Riso Amaro (1949)

Het Italiaanse neo-realisme meets film-noir.

Riso Amaro is daarom al curieus. De kritiek op de zware arbeid en uitbuiting van seizoensarbeidsters neemt geen blad voor de mond. Bijgestaan door prachtige gezangen in de rijstvelden. Maar Riso Amaro is hoofdzakelijk een misdaad-verhaal waaruit het drama voortvloeit, en de verhoudingen van de hoofdrolspelers langzaam maar zeker verschuiven.

De klassiekerstatus komt echter niet voort uit het verhaal. De poster zegt al genoeg: Silvana Mangano. Toen 19 jaar, en meteen gebombardeerd tot seksbom. Gekleed in zomerjurkjes met lage schnitt en rondlopend en -zwoegend in een korte broek zorgden er voor dat haar borsten en brede heupen vrij spel kregen. Overal waar ze maar screen-tijd heeft, werkt haar aanwezigheid als een magneet. Dat ze in de film dan ook nog wulpse zwoele dansjes uitvoert, dat is zeker niet mis. Alhoewel er hedentendage veel mannen zullen wegkijken van haar behaarde oksels.

Geweldige film, met overweldigende scenes en een heerlijke finale. In Nederland op dvd (NRC Italiaanse Magistralen); het is echter jammer dat er tijdens een dramatische scene in de rijstvelden het beeld- en geluidkwaliteit opeens flink verslechterd. Nogal bitter... 4*.

De Santis heeft goed naar Hollywood films uit die tijd gekeken en presenteert hier een Italiaanse Hayworth: Silvana Mangano!
Naar Amerikaans voorbeeld laat hij haar meerdere malen dansen en brengt dankbaar haar sensuele bewegingen in beeld.
Riso Amaro is dan ook vooral de film waarin twee beauties schitteren. Silvana Mangano was nog maar 19 jaar. Ik had haar iets ouder geschat, maar wat een prachtige vrouw.

De film is groots opgezet. Prachtige regie van grote groepen mensen.
Cinematografisch ziet het er allemaal erg puik uit.
Het begin en het einde van de film hadden op mij het meeste impact.
Daartussen vond ik het verhaal soms wat minder boeiend.
Dat die mooie vrouwen die vreselijke vent - die kruimeldief aandacht geven vond ik bijna onverteerbaar.
Het einde is erg bitter. Ik dacht; ze wordt vast nog wel tegengehouden, maar nee.

Na 'Accattone' en 'La Pointe Courte' is 'Riso Amaro' wellicht het derde, met puurheid doordrongen product van het neorealisme dat de revue passeert. De ware openbaring betreffende het genre ('Accattone' kwam akelig in de buurt...) laat echter nog steeds op zich wachten, want 'Riso Amaro' kan, ondanks de zichtbare overvloed aan potentieel, niet voldoende overtuigen. Dat potentieel laat voornamelijk van zich horen in de inhoudelijke tegenstellingen die De Santis wenst uit te werken en voortdurend in de clinch doet gaan: de tegenstelling tussen twee treden op de sociale ladder, de tegenstelling tussen man en vrouw, én de tegenstelling tussen naïviteit en helderheid. De benadering hiervan is echter beperkt en laat weinig ruimte voor een minieme graad van emotionele betrokkenheid: een vierhoeksrelatie stelt zich op, maar een indringende wisselwerking gaat er niet van uit. Eeuwige zonde dat de bijwijlen fabuleuze fotografie (fatalistisch, broeierig, unheimlich, dreigend, wulps, melancholisch, ...) in dat geval geen gelijke vindt in de emoties.

3*

Een aardige klassieker,die het vooral moet hebben van het Vrouwelijk Schoon en dan met name dat van Silvana Mangano

Het verhaal opzich boeide wel een stuk minder,en was hier en daar een beetje slecht uitgewerkt. Alhoewel ik wel redelijk tevreden was met het einde(mooie en emotievolle afsluiter)

Deze film was zeker in 1949 een film die er 1 opzich was. En een film die zijn grenzen aan het verkennen was, wat betreft sexuele dingen(In deze tijd stelt het natuurlijk weinig meer voor,maar toende tijd was deze film natuurlijk best uitdagend)

Jammer genoeg heeft de film de tand des tijds niet helemaal goed doorstaan, al is het zeker een leuke klassieker om eens gezien te hebben,maar veel meer dan dat ook niet..

