Casablanca (1942)

heb deze nog eens bekeken en heb allerlei dingen ontdekt alsof ik de film voor het eerst zag, wat dus niet het geval was

bijvoorbeeld de waarde van het hele slotgesprek tussen Bogart en Bergman

alsof ik nooit begrepen heb wat het van waarde in zich had

misschien was ik voorheen te jong, wat ik betwijfel, omdat dit misschien al de vierde of vijdfe keer was dat ik het in mijn leven al gezien heb

Aardig, maar deed me verder niet al te veel.

Ooit wel eens een stukje gezien, maar dat sprak me niet enorm aan. Zo'n verhaaltje wat nog best de moeite waard is, maar wat je waarschijnlijk ook zo weer vergeten bent. Beetje makkelijk plot erachter ook. Wat de film wel overeind houdt is Bogart die echt een onnavolgbaar charisma en acteertalent heeft. Verder wat leuke scenes en aardige quotes, maar ben niet helemaal onder de indruk van het geheel.

3*

Prachtige film met verhaal van de tweede wereld oorlog.

Film technisch erg goed gedaan.

Verhaal zit prima in elkaar en acteurs zijn heel sterk in hun rol.

Bogart springt er echt uit.

5 sterren

Gisterennacht had ik mijn eerste poging gewaagd aan deze film. Door het tijdstip ben ik slaap gevallen. Vandaag heb ik dan maar de herkansing gedaan. En blij toe!

De film zit vol met spanning, drama, muziek en af en toe wat komedie ("Are my eyes really brown?" ). Totaal niet wat ik verwacht had. De film is echt een totaalplaatje.

De dialogen waren ijzersterk. Mede doordat Boghart zo goed speelt, de hele cast overigens. Totaal niks op aan te merken op de cast.

Ook de muziek was geweldig. En dan heb ik het niet alleen over Ray, die prachtig speelt. Maar door de hele film heen speelt er geweldige muziek die de sfeer nog maar eens benadrukken.

Als laatste wil ik nog even een scène noemen. De scène waarin de Duitsers aan het zingen zijn en de Fransen er overheen gaan met het prachtige La Marseillaise.

4,5* voor een geweldige klassieker die ik zeker nog een keer ga kijken in de toekomst. Het enige wat ik miste was het WOW!-gevoel op het einde.

Als ik het over Casablanca heb zullen velen denken dat ik het slechts heb over een oude film. Over een klassieker die gezien moet hebben simpelweg omdat je hem gezien moet hebben. Iedereen lijkt de titel te kennen, zelfs mensen die compleet geen enkel besef hebben van de filmgeschiedenis. Casablanca is een legende. Sommigen noemen het een meesterwerk. Het is een winnaar van de Oscar voor Beste Film. Allemaal heel leuk en aardig natuurlijk, maar voor mij is Casablanca meer dan dat. Voor mij is Casablanca een favoriete film.

Iedereen die zichzelf een filmliefhebber noemt heeft een groep films die hij zeer hoog inschat. In de meeste gevallen gaat het dan om films die 4 sterren of hoger scoren. De bewondering is groot voor een film als Waltz with Bashir, die ons op sterke wijze de werking van het geheugen laat zien. Metropolis verdient alle lof die hij gekregen heeft voor zijn bijdrage aan het sciencefictiongenre, maar ook omdat hij nog fris aanvoelt na al die opvolgers. Let op hoe sterk Scorsese zijn films in elkaar steekt, waarbij bijna alle elementen foutloos op zijn plaats zijn. Een applaus voor het camerawerk in Tarkovskyfilms die film werkelijk poëtischer maakten. En hoeveel films hebben de emotionele kracht van Magnolia? Dit zijn allemaal voorbeelden van geweldige films. Misschien niet de films die jij als lezer geweldig vind, maar je hebt vast andere films om vergelijkbare redenen hoog beoordeelt.

Hoezeer ik ook van al die films houd (Magnolia staat zelfs in mijn top 10), er is nog een andere groep films: de favorieten. Deze stijgen niet zozeer boven de rest uit omdat ze beter zijn, maar gewoon omdat we ze steeds weer willen zien. En daarna nog een keer. Om er later weer naar terug te keren. Het gevaar bestaat zelfs er overbekend mee te raken. Voor mij is er geen film meer favoriet dan Casablanca. Ik zag hem nu zeven keer binnen iets minder dan vijd jaar en dat is vaak voor mij. The Big Lebowski en Monty Python and the Holy Grail komen hierbij in de buurt, maar zijn nog net niet zo favoriet als Casablanca. Voor welke andere film zou ik een kaartje in de bioscoop betalen om hem op het grote doek te zien, terwijl ik hem al zes maal eerder zag op DVD? Ik ken de film niet uit mijn hoofd, maar wel uit mijn hart.

Een bezoekje aan de Lux in Nijmegen om Casablanca te kijken valt echter niet tegen. Natuurlijk niet, het gaat om Casablanca, een film die mij waarschijnlijk nooit zal gaan tegenvallen. De bekende gebeurtenissen voltrekken zich aan het scherm. Casablanca is waarschijnlijk nergens zo bekend om als om zijn dialogen. Er zitten een aantal citaten in die iedere zelfrespecterende filmliefhebber waarschijnlijk wel kent ("Play it, Sam", "Here's looking at you kid", Round up the usual suspects", "Louis, I think this is the beginning of a beautiful friendship"), maar er zitten zoveel schitterende teksten in dat ik ze niet allemaal kan onthouden hoe vaak ik de film ook zie. Dus iedere kijkbeurt zit vol met van die momenten waarop ik bij mezelf denk: "Och ja, die mooie zin zat er ook nog in."

En dat is slechts een van de vele plezieren die het herkijken van Casablanca steeds weer opleverd. Van mij kan de camera niet vaak genoeg door Rick's Café Americaine glijden. Sommige visualisten hier op MovieMeter noemen dat onopvallend of saai camerawerk, maar als je iets geeft om wat er in dat café gebeurt wordt het ineens perfect camerawerk. Michael Curtiz weet de theaterafkomst van de film niet te verhullen door de gebruikelijke methode om de film steeds naar andere locaties te brengen, maar juist door die ene locatie levendiger te maken dan hij ooit op het toneel zou kunnen zijn. Let eens op hoeveel acteurs kleine rolletjes als cafégangers hebben en dan tel ik de figuranten niet eens mee. Het gaat mij om die acteurs, van verschillende nationaliteiten, die allemaal korte zinnetjes hebben en heel eventjes een karakter naar voren brengen tussen alle drukte. Heeft een andere film ooit een café zo treffend verbeeld als een plaats waar iedereen met een verhaal zit. Sommige films hebben het geprobeert, maar probeerden daarvan juist een punt te maken. In Casablanca voelt het natuurlijk aan, zelfs al is het acteerwerk van een typische theatraliteit van die tijd. Het helpt daarnaast dat Rick's Café Americaine een mooie set is. Niet op een opzichtige manier, maar met behulp van sfeervolle belichting en Sam de pianist in het midden kom je al een heel eind.

