' versie van de Exorcist-prequel in te leiden. Schrader vertelde naderhand dat hij er na het verdict van productiehuis Morgan Creek ("De film is niet spannend genoeg, u bent ontslagen!") niet meer in geloofde dat zijn film ooit het daglicht zou zien. Pas na het floppen van Renny Harlin's versie, en het blijvende interesse van een aantal websites, kreeg hij van Morgan Creek weer de gelegenheid (maar niet het geld) om de film af te werken. Schrader heeft dan ook beroep moeten doen op zijn vrienden (waaronder componist Angelo Badalamenti) om ervoor te zorgen dat hij zijn versie kon afwerken.

En na het zien van Schrader's versie wordt nog maar eens duidelijk wat een schande het was dat ze die film in de kluis hebben gehouden. Uiteraard is het geen bombastische horrorfilm met tollende hoofden en liters bloed, maar (wat verwacht je ook van Schrader) een subtiele thriller met een zorgvuldig opgebouwde spanningsboog, een sterk verhaal en goed gedoseerde shocks.

Ook de prachtige, zonovergoten fotografie van Vittorio Storaro is een lust voor het oog (zijn camerawerk komt hier veel beter tot zijn recht) en de uitstekende acteerprestatie van Stellan Skarsgard maakt de film alleen maar beter. Alleen jammer dat Schrader het geld niet had om de scènes met de matige speciale effecten (vooral de lelijke hyena’s en de cgi-slang) een beetje op te knappen. Gelukkig beperkt hij de screentime van die beesten tot een absoluut minimum, en is er van de belachelijke hyena-aanval uit de andere versie geen spoor te bekennen.

Het meest opmerkelijke aan de film is nog hoeveel tijd Schrader neemt om de personages de nodige diepgang mee te geven. Het personage van Father Merrin kennen we natuurlijk als, maar het ‘waarom’ van zijn diepe geloofscrisis wordt nog eens extra in de verf gezet door een hallucinante scène in een Nazi-concentratiekamp. Die scène (met Anthonie Kamerling als Nazi) komt hier uitstekend tot zijn recht, in tegenstelling tot Harlin’s versie, waarin die gebeurtenis tot flashback wordt verhakkeld. Ook is de demoon (Pazuzu?) geen razend, kotsend, tierend monster, maar een rustige, welbespraakte leugenaar die ervoor zorgt dat Merrin, in een ultieme poging om hem tot het kwade te verleiden, verlost wordt van zijn grote zonde uit het verleden. Een gedurfde keuze van Schrader om een ontknoping te draaien die het niet moet hebben van speciale effecten en overdadige gore, maar van subtiele plotwendingen en spannende dialogen.

Maar uiteraard was dat niet wat producent Morgan Creek voor ogen had, en hebben ze de film zonder veel poeha in de kluis gelegd. Na de screening haalde Schrader nog een leuk citaat aan van Stellan Skarsgard (die alleen per videoboodschap aanwezig was), die zei dat "de producenten al voor het begin van de opnames hadden moeten weten dat Schrader geen doorzichtig maakwerkje zou afleveren. Maar in een poging om zelfs de meest commerciële producties nog wat klasse mee te geven, vragen ze de meest onwaarschijnlijke regisseurs voor hun projecten. Alleen jammer dat ze naderhand niet het lef hebben om bij hun beslissing te blijven. Typisch een geval van 'buyer’s remorse'".

Natuurlijk was het achteraf gezien helemaal niet nodig om nog eens 30 miljoen dollar aan een alternatieve versie uit te geven: Paul Schrader’s versie van Exorcist: The Beginning is een uitstekende film, en met afstand de beste Exorcist-sequel.

4 sterren.

Dit lijkt weer wat meer op deel 1 van the exorcist.

In de prequel zien we Merrin die in een Afrikaans achtig dorp voor het eerst met de demon te maken krijgt. Echt spannend word het niet maar het verhaal is al met al wel aardig. Maar wat is die Kamerling een afschuwelijk acteur bah! 3*

Vond dit geen goed deel.

