Pickpocket (1959)

Tja, waarom niet? Film is een audiovisueel medium, met ongelooflijk veel mogelijkheden. Waarom het audiovisuele verwaarlozen (hoe sterk de inhoud ook is)? Waarom moet een inhoudelijk knappe scene zo lelijk en saai mogelijk omkaderd worden? Dat is voor mij zeker de helft van de potentie van cinema (beeld en geluid) verwaarlozen. Een goeie auteursfilm pronkt niet enkel met zijn snuggere beelden, ook met zijn mooie beelden.

In mijn huidige top10 staan 5 films die zwartwit zijn. Veelal vind ik zwartwit een stuk sfeervoller dan kleur. Voor kleur geldt nog meer dat je rekening moet houden wat welke kleur kan doen met de sfeer van je film. Kubrick voelde dat perfect aan in Eyes Wide Shut. Niet dat zwart-wit daardoor overigens altijd sfeervoller is, er zijn ook flink wat gedrochten in zwartwit.

Wat ik enorm waardeer aan Bresson is zijn manier van focussen. In wezen lijkt niets belangrijk in de film. Zoals in zijn film: Le diable probablement, waar vrijwel alle gesprekken tussen 2 personen gefilmd worden met het focus op de middel van de personen. Pickpocket is in die zin stukken toegankelijker. Martin LaSalle is werkelijk verbluffend en ik heb zelden zoveel spanning gevoeld als in Pickpocket, bijvoorbeeld in de openingsscene.

En daar komt de aap uit de mouw.

Cinema waar het draait om een script, zou moeten imponeren louter op basis van het script, en niet door extra's als geniale camera-shots, special effects en andere kunstjes. Die extra's moeten niet, die mogen. "Mooiheid" leidt niet tot briljantheid, "mooiheid" kan zelfs afleiden. De extraatjes zouden mooi meegenomen kunnen zijn, niet moeten. Povere cinema kan ook rijk zijn.

Ik ben blij dat je Eyes Wide Shut noemt. Een prachtige film met een geweldige inhoud én audiovisueel zowel doeltreffend als wondermooi. Pickpocket is audiovisueel gezien enkel geslaagd in zijn intenties (ik voelde bv die spanning ook in de openingsscene, ik kon mij ook de paarden voorstellen etc...), mooi allerminst. Knap en lelijk tegelijk. Daarom ook dat ik denk dat Bresson met zijn hele theorie wat zaken door elkaar sloeg, en daardoor audiovisuele schoonheid onterrecht geen aandacht schonk. Jammer.

1. Ik heb het niet per se over geniale fantastische camerashots, speciale effectjes e.d., maar het mag er best mooi uitzien (visueel aantrekkelijk door, bijvoorbeeld, mooie zwart wit contrasten te creeeren) en imponeren door creatief of bijzonder kundig te ogen.

2. Een film die louter op basis van zijn script imponeert, maar lelijk en saai gevisualiseerd wordt verliest m.i. een deel van zijn waarde. Een verfilming van een script moet tot zijn recht kunnen komen.

3. Het audiovisuele is nu net het belangrijkste in film. Voor een fantastisch voorstellingsvermogen of knappe inhoud alleen bestaan er boeken.

4. Povere cinema is halve cinema.

Maar het is duidelijk dat wij hierover radicaal van mening verschillen...

Een cursus begrijpend lezen is misschien wel wat voor je. Discussies met jou worden zo nogal vermoeiend. Jij stelt dat zwart/wit gebruik ‘somberheid, kleurloosheid en saaiheid’ bij je oproepen, ik stel dat dat nogal een vreemd argument is bij een film van Bresson, een auteur met een sobere en sombere filmstijl en visie. Daarom zeg ik ook: voor luchtig amusement moet je bij Bresson niet zijn. Dit is een sombere film over eenzaamheid.

Mooie beelden genoeg. Alleen al de heerlijke flow in alle ‘zakkenrol’-scenes, onaantastbaar! De dialogen en andere interacties tussen mensen worden echter sober in beeld gebracht. Dat leent zich dan ook niet voor camerafratsen en versierseltjes. Film is wel wat meer dan ‘eyecandy’ alleen. Sterker nog, mensen die een film enkel en alleen kunnen en willen beoordelen op de hoeveelheid ‘eyecandy’ behoren mijns inziens tot de oppervlakkigen van het filmpubliek. Knappe visuals, dat zijn visuals die de inhoud ondersteunen.

