Mother! (2017)

Lumière hebben wij hier niet, maar een filmhuis is hier absoluut geen garantie voor een stil en/of respectvol publiek. Bij ons muisstil in de bioscoop trouwens (wat zeker ook niet altijd het geval is).

Dat laatste is soms onvoorspelbaar.

Bij het doornemen van de commentaren bij deze film hier viel mij vooral 1 ding op: als Darren Aronofsky een dollar/euro zou krijgen voor iedere keer dat zijn naam verkeerd wordt gespeld op het internet dan kan hij waarschijnlijk zijn eigen films financieren

Darren Aronofsky

Darren Aronofsky

DARREN ARONOFSKY

PS: ik kom misschien over als een taalnazi maar blader maar eens terug voor de grap

Aronofsky maakt met Mother! een donkere, soms lugubere film die her en der flink over de top is. Hoewel ik dit inmiddels gewend ben van deze regisseur en de bekende afdwaling in krankzinnigheid goed kan waarderen in eerdere films als Pi, Black Swan, Requiem... welke Aronofsky film gaat eigenlijk niet over obsessies en welke voelt eigenlijk niet aan als een nare droom? The Wrestler misschien? Enfin, Mother! gaat wat mij betreft soms flink uit de bocht en dat zal de voornaamste reden zijn dat deze film een blockbuster release heeft gekregen, maar dat zorgde er wel voor dat ik op een gegeven moment afhaakte in mijn betrokkenheid bij de tragische gebeurtenissen die Lawrence meemaakt.

Oh, het ontging mij tijdens het zien van Mother! volledig dat dit een Bijbelse allegorie is. Achteraf gezien ligt het er allemaal enorm dik boven op en vraag ik me een beetje af hoe ik dat heb kunnen missen, maar ik geloof dat het hierdoor wel een positievere filmervaring is geworden voor mij. Kijkende vanuit het perspectief van de Bijbel wordt dit ineens een hele simpele film met een afgekloven boodschap: moeder aarde goed, mensen slecht.

Zonder de Bijbel in het achterhoofd zie ik vooral een sterke Bardem, die geobsedeerd is met het behalen van een nieuw schrijverssucces en een degelijke Lawrence, die met de beste bedoelingen door alles en iedereen volledig voorbij wordt gelopen en uiteindelijk haar geduld op ziet raken. Ed Harris en met name Pfeiffer spelen fantastisch als de fans die Lawrence doen beseffen dat haar man zich meer om hen bekommert dan om haar.

De film dankt zijn uiteindelijke positieve beoordeling vooral aan de visuele pracht die Mother! biedt. Donkere tinten, gruizige shots, het bekende nerveuze camerawerk en de claustrofobische close-ups die in eerdere werken alom aanwezig zijn, maken Mother! zeer genietbaar. De film is eng zonder jump-scares en sfeervol zonder soundtrack en dat is in deze tijd een puike prestatie. Daarbij vind ik de terugkerende thema's zoals obsessie, hopeloosheid en het gevoel dat je in een nachtmerrie zit eigenlijk altijd wel genietbaar en hier in is Aronofsky echt meester.

De film is op momenten pervers en onnodig schockerend. Dit vind ik enerzijds een zwakte, maar anderzijds past het wel weer bij het, blijkbaar, grootse gebaar dat de regisseur heeft proberen te maken met Mother! Als je de film dan, zoals ik, hebt bekeken zonder dat gebaar in je achterhoofd, voelt het wel een beetje als doelloos de grenzen opzoeken.

Ga Mother! vooral een keer zien in de bioscoop als je dat nog niet heb gedaan en trek je niet te veel aan van mijn of andermans recensies. Het is hoe dan ook een intense en memorabele ervaring.

Nog maar halverwege de herziening in mn favo bios RKZbios en ik gooi m nu al omhoog naar 5*.

Als bij de 2e keer de verrassing van het drama, de ontsporing, minder is komt er ruimte om heel veel meer dingen te zien. En met dat breder begrip komen er juist verdikkie nóg meer vragen en vallen nog meer kleine dingen op die dán onverklaarbaar zijn en toevoeging beloven. Lagen en lagen pellen af en steeds meer diepte in betekenis en mogelijkheden komen los. Volkomen briljant.

En nog is de shock van de ontsporing niet weg. Ik ben nog verbijsterd. En dat komt puur door hoe het georkestreerd is, in die kleine ruimte, de opbouw, het filmen en dan het acteren, keuze van acteurs en het regisseren van dit alles....sjongejonge.