Net als deel 2 teveel gedoe in Afrika, waardoor de film veel te veel van het kerngedoe afwijkt.

Al die intriges met die stam boeiden niet vond ik. De opgraving van de tempel was wel leuk, maar daar blijft het verder ook bij. Vond die demoon ook slecht gedaan, net als de vreselijke sfx.

Teleurstellend deel, kon er echt niks mee 1*

Sfeervol maar weinig boeiend deel uit de bekende reeks met een prima Skarsgard. De film begint redelijk om al snel te ontaarden in langdradigheid. Gemiddeld.

Opnieuw bekeken en heb niets toe te voegen aan mijn commentaar van enkele jaren geleden.

Dit is de betere versie van het verhaal.

Helemaal eerlijk is het niet om deze film te betitelen als niet geslaagd! Regisseur Schrader werd de laan uitgestuurd omdat de studiobazen iets anders wilden en vervingen hem door Renny Harlin. Later werd Schrader's versie toch nog uitgebracht maar op kleinere schaal. Men wil de productiekosten van de geflopte film toch terugverdienen! Maar de beste man heeft, zover ik het heb kunnen ontdekken, nooit de kans gehad om de film te volbrengen. De film was dan ook niet echt af.

De films komen op veel punten overeen maar er zijn evenwel ook verschillen. Je ontkomt er eigenlijk niet aan om deze twee films met elkaar te vergelijken. Deze versie (van Schrader) is eigenlijk niet meer dan een soort psychologische thriller waarin vrijwel alleen gesproken wordt en Harlin's versie moet het meer hebben van de actie en gore. Karakter-verdieping is er in zijn versie niet te vinden. Regisseur Schrader interesseerde zich veel meer voor het drama dan de gruwel, en dat zie je; desillusies over het christelijke geloof en God’s invloed op de mensheid of juist het gebrek eraan komen aan de orde. Helaas ogen ook de computer-gegenereerde beelden erg ongeloofwaardig en nep. Het levert twee totaal verschillende films op waarbij een ieder waarschijnlijk zijn eigen favoriet zal hebben.

Het feit dat deze film uberhaupt bestaat is helaas interessanter dan de film zelf. Regisseur Paul Schrader werd de laan uitgestuurd omdat de studiobazen iets commerciëlers voor ogen hadden en vervingen hem door Renny Harlin. Die leverde vervolgens Exorcist: The Beginning af. Later werd Schrader's versie toch nog uitgebracht. De nadruk ligt hier meer op sfeer en psychologie, terwijl Harlin's film het meer moet hebben van spektakel en bloederige toestanden. Ik moet zeggen dat ik me meer vermaakt heb met The Beginning. Dominion begint weliswaar redelijk sterk en de film kan bogen op fraai camerawerk van Vittorio Storaro, maar al snel begint de plot te slepen en zijn de horror-elementen vooral suf.

Het is bijzonder om voor te stellen dat een ervaren regisseur als Paul Schrader met zo'n saai resultaat aan kan komen zetten, al valt een deel te wijten aan de achtergrondproblemen. Het wordt er extra in gewreven nadat de opening op overtuigende wijze de toon zet en de film daarna vervalt in slap gezever en oninteressante gebeurtenissen. Het duurt daarnaast een aanzienlijk lange tijd voordat de horror om de hoek komt kijken, eerst moet het personage van Stellan Skarsgård namelijk uitgebreid worden geïntroduceerd en vormgegeven. Dat is natuurlijk logisch omdat Dominion een oorsprongsverhaal betreft rondom dit figuur, maar als datzelfde figuur geen moment aanslaat wordt het snel een vermoeiende zit. Schrader rekt het gebeuren verder nodeloos uit tot wel 2 uur en betrekt weinig hoogtepunten om de aandacht vast te houden, maar de finale is best sfeervol en Billy Crawford acteert uitstekend als bezeten jongen. Het is zeker een professionele productie die de moeite onderneemt om een doordacht verhaal te presenteren, maar de saaie vormgeving zorgt ervoor dat er weinig van bijblijft na afloop.