3 Sterren en dan vooral voor het Vrouwelijk schoon/De rijstvelden scenens/Het einde.

Kortom: Leuk om een keer gezien te hebben,maar ik zie er niet de grote klassieker in die velen andere hier wel zien

Betrekkelijk onbekend werk van een betrekkelijk onbekende regisseur, maar het is zeer zeker de moeite waard. Vooral het begin en het langdurige einde maken ontegenzeggelijk veel indruk door de uitstekende uitvoering. Wat meteen in de eerste scenes opvalt zijn de lange camerashots worden gebruikt die de sfeer op de Povlakte met al zijn massa's seizoensarbeidsters weten te grijpen.

De vierhoeksrelatie, waarbij de hotte Silvana Magnano en evenzo hotte (misschien nog hotter?) Doris Dowling het scherm afspetteren, was heel aardig en wist me ook best te boeien, zeker toen de onvermijdelijke climax zich aandiende. Het einde is typisch theatraal Italiaans en wordt lang uitgerekt. Ik kan daar bij tijd en wijle wel erg van genieten. Enfin, dit kan wel een klein meesterwerkje genoemd worden .

Mooie film hoor. Vooral door de bijzondere setting en een visueel aantrekkelijke omgeving. Acteerwerk is verder prima in orde. Verhaal is verder aardig maar ook niet heel veel meer, beetje basic verder, maar niet echt storend.

3.5*

ps.

...Eens.. ze is ook helemaal niet zo aantrekkelijk. Waarschijnlijk was het in die tijd een absoluut schoonheidsideaal, maar okselhaar hoeft van mij niet perse

An earthy drama of human passions among women rice workers in the Po Valley

Visconti is voor mij één van de grootste Italiaanse Neo-realistische regisseurs ooit. Dat hij een favoriet is betekent niet dat andere regisseurs hem niet van dit plaatsje kunnen afstoten. Giuseppe De Santis zijn Riso Amaro zou volgens critici één van de hoogtepunten uit het Neo-realisme zijn dus ik was wel benieuwd.

Wat al wel een pluspunt is, is dat de film een oerdegelijke Italiaanse film is. Het is weer allemaal lekker druk, op het randje van het hysterische af, maar jammer genoeg lijkt de film niet zeker te weten welke elementen er voor de rest moeten overheersen waardoor het verhaal gefragmenteerd overkomt. Zo heb je het misdaad gedeelte waar het allemaal om een ketting draait maar tegelijkertijd probeert de film zich ook te concentreren op zowel het harde werken van de vrouwen aan de rijstvelden als de haat-liefde relatie tussen Francesca en Silvana. Hierdoor krijg je ook een merkwaardige climax die wanhopig probeert deze plotlijnen bijeen te krijgen waardoor het nooit als een sluitend geheel overkomt. De ene moment zijn de akkers aan het overstromen, wordt er in een abattoir (?) gevochten om de ketting en wordt de relatie Francesca - Silvana op de proef gesteld. Als de film zich nu meer had gefocusd op maar één plotlijn in plaats van deze drie dan had het misschien allemaal wat meer meeslepender geweest want nu kon de uiteindelijke dood van Silvana me weinig schelen.

Mijn eerste kennismaking met Silvana Mangano maar wat voor één. Wat een sensuele vrouw! Hoe ze in heel de film rondloopt (spannende jurkjes, diepe decolletés, korte spannende broek met gescheurde kousen, ...) moet toch verschrikkelijk gedurfd zijn in '49. Kan me wel voorstellen waarom dit zo'n schandaal veroorzaakte in Italië en de rest van de wereld. Ik moet wel zeggen dat Visconti's epos over Ludwig ook opeens een stuk aantrekkelijker lijkt, alleen jammer dat ze heel de film met ongeschoren oksels rondloopt. In deze tijd kan dat toch niet meer. Het is gelukkig niet alleen Mangano die heel de film draagt. Doris Dowling, weliswaar iets minder sensueler dan haar tegenspeelster, is ook zeer goed gecast als de meer nuchtere Francesca. De mannelijke rollen waren ook goed vertolkt maar ze worden toch weggespeeld door Mangano en Dowling.

Zeker geen slechte film maar niet zo goed als ik verwacht had. Het verhaal komt niet echt over maar dat wordt deels goedgemaakt door de cast. Misschien dat er met een herziening meer inzit. Wel jammer dat er soms verschrikkelijke geluidsovergangen in de film zitten. Op de ene moment heb je nog een hysterische Italiaanse die luidkeels ligt te roepen en dan ga je ineens over naar een veel zachter geluid. Stoorde me toch wel.

Voor nu 3.5*

In de herziening en Wauw!!! Wat een schitterende lijfelijke film is dit toch.

Normaal ben ik niet zo heel erg van die jaren veertig/vijftig Italiaans neo-realistische films, maar hier ook volop Film Noir invloeden.