Soms helpt het om een film in zijn tijd te plaatsen om een film te waarderen, maar Casablanca is zozeer een film van zijn tijd dat dit nauwelijks nodig is. Als dit na de bevrijding in 1945 gemaakt was zou het gewoon een totaal andere film zijn geworden. Het gevoel dat de oorlog hier nog niet voorbij was en de uitslag ervan onzeker was komt naarvoren op een manier die ik zelfs in tijdsgenoten als Mrs. Miniver of Sahara niet terugvind. De film vangt de tijdsgeest door de vele bijrollen te laten vertolken door mensen van bijna allemaal Europese nationaliteiten (het aantal van oorsprong Amerikaanse acteurs is hier op een hand te tellen). Veel van deze acteurs zijn vanwege de oorlog naar Amerika gevlucht. De korte glimpsen van wanhoop die ze in Casablanca tentoonstellen zullen niet moeilijk te acteren zijn geweest. La Marseillaise was al eerder krachtig gezongen in La Grande Illusion, maar magischer dan in Casablanca zullen we het nooit horen. Het is een grotere kreet van vrijheid dan Mel Gibson ooit te horen zal brengen, zelfs al kun je er hypocrisie in ontdekken doordat Casablanca zelf een kolonie van Frankrijk was. Het einde is bijzonder door de manier waarop het de onzekerheid van de oorlog vangt, maar tegelijkertijd hoop bied. Zonder daarbij te hoeven grijpen naar een concrete speech van een priester over moed in onzekere tijden zoals in Mrs. Miniver. "Louis, I think this is the beginning of a beautiful friendship" is alles wat je hoeft te horen tijdens een wereldoorlog. Of zo zou het moeten zijn.

De acteurs zijn onweerstaanbaar. Volgens sommigen is Humphrey Bogart houterig en een non-acteur. Hij zou zelfs maar één gezichtsuitdrukking hebben. Wat mij betreft heeft hij een ongewoon soort charisma. Een vreemde coolheid. En hij heeft zeker meer dan één gezichtsuitdrukking, of ik zou me zeven kijkbeurten lang hebben verbeeld dat hij glimlacht, boos kijkt, verdrietig oogt, desinteresse toont, medelijden heeft en vastberadenheid uitstraalt. Bogarts stem is voor mij een pluspunt. Niet conventioneel mooi, geen James Mason, maar die krakerige stem vind ik geweldig. Het is een beetje vergelijkbaar met Bob Dylan in de muziek, daar luister ik ook graag naar juist haast omdat zijn stem zo karaktervol is op een bijna lelijke manier. Ingrid Bergman is om keer op keer verliefd op te worden, zelfs al heeft ze op papier de ondankbare rol van wanhopige geliefde die niet zelf handelt. Claude Rains, wel wie vind Claude Rains niet leuk met dat scheve politiepetje en constante spot met zijn eigen corruptie. Als klap op de vuurpijl heeft hij al de beste dialogen of wellicht lijkt dat zo omdat hij gewoon de beste acteur van het stel is. De kleinere bijrollen zijn perfect. Wie vergeet Conrad Veidt, Sydney Greenstreet, Dooley Wilson, S.Z. Sakall, Curt Bois, Leonid Kinskey, Joy Page, Madeleine Lebeau en natuurlijk Peter Lorre? Ja, dat was een retorische vraag, niet antwoorden.

Je kent het verhaal van Casablanca. Zo niet, dan zul je waarschijnlijk niet tot hier gelezen hebben. Moet ik nog vermelden dat het verhaal erg mooi is? Dat de ontwikkelingen bij iedere kijkbeurt fris blijven? Dat het einde perfect is? Dat het verteld wordt met schitterende dialogen? Oh nee, dat laatste had ik al gedaan.

Nee, de film als geheel is niet perfect. Paul Henreid is een acteur die mij niet bijzonder aanspreekt. De flashback naar Parijs is niet zo goed als hij had kunnen zijn (al is het beeld van Bogart op het station in de regen er een om niet te missen). Deze flashback bevat ook de films enige enorm slechte zin: "Is that the sound of cannonballs or my heart pounding?" Zelfs Ingrid Bergman weet het niet fatsoenlijk uit te spreken. Verder zijn er wat kleine imperfecties. Maar wie kan dit soort dingen wat schelen als het om favorieten gaat? Ik ben voor een kritische houding ten opzichte van films, maar merk je niet dat je bij films die je bijzonder aan het hart liggen je zelfs de kleinste foutjes liever doodzwijgt, simpelweg omdat ze je niet echt storen omdat de magie van de film je de complete speelduur in zijn macht houdt? Wel, Casablanca is voor mij zo'n film, maar dat wist je al.

Dus daar zat ik naar zo favoriete film te kijken, afgelopen zaterdagavond. Het was 22:00 toen de film begon. Daarvoor was het een warme dag. De vrij kleine zaal was half uitverkocht. De ongeveer twintig man reageerden hardop op de film, op een positieve manier. Het was makkelijk te merken wie al fan was en wie hem voor de eerste keer zag. Een aantal fans begonnen hardop te juichen toen Rick Blaine voor het eerst in beeld verscheen. Om de grappen werd gelachen. En toen Louis Renault op het einde besloot Rick te helpen door hem niet te beschuldigen van de moord op Strasser lieten de mensen die de film niet kenden duidelijk een enthousiast geluid van verbazing horen. Het is toch mooi om te zien dat een film met een leeftijd van 68 jaar nog altijd zulke reacties oproept. Sommige tegenstanders van oude films beweren dat films maar een bepaalde tijd onthouden zullen worden en dat iedere film na hoogstens 100 jaar uit het collectieve geheugen zal verdwijnen op zijn best nog herinnert door een filmgeschiedkundige. Maar kijken eens naar hoe bekend bepaalde literatuur nog is. Shakespeare is een naam waar iedereen op zijn minst eens van gehoord heeft en hoe oud is De Odyssee wel niet? Op zijn minst een handvol films zal een dergelijke status weten te veroveren. Ik denk dat geen enkele film daar zoveel kans op maakt dat Casablanca. Misschien The Godfather. Hoe dan ook, zo'n plaatsje in de geschiedenis is mooi, maar nog mooier is dat Casablanca nog langer zal voortleven als favoriet van veel mensen. ]Opdat Sam nog vaak As Time Goes By mag spelen, Rick nog vaak naar Ilsa mag kijken, Louis de gebruikelijke verdachten laat oppakken en Rick denkt dat hij aan het begin staat van een mooie vriendschap met Louis. Het is zoals Sam zong: It's still the same old story, a fight for love and glory. En zo hoort het bij Casablanca ook te zijn.

Nog altijd 5 sterren. Staat hier nogal overbodig, niet?

Blijft fantastisch, zeker in de bioscoop, waar ik hem gisteren zag.

4,5*

He's looking at you kid.

Ja hoor, ook bij de derder kijkbeurt heb ik weer ouderwets genoten van Casablanca. Heerlijke film is het toch. Niet de beste met Bogart, onder andere In a Lonely Place en Dark Passage waarom toch ietsje beter, maar deze film doet zeer weinig mis. Bogart speelt fenomenaal natuurlijk. Misschien zelfs wel zijn beste rol. De sfeer in de film is heerlijk, vooral ik Rick´s club is het genieten. Natuurlijk kent Casablanca een aantal wereldberoemde one-liners. Niet dat ik ze ga posten, want dat hebben tientallen mensen al gedaan. Maar nu weer over Casablanca. De film ademt ongelofelijk veel sfeer, kent briljante acteerprestaties en een zeer doeltreffend script, wat geen moment verveeld. Kan deze film zo vaak zien als ik veel, verveelt nooit.

