2001: A Space Odyssey (1968)

Het is dan ook thematiek, Kubrick pretendeert hier niet de complexiteit van een mogelijke toekomst te geven, hij behandelt puur de thematiek mens versus machine. En elegant, ipv. robots, androids op de meest amateuristische wijze te laten falen of slecht te laten worden, is de machine hier een onzichtbare boordcomputer. Incidenten met boordcomputers hebben inmiddels bewezen dat deze dingen inderdaad niet onfeilbaar zijn en, behoudens het feit dat ze geen karakter hebben, zit Kubrick hier dus niet zoveel naast. Vanuit het perspectief van de machine raakt de mens inderdaad overbodig en de strijd die ontbrand is eentje op de rand van waar beide nog controle en macht over elkaar hebben. HAL is nog niet superieur genoeg, en de mens kan dus iets terugdoen. Vervolgens maakt Kubrick de "reis" van de mens op zijn eigen manier af, over dat gedeelte bestaan veel leuke en interessante speculaties. Het middenstuk echter (waar deze discussie kennelijk over gaat) zit vol met nuance, ik ken weinig films waarin deze thematiek genuanceerder is overgebracht.

Maar die thematiek an sich is toch al simplistisch ? Misschien niet geheel onbegrijpelijk gezien de tijd waarin het boek werd geschreven (hoewel ?), maar het hele mens vs machine verhaal is niet veel ander dan ongegronde angst voor iets wat mensen niet of moeilijk konden begrijpen.

Wat mij betreft is het dan ook niet meteen een thematiek die je subtiel kan uitwerken, net zoals je moeilijk een subtiele film kan maken over het thema "zwarte mensen zijn dom".

Het mens vs machine gegeven hoort in films als The Matrix, wie iets waardevols wil zeggen kan beter duiken in de mens EN machine thematiek.

In The Matrix vind ik het juist bijzonder platvloers uitgewerkt en wordt de nuance overal geweld aangedaan, ondanks de intelligente vraag die daar ten grondslag ligt.. In Space Odyssey worden de onzekerheden veel beter in beeld gebracht. In The Matrix komt het gelijk weer op een man-a-man gevecht neer met effecten en piefpafpoef, en daar komen eigenlijk alle SF-films met dit thema op neer. Jammer.

Voor een extra dimensie aan deze film: kijk vanacht de duits-nagesynchroniseerde versie op ZDF. 2001 - Odyssee im Weltraum. Toll ja.

Het laatste stuk (met HAL enz.) is simpelweg briljant. Boeiend van begin tot eind, en ongekend qua sfeer. Kil en toch vol emotie.

Dat kan ik helaas niet over de hele film zeggen. Het zal wel heiligschennis zijn, maar de eeuwigdurende scene's met de apen kunnen me simpelweg niet lang boeien.

Desalniettemin 4*

Nee hoor, dat is jouw mening. Zo lang duren ze toch niet? Ik vind de scenes erna met dat geouwehoer voordat ze eindelijk eens op weg gaan nogal taai, hoewel ze wel mooi zijn om te zien, met prachtig retro-meubilair (hoezo science fiction?)

Ik las ooit het woord "retrofuturisme". Deed me meteen aan de interieurs uit 2001 denken.

Een van de beste, zoniet de allerbeste film allertijden.

Het ziet er allemaal geweldig uit, en dat uit een tijd dat er nog geen computer animatie uitwas.

De geweldige muziek neemt je mee in een reis door de hele mensheid en universum.

En dan het verhaal, het einde werkelijk geweldig.

Dit gaat veel verder dan een film, het is gewoon een kunstwerk.

5***** en een nummer 1 plek in mijn top 10.

Dit is een absoluut meesterwerk van master regisseur stanley kubrick, die deze film grotendeels in zijn achtertuin heeft opgenomen. hij schijnt daar nogal een studio te hebben gehad. de prent is nauwelijks gedateerd, en is van voor het digitale effecten tijdperk. de effecten hier daarom iets ongrijpbaar moois, en maken het geheel tot een kunstwerk. kubrick was zijn tijd ver vooruit naar mijn mening. en de film bevat nogal een uitgebreide boodschap, en is een soort van tijdsreis door het ontstaan van alles. het is in mijn ogen een trendsetter geweest voor het genre. verder staan er nog wat vraagtekens voor mij, bij sommige delen van de film, wat maakt dat ik hem zonder tegenzin nog wel een keer of twee zal herzien. dit om het plaatje voor mij compleet te maken. bovenal blijft dit gewoon pure filmkunst voor mij, eentje om in te lijsten. hij krijgt van mij de volle score van 5 sterren. maar daar zal de echte kenner niet van opkijken.

Ik vraag me af in hoeverre Kubrick zelf al die filosofische dingen voor ogen hield. Kan het zijn dat hij maar een beperkt lijstje had en dat vele mensen zelf dingen zijn gaan zien die eigenlijk niet 'bedoeld' waren ?

Maar het is wel ongezien dat er over een film zolang en zoveel nagepraat wordt als deze. Maar dat is heel goed hoor.