Twee scenes (in de regen en het eind) lijken zelfs regelrechte horror en het camerawerk is schiterend.

Gaat absoluut in de all-time-fave-lijst.

Topper uit de jaren veertig.

Meesterwerk!

Deze film eindelijk eens gezien. Zeker een van de betere Italiaanse speelfilms uit het naoorlogse tijdperk. Aardig verhaal, mooie beelden van het werken in de rijstvelden en ja, die Sylvia Mangano is inderdaad een lekker wijf. Sensualiteit ten top toen zij dat dansje uitvoerde maar helaas was ze niet zo slim. Het is dat ze niet blond was, anders zou ik zeggen dat dit nu echt een voorbeeld was van een dom blondje. Mijn sympathie ging ook duidelijk uit naar Doris Dowling die toch aanzienlijk meer uitstraling had en zeker niet onaantrekkelijk was.

Een nadeel vind ik van de meeste Italiaanse films, zeker uit die tijd dat ze zo druk zijn. Er wordt wat afgekakeld en geschreeuwd. Ik vond ook dat na het sensuele dansje van Sylvana halverwege de film behoorlijk inzakte, maar het spannende doch wel voorspelbare laatste half uur maakte ten slotte toch weer alles goed.

4,0*

Film werd destijds met gemengde gevoelens ontvangen. Enerzijds was er lof voor het rauwe, realistische gehalte van de film, anderzijds had men moeite met het voor die tijd vele bloot van de dames en de rondborstige Silvana Mangano in een veel te strakke trui. Zo zeer zelfs dat de pastoor de vertoning van de film in onze plaatselijke bioscoop wilde tegenhouden, althans volgens mijn moeder. Ze heeft de film wel gezien en sprak er schande van.

Voor mij is het de eerste keer en ik vind het een goede film. Maar ik ben er nog niet aan uit of dit nou een sociale film is verstopt in een misdaadverhaal óf een misdaadfilm met een sociaal sausje. Hoe het ook zij Giuseppe de Santis, die ook het scenario schreef, heeft er een boeiend verhaal van gemaakt.

Nieuw voor mij was dat de stem van Mangano niet haar eigen stem is, maar dat zij gedubd werd door Lidia Simoneschi. Dat geldt trouwens ook voor Doris Dowling, maar ja, dat is een Amerikaanse actrice.

Prima klassieker, die dankzij de luchtig geklede dames een heerlijk zomers sfeertje uitademt. Het begin en het einde zijn behoorlijk sterk, daartussen schommelt het wat heen en weer en rommelt het soms ook een beetje qua verhaal.

De maatschappelijke kritiek zit echter goed verpakt en de mooie setting in de rijstvelden heeft ook zeker een duidelijke meerwaarde. Verder vond ik de leuk geklede Italiaanse dames ook niet verkeerd om te zien. Mangano zelf is niet verkeerd, al had ze zich vooraf best mogen scheren, maar het is vooral de opvallend luchtige kleding van de dames, die het geheel voorziet van een sensueel sfeertje.

Al met al best goed dus. Soms wat te druk en onoverzichtelijk, maar goed verpakt en redelijk goed uitgewerkt en dankzij het fijne sfeertje toch best een prettige wegkijker.

3,5*

Dit melodrama met noir-trekjes viel me wat tegen eerlijk gezegd. De scenes in de rijstvelden waren mooi. Door het gezang en de barse opzichters legde ik wel een link met slavernij en chain gangs, iets wat waarschijnlijk de bedoeling was van de regisseur, omdat het ook wel een sociale misstand aan de kaak wil stellen.Beide vrouwelijke hoofdrolspeelsters waren overtuigend, het is niet moeilijk voor te stellen dat met name Mangano destijds de gemoederen deed verhitten.

Hoewel de film mooi is geschoten zijn sommige shots in de regen vrij duidelijk nep, en ziet het er uit alsof iemand een emmertje water voor de lens leegt. Jammer, want verder was die regenscene vrij krachtig.

Het scenario laat echter te wensen over. Zo was de plot met het gestolen collier wel wat mager. Vond het ook nogal suf dat bij het dansje tot drie keer toe wordt ingezoomd op de hals van Mangano en alsof dat nog niet voldoende was meerdere mensen naar hun keel grijpen als ze het collier zien - dat wel even duidelijk is ze het collier draagt, mensen. Als Mangano overigens later verneemt dat het collier maar nep is, schroomt ze niet de man die ze zo-even nog wilde trouwen in de rug te schieten. Nog zo'n onbedoeld komische scene: Volone die, na de nodige blauwtjes met Mangano, en tijdens de laatste shoot-out, tegen Dowling oppert dat hij misschien toch beter voor haar had kunnen gaan al die tijd.