Hele dikke 4*

Alleraardigste film, maar op veel momenten is het vaak te klef, patriotisch(neem ik de film niet zo kwalijk vanwege tijdsperiode) en had ik het allemaal wat spannender verwacht. Het speelt zich teveel af in 1 setting, waar ik toch iets meer avontuur en de pracht van Casablanca had verwacht. Merkte vooral wel dat dit veel studiowerk was, waar ik dat bij bijvoorbeeld Citizen Kane niet had.

Heb wel genoten van de acteurs en natuurlijk van Bergman, wat een pure schoonheid was zij zeg. Dat hielp heel erg om door de film heen te komen. Ook veel dialogen waren wel aardig, zaten soms gevatte opmerkingen tussen en ik bespeurde her en der zelfs leuke humor.

Geslaagd, maar ben helaas niet betoverd.

3*

Erg veel verwacht van Casablanca, en daarom ook een kleine tegenvaller voor mij persoonlijk.

Kan me goed voorstellen dat in 1942 deze film een grote hit was, maar vandaag de dag komt hij toch wel wat traag over.

De band tussen Bogart en Bergman was erg mooi, maar de film besteed te weinig aandacht aan die band en teveel aan dingen die er om heen gebeuren.

Casablanca voelde als een vrij lange zit en zeker niet als de klassieker die ik verwacht had.

Gelukkig is het einde nog steeds erg sterk en origineel, maar voor de rest vond ik Casablanca niet beter dan de gemiddelde film klassieker.

3*

Zeer sfeervolle film, mede door de muziek. Een klassieker natuurlijk, die ook nog eens vlot wegkijkt. Goede acteerprestaties van Bogart en Bergman. Vond het verloop van de film weinig verrassend eerlijk gezegd, dus van een geniaal script zou ik niet willen spreken. Zag het eind ook wel aankomen. Het acteerwerk is echter wel heel goed. Al komen bepaalde one-liners er soms een beetje geforceerd uit, zoals het "Here's looking at you, kid." Vond de film qua gedateerdheid ook reuze meevallen.

Zeker de moeite van het bekijken waard.

Na jaren (eindelijk) weer eens herzien, deze 'Casablanca'. Schitterend, fenomenaal, prachtig. Een meesterwerk met een geweldige, uiterst charismatische Bogart, een prachtige Bergman en een meeslepend verhaal. Maar vooral... wát een sfeer; zonder twijfel één van de meest sfeervolle films ooit. Prachtig, die bar van Rick, de muziek, de borrels en het beklemmende ''tussenstation'' genaamd Casablanca. Heb genoten van dit alles + natuurlijk ook nog eens de klasse dialogen en de wereldberoemde quotes. Een welverdiende klassieker. Een favoriet in wording... ja, érg mooi.

"Een tijdloos meesterwerk"....?

Ik vind het niet tijdloos, integendeel, gedateerder kan haast niet. De film had alleen toen en onder die omstandigheden zo gemaakt kunnen worden.

Een meesterwerk dan......? Wat mij betreft niet, Ik vond de film nogal slaapverwekkend. Ik begrijp echt niet waarom iedereen hier zo lyrisch over doet. Het is een klassieker ok, maar ik had voortdurend het gevoel dat men nog aan het repeteren was voor de uiteindelijke opnames, gewoon de tekst opdreunen, vooral Bogart lijkt wel een Thunderbird, die mechanisch zijn teksten oplepelt. Ook al zijn juist die robotachtige quotes onsterfelijk geworden.

De andere acteurs maakten weinig indruk, behalve Dooley Wilson als Sam dan, de enige die nog een beetje naturel overkomt. De actie ziet er nogal houterig uit, de romance idem dito, vooral mooie plaatjes, het camera-werk is vrij standaard, de locaties zijn zeer beperkt. Je zit vooral naar één goed gebouwde set te kijken, Rick's Café, maar het blijft een filmset.

Ik snap wel dat het in die tijd gewaardeerd werd, en indruk maakte. Daarom is het ook wel de moeite waard hem eens te zien, juist omdat het in die tijd gemaakt is, toen de afloop van WO2 nog ongewis was.

Eindelijk eens bekeken en goed bevonden.

Oké er zitten geen flitsende beelden in, ook een beetje een traag tempo, de film speelt zich ook bijna de hele film af in een café en er wordt heel veel in gesproken, maar desondanks ben 'k toch blij om deze eens te hebben bekeken.

Het verhaal was boeiend, maar denk dat de film het vooral van de cast moet hebben. Vooral Humphrey Bogart is hier toch wel de ster als cynisch persoon.

Ook het liedje When time goes by is een echte klassieker en paste goed in de film.

Voor de rest bevat de film ook wat humor, de nodige quotes en natuurlijk ook een grote vleug romantiek. Het einde vond 'k ook heel goed en gelukkig niet cliché.

Hou gewoon in je achterhoofd dat de film een traag tempo heeft, maar het is toch een film die je eens moet gezien hebben.

Wat kan ik nog zeggen over Casablanca? Een film die in één adem met het woord klassieker genoemd wordt, die overal geroemd wordt. Zelfs de meest cinefobe persoon die ik ken, zei onlangs plots 'Of all the gin joints in all the towns...' Casablanca heeft dus een bijna mythische status. Tijd om hem eindelijk eens te zien, dacht ik gisteren dan ook. Een de film heeft zijn status meer dan waargemaakt.

Waar ik een beetje bang voor was, was kleffe romantiek en meligheid. Overal lees je dat deze film een 'romantisch drama' is en vaak wordt hij meteen geassocieerd met Gone with the Wind. Maar daar is eigenlijk niets van waar: in de eerste plaats is Casablanca een spannend en menselijk verhaal uit de Tweede Wereldoorlog. Humphrey Bogart speelt een personage waarin ik me perfect kan inleven: een norse, cynische man die diep in zich een sentimentalist is. Zijn we niet allemaal een beetje zo? De romance met Ingrid Bergman voelt dan ook nergens klef of geforceerd aan. Je leeft mee met hen, met alles wat ze meemaken in de microkosmos die de stad Casablanca is, een centrum van smokkel, verdachtmakingen, onderduikingen, zwarthandel en vervalsingen, bevolkt door de meest uiteenlopende types. De stad en iedereen die er verblijft worden perfect neergezet: schitterende, sfeervolle decors en geen enkele acteur die uit de toon valt, geen personage dat onderbelicht blijft of onvoldoende is uitgewerkt. Het verhaal is meeslepend van begin tot einde, de humor die hier en daar komt kijken ('Are my eyes really brown?', Louis die zijn winst in ontvangst neemt) wérkt, en over de uitstekende dialogen en legendarische quotes waarvan het script wemelt is al genoeg gezegd. Bovendien heeft Casablanca nog iets extra, een kloppend hart dat ik niet meteen kan omschrijven. Komt het door de ongelooflijk menselijke en feilloos vertolkte personages als Rick, Victor en Sam? Komt het door het gevoel van onzekerheid waarmee iedereen in de film rondloopt, onzekerheid over wat nog moet komen? Of door het fenomenale einde? Ik weet het niet. Maar van alle klassiekers in de wereld is dit er toch wel een heel bijzondere, eentje die zijn status eindelijk eens terecht verdient.