Kubrick had vooral voor ogen dat er over die film gepraat zou blijven worden. Arthur C. Clarke zei ooit dat het alleen maar bedoeld was om discussie op te wekken, maar daar is Kubrick zeker te precies voor.

Dat hij echter nooit een officiële verklaring heeft gegeven is echter wel omdat hij discussie wilde opwekken. Hij heeft voor alles wel een bedoeling, maar geeft dat niet prijs. Op deze manier weet niemand of ze alles uit de film hebben gehaald of niet, en elke nieuw inzicht over deze film kan weer tot discussie leiden.

Volgens mijn Stanley Kubrick boek zei de man er zelf over;

"2001 is aan de andere kant (hij verwijst hier terug op Dr Stangelove zijn vorige film) een visuele, non verbale ervaring. de film vermijdt intellectuele verbalisatie en bereikt het onderbewustzijn van de kijker op een poëtische en filosofische manier. De film wordt daardoor een subjectieve ervaring die de kijker raakt op een innerlijk niveau van bewustzijn, net als muziek of een schilderij"

Uit; Gelmis, J. "An interview with Stanley Kubrick." The Film Director As Superstar, 1970

Kubrick wou dus met 2001 zijn publiek zelf laten nadenken in plaats van pasklare antwoorden of waarheden te geven. En dat deed hij niet om ons te pesten maar juist om zijn publiek meer voldoening te geven, hij zag het als een van de puurste artistieke uitdrukkingsvormen.

Gewoon nog even mijn liefde voor de film uiten na hem de zoveelste keer bekeken te hebben:

Deze film is GROOTS!

Stond al een tijdje klaar, maar ben er nu ook eindelijk eens voor gaan zitten. Helaas weet Kubrick weer niet echt te overtuigen, al komt 2001 gelukkig niet in de buurt van z’n slechtste films.

Het grootste minpunt (met afstand) vond ik het gebruik van muziek. Niet dat ik iets tegen het gebruik van klassieke muziek op zich heb, maar in deze film vond ik het echt totaal misplaatst. Als er iets niet bij de ruimte past, is het wel bombastische klassieke muziek. Kubrick verpest zo elke vorm van sfeer. Enige wat ik tijdens dit soort scenes kon bedenken was hoeveel fijner de film zou zijn met, bijvoorbeeld, een (dark) ambient score eronder.

Ben het verder met Onderhond eens wat betreft de scenes met HAL. Zoveelste flauwe machine vs. mens gedoe. Zelfs als hij een eigen leven gaat leiden, doet het er allemaal nog steeds weinig toe omdat het een vreselijk eendimensionaal ‘personage’ blijft. Vind het hier echt niet beter uitgewerkt dan in een Matrix ofzo.

Voeg er nog wat typische sci-fi elementjes, gedateerde WMP-effecten (zo zag het er toch echt uit ) en nepaapjes aan toe, en de film lijkt op een 1* af te stevenen.

Gelukkig zaten er, zeker aan het einde van de film, nog wel een aantal (erg) mooie scenes in, maar om de film van een onvoldoende te redden was toch echt iets meer nodig. Helaas, verder dan 2* kom ik echt niet.

PS: Ik heb ook dat filmpje met Orbital eronder maar even bekeken. Niet dat die muziek ideaal is bij 2001, maar het is al een heel stuk mooier dan met de normale soundtrack.

Lijkt wel een kopie van Ondehond's recensie.

Tja, de kritiek is dan ook grotendeels hetzelfde, al vond ik het vooral visueel een stuk minder slecht dan hij. Dan lijken veel positieve recensies ook op elkaar.

Kan ik je nog verleiden om iets te vinden over de 'boodschap' of thema van de film?

Deze Kubrick film hoewel wellicht hier en daar gedateerd (maar ja, 1968) en zelfs dat valt mee heeft heel wat meer te zeggen dan heel wat films, zeker the Matrix sinds die tijd. Eigenlijk kan ik daar nóg stil van worden. Daar ga je volledig aan voorbij. Ben gewoon benieuwd naar je mening. Waar gaat het over en wat betekent dat?

Over HAL kan je van mening verschillen, mij ontroert het. Prima. Maar deze film raakt wel iets zou ik zo zeggen.

Het was helemaal niet de bedoeling om de film met The Matrix te vergelijken. Ik beweer ook nergens dat The Matrix meer te zeggen heeft (sterker nog, ik ben het helemaal met je eens). Ik doelde puur op de mens vs. machine strijd die ik hier net zo oninteressant uitgewerkt vind als in b.v. The Matrix.

Naast mens vs. machine ging de film in mijn ogen vooral over onze evolutie en een eventuele wedergeboorte van de mens (zo interpreteerde ik het einde in ieder geval?). Eén vaste boodschap leek me er niet in te zitten, maar ik kan er natuurlijk naast zitten. En aangezien ik boodschappen meestal niet al te boeiend vind, kan ik daar best wel mee leven.

Ik las hier trouwens ook ergens "uitkijken dat we niet worden ingehaald door technologie" oid als boodschap, maar ik hoop van harte dat dat niet Kubrick's bedoeling was.

