Pickpocket (1959)

In de prachtige film Pickup on South Street (1953) zit ook een stukje over zakkenrollen. Daarin wordt o.a. getoond hoe de aandacht van het slachtoffer wordt afgeleid. Aardig is het ook om via deze film van Samuel Fuller te weten te komen dat iedere zakkenroller een eigen werkwijze heeft met kleine persoonlijke details.

Natuurlijk sommige kunnen zelfs je horloge afnemen terwijl ze met je aan het praten bent = afleiding. Of ze zijn met 2 iemand geeft je een duw en de andere pakt snel iets uit je achterzak. Het vergt veel oefening dus op een week kan je het niet maar na een klein jaartje wel. Bij mijn vader hebben ze zijn portefeuille zelfs uit zijn binnenzak van zijn jas geschept op een terrasje in Polen.

Ik zie dat dit voor veel mensen de eerste Bresson is. Voor mij ook. Het is dan natuurlijk ook zijn meest bekende titel waar je het makkelijkst aan kunt komen. Het zal niet de laatste Bresson zijn:

Ik vond het een sterke film. De optiteling met die vreemde uitleg had van mij niet gehoeven. Ik las de discussie van djelle en Ramon K, en sluit me daarover aan bij Djelle. Een pretentieuze boodschap die de kijker subtiel voor dom uitmaakt.

De stijl van (gebrek aan) acteren, de kale registraties werkten echt goed voor mij. Motieven lijken overduidelijk te zijn terwijl ze helemaal niet gegeven worden en ondanks Bressons belabberd stukje optiteling vond ik de film bij vlagen een goede thriller (hehehhe dat zal m leren!). Ik werd echt in het leven van Michel gezogen en vond zijn motivaties ronduit logisch. Dat is een hele prestatie. De cinematografie is niet mooi in de zin van mooie plaatjes, maar ik heb zelden zo'n efficient, treffend stukje cinematografie gezien. Elk shot laat precies zien wat nodig is, niets meer en niets minder. Dat deed me een beetje denken aan Kubrick, die ook altijd het beste uit zijn shots wist te halen.

Die Bresson heeft mijn aandacht...

Mijn eerste Bresson en een flinke tegenvaller. Het gortdroge acteerwerk, de cinematografische kaalheid, de irritante voice-over, het plot dat simpel van A naar B kabbelt en de volkomen uit de lucht vallende apotheose, ik kan er allemaal bijzonder weinig mee. In tegenstelling tot vele anderen hier, werd ik totaal niet uitgedaagd motieven in te vullen, riep de film geen emoties op en ademde de film wat mij betreft nauwelijks sfeer.

Na de lovende verhalen over Bresson had ik meer verwacht, maar ik zal zeker Mouchette en A Man Escaped nog gaan kijken alvorens ik een definitief oordeel vel over de beste man en zijn stijl.

Grappig om te lezen dat deze film zowat voor iedereen de eerste Bresson was. Ook voor mij in dit geval en het beviel best wel. Een film over zakkenrollen klinkt voor mij op papier interessant, maar gelukkig is de film dat zelf ook. Bresson maakt er een vrij simpele film van, waar hij de kijker d.m.v. een voice-over vaak wat meer probeert te vertellen. Het acteerwerk is ingetogen, maar wel sterk. De onverschilligheid, waarbij Michel op een gegeven moment te werk lijkt te gaan kwam op mij in ieder geval wel realistisch over.

Het mooiste van de film waren voor mij toch echt de zakkenrolscènes zelf. Bresson brengt ze stijlvol en op een effectieve manier in beeld en het is indrukwekkend om te zien hoe makkelijk men na een tijd oefenen in staat is om je van je geld, portemonnee of zelfs horloge te ontdoen. Het zit hem echt in de vingers in dit geval. Ook is het mooi om te zien hoe men samenwerkt en de buit soms in minder dan tien seconden al in diverse handen laat overgaan.

In zijn geheel is het echter geen film die lang blijft hangen, maar wel eentje die in ieder geval erg leuk is om gezien te hebben. Een fijne kennismaking van mijn kant met Bresson en ik wil zeker nog wel meer films van zijn oeuvre zien.