Sinds zo'n vijf jaar geleden ben ik een ontzettende muziekfreak geworden, en op die manier dus op Musicmeter terechtgekomen. De zustersite Moviemeter heb ik echter maar sporadisch gebruikt, namelijk door zo af en toe eens een stem te plaatsen. Ik heb me, raar genoeg, dan ook nooit zo in films geïnteresseerd, en de films die ik zag waren over het algemeen dan zo af en toe met vrienden. En de paar films die echt indruk hebben gemaakt heb ik leren kennen door school (maar blijkbaar was ook dat geen trigger om me meer te verdiepen in films). Toch zijn er altijd wel wat namen geweest die altijd wel in m'n hoofd rond hebben gespookt, en ik toch weleens zou willen zien. Ik keek echter nooit uit mezelf films. Casablanca was één van die namen, overigens gedeeltelijk ook door het (overigens fantastische) nummer 2 H.B. van Roxy Music, een ode aan Humphrey Bogart. Een paar weken geleden besloot ik echter zomaar ineens deze film te downloaden en te gaan bekijken, waarmee uit het niets een interesse voor films begon, en sindsdien kijk ik vrij regelmatig films, iets waarmee ik mezelf heb verbaasd, en ik ben benieuwd hoe lang het aanhoudt. Daarom heb ik besloten om op Moviemeter met een schone lei te beginnen, door al m'n oude stemmen te verwijderen, en hierbij dus mijn eerste bericht, een poging tot het bespreken van de film Casablanca. Het bespreken en beoordelen van films is immers iets wat ik nog lastig vind, aangezien ik maar een erg beperkt referentiekader heb.

Wellicht een opvallende keuze om te beginnen met een film van zeventig jaar oud, maar het bleek zeker geen slechte keuze te zijn. Ik had er totaal geen moeite mee, en het deed me geen moment op een vervelende manier gedateerd aan. Casablanca, een film die zich afspeelt in de tweede wereldoorlog, en ook gemaakt is tijdens de tweede wereldoorlog. Iets dat ik al meteen opvallend vond, lag dat onderwerp toentertijd niet ontzettend gevoelig? Was dat niet heel erg gewaagd? Het speelt zich af in Casablanca, een stad via welke veel mensen uit Europa probeerden te ontsnappen, als een soort tussenstation, om uiteindelijk in de VS uit te komen. In deze stad runt de coole Amerikaan Rick Blaine een populair café. Dit personage, gespeeld door Humphrey Bogart, is ook echt de coolheid zelve, waarbij het extra mooi is om te zien hoe de emoties hem overnemen als ie onverwachts een oude liefde tegenkomt. Ja, Casablanca is meer een liefdesdrama dan een oorlogsfilm.

Nou ben ik zelf al behoorlijk vatbaar voor emotionele liefdesverhalen, dus wat dat betreft was het de perfecte film voor mij. Zelfs als alle clichés bovenop elkaar gestapeld worden, kan ik het nog erg mooi vinden (neem een Love Actually). Het toffe aan deze film is echter dat het nauwelijks in clichés vervalt. Het verhaal is interessant, en (voor mij als beginnende filmkijker tenminste) helemaal niet voorspelbaar. Het heeft dan ook een aantal interessante wendingen, die je bij de les houden. Daar komt bij dat de emoties zeer goed overgebracht worden, door de sterke acteerprestaties. Humphrey Bogart weet zoals gezegd perfect een ontzettend cool personage neer te zetten, maar weet dat erg knap te combineren met de emoties die er ook bij een dergelijk personage vrijkomen. Ook Ingrid Bergman, die de (ex-)geliefde Isla Lund speelt, zet haar rol zeer overtuigend neer, en is sowieso een prachtige vrouw, wat de film nog aangenamer maakt om te kijken. Combineer dit met interessante dialogen, een mooie, sfeervolle setting, en een mooi einde, en je hebt een zeer geslaagde film, en dus een terechte klassieker.

Viel me behoorlijk mee omdat ik vaak toch behoorlijk wat moeite heb met (oude) romantische films. In dat opzicht is het maar goed dat Casablanca historisch gezien een erg interessant politieke situatie weergaf, want de romance is afgrijselijk. Dit ligt niet aan Bogart die goed zijn best doet, maar vooral aan het gebrek van acteertalent bij Bergman die geen moment realistisch overkomt. Daar komt ook nog eens bij dat de flashbacks over hoe mooi hun relatie in Parijs moest zijn op zeer karige wijze een geschiedenis meegeven waardoor ik de gedachte heb dat deze twee mensen om elkaar geven.

Nee, de strubbelingen tussen de nazi's en de rest van de mensen in Casablanca zijn vele malen interessanter. Helemaal een scene als waar de nazi's hun volkslied zingen, waarna de andere helft de Marseillaise inzet is erg sterk. De non-romantische georienteerde dialogen waren zeer degelijk uitgeschreven en wonder boven wonder ergerde ik me ook bijna geen enkel moment aan hoe de acteurs dit weergaven. Nou ja, met uitzondering van Bergman dus, iemand als Conrad Veidt was gewoon erg goed.

Qua regie heeft men goed gelet op de belichting die in elke shot optimaal benut wordt. Qua muziek is het me allemaal wat oubollig, maar het thema zelf mag er goed zijn en is zeer aanstekelijk. Zodoende is Casablanca me wel degelijk goed bevallen, maar voor een liefdesdrama vind ik het allemaal wat karig weergegeven.

Klassieker.

Was een reden waarom ik hem moest zien, denk alleen niet dat dit mijn 'cup of thea' is.

Zeer sfeervolle film, absoluut, daar hou ik ook altijd van. Sterk verhaal, jazeker. Dan nog de personages die allemaal een karakter hebben en niemand die oppervlakkig overkomt, toch knap. En humor, jawel in zo'n rumoerige tijd, houdt de boel toch luchtig.

Maar dan, opzich is het allemaal niet zo bijzonder, op plek 74 in de top. Nee dat vind ik hem dan net niet waard. Gewoon omdat het dus allemaal niet zo bijzonder is, tja. Maar het kan dus gewoon zijn dat dit soort films voor mij niet weggelegd zijn. Denk dat dat het gewoon is.

Een kleine 7.

Volgens de meeste critici is de film samen met Citizen Kane uit 1941 de beste film aller tijden. Ik had de film nog nooit gezien (de film lijkt ook nooit op TV te komen), dus heb ik ‘m maar eens bekeken.