Het zijn details, maar vond er toch te veel van dat soort zwakke momenten in zitten, waarmee de personages ongeloofwaardig werden. Ik had de film denk ik beter gevonden als het hele misdaad-element was weggelaten en het een aanklacht was geworden tegen uitbuiting.

Hier krijg je twee stijlen voor de prijs van één. Enerzijds biedt het neorealistische blik op de arbeidsters op de rijstvelden van de Povlakte. Uit allerlei dorpen stroomt het collectief bijeen in de oogstperiode. Ze werken met de hand, zingen in koor en gaan door wanneer de velden gedeeltelijk onder water staan. Daarnaast is er een misdaadplot met een diefstal, een driehoeksverhouding en een climax in een slachthuis. Vittorio Gassman speelt een homme fatal die twee vrouwen met zich meesleurt in z’n onvermijdelijke val. Van Francesca maakt hij een dievegge; Silvana lokt hij met valse beloften. Beide actrices werden nagesynchroniseerd met een andere stem, zoals dat toen vaak gebeurde. De rondingen van Silvana Mangano veroorzaakten een klein schandaaltje in katholieke middens. Ondanks de mengeling van genres komt het over als een samenhangend geheel dat je meesleept van de semidocumentaire openingsbeelden naar de zinderende ontknoping.

Eén van die films die je zo goed vindt dat je er na het eind geen afscheid van kan nemen, wat bij mij toch het geval was. Briljant vind ik het hoe sociaal realisme en misdaaddrama verweven worden in deze film van Giuseppe De Santis, die eveneens meeschreef aan het scenario. Het decor wordt gevormd door de rijstvelden van Noord-Italië van eind jaren veertig. De voice-over verschaft in docu stijl inzicht in de sociaal-economische structuur ervan, met uitleg rond het oogstseizoen in mei en de inzet van arbeidskrachten. Riso Amaro toont het keiharde leven van de rijstwerksters, de grauwheid, armoede maar ook de kameraadschap. En het is bijna schooleducatief hoe het verband wordt gelegd tussen legaal en zwartwerk, volgens het alom bekende ‘verdeel en heers principe’. Stof genoeg om er als kijker ook vandaag eens over na te denken.

Binnen dit raamwerk van de rijstvelden en de arbeid(st)ers speelt zich echter een bikkelhard misdaadverhaal af, met een aantal elementen die meer met film noir en zelfs exploitation hebben te maken, waarin ik dus akkoord ben met enkele MM-gebruikers. Ik zal er dan ook maar geen doekjes rond winden: Silvana Mangano vind ik fantastisch als überverleidster (alsook de manier waarop De Santis het in beeld brengt uiteraard), en naar wat ik lees op het forum ben ik zeker niet de enige. Ze geeft star quality aan dit drama. Enfin de eerste maal dat Silvana de boogie woogie danst aan het begin van de film was ik, arme kijker, onmiddellijk verkocht en dat bleef maar duren tot het eind van de film. Wanneer ik haar filmografie nu overloop, blijkt dat ik haar toch al eerder aan het werk heb gezien maar is ze me nooit zo opgevallen. Misschien is deze film wel haar - euh - hoogtepunt. En in tegenstelling tot sommige MM-gebruikers heb ik me helemaal niet gestoord aan het okselhaar van Silvana dat ze sporadisch toont, het zag er nu ook wel keurig uit en geeft haar in mijn ogen nog extra natural power. De insteek van het thema verleiding deed me verder onwillekeurig denken aan Ossessione (1943) (hoewel een heel andere film), en het blijkt toch dat De Santis heeft meegewerkt aan het script van genoemde film. Zal hem misschien mee geïnspireerd hebben.

Maar genoeg geleuterd over Silvana: ook de andere acteurs zijn goed Om terug te keren naar het film noir gegeven vind ik hier Silvana Mangano en Vittorio Gassman respectievelijk de rol van een femme fatale en een homme fatale op zich nemen. Dat maakt hen ambigu en interessanter dan een doorsnee recht voor de raap karakter. Doris Dowling (haar karakter evolueert) en Raf Vallone spelen de noodzakelijke rollen van transparante(re) tegenpolen. En net als in vele noirs regent het dikwijls in deze film, wat bijdraagt aan een oncomfortabel gevoel, al is de regen hier ook wel functioneel. Het mag ook duidelijk zijn dat Doris en Vittorio achtervolgd worden door hun verleden - diefstal van het halssnoer en andere gebeurtenissen - wat heel typerend is voor de noir.