Tjongejonge, blijven we daar op hameren? Dan zal ik ook maar vrijuit spreken. Ik denk dat je bepaalde cinema alleen kan vatten als je de nodige intellectuele en emotionele baggage hebt. En dat is ook volstrekt logisch eigenlijk.

Ja, duh. Mocht je die quote over zwart-wit kleuren in zijn zin, en context gehouden hebben en goed lezen over wat de zijdelingse discussies gaan zou je beseffen dat dit geen rechtstreekse kritiek is op de film. Ik vind de film niet saai omdat het zwart wit is, ik vind de film saai omdat het er saai en lelijk uitziet. Je kan perfect een sobere gevoel creeeren zonder dat het moet vervallen in saaiheid. En dat kan perfect met zwart wit. Maar goed, als jij maar blijft (doelbewust) mijn teksten met een half oog lezen en dingen uit hun context rukken, verwringen en vervormen tot je weer maar eens lekker op de man kan spelen dan hoeft het voor mij niet meer.

Dat kan perfect. Punt is juist dat het geen vereiste is.

Ik speel niet op de man.

Pickpocket is toch in zwart/wit?

Voor de laatste keer: hou het bij de hoofdkritiek. Door een uiterst selectieve quote van Toon1 is er een halve zijdiscussie ontstaan over zwart-wit versus kleur. Misschien zou een cursus begrijpend lezen je ook eens goed doen, maar voor alle overzicht heb ik het nog eens speciaal voor jou haarfijn verduidelijkt:

Waarmee ik dus al aangeef dat het een knappe inhoud heeft, maar een lelijke vorm. Ik prefereer beide. Vergelijk het met hot cuisine: het oog wil ook wat. Ik hou van apart en kwaliteits-eten, maar zonder een mooie, aantrekkelijke presentatie verliest het voor mij de helft aan waarde.

Het gedeelte voor de komma geeft aan dat ik het gemis aan kleur een nadeel vind, het gedeelte na de komma legt uit dat mij dat niks kan schelen mits er iets deftigs/creatiefs/moois van gemaakt wordt. Hoe er mooie plaatjes kunnen gecreeerd worden met zwart-wit is te bewonderen in Andrey Rublyov (al is dat wel een extreem voorbeeld).

Vergis je niet: het gaat dus over mooie plaatjes, ik doel dus niet noodzakelijk op gekke cameramoves ofzo (hoewel een afwisselende, interessante camerahoek best zou gemogen hebben). En het is niet omdat het de bedoeling is een kaal kamertje in beeld te brengen, dat het daarom niet wat fantasierijker kan of dat je geen schone zwart wit contrasten mag creeeren.

Het gedeelte voor de komma geeft aan dat ik me er wel degelijk van bewust ben dat het allemaal erg ingetogen en sobertjes bedoeld is, het gedeelte na de komma geeft aan dat meneer Bresson toch iets overdreef. Ik hoef die bewuste constante droge filmstijl trouwens niet geweldig te vinden.

Dit geeft aan dat ik heus ook wel de knapheid van die zakkenrolscenes ervaren heb. De rest zijn nog wat punten van kritiek: slaapverwekkende score, voice-overs die niet weten te boeien (ja, en ik weet dat de intonatie bij het hoofdpersonage zijn karakter past, daarom hoeft het nog niet over te komen alsof hij het letterlijk voorleest), pseudo intellectuele praatjes...

Een mooi besluit, waar ik nogmaals vermeld dat dit buiten zijn mooie inhoud een mager geheel is als film. Ik vind dat je dan evengoed een boek kan lezen, maar goed...

Kijk, als jij tevreden bent met een geweldige inhoudelijke kwaliteit en een visualisering die daar functioneel aan is zonder per se tergelijkertijd schoonheid uit te stralen is mij dat allemaal best. Maar ga mij niet beleren van "oppervlakkig" als ik een andere filosofie en visie heb op het medium film. Over meningen en smaken mag je twisten, maar doe het tenminste met wederzijds respect.

1) Je geeft dus duidelijk aan dat je het een nadeel vind als een film in zwart-wit is. Dit is al fout, het zou eerder een voordeel moeten zijn.

2) Als het sober wordt gehouden is dat een minpunt dan? Gewoon omdat Bresson er (volgens jou) in overdrijft? Net alsof er geen filmmakers zijn die overdrijven om beelden zo mooi mogelijk te maken .

En Bresson overdrijft volgens mij niet. In soberheid kan je niet overdrijven. Iets is sober, of wel is het dat niet. Als hij het minder sober zou maken was het al niet meer sober en dan was het een heel andere stijl.

Waarom kijk je hier dan naar, want je weet op voorhand dat je een erg sobere film krijgt.