Wat betreft de competitie met Citizen Kane: “According to Roger Ebert, Casablanca is "probably on more lists of the greatest films of all time than any other single title, including Citizen Kane" because of its wider appeal.” (http://en.wikipedia.org/wiki/Casablanca_%28film%29). Ik vond Casablanca inderdaad meer aanspreken dan Citizen Kane: waar Citizen Kane vooral wordt geroemd om hoe de film is gemaakt (en dat toen misschien revolutionair was maar na zo veel jaar niet meer zo bijzonder is), moet Casablanca het meer van een ijzersterk script hebben en dat script kan nu nog net zo boeien als toen, ook al was het achtergrondverhaal van de oorlog toen actueel en nu geschiedenis (Casablanca was een toevluchtsoord tijdens WO II en in feite zie je niet of nauwelijks Marokkanen in de film maar draait alles om een aantal Europeanen die er naar toe zijn gevlucht). Sterker nog, de film is eigenlijk alleen maar steeds populairder geworden.

Omdat het zo’n oude zwart-wit-film is en het verhaal complex (Umberto Eco: “Thus Casablanca is not just one film. It is many films, an anthology.”), is de film niet erg toegankelijk (je moet de film misschien meerdere keren zien om alle details van wat er gebeurd en wordt gezegd te kunnen begrijpen en waarderen), maar de film maakt indruk omdat het in alle opzichten ‘volmaakt’ is: het heeft een goed verhaal, intelligente dialogen, boeiende personages, goed spel van alle acteurs, nog altijd grappige kwinkslagen, spanning, romantiek, komedie en drama. Uiteindelijk ontvouwt de film zich als een klassiek tragedie waarin de hoofdpersonage moet kiezen tussen de liefde en het moreel goede, dat is tussen zichzelf en de ‘higher cause’ (de opoffering van zichzelf voor het verzet tegen de nazi’s) – maar waarin juist de liefde zijn goedheid aanwakkert zoals het eerdere verlies van diezelfde liefde hem een cynische egoïst had gemaakt. Een mooier thema kan een film toch eigenlijk niet hebben.

Maar de bijzondere aantrekkingskracht van deze film is misschien niet eens zijn ‘volmaaktheid’ dat een zorgvuldige planning suggereert: de film heeft juist een spontaan, natuurlijk karakter. Zoals Umberto Eco schrijft: “Made haphazardly, it probably made itself, if not actually against the will of its authors and actors, then at least beyond their control. And this is the reason it works, in spite of aesthetic theories and theories of film making. For in it there unfolds with almost telluric force the power of Narrative in its natural state, without Art intervening to discipline it.”

Casablanca (film) - Wikipedia, the free encyclopedia - en.wikipedia.org

Viel me eigenlijk wat tegen.

Natuurlijk al vaker gezien, maar niet de laatste jaar of 15 of zo - en ik betwijfel ook wel ietwat of ik ooit van begin tot eind opgelet heb. Nu dus wel, en de erg hooggespannen verwachtingen kwamen volledig uit.

Ingrid Bergman valt me niet mee, bijvoorbeeld. Ze loopt ofwel wat houterig door het beeld, ofwel ze trekt te overdreven lieve smoeltjes - met ook al overdreven lichtjes in haar ogen. Humphrey is dan wel goed, maar vooral in de tweede helft is zijn karakter wat wisselvallig en vallen de teksten me wat tegen - en dat is precies wat in de eerste helft dan wel weer goed zat. Ook de leuk corrupte politiecommandant valt daarmee door de mand - eigenlijk valt de tweede helft me wat tegen.

Qua beeld zijn er wel wat missers te zien. Bijvoorbeeld de scene op het station, waar Humphrey in de stromende regen staat - er loopt een straaltje water van zijn hoed af. Maar als hij in de trein stapt is hij ineens helemaal droog. Een uitschieter in het Parijs-segment, wat sowieso al niet zo sterk is - het ziet er allemaal knap nep uit. Net als het einde, dat is ook wat halfslachtig.

Men had er geen rekening mee gehouden dat de film een groot succes zou worden, dat is uit de historie wel duidelijk. Dat dat toch zo geworden is wel ietwat te verklaren uit de timing van het uitbrengen, maar de blijvende status is wat moeilijker te begrijpen. Misschien dat het sentiment daar een deel van verklaart.

Was that cannon fire, or is it my heart pounding? Dat eerste, denk ik. De Duitsers vonden het schijnbaar ook wat te klef worden. Laten we zeggen dat die flashback niet het beste segment van de film is. Verder valt het me op dat gebied nog enige tijd mee. Zal wel iets met verwachtingen te maken hebben. Ik heb het niet zo op de houterige romantiek van die tijd. Al helemaal niet in combinatie met oorlog, al zitten ze er niet middenin. Hoe dan ook, waar anderen blijkbaar zwijmelen, krijg ik het zuur.

Als Bogey dat met een dosis cynisme is, is hij wat mij betreft dan ook op z'n best. Voor de film geldt het wanneer het zich met z'n plot over papieren en partijen bezighoudt. Niet dat dat nu zo enerverend is, maar het bevalt iets beter dan de zoveelste here's looking at you, kid. Een paar aardige shots en scènes in een stad die jammer genoeg nooit een factor van belang wordt of kon worden. Geen worsteling om doorheen te komen, maar Casablanca's troeven zijn simpelweg niet aan mij besteed.

Eerste film dat ik de film echt heel goed heb bekeken waarin me andere elementen opvielen die ik de eerste twee keer gemist heb. Vooral de geweldige manier waarop het is geschoten is werkelijk verbluffend mooi. Curtiz had de touwtjes strak in handen en dat is goed te zien. Maar het was vooral de presence van de twee leads die me echt over de streep trokken. Een prachtige relatie die werkt door de chemie tussen Bogart en Bergman.

"Louie, I think this is the beginning of a beautiful friendship."

Was nu toch wel erg nieuwsgierig geworden naar deze klassieker van Michael Curtiz. De film is beter dan ik had verwacht en heeft ook echt een klassieke uitstraling.

1941, Midden in de Tweede Wereldoorlog. De verbannen Amerikaan Rick Blaine runt een bar in Casablanca. Als de Nazi comandant Strasser doet de lokale gendarme Renault alles om het hem naar de zin te houden. De bar zit vol het vluchtelingen uit Europa en de handel in illegale visums is alom aanwezig. Op een dag verschijnt de Tsjecho-Slowaakse verzetsleider Victor Laszo ten tonele, samen met Rick's oude liefde Ilsa...

Nooit geweten hoe Actueel deze film destijds was. 1942 toch echt midden in de tweede wereldoorlog, maar dan toch een dergelijke film erover maken. Dat verbaasd me, want het licht dan natuurlijk uiterst gevoelig. Vooral het vertolken van de Nazi's lijkt me erg moeilijk. Moet wel zeggen dat de Nazi's hier dan ook kartonnen stripfiguren zijn met hele flauwe Duitse accentjes (naar het schijnt gespeeld door geëmigreerde Duitse joden). Ook ergerde ik me eraan dat de Franse personages het ene moment Frans en het andere moment Engels met accent spraken, iets wat je natuurlijk kan verwachten van zo'n typische Hollywood-film. Moet wel zeggen dat ik helemaal niet wist dat veel Fransen toentertijd via Noord-Afrika de Verenigde Staten wilde bereiken, Engeland via zee is toch veel logischer? De film schijnt ook veel met censuur te maken hebben gehad, het originele script was voor Hollywood-standaarden al niet bepaald braaf maar ook vanuit de oorlog moest het een en ander aangepast worden. Zo mochten alleen Duitsers en Italianen badguys zijn, mochten er geen verwijzingen naar seks zijn en mocht er geen sprake zijn van een affaire (wat het technisch gezien eigenlijk nog steeds is).