3,5*

Ben erg gecharmeerd van deze Bresson. Ik vind z'n kille en onderkoelde aanpak erg effectief en ook nog eens bijzonder goed bij het onderwerp passen. De film weet vooral erg goed de leegte van het hoofdpersonage weer te geven. De benauwde ruimte waar hij slaapt en de kilheid die overal terugkomt werken erg goed. De tijdsduur is overigens ook erg goed gekozen met het oog op de bizarre filmische stijl en het tempo. Pickpocket is een uitstekende film.

Leuk, vermakelijk filmpje met een heerlijke speelduur. De zakkenrolscénes zijn fraai gefilmd, al zijn de acties van het hoofdpersonage zo opvallend, dat geen enkel persoon daar in zou trappen volgens mij, maar oké.

Voor de rest vond ik hoofdrolspeler LaSalle niet overtuigend. Loopt een beetje dwaas rond steeds en spat op een gegeven moment totaal ongeloofwaardig op tegen die agent. Zijn tegenspeelster - de vrouw - is wel prachtig.

Al met al leuk om eens gezien te hebben. Lekker sfeertje, mooi gefilmd, lekker vlot tempo en bij vlagen aardig spannende zakkenrolscénes. Makkelijke voldoende.

Dit staat op de Nederlandse wikipedia (bijzonder goed en uitgebreid artikel eigenlijk):

Het meest opvallende en meest bijzondere kenmerk van Robert Bresson is het totale gebrek aan acteerwerk in zijn films. Bresson wilde alleen werken met amateurspelers. De spelers kregen van Bresson de opdracht om dialogen uit te spreken en handelingen uit te voeren. Hierbij mochten ze geen emoties tonen, Bresson geloofde er namelijk in dat de kijker zelf moet bedenken wat een personage op dat moment voelt.

Volgens Bresson lag de emotie van een film in de manier van filmen en monteren en niet in het acteren. "Het verschil tussen toneel en film is dat je bij toneel de emoties via de acteurs ontvangt en dat je bij film de emoties via de techniek ontvangt. Ik wil dat de kijker door de beelden wordt geëmotioneerd en dat hij dan gaat bedenken wat de personages op dat moment voelen. Ik laat tijdens het filmen de scènes net zo vaak over doen totdat de acteurs absoluut geen emoties meer uitstralen".

Bresson hekelde het sterrendom, volgens hem raakt de kijker door een beroemde filmster meteen automatisch van tevoren beïnvloed over het karakter van het personage dat door hem gespeeld wordt. Daarom mochten de amateurspelers slechts eenmaal in een film van Bresson voorkomen, daarna had Bresson het liefst dat ze nooit meer in een film verschenen. Het emotieloze, expressieloze acteerwerk is fascinerend om te zien en staat haaks op alles wat je eerder in andere films hebt gezien. De acteurs lopen als robots door het beeld, houden altijd een stijve pokerface en hebben een streepmond. Na een tijdje ga je zelf invullen wat voor gelaatsuitdrukkingen je op die lege gezichten zou willen invullen. Bresson noemde de acteurs: modellen die je zelf kan boetseren.

Je hoeft er niet mee akkoord te gaan (doe ik ook niet echt), maar dit is dus ongeveer zijn visie.

Een iets mindere Bresson wat mij betreft.

Uit studieoogpunt voor mij vooral wel leuk om te zien dat 'Gelegenheid' toch wel de basis is voor het handelen hier, en niet zozeer het moeten of niet anders kunnen. Verder is de film erg vlot, en zijn de scenes waarin het zakkenrollen wordt getoond erg vlot en mooi geschoten.

Toch mis ik net dat extra's dat Bresson vaak wel aan zijn films weet toe te voegen. Ik mis het inleven in de personages een beetje.

3*

Tot voor kort had ik nooit van Bresson gehoord (ik ben geloof ik ook zeker niet de enige). Door de tip 250, waar Condamné à Mort S'est Échappé ou Le Vent Souffle Où Il Veut, Un in staat, ben ik in aanraking gekomen met Pickpocket.