Het scenario heeft me geboeid van begin tot eind, met een excellent stijgende spanningsboog. Van een - zeker voor die tijd - briljante originaliteit vind ik daarbij de finale schietpartij in het slachthuis, qua uitwerking, symboliek en visualisering. Een hoogtepunt die de film helemaal verdient en eer aandoet.
De belichting in deze b & w film is niet zo opvallend maar op momenten die er toe doen, wordt er wél op een geslaagde manier mee gespeeld om de karakters in de verf te zetten. Bvb. wanneer Gassman zijn snode plannen uit de doeken doet aan Mangano valt er ‘toevallig’ een schaduwstreep à la noir over zijn ogen. Verder een mooie regie van De Santis die een arsenaal van technieken bovenhaalt om het bijwijlen met vele figuranten bezaaid spektakel in beeld te brengen.

Riso Amaro kent een heel treurig einde, maar het houdt steek, en het past ook binnen het neo-realistische genre waar niets voor niets komt. Een film om te koesteren en te herbekijken.

Als je het neorealisme in de beperkste vorm ziet was dit een van de laatste films die ik nog moest zien. Met een beetje goede wil heeft De Santis er nog eentje ( Roma Ore 11 (1952) ) en er zijn filmhistorici die Europa '51 (1952) er ook nog toe rekenen en beide zag ik niet, maar de rest van de meestgenoemde namen zag ik wel. Dit is net als bijvoorbeeld Ossessione een film die ook aantoont dat neorealisme en film noir twee takken aan dezelfde boom zijn en ook nog eens verwant aan het soort drama dat grote regisseurs als Nicholas Ray en Douglas Sirk de wereld in de jaren '50 voorzette.

Zoals het hoorde bij het neorealisme zette De Santis je feitelijk op de rijstvelden af en kun je de vochtige omgeving bijna ruiken, daarop ontvouwt zich een hoogemotioneel drama gedreven door de povere sociale omstandigheden van de hoofdpersonen en dat lijkt even je eigen gevoelens en collega's verraden om maar die ellende te komen een heel aardig idee.

Ik ben een grote liefhebber van dit soort films en heb een beperkt aantal lager dan 4 sterren gegeven. Ook dit was weer fantastisch. En ik ga toch eens kijken of ik aan genoemde andere film van De Santis kan komen.

Heel wat figuranten - een typisch kenmerk voor het Italiaans neorealisme waar deze "Riso Amaro" in baadt - maar ook Silvana Mangano, Vittoria Gassman, Raf Vallone...

Het sociaal aspect van het genre zit hem deze keer bij seizoenarbeidsters die amper vergoed worden voor het zware werk en, eigenlijk haalt de film wel zijn waarde uit de massascènes met deze mensen in de rijstvelden.

Dat de film destijds een zware negatieve zedelijke kwotering kreeg, is niet verwonderlijk bij het zien van de voor zijn tijd sensuele kledij en houding van de werksters, naast het wulps en uitdagend dansen van Silvana Mangano.

Film bleef evenwel destijds zeker niet zonder belangstelling of succes, want ik herinner mij, heel, heel lang geleden dat de woorden "Bittere Rijst" vaak werden gebruikt bij het beschrijven van een teleurstelling of een dramatische afloop.

Anderzijds is het misdadig, romantisch...intrige niet het meest imponerend, al kaderen diefstal, misleiding en leugen in het sfeervolle van deze klassieker.

Niet te vergeten evenwel het pakkend slot.

Wat een film! Hiervan krijg je het koud en warm tegelijk. Alles zit er in: drama, sociale achterstelling, misdaad, solidariteit, opofferingsgezindheid, een vleugje erotiek. En dat in prachtige scènes, in zwart wit gedraaid en Italiaans tot op het bod. Je komt ogen tekort. De vrouwen die rijst planten op de velden in de Povlakte, als voornaamste drager van de film met als nevenverhaal een stelletje criminelen die de vrouwen voor hun karretje willen spannen. Hoogtepunten wat mij betreft die scène van de vrouwen in de regen, de wanhoop na de overstroming en het slot dat door merg en been gaat.

En dan niet te vergeten Silvana Mangano, die van het scherm afspat, haar boezem zo ongeveer in je gezicht duwt en haar prachtige dijen met graagte etaleert. Maar ook genoten van de jonge Vittorio Gassman, die uit zou groeien tot een van de belangrijkste Italiaanse acteurs, en van de koele schoonheid van Doris Dowling als Francesca, die zich niet laat meeslepen met de gekte om haar heen. Toch fantastisch dat we zo'n film nu nog kunnen zien.