Het acteerwerk is soms een beetje theatraal en typisch Hollywood, maar zeker niet slecht. Vooral Humphrey Bogart en Ingrid Bergman waren erg sterk (deze twee vonden de dialogen in de film trouwens volstrekt belachelijk). Herkende een deel van de cast uit The Maltese Falcon. Grappig dat de extra's vaak natuurlijker overkwamen als de bij-rol-acteurs.

De opnames waren goed, maar niet heel erg bijzonder. Al was het wel knap gedaan met dat vliegveld op de achtergrond en dergelijke. Ook is er goed rekening gehouden met de beeldverhouding. Alle actie-shots zijn stock-footage uit filmjournaals, je merkt dan vooral verschil in kwaliteit en opname-technieken. De muziek van Max Steiner was wel goed en hielp vooral de romantiek.

Hoewel ik Casablanca zeker geen slechte film vind moet ik wel zeggen dat erg overgewaardeerd is. Met name in Amerika, maar ook in Nederland, zijn er veel mensen die zwart-wit Hollywoodfilms als meesterwerken blijven beschouwen. Smaken verschillen, maar ik denk dat die waardering vooral met nostalgie te maken heeft. Voor de grap kregen veel filmmakers in 1980 een origineel script van Casablanca onder een andere titel opgestuurd. Een paar oudere herkende het maar de meeste niet en die vonden het script niet goed genoeg om te verfilmen. De kritiek was vooral dat er teveel saaie dialogen in zaten. Dat bevestigd mijn punt toch wel, hoewel ik zelf de dialogen helemaal niet saai vind.

Nee, ik vond het heel interessant om een film te zien die in de Tweede Wereldoorlog is gemaakt (en zich er ook nog in afspeelt) en de film heeft een aantal memorabele momenten. Vooral die allerlaatste scène (die overigens nogal random is eigenlijk) kwam me heel bekend voor... Casablanca is een van de betere Hollywood-producties van de jaren '40 en ondanks dat de film zich bijna alleen maar op één plek afspeelt en er veel gepraat wordt vond ik het een onderhoudende film, die blijft boeien.

Ilsa: “Kiss me. Kiss me as if it were the last time.”

Rick: “And remember, this gun is pointed right at your heart.”

Captain Renault: “That is my *least* vulnerable spot.”

Wat voor film is Casablanca? Zelfs na meer dan 70 jaar is moeilijk om de vraag wat voor film Casablanca is te beantwoorden. Men zou toch denken dat na een dergelijke lange periode deze vraag allang beantwoord zou zijn maar het zou bezijden de waarheid zijn om dat met een positief antwoord te bevestigen. Is Casablanca een romantische film waarin een gecompliceerde driehoekshouding een rol speelt; is het een oorlogsdrama; is het een komedie gezien al die humoristische oneliners, of is het niets anders dan een propagandafilm waarin de Duitsers en Italianen op de hak worden genomen? Alleen al uit de opsomming van deze verschillende categorieën blijkt hoe moeilijk Casablanca in een categorie te vangen is. Hoe is het gekomen dat Casablanca een film werd die niet alleen moeilijk te categoriseren is, maar tevens een klassieker werd die zelfs na al die decennia nog steeds veel mensen weet te bekoren en hoog in de spreekwoordelijke top-tien lijstjes staat.

Casablanca werd geboren uit een script van Murray Burnett en Joan Alison met de titel “Everybody Comes to Rick’s”. Nadat Warner Brothers het script van hen had overgekocht werd besloten om de titel ervan te veranderen in het kortere klinkende Casablanca omdat eerder Algiers van de concurrent United Artists uit 1938 en geregisseerd door John Cromwell met Hedy Lamarr en Charles Boyer in de hoofdrollen een succes was geworden.

De humor en het magistrale einde van Casablanca kunnen op het conto van Julius en Philip Epstein worden geschreven. Het is hun bijdrage die ertoe geleid heeft dat de film zoveel onvergetelijke dialogen en onliners heeft en die ervoor zorgt dat de film geen minuut verveeld. Niettemin is de humor van de Epsteins niet voldoende om de film alleen te dragen en als Howard Koch zijn bijdrage niet had geleverd dan had Casablanca nooit die status van klassieker gekregen die het nu heeft.

Het tweede element waar de film een beetje op steunt is dat van de propaganda. Regelmatig wordt verwezen naar het buitenlandse beleid van de VS van vóór Pearl Harbor en regelmatig worden de Duitsers, de Italianen en het Vichy regime op de hak genomen. Dit element is dan ook het meest tijdgebonden en gelukkig leunt de film hier niet al te zwaar op.

Warner Brothers, dat wil zeggen Hall B. Wallis, was van mening dat er ook een romantisch element in de film moest worden verwoven. Howard Koch, de derde scriptschrijver, is hier meer dan in geslaagd. De relatie en verhouding tussen de verbitterde Rick Blaine en Ilsa Lund geeft deze film die extra lading die na al die decennia mensen nog steeds blijft bekoren. Het loopt niet alleen als een rode draad door het verhaal maar zorgt er tevens voor dat vooral Ilsa en Rick tot het beroemde einde op het vliegveld toe een bepaalde onzekerheid blijven uitstralen waardoor er een extra element van onzekerheid en spanning wordt gecreëerd. Deze onzekerheid vindt haar wortels niet alleen in het knappe spel van zowel Ingrid Bergman als Humphrey Bogart maar ook doordat het script nog niet af was, aangezien de Epsteins halverwege de productie werden weggeroepen om te helpen bij Frank Capra’s Why We Fight en pas later zouden terugkeren zodat Ingrid Bergman echt niet wist voor wie ze uiteindelijk zou kiezen.

Casablanca wordt wel de perfecte film uit het studiosysteem van Hollywood genoemd. Men moet niet vergeten dat Hollywood circa 50 films per jaar produceerde en Casablanca werd gewoon volgens een vast procedé als de zoveelste film geproduceerd, en scheen in niets af te wijken van de andere films uit die periode. Niemand verwachtte dan ook dat deze film de status van een klassieker zou krijgen.

De Hongarije afkomstige Michael Curtiz was een regisseur die zijn hoogtepunt in de jaren veertig beleefde en die gedurende zijn carrière meer dan 150 films produceerde. Hij wordt beschreven als een technisch competente regisseur die uitstekend gedijde in het studiosysteem van die jaren en bij zijn beste films ook het beste uit zijn acteurs wist te halen.

