Bronenosets Potyomkin (1925)

Sterk oorlogsdrama dat vooral imponeert met zijn inventief camerawerk en kundige montage. Het expressieve acteerwerk was in orde, maar kent toch wat onlogische en/of onovertuigende momenten. De propaganda lag er natuurlijk dik op, maar vormt niet echt een obstakel bij het kijkgenot. De prent is overigens erg vlot, maar neigt wat ééntonig te worden naar het eind.

Er zijn enkele memorabele scenes te bespeuren, met als fantastisch hoogtepunt de befaamde trappenscene. Het zou als inspiratiemateriaal gediend hebben voor de beruchte trappenscene uit "The Untouchables" uit '87, maar overtreft deze met verve. 3,5*

Inspiratie zou ik het niet noemen. Eerder een vette knipoog.

Wel, het heeft alleszinds de trappenscene uit Bronenosets Potyomkin eer aangedaan. Het is een heel mooie, eigentijdse variant erop.

Inderdaad. Misschien wel de belangrijkste reden dat ik destijds deze film toch wel graag wilde zien.

Een mooie film trouwens verder, deze Battleship Potemkin. Nu ben ik sowieso niet vies van de oude klassiekers, maar Potemkin viel ook zeker niet tegen.

3,5*.

Het verhaal gaat dat Eisenstein het einde van de film nog zat te monteren toen de premiere al gestart was. Of dat waar is weet ik niet, maar dat de montage van The Battleship Potemkin fabuleus is staat vast.

De breuk met de Hollywood-principes is totaal. Volgens Eisenstein moet film geen droommachine zijn maar herkenbaar blijven als film, het registreert niet de werkelijkheid maar construeert die. De montagefilm gebruikt filmtechniek als een daad van interpretatie en als artistieke vorm tegelijk. Beelden zijn bij Eisenstein dan ook nooit neutraal.

De film maakt daarnaast inbreuk op de klassieke norm ten opzichte van plot en personages. Wat het eerste betreft is de film niet zozeer narratief maar eerder retorisch. Daarbij is er geen protagonist: het volk is de hoofdpersoon. Acteurs zijn dan ook gecast als typage. Ze staan model voor een bepaald soort mens in de samenleving.

Het is onvoorstelbaar wat een impact deze film moet gehad hebben in 1925. Maar het mooiste is dat het nog steeds werkt. Ook ik werd meegevoerd in de stroom van beelden die me werd voorgeschoteld. De trappenscene is een van de belangrijkste momenten uit de geschiedenis van de cinema en nog steeds indrukwekkend. Wat een emotie in de close-up van de moeder met de kinderwagen.

De film afdoen als propagande is daarom veel te kort door de bocht. The Battleship Potemkin draagt een visie uit, een boodschap. En dit op zo'n manier dat veel mensen film voor het eerst begonnen te zien als kunst.

4*

Net zoals ik zei: met het communisme in de hoofdrol.

De film draagt inderdaad een visie/ boodschap uit, maar het is wel een volledig communistische visie/ boodschap. Dit is toch echt overduidelijke propaganda.

Maar de vergelijking met Riefenstahl of het afdoen als 'slechts' propaganda (of zelfs "schaamteloze propaganda") mist elke grond. De ideologie van het communisme is namelijk niet verkeerd en het staat een filmmaker vrij daarover een film te maken. Mijns inziens gaat deze film niet zozeer over de concrete communistische partij in Rusland, het is geen propaganda voor Lenin of Stalin maar voor het communisme als zodanig. Dan zou ik het eerder een visie of boodschap noemen. Daarnaast is het ook nog eens een goede film, een kunstuiting.

Ik zeg ook niet dat Eisenstein geen communistische boodschap mag geven. Het gaat mij er meer om dat propaganda toch duidelijk het hoofddoel van deze film is, dat valt absoluut niet te ontkennen. Ik zelf heb er maar weinig mee.

Daar heb je gelijk in, maar dat kan geen argument zijn tegen de film (vandaar dat ik zei: je kan deze film niet afdoen als propaganda). Het woord propaganda heeft een wat negatieve lading, terwijl het bij deze film slechts beschrijvend gebruikt kan worden. Dat de film propaganda is voor het communisme zegt namelijk niets over de kwaliteit. Daarom zou ik dat woord liever vermijden. Noem het gewoon communistische kunst.