1) dat het eerder een voordeel zou moeten zijn is al even fout. Niks mis met zwart/wit hoor, maar de makke, weinig contrastrijke manier waarop het vaak gebruikt wordt ligt mij ook niet

2) sober is helemaal niet gelijk aan stijlloos en lelijk. Wat djelle's belangrijkste kritiekpunt lijkt te zijn.

Er moet niks. Jij vind het een voordeel, ik vind het een nadeel. En zoals OH het ook nog eens zegt: op zich is daar niks mis mee, het is de povere manier waarop het vaak gebruikt wordt die soms zo nefast is.

Het hangt ervan af wat je precies bedoeld met "soberheid." Een lege, kale decoratie en statische camera is mij allemaal best, maar die kale decoratie kan best schoonheid uitstralen door bijvoorbeeld een facinerende schaduwinval te plaatsen, een zwarte vaas op een witte achtergrond te zetten of sneeuwvlokjes te laten rondzweven (ik noem maar wat)...

Als er absoluut niks anders te beleven valt dan een snugger script en een audiovisuele inbreng die daar louter functioneel aan beantwoordt, dan vind ik dat inderdaad een minpunt.

Tegenstrijdig. Vazen en sneeuwvlokjes halen de kale decoratie weg. Schaduwen noem ik ook 'special effects' en 'truukjes' (ook al zal de cinematograaf/lichtman het daar weer niet mee eens zijn). Hoeft niet, 'mag'. Niet 'moet'.

Ach ja, onze uitgangsbasis is al geheel tegenstrijdig, discussie is dus eigenlijk nutteloos (maar wees wel consequent in je bewijsvoering).

Tenminste nog iemand die mijn kritiek juist kan interpreteren...

Wat een onzin. 1 enkele vaas blijft kaal. Als we zo gaan beginnen moet die pipo zijn bed, tafel en nachtkastje ook weg, en alle versiering in dat restaurant. Het hoofdpersonage plaatsen we maar meteen op een witte achtergrond, zoals in The Matrix.

... maar de ruimte zal er even kaal en sober blijven uitzien, en daar gaat het om. Alleen wordt het wat mooier om naar te kijken. Als er dan absoluut niks mag om een scene wat schoonheid en stijl te geven, dan vind ik dat dikke zever. Stijl/visuele schoonheid en soberheid gaan m.i. perfect samen.

Allerlaatste poging...

Het voorbeeld was een zwarte vaas op een witte achtergrond. Contrast. Schreeuwende om aandacht. Als op dat moment een belangrijke dialoog bezig is, of weet ik het wat, wat op dat moment het belangrijkste is, alle aandacht op gevestigd dient te worden, dan leidt die vaas af. Deze contrastheid zou wellicht goed zijn als het gaat om een symbolische scene, dat bijv. de hoofdpersoon zo radicaal veranderd, dat alles om hem/haar heen ook schreeuwt om radicaliteit. Een enkele vaas kan dus veel invloed hebben op de 'kaalheid'.

Bij mij ook, begrijp me niet verkeerd. Maar hier wringt het, voor de laatste maal. Van jou 'moet' het, van mij 'mag' het.

Deze film is alles behalve stijlloos en lelijk. Deze film is meer gestileerd dan alle films tezamen die “onderhond” en “djelle” in hun top10 hebben staan.

Het voorbeeld was een vaas, maar het contrast kon even goed gecreeerd worden met het bed, kledij of restaurantversiering (atributen die er al waren). Dat een mooi contrast of iets dergelijks (visuele schoonheid) per se afleidt van een dialoog of iets anders wat belangrijk is, is onzin. Als men de nadruk wil leggen op iets, is dat perfect mogelijk zonder audiovisuele verwaarlozing. Een normaal mens kan trouwens tegelijkertijd genieten van zowel een mooi plaatje als de inhoud die erin gebracht wordt zonder ook maar iets te missen.

Als Bresson dacht dat ie goeie cinema maakte door enkel een snugger script te tonen en een audiovisuele inbreng die daar louter functioneel aan beantwoordt (en elke vorm van stijl/visuele schoonheid vermeed als enige manier om soberheid te creeeren en de nadruk te kunnen leggen op het belangrijkste), dan vind ik zijn hele visie op filmmaken een grote farce.

En dat is inderdaad zo. Jij vindt script het belangrijkste, ik vind het audiovisuele aspect het belangrijkste (onmisbaar) wat het medium film betreft. Inderdaad een tegenstrijdige uitgangsbasis die het moeilijk maakt voor discussie. Een mooi besluit.