Geen recensie zou natuurlijk compleet zijn zonder het vermelden van Humprey Bogart. Waar The Maltese Falcon een ster van hem maakte en zijn eerste grote doorbraak was, plaatste Casablanca hem in het pantheon van de supersterren en onvergetelijke klassieke acteurs. Het is moeilijk iemand anders als Rick Blaine voor te stellen. Humprey Bogart is Rick Blaine. Het valt te betwijfelen of George Raft, die de rol als eerst kreeg aangeboden maar hem weigerde (zoals hij dat ook bij de rol van Sam Spade voor The Maltese Falcon had gedaan) zou kunnen dragen zoals Bogart dat deed. De verbitterde en cynische tough-guy is een rol die Bogart op het lijf is geschreven.

Tevens is het ook moeilijk een andere actrice in de rol van Ilsa Lund voor te stellen. Bergman zet Ilsa Lund neer als iemand die kwetsbaar en soms onzeker is, vooral na de confrontatie met een verbitterde Rick Blaine. Ingrid Bergman heeft volgens haar dochter Pia Lindström nooit kunnen begrijpen waarom veel mensen dit haar beste film vonden.

Bogart en Bergman stelen de show in Casablanca, maar de onvergetelijke bijrollen mogen zeker niet vergeten worden: Claude Rains als de onverstoorbare Captain Louis Renault, bij wie het gewoonweg onmogelijk is om hem niet te mogen, Peter Lorre als de slijmerige Ugarte en Sydney Greenstreet als de sluwe Signor Ferrari. Met beide laatste acteurs had Bogart al samengewerkt in The Maltese Falcon.

Ook de rollen van Paul Henreid als de ietwat stijve Victor Lazslo en Conrad Veidt als de sinistere Major Strasser. Vooral de conversaties tussen Rick en Renault zijn een plezier voor het oor.

Daarbij moet vermeld worden dat de set van Casablanca een mysterieuze en een exotische wereld creëren. Vooral de scene’s in Rick’s Café zijn een must en plezier voor het oog.

Heeft deze film dan geen zwakke punten?

Sommige vinden flashback-scene overbodig en anderen vinden het acteerwerk van sommige bijrollen minder, met name Paul Henreid krijgt soms wel eens kritiek, of men concentreert zich op technische zaken, zoals het zoeklicht dat op de grond schijnt en niet naar de hemel waarbij de criticasters vergeten dat dat juist meer sfeer en mysterie toevoegt.

Al de bovengenoemde elementen maken Casablanca een onvergetelijke filmervaring die met gemak de tands des tijd heeft doorstaan en alleen al daarom is deze film een aanrader, niet alleen voor de fans van Humprey Bogart of Ingrid Bergman, maar ook voor iedereen die gewoon wil genieten van een sfeervolle film uit 1942.

“Of all the gin joints, in all the towns, in all the world, she walks into mine.”

Wat een waanzinnig mooie film. Casablanca mag terecht een klassieker worden genoemd met een heerlijke combinatie van romantiek, drama, humor en met de constante dreiging van de oorlog die in iedere scene voelbaar is. Casablanca speelt zich af en is gefilmd tijdens de Tweede Wereldoorlog en het is erg knap dat Michael Curtiz in 1941 al zo'n goed beeld kon neerzetten van de oorlog en wat voor invloed het had op de mensen. Een beeld dat 75 jaar later nog steeds recht overeind staat.

Maar Casablanca is natuurlijk het bekendst om het tijdloze liefdesverhaal van Rick Blaine en Ilsa Lund en Humphrey Bogart en Ingrid Bergman hebben een chemie die bijna niet meer geëvenaard is. Wanneer Ilsa luistert naar het nummer "As Times Goes By" en Rick komt zijn bar binnengelopen en ziet haar voor het eerst sinds jaren... Het is alsof er een elektrische shock door het scherm gaat want de gezichtuitdrukkingen van Bogart en Bergman zeggen meer dan duizend woorden. Bogart vind ik sowieso fantastisch als de cynische, charismatische en stoïcijnse Rick die steeds meer een sentimentele kant laat zien. Ontelbare onvergetelijke oneliners komen er over zijn lippen en Bogart weet er met zijn monotone stemgeluid wel raad mee. Maar ook Bergman is sterk en wat een prachtige en charismatische vrouw. Die pistoolscene op het laatst is een sterk staaltje acteren van Bergman en je voelt de pijn en liefde. Gelukkig wordt het door de setting, het acteren en de dialogen nooit te klef of zoetsappig, maar voelt alles oprecht en levensecht aan. Ik krijg nog steeds kippenvel bij de memorabele volksliedscene. Claude Rains is geweldig als geniepige Louis Renault waarvan je steeds twijfelt waar zijn loyaliteit ligt en ook Paul Henreid was geweldig als Victor Laszlo. Casablanca mag met recht een tijdloze klassieker worden genoemd.

Everybody Comes to Rick's heette het ongeproduceerde toneelstuk dat, na onder handen genomen te zijn door meerdere schrijfteams, het meest geciteerde en fout geciteerde scenario aller tijden opleverde. De camera zwerft van het ene naar het andere tafeltje in het Café Américain om anekdotes mee te pikken van de Europese emigranten die de bar frequenteren.

Rick Blaine (Humphrey Bogart) wordt geïntroduceerd als een cynische dipsomaan, maar dit is slechts een façade. In het verleden toonde hij zich een idealist en een romanticus. In de Parijse flashback draagt hij een anjer als corsage. Hij zal moeten kiezen tussen liefde en loyaliteit - een tegenstelling die weerspiegeld wordt door de twee muzikale thema's: As Time Goes By en de Marseillaise. Uiteindelijk zal Rick z'n persoonlijke verlangens opofferen voor het hogere ideaal.

Ilsa Lund (Ingrid Bergman) staat voor een gelijkaardig dilemma. Met Viktor Laszlo (Paul Henreid) heeft ze een verstandshuwelijk, haar bewondering voor hem is rationeel. Voor Rick heeft ze passionele gevoelens; ondanks z'n gebreken is hij een zielsverwant. In close-up door een gaasfilter krijgen we haar mooiste kant te zien: de linkse. Haar zachtheid contrasteert met de hardheid van het regime; haar sierspeld met de eretekens op de uniformen.

Politiebaas Renault (Claude Rains) is een corrupte opportunist die draait met de wind. Er wordt geïmpliceerd dat hij uitreisvisa verstrekte in ruil voor seks. Toch blijkt ook in hem een kern van idealisme schuil te gaan.

Casablanca viel onder het gezag van de Vichyrepubliek. Dit onbezette, Duitsgezinde deel van Frankrijk krijgt tweemaal een veeg uit de pan: in het begin, wanneer iemand neergeschoten wordt voor een affiche van maarschalk Pétain, en op het einde, wanneer Renault een flesje Vichywater in de vuilnisbak gooit.

Ten dele was dit propaganda voor de Amerikaanse deelname aan de Tweede Wereldoorlog. Het echtpaar Burnett, dat het toneelstuk schreef, had joodse familieleden geholpen om geld Europa uit te smokkelen. Verschillende acteurs waren Europa ontvlucht voor het Naziregime, een paar waren joods. Helmut Dantine, te zien als de "gelukkige" Bulgaarse roulettespeler, had in een Oostenrijks concentratiekamp gezeten.