En waarom zou het niet verkeerd zijn? Het is maar te bekijken vanuit welk standpunt je het beziet.

De ideologie van het communisme is niet moreel verwerpelijk. Dus ongeacht of je er iets in ziet of niet, het is een te respecteren standpunt. Dat in tegenstelling tot bijvoorbeeld het nazisme (Riefenstahl).

Ik heb het al gezegd, het hangt er vanaf vanuit welk standpunt je het bekijkt. Voor kapitalisme is de communistische ideologie moreel én intellectueel de meest verwerpelijke ter wereld. Voor extreem rechts de extreem linkse, enz... Er bestaat immers niet zoiets als een 'ideale ideologie'.

Helaas kan ik het woord propaganda bij Bronenosets niet vermijden. En ik hou er niet zo van als een film probeert een gehele ideologie probeert op te dringen. En dat is toch echt wat Bronenosets Potykomkin doet, en niet bepaald op subtiele wijze. Een film mag zeker een standpunt duidelijk maken en het is bijna altijd een pluspunt als de film iets te zeggen heeft, maar een gehele ideologie opdringen gaat ver en werkt me op de al snel op de zenuwen. Dat het om communisme gaat stoort me niet, maar wel de haast geforceerde wijze waarop het gebracht wordt. Misschien dat ik daarom ook totaal geen behoefte voel om Moore's docu's te gaan bekijken.

Voor mij zelf is Potyomkin dan ook niets meer dan een onderdeel uit de geschiedenis van de film. Vooral leuk om gezegd te kunnen hebben dat hem gezien heb, maar verder een film waaraan ik totaal geen waarde hecht. Het technische gedeelte mag voor die tijd zeer indrukwekkend zijn geweest; mij liet het koud (integenstelling overigens tot bijvoorbeeld tijdgenoot Metropolis). En als de technische kant van deze film je al niet boeit wordt je nog eens extra gewezen op de propaganda van de film. Nee, Bronenosets Potyomkin is niet mijn film.

Bronenosets Potyomkin was een erg sterke film op filmtechnisch gebied... het is bij het bekijken wel een poosje wennen, van cultuurshock gesproken, al sta ik wel open voor zoiets.

Ik wil me niet uitspreken over de al dan niet goed zijn van de ideologie, daar dit niet bijdraagt tot dit topic. wel wil ik vermelden dat dit een propagandafilm is in hart en nieren. Al wordt er niet één bepaalde partij in de verf gezet, toch komt een heel ideologische opvattig ter sprake.

Wetende wat precies het opzet van de regisseur was is hij echter heel goed geslaagd in zijn opzet. De trappenscene is inderdaad heel erg sterk, maar ook andere sterke scenes mogen zeker niet vergeten worden.

wat bij mij wel een punt van discussie is, is dat er sommige momenten leiden tot het verslappen van de aandacht. de film is erg vermoeiend om te kijken, maar daarom niet minder interessant!

Bijna vergeten te vermelden: het einde viel me in zekere zin wat tegen.. het is niet helemaal een einde dat je verwacht, wat ik wel goed vind, maar waar de spanning wordt opgebouwd naar het einde toe, was ik ietwat teleurgesteld dat de climax uitbleef.

desondanks toch een must om te kijken als je enigszins interesse in film hebt!

*3.5

Een waanzinnig knappe film op filmtechnisch gebied (natuurlijk de ritmische montage, maar ook de krachtige symboliek die achter de vele beelden schuilgaat) die tot op de dag van vandaag absoluut nog weet te boeien.

Een film met een duidelijke boodschap die wordt overgebracht dmv een horde overdonderende beeldsequenties. De Odessa trappenscène is met recht één van de bekendste momenten uit de filmgeschiedenis, alleen een beetje jammer dat deze niet aan het einde van de film zat: het uiteindelijke einde van de film verliest hierdoor toch een klein beetje aan kracht naar mijn mening.

Pantserkruiser Potemkin is een film die ook de hedendaagse kijker stevig weet vast te grijpen en te beroeren: een ware mijlpaal in de filmgeschiedenis.