Ik vind het maar een matige film die op bijna alle gebieden gewoon tekort schiet. Het acteerwerk is zeer matig, personages zijn erg oppervlakkig, dialogen zijn ronduit saai en de voice-over is zo monotoon dat je ervan in slaap valt.

Dat het acteerwerk slecht is, is logisch, zie 2 posts hierboven. Daardoor wordt het echter nog niet goedgepraat en het werkt niet voor mij. Ook de oppervlakkige personages zullen op deze theorie berusten.

Dat de dialogen niet diepgaand, standaard en te simpel zijn, blijkt alleen al aan het feit dat ik het soms gewoon kon volgen. Dat zegt wel wat over het taalgebruik. Mijn Frans is echt niet zo goed dat ik Franse films kan volgen!

Het verhaal 'redt' de boel nog en vandaar ook mijn 2,0*. Het verhaal is leuk, orgineel. Er wordt simpelweg niks mee gedaan. Tot het einde is het een saaie film met weinig noemenswaardige scènes.

Ook de muziek tijdens de voice-overs was goed. De boodschap in de voice-overs was ook wel goed, maar het werd zo saai gebracht.

2,0* en ik hoop dat de bovenaan genoemde film beter is.

Bij vlagen fantastisch, maar anderzijds kent de film ook teveel mindere momenten en voelt het geheel te afstandelijk aan om écht mee te kunnen gaan...

3*

Alles met de academische benadering is afstandelijk en abstract ( & vaak saai ) ... !

Ik denk ook niet dat dit dé manier is om een film te maken die kijkers zal doen raken.

Ok , maar persoonlijk , liever dit dan Bollywood ( of über-sentimentele troep uit Hollywood ) Bovendien is het ook nog functioneel !

Op een bepaalde manier is dit functioneel ja. Vooral op theoretisch niveau. Op emotioneel niveau is het verre van.

Vind lang niet dat het acteerwerk in een Bresson altijd werkt maar bij Pickpocket werkt het wel degenlijk, juist op emotioneel niveau. Die afstandelijkheid in het spel geeft perfect de gemoedstoestand en visie op de omgeving van het hoofdpersonage weer waardoor je veel beter meegaat in zijn verhaal.

Ik wil in deze niet mee gaan in het verhaal. Ik wil met het hoofdpersonage mee gaan. Als me dat lukt, dan kan ik in bijna elk verhaal mee gaan.

Mijn eerste Bresson.

Emotieloos, zo kan ik Pickpocket in één woord beschrijven. Ik weet dat deze afstandelijkheid de bedoeling is, maar voor mij werkt het niet. Ik wil toch vooral meevoelen met personages en het verhaal ingetrokken worden. Hier ben ik dus niet aan het juiste adres.

Hoofdpersoon Michel heeft geen uitstraling, geen gevoel, helemaal niets lijkt het wel. Het enige wat hem interesseert is het zakkenrollen, waar hij het allerbeste in wil worden. Een saaie rol van Martin LaSalle, hij loopt en kijkt de gehele film op dezelfde manier en ik kon er niets mee. De rest van de personages vond ik nog minder interessant.

Interessant leek me het rollen van zakken en vooral het leerproces van Michel. Dat leerproces is helaas verpakt in een halve minuut, ik had op meer gehoopt. De technieken van stelen zijn erg leuk, alleen vaak een beetje knullig in beeld gebracht.

Te afstandelijk, 2*.

Tweede Bresson, ik word voorlopig nog niet vrolijk van deze meneer.

Saaie, inderdaad afstandelijke film. Goed, 50 jaar terug zag de (onder)wereld er iets anders uit dan nu maar de lamlendige gesofisticeerdheid van Michel ging me al snel tegenstaan. En zo enerverend was het zakkenrollen ook al niet...

Nog wel iets beter dan die ezeltjesfilm, maar daar houdt het wel mee op. 1,5*.

Mijn tweede Bresson, na het goede Un Condamné à Mort s'est échappé. Helaas beviel Pickpocket me niet al te best, en zit hij in dat deel van Nouvelle Vague-films die ik te knullig en te "fashionable" semi-intellectueel vind.