Mist, rook en schaduwen worden aangewend om een troebele, schimmige sfeer te creëren. We zien Ricks silhouet op de muur, net als de schaduwen van vazen en planten. Wanneer Ilsa horizontale strepen draagt, wordt dit versterkt door schaduwstrepen over haar gezicht, latten van jaloezieën en strepen op Ricks das. De naam van het Parijse café, La Belle Aurore, wordt in een schaduw op de grond getoond. Aan het plafond van dat café hangt een discobal - blijkbaar bestonden deze al. Om het kartonnen vliegtuig in de apotheose groter te doen lijken, moesten dwergen eromheen paraderen.

De uitreisvisa zijn een macguffin. Het valt te betwijfelen of een verzetsheld in het bezit hiervan zomaar had kunnen vertrekken. Je kunt vragen stellen over de geloofwaardigheid. Je kunt wijzen op fouten tegen de continuïteit: de regenjas die plots droog is, het binnenmuurtje in Ricks bureel dat uit het niets opdoemt... Je kunt daar ook doorheen kijken en meeleven met de Bulgaarse echtgenote (Joy Page) die zegt: "Perhaps tomorrow we'll be on that plane!"

Naar aanleiding van het recente overlijden van Madeleine Lebeau (Yvonne), het laatste nog levende cast-lid (?) deze weer eens opgezet. Een klassieker die ik hoog heb zitten herzien is altijd wat risicovol, omdat ik na zoveel jaar de film wellicht minder beoordeel, maar gelukkig is daar geen sprake van- ik vraag me zelfs af of 4 * niet te weinig is.

Want Casablanca zit verhaaltechnisch goed in elkaar, is uitermate sfeervol, de film heeft oneindig veel scherpe dialogen en klassieke oneliners, en zoals terecht genoemd heeft de film een mooie en geloofwaardige romance- zonder dat het ook maar een moment zoetsappig wordt.

Bogart is enorm op dreef als de cynische Rick, Bergman doet nauwelijks voor hem onder, Claude Rains had misschien wel de leukste rol, Paul Henreid weet de juiste toon te treffen als rechtschapen held, en ook kleine rolletjes zoals Carl en Ugarte zijn memorabel. En Yvonne dus, die met tranen in de ogen de Marseillaise zingt.

Het einde is natuurlijk beroemd, met de mooie laatste zin van Bogey- Billy Wilder maakte er een kunst van om zijn films te eindigen met een pakkende uitspraak, maar Curtiz kon dat dus ook. Moet ook maar eens meer van hem zien.

Een film die verassend sterk uit de hoek komt na herziening.
Jaren geleden al gezien, en toen vond ik er weinig aan, wellicht omdat ik toen een ander soort film verwacht had.


Maar nu zie ik er de grootsheid van in. De film speelt zich grotendeels af in een etablissement zoals er vandaag geen meer zijn: Strak geklede mensen, een jazz-pianist in het midden van de kamer, enkel sterkedrank op de kaart, en geen rookverbod maar een rookplicht
(Heeft iemand trouwens geteld hoeveel liter cogncac Bogart naar binnen werkt? En hoeveel tabak?)
Na de film krijg je overigens spontaan zin om zelf een cognacje te nemen en een sigaar op te steken…. spijtig dat ik geen Cognac in huis heb en niet rook.

Een tweede belangrijk punt van sfeerschepping is natuurlijk de oorlogsdreiging die in 1942 nooit ver weg was. Hoewel Vichy-Frankrijk neutraal was proberen zowel de geallieerden als de axis het laken naar zich toe te trekken. Ook in de film komt dat duidelijk in beeld, en worden de Franse personages voor de keuze gesteld: Trouw aan de legitieme Franse regering in Vichy, of aan de vrije Fransen van De Gaulle? Leuk weetje: Op het moment dat de film uit kwam waren de Amerikanen net geland in Casablanca. Binnen de filmmaatschappij gingen stemmen op om nog enkele scenes te schieten over deze gebeurtenis.

Kortweg samengevat overheerst de hele tijd het gevoel “neem nog een brandy, het kan je laatste zijn”.

Zet in die sfeer een aantal karakters die wel tegenpolen van mekaar lijken te zijn en laat die in interactie gaan met mekaar. Nazi’s, verzetsstrijders, louche zakenmannen, idealisten, corrupte politiemannen, … allemaal passeren ze de revue, en allemaal gaan ze in dialoog met mekaar.

En het zijn die dialogen die - naast de sfeer - de film zo roemrijk maak. Ze staan vol spreekwoordelijke steken onder de gordel, en de spanning spat er soms van af. Heerlijk gewoon.

En da’s net een groot voordeel: Geen suffe romantische film. Men kon natuurlijk de 2 nog wat langer met mekaar laten flirten, maar zou dat een meerwaarde betekent hebben voor de film?

Ohja, en wat ik bovenal belangrijk vind in dit soort films is dat de propagandistische boodschap er niet te dik op ligt. En dat zit bij deze wel snor: De filmmakers hadden niet de intentie om de kijker ideologisch te beïnvloeden, maar wel om een prima film af te leveren. Bij veel films uit die tijd is dat net omgekeerd.

Nog een weetje over de Marseillaise-scene: De Duitsers zouden in eerste instantie het Horst Wessel zingen, maar daar stonden in 1942 nog auteursrechten op! Vandaar dat men koos voor een soldatenlied van meer dan 100 jaar oud: Die Wacht am Rhein

Het enige wat ik niet begrijp: Waarom verkoopt Rick z’n café, als hij toch niet mee op het vliegtuig stapt? Of dacht hij in eerste instantie om het vliegtuig wel te nemen en heeft hij zich pas in laatste instantie bedacht?



Alles gezegd zijnde lijkt een 4,5* wel op z’n plaats.

Ja, he he, Casablanca, wat een inkopper zeg. Maar potztausend: wie de film opnieuw kijkt zal weer worden gegrepen door de manier waarop dit banale verhaaltje naar grote hoogten wordt getild. Nee, ze kregen elkaar niet (tenzij Bogey na de eindscene een homosexuele relatie is begonnen met Claude Rains). En natuurlijk de film met de meest beroemde filmzin aller tijden die helemaal niet in de film zit: "Play It Again Sam". Hoe komen dat soort misverstanden toch in de wereld?

Heb de moeite genomen om een paar pagina's te lezen, wat kan ik verder nog toevoegen aan alle commentaren die op deze film wordt gegeven. Ik probeer het niet eens, maar Casablanca is een film die ik meerdere keren per jaar wil zien.

Eindelijk, eindelijk heb ik dan Casablanca gezien! Tja, en wat moet je nog over de film zeggen? Alles is zo`n beetje al over die film wel gezegd. Enorme sfeervol, veelal op één locatie met de meest uitlopende karakters die samen komen in de smeltkroes van Rick's bar. Humphrey Bogart en Ingrid Bergman die de sterren van de 'Marokkaanse' hemel spelen. De niet-storende onderliggende boodschap voor oorlog die door de hele film is verweven. De Marseillaise-scene. De beroemde filmzin die helemaal niet in de film zit: "Play It Again Sam." De foutjes die aanwezig zijn in de film. En Ingrid Bergman...zucht. Nee, er is niets meer toe te voegen aan wat al die andere ook al concluderen. Een zeer mooie film