Dat betwijfel ik ten zeerste. In cinema word ik juist afgeleid door vele factoren 'on screen'. Dat kan zowel positief als negatief uitvallen.

Nee hoor, alleen bij zogenaamde script-films staat het script bovenaan. Bij films waar het niet draait om het script, dan staat het audiovisuele bovenaan.

Daar kan ik inkomen, maar het is aan de filmmaker om ervoor te zorgen dat we visuele schoonheid noteren, zonder dat het ons afleidt (Bresson maakt het hem er eigenlijk makkelijk vanaf door er maar meteen geen schoonheid in te steken). Enfin, het is maar mijn mening.

Okee, belangrijke nuance.

Als iets niet een nadeel is dan is het een voordeel, net zoals iets dat niet slecht is goed is. Het is één van de twee, een middenweg is er niet.

Tja dat is juist natuurlijk.

Heb hier al vreemde dingen gelezen maar dit slaat toch wel alles ? Wat mij betreft is het geen voordeel, noch een nadeel. Wat telt is hoe het gebruikt wordt.

Hoe kom je hier bij ?

Ja het telt natuurlijk hoe het gebruikt wordt (daar draait het toch zowiezo allemaal om?). Maar ik wil gewoon zeggen dat je het ofwel goed vind dat een film zwart-wit is(voordeel), of wel niet goed (nadeel). Een weg tussen is er niet en als je denkt dat die er wel is dan houd je jezelf een illusie voor. In feite gaat het gewoon allemaal terug op goed of niet goed. En dat iets je niet ligt betekent nog niet dat er punten voor moeten afgetrokken worden.

Volgens mij zijn er een hele hoop mensen die het geen bal kan schelen of een film zwart/wit of kleur is. Waaronder ik, het enige wat ik verlang is dat het als stijlmiddel goed gebruikt wordt.

Tja, aangezien ik je op MuM op "objectieve mening" zie stemmen ga ik hier niet verder op in.

Dat vind ik dus onzin, Bresson gooit juist heel veel sfeer en schoonheid in zijn film, m.n. in Pickpocket (als je deze niks vind, hoef je de rest al niet meer te proberen). Neem die openingsscene, we horen paarden, we 'zien' paarden, maar op beeld zien we helemaal geen paarden. Als dat geen genialiteit is weet ik het ook niet meer.

Ik denk dat het makkelijker is om eenzelfde film te maken met meer de focus op het visuele. Juist de soberheid is de kracht van Bresson. De schoonheid zit hem m.i. in de soberheid. Bresson staat gelijk aan ideosyncratische unieke cinematografische esthetiek!

Als het je geen bal kan schelen of een film in kleur of zwart-wit is het dan vind je het goed als een film in zwart-wit is en ook als die in kleur is.

Tja als een musical je niet ligt moeten er punten voor worden afgetrokken? Of als een stille film je niet ligt? Vind ik niet.

Dit is trouwens het niet respecteren van iemand anders mening.

Mwoa, de zakkenrol-scenes op zichzelf vond ik genialer. Die openingscene is in principe vrij simpel. Je kan zo het hoofdpersonage in een hondenasiel zetten, hondengeblaf laten horen en als we onze ogen sluiten zien we honden. Woef! Wel geinig gevonden, maar supergeniaal vond ik het nu ook weer niet (weegt iig niet op tegen de zakkenrolscenes).

Nee, de focus moet uiteraard op het script blijven. En daar zit nu net de moeilijkheid: hoe laat je de kijker visueel mooie cinema ervaren, terwijl het terzelfdertijd op de achtergrond blijft?

Aardige discussie. Maar wat is nou eigenlijk mooie cinema? Zijn dat alleen maar mooie plaatjes of ook functionele maar dan weer wel bestaand uit eventueel lelijke filmbeelden? En wat zouden dan weer functionele beelden zijn? Zijn dat dan beelden die bijdragen om een bepaalde emotie over te brengen?

Het is lang geleden dat ik Pickpocket gezien heb. Vond het toentertijd een intrigerende film. Een beetje door zijn filosofische manier van beschouwen die gekoppeld is aan een documentaire manier van het registreren van zakkenrollen.

Wat mij nog bijstaat, had ik deze film niet in kleur willen zien omdat kleur bij slecht gebruik soms erg kan afleiden door een bonte drukte. Het was juist de zwart/wit grafische verstilling in Pickpocket die bij mij heel goed overkwam om iets doordringends op een wat kalme manier toch sterk over te brengen.

Maar goed, ieder zijn meug.