Grootste problemen die ik met de film had, waren de magere plot (en de apotheose nl. Michel en Jeanne die elkaar liefdevol kussen kwam - zoals Knud Knudsen al opmerkte - volledig uit de lucht vallen, er werd totaal niet op de juiste manier naar opgebouwd) en het povere acteerwerk. Uiteindelijk was hoofdacteur Martin LaSalle nog de minst goede speler, veel te houterig en te monotoon. Het is niet omdat zijn personage zo afgestompt is geraakt en zich verliest in het zakkenrollen, dat hij het zo "triest" moet brengen.

Van deze klassieker had ik een pak meer verwacht. Omdat de film zo geroemd wordt en ik deze passie voorlopig niet lijk te delen, geef ik de film ipv een magere 3* een 2,5* (om het punt toch iets duidelijker te maken).


2,5*

Het begon allemaal nog best leuk. Het personage Michel was voor mij boeiend genoeg en het werd simpel maar effectief verteld. Iets over de helft van de film had ik het echter wel gezien. Verhaalverloop is voorspelbaar en mijn interesse voor de stille Michel was ook weg. Jammer.

3*

Deze film heeft iets magisch.

De dead-pan stijl van filmen en acteren is iets waar je duidelijk vóór of over valt. Ik werd zeker meegezogen in deze minimalistische, bij vlagen hypnotiserende film.

Enige manco: teveel aan (overbodige) uitleg d.m.v. de voice-over. Had dit weggelaten en het resultaat was nog pakkender geweest...

Pickpocket is de tweede die ik van Bresson zie en ook deze is best prima bevallen. Eerder zag ik al Condamné à Mort S'est Échappé ou Le Vent Souffle Où Il Veut, Un.

De film start erg sterk met een Michael die besluit om te gaan zakkenrollen en hoe hij dit aanpakt. Dit was ook meteen het meest interessante deel van de film. Naarmate de film vorderde werd het allemaal minder boeiend en verslapte mijn aandacht. Positief is de speelduur, die niets te lang duurt en de vlotte manier waarop het verhaal werd gebracht.

3,5* voor Bressons Pickpocket

Ik denk dat de film, samen met het gehele oeuvre van Bresson, misschien meer gezien moet worden als een conceptueel werk dan als een "feature film". Tenminste, zo kijk ik ernaar. Zijn methode, onprofessionele acteurs met emotieloze gezichten acties laten "acteren" en meer informatie weglaten dan weggeven, vind ik fascinerend, maar levert vanzelfsprekend geen gemakkelijke cinema op. Bresson lijkt eerder geïnteresseerd in de interactie tussen film en publiek en hoe deze door de vorm van film gemanipuleerd kan worden dan in het narratief van de film zelf. Ik weet nog niet hoe ik zijn films moet beoordelen, maar interessant vind ik het allemaal zeker en daarom kijk ik er graag naar.

Mooi filmpje over een op het eerste gezicht keurige jongeman die alle kneepjes van het zakkenrollen leert en daarmee zijn geld bij elkaar sprokkelt. Beetje neo-realistisch maar dan in Franse setting. Sympathie voor de hoofdrolspeler zit er echter niet in. Maar dat hoeft ook niet altijd om een goede film te zijn.

Bresson gaf de ontknoping van het verhaal van Un condamné à mort s'est échappé al met de titel weg, en het plot (en zelfs de achterliggende bedoeling ervan) van Pickpocket wordt met een inleidende tekst uit de doeken gedaan.

Je zou dus zeggen dat dàt dan allemaal kennelijk niet van belang is, onbewust behept misschien met het vooroordeel dat een schrijver, een filmer, of welke kunstenaar dan ook, dat wat hij te melden heeft moet versluieren, de eventuele betekenis ervan moet verbergen onder allerlei lagen min of meer cryptische symboliek of poëzie, of - zeker in deze era van scepticisme over ultieme waarheden - alles in een mist van dubbelzinnigheden moet laten verdwijnen.

Het gecompliceerde is interessanter dan het eenvoudige, het raadsel is boeiender dan de oplossing, en het verborgene is spannender dan dat wat zich bij helder daglicht voor je ogen afspeelt.