Mij raakte het helaas niet, had het best gewild.

(Overigens zal The Matrix bij herziening vast lager uitkomen dan deze film. )

OK dank voor je toelichting. Boodschap vind ik ook een beetje een vervelend woord, maar je hebt opgepikt wat ik bedoelde. Die gedachte vind ik dan weer wel interessant en daar ontleend de film zijn kracht (nog steeds aan). Jij noemde The Matrix, maar jij én ik hadden nog duizenden films kunnen noemen die minder prikkelen dan 2001.

Dat vind ik ook fijn aan films. Naast mooi, ontroerend zo'n besef. Japanners zijn er goed in, Tarkovskiy natuurlijk ook. En Kubrick hier meer dan in welke film dan ook.

En -off-topic- aan je avatar te zien... Tokyo.sora ligt thuis nog op de kijkstapel, daar heb ik op alle interessante filmvlakken hoge verwachtingen van.

Ben het hier voor een deel natuurlijk ook wel mee eens, anders had hier gewoon een 0,5* gestaan (waar het merendeel van die duizenden andere films op zouden komen). Maar als thema vond ik het (in ieder geval binnen deze film) helaas niet prikkelend genoeg. Al zit de muziek daar bij mij ook voor een (misschien wel te) groot deel tussen, zoals ik eerder probeerde duidelijk te maken.

Helemaal mee eens, alleen bij Kubrick voel ik dat wat minder helaas. Tarkovsky heb ik pas 1 film van gezien, dus daar ga ik nog niks zinnigs over zeggen. Ben wel erg benieuwd naar Stalker.

Heb zelf ook eindelijk de DVD staan, binnenkort maar eens herzien. Prachtige film in ieder geval, denk dat hij jou ook wel zal bevallen.

Het lijkt er inderdaad op dat je deze film nu mag wegzetten als "het zoveelste man vs machine" verhaaltje, ook al is deze uit 1968 en moesten de meeste van dat soort films nog uit de luiers komen

Dat dit slechts één thema is uit de film en een groot deel van de film de sfeer niet bepaalt laten we maar even buiten beschouwing. Verder moet deze film wedijveren met nog een handvol geniale meesterwerken van Kubrick.

....?

Wat is er niet duidelijk? Ik associeer de beelden in 2001 in de verste verte niet met deze muziek. Ik vind het storend en sfeerverpestend.

Vreemd, ik vind het er uitstekend bijpassen. Bombastisch epische muziek hoort wel bij zoiets larger than life als de ruimte.

Kubrick had moeilijk met een of andere tranceplaat kunnen aankomen he?

Persoonlijke aanval + enkele offtopic berichten verwijderd.

Toch maar een halfje bij gedaan, film blijft door m'n hoofd spoken.

En wat de muziek betreft. Mooi dat jullie het wel vonden passen, ik vond het helaas vreselijk misplaatst. Bombastische epische muziek is het laatste waar ik aan moet denken bij de ruimte.

Dat was mogelijk nog erger geweest.

Een remake zonder aapjes, met minder dialoog en andere muziek zie ik wel zitten eigenlijk, alleen kan ik er zo snel geen regisseur bij bedenken.

Een remake? Nooooooooo!!!!

Trouwens de eerste keer dat ik iemand tegenkom die vindt dat er te veel dialoog in zit en de muziek niet trekt. Uit nieuwsgierigheid: wat vond je van de Wagner scene in Apocalypse now?

Vreemd dat bepaalde lieden zich inlaten met het onbenullige cliché dat 2001 A Space Odyssey een vermeende confrontatie tussen "mens en machine" betreft.

HAL 9000, de supercomputer, speelt slechts een kleine rol in deze film en "techniek" staat in deze film alles behalve centraal.

Door 2001 A Space Odyssey te vergelijken met de film "The Matrix", een film die een bombardement aan voorgekauwde clichés voorschotelt, om enkel dat kleine onderdeel te kunnen onderbouwen geeft mijns inziens aan dat de essentie van de film in 2001 A Space Odyssey niet door iedereen even gemakkelijk wordt opgepikt c.q. wordt begrepen.

De film laat zich, zo blijkt maar weer, slecht omschrijven met name wanneer slechts één aspect van de film wordt uitgelicht, naast die van de muziekkeuze van de regisseur.

Gelukkig ken ik genoeg lieden die deze film niet konden waarderen, maar toen zij deze film een paar jaar later weer zagen receptief bleken te zijn voor de boodschap die ze voorheen niet begrepen. Misschien betreft dat wel één van de aspecten die de film, mijns inziens terecht, kwalificeert als een meesterwerk.

Tot slot: welke ruimte dan ook, of dit nu een lege kamer betreft of die van de ruimte (space), kent geen vastomlijnde beschrijving van muziek die bij die beelden zou "passen". Dat is namelijk louter subjectief. Gelukkig maar anders zou de kunstvorm van het filmmaken nimmer tot verrassing kunnen zorgen.

Prima verwoord dragje, niets aan toe te voegen