4*

Of de film als propaganda op de zenuwen werkt of niet, dat blijft een kwestie van smaak. In ieder geval is het propaganda, zoveel is zeker. Wellicht heeft dit woord een negatieve lading, maar slechts door het vaak in een juiste betekenis te gebruiken kan er een herwaardering plaatsvinden, niet dan?

Zelf heb ik me, anders dan bij de docu's van Moore, absoluut niet geërgerd aan de stijl. Ik denk dat Bronenosets enerzijds veel waarheidsgetrouwer en minder suggestief is, anderzijds is hier het medium film ook werkelijk als kunst gebruikt, wat natuurlijk alleen maar te waarderen valt.

Ik heb werkelijk genoten van deze klassieker. Indringende beelden, inderdaad collectieven gebruikt als personages, en de 'trappenscene', prachtig. Overigens daarover: van tevoren bestond in mijn optimistische geest een indruk van deze scene als iets heel moois, een hele grootse blik op grote trappen ofzo. Pas nu begrijp ik dat de 'trappenscene' ongeveer dezelfde lading heeft als de 'stoeprandscene' uit AHx... om maar eens een foute vergelijking te maken. De emotie op de gezichten was prachtig en indringend.
Trouwens, ik denk dat niet alleen collectieven als personages worden gebruikt, ook worden andersom individuen als metaforen voor een collectief gebruikt. De vele vrouwen die vol emotie, met of zonder kind, in beeld worden gebracht lijken net als in veel andere vroege Russische films te staan voor het Russische volk. Moedertje Rusland is gehavend, gekwetst, en dat mag men niet over zijn kant laten gaan.

Een mooie ervaring. 4,5*

Eenvoudigweg briljant. Ik had de film al geruime tijd liggen maar stelde het kijken telkens weer wat uit omdat ik er echt klaar voor zou zijn.( Ik verwachte een zware brok). De film denderde echter voorbij op de ritmes van Shostakovitsch! De verhaalvoering, compleet met symbolische montage is zeker voldoende, ook voor iemand die doorheen de propaganda gewoon naar een schitterende actie/avontuur/drama film wil kijken. Sommige scènes sneden voor mij echt de adem af:

Teleurstellende film met als enig vermaak de trappenscène met de baby, die geparodieerd werd in THE UNTOUCHABLES.

Inderdaad, enkel en alleen om de memorabele scène op de trappen. Van alle bekende scènes aller tijden behoort die zeker tot de top tien (bij filmfanaten).

Het gaat er toch om wat je zelf vind? En om een hele film op basis van 1 scène 4 sterren te geven gaat wat ver lijkt me

Mocht ikzelf kiezen, zou ik de film een 3 op 5 geven. Maar die ene scène zorgt ervoor dat ik niet anders kan dan deze prent vier sterren geef. Je moet het zien om het te begrijpen. Alleen is het jammer dat niet duidelijker getoond wordt wat er nou eigenlijk gebeurt met de baby in de wieg. Met deze ene scène was Eisenstein jaren vooruit op andere regisseurs van de jaren 20.

Oftewel je draagt je eigen mening in woorden uit, maar in cijfers niet.

Zo zou je het kunnen stellen, ja. Uiteraard is dat niet met alle films het geval, maar met klassiekers zoals BATTLESHIP POTEMKIN en THE PHANTOM OF THE OPERA kan het niet anders. Ik hoop dat je me begrijpt.

Voordat de offtopic discussie hier te ver doorgaat:

Forum » De Site » Gebruikers » hoeveel zijn jouw sterren waard?

Theatertje's opmerking dat het jammer is dat je niet duidelijk ziet wat er gebeurt met de baby, deel ik zeker niet: je weet namelijk wat er gebeurt met de baby. Op het moment dat de kinderwagen kantelt ( en je dus eigenlijk weet dat de baby uit de buggie vliegt), monteert Eisenstein een ziedende man die een zwaardslag toebrengt. De baby is dus duidelijk dood. Eveneens vind ik de trappenscène zeker niet het enige hoogtepunt: de executiescène op de boot, de schepen in Odessa zijn schitterende beelden die sfeervol en dreigend gemonteerd zijn.

Stairway to Heaven

Wil die prutser die Zeppelin onder beelden van Bronenosets Potyomkin monteerde zich bij mij melden?

Hoewel het niet bij de film past... een prachtig nummer. Zal maar eens meer werk van Led Zeppelin opzoeken.