Bresson is echter niet van die school, en ik heb het idee dat die titel en die tekst wèl van belang zijn, sterker nog, gewoon de essentie uitdrukken van dat wat komen gaat.

Op de AE-dvd staat een televisiefragment van een show van Kassagi, waarin hij een aantal personen uit het publiek haalt en ze - als het ware - gewoon van te voren vertèlt dat hij hun zakken gaat rollen, en ze zullen het niet in de gaten hebben. In zekere zin gebeurt in Pickpocket - in meerdere opzichten - hetzelfde, met dit verschil dat Bresson er alles aan doet om de toeschouwer bij de les te houden, waar Kassagi hem juist op allerlei manieren probeerde af te leiden.

Het verhaal, de personages en hun relatie tot elkaar: alles en iedereen is volledig transparant (Michel dan toch in zijn dagboekaantekeningen) en tot de essentie teruggebracht. Paradoxaal genoeg was het die compactheid en geconcentreerdheid, dus dat focussen op de essentie zonder afleiding van uitgespeelde dramatiek (waar natuurlijk zat mogelijkheden voor zijn), die mij aanvankelijk toch in verwarring bracht: een verbaasd lachje ontsnapte mij, de eerste keer dat ik de eindscène zag.

Maar het is (om het misschien een beetje Dostojevskiaans uit te drukken) de beweging van opstand naar overgave die Michel maakt, en die mogelijkheid ligt toch echt al vanaf het begin in de film besloten. Pas achter echte tralies herkent hij zijn zelfgebouwde gevangenis, en kan hij 'ontsnappen'. Al klinkt dat weer al te veel als zondagspoëzie om recht te doen aan de zo zakelijk aandoende kernachtigheid van deze bijzonder gave film.

Misschien heb ik uit luiheid niet goed door de berichten heen gelezen maar is het niemand opgevallen hoe erg Marika Green op Nathalie Portman (of eigenlijk andersom) lijkt? Gewoon eng, elke keer dat ze weer in beeld verscheen zat ik met open mond. Familie? De film die daarnaast een beetje bijzaak werd bleek lang niet zo opzienbarend als hij ten boeke staat maar de docu stijl beviel me goed. Mooi ook hoe Bresson zijn acteurs bijna als paspoppen laat acteren (kan geen toeval zijn aangezien het in Mouchette exact hetzelfde was) waarmee hij een soort statement lijkt te willen maken dat echte mensen niet zo theatraal reageren en handelen als hoe het meestal wel in de film te zien was in die tijd. Toch wel een beetje jammer dan van die voice-over die te literair en filosofisch (kan er even het juiste woord niet voor vinden) in lijkt te willen gaan op dat misdadigers ook maar gewone mensen zijn en zelfs met boeken hierover gaat gooien. En dat het voor zo'n korte film al met drie kwartier over zijn hoogtepunt heen is. Die pickpocket-scenes waren verder wel strak in beeld gebracht al vraag ik me, zonder het ooit zelf van plan te zijn, ernstig af of het echt zo makkelijk is. Want ook al was die man in die trein doof blind en verlamd, dan toch moet je het voelen als er een hand in je zak glijd van iemand die stevig tegen je aan gesandwicht staat, om over die horloge roven maar niet verder te praktiseren. Ach we zullen het maar op de naiviteit van de tijd houden. (3*)

Wie ooit een andere film van Robert Bresson heeft gezien ("Un Condamné à mort s'est echappé", bijvoorbeeld) zal onmiddellijk de hand van deze cineast herkennen.

Sober, geen franje, minitieus en met beperkte actie, waarbij hier de pickpocket-scènes wel levendig zijn maar eigenlijk het accent van de film ligt op de de cinematografische waarde van de opnames. Zelfs de gevoelens van het hoofdpersonage tov zijn daden en zijn omgeving zijn moeilijk te doorgronden, gelet op het uitdrukkingsloze van het gelaat van Martin La Salle, een mij totaal onbekende acteur.

Merkwaardig toch dat met dergelijke eenvoud de film geen seconde de kijker loslaat.

Dertien films van deze cineast staan op Moviemeter en alle met hoge scores. Het zegt heel wat van deze Bresson.