Nu heb ik het nog niet eens over die lagen inhoud gehad. Dit is echt erg. Wat een sublieme hoogstandje filmmaken is dit zeg, allemachtig.

Ik verheug me enorm op na de pauze...nóg verder, en dan die apotheose... En daarna weer kijken, en weer, en weer...wacht, herken ik hier iets terug?

Damn.

Edit aan t eind: zinderendste film, diepzinnigst. Ik zou er nu al paaaagina's over kunnen schrijven met het gevoel dat ik nog niet de helft doorgrond. Alleen de vorm al, het tijdoverschrijdende, die enorme intensiteit.

En dat liedje aan het eind...

Gruwelijk geniaal meesterwerk is dit.

Thematisch ook interessant, om te lezen dan, als een variant op en/of aanvulling op mother! is het verhaal "The Divine Invasion" van Philip K. Dick. Je weet wel, hij van Blade Runner

En inderdaad... nu voor een tweede keer gezien. Zo overdonderd en enthousiast als Richardus ben ik nog niet, maar nu beviel de film een stuk beter. Ik wist nu wat ik kon verwachten, daardoor kon ik het makkelijker over me heen laten gaan. Ook had ik nu meer oog voor (technische) details en de opbouw. Vond het nu bij herziening meer intrigerend en 'absorbing' dan pretentieus... misschien wel goed dat er nog filmmakers zijn die pretenties hebben en meer doen dat wat de studio van ze vraagt. Wel zat het publiek in de zaal mijn ervaring soms in de weg; geroezemoes en ongemakkelijke of misplaatste lachjes en zuchtjes. Ik hoor liever het geweldige sound-desgin van Johann Johannsson. De derde keer reserveer ik voor thuis... of ik huur een bioscoopzaal in mijn eentje.

Ik heb Mother! anderhalve week geleden ook voor de tweede keer op het grote scherm gezien, toen in Plaza Futura / NatLab te Eindhoven.

En ik sluit me gewoon volledig bij Richardus aan.

Ik moet nog tijd zien en concentratie zien te vinden om zelf een recensie te schrijven en m'n mening en ervaring onder woorden te brengen over hoe ongelooflijk sterk, bijzonder en fascinerend ik deze briljante film vind. Een absoluut meesterwerk!

Deze film heb ik helaas niet kunnen zien in de bioscoop maar ben er zeker van dat deze film goed zal zijn! Zijn films zoals The Wrestler, Black Swan, Requiem For A Dream, The Fountain..Ze gaan allemaal over menselijke afbraak, deze zal ook wel in het rijtje zitten. Top filmmaker

Ik was wat minder "overwhelmed" door Mother! Ik ben bang, dat het mij niet zo verschrikkelijk veel boeide wat het personage van Lawrence overkwam. Dat nam eigenlijk zelfs met elke "schep" er bovenop af. Met voor mij als gevolg dat het richting lachwekkend ging naar het einde toe.

Ik zat overigens bij dezelfde voorstelling als Richardus en Ichi. Maandag RKZbios. De stemming in de zaal sloeg inderdaad op driekwart van de film om. De bodem van de doos met "Suspension of disbelief" leek bij een behoorlijk aantal bezoekers tegelijkertijd in zicht.

Er zullen vast geniale redenen zijn waarom "Mother" zo in elkaar zit, mij liet het koud. Ik ben ook niet zozeer geschokt door wat er allemaal gebeurde, eerder geïrriteerd. Op een gegeven moment gaat het toch wat richting effectenkermis. Ik had dat kermis probleem overigens ook met Requiem for a dream. Iets minder vol op het orgel had een stuk effectiever kunnen zijn, om dichter op het personage Mother te komen.

Horror is wat mij betreft op zijn engst als het goed invoelbaar is. Dus net ietsje afwijkt van de werkelijkheid. Ik zal een simpele ziel zijn, die om inleefbaarheid vraagt. Maar dit overkomt echt niemand. Maar goed, dan boet het verhaal vast aan universaliteit in, omdat het een Bijbelse Arthouse allegorie is, zoals duidelijk op de doos staat en NIET een spookhuis film. Die alleen op effect uit is....Misschien ligt mijn irritatie er wel in, dat er niets aan de fantasie werd overgelaten. Ik verbaas me er ook wel wat over, dat dit normaal gesproken een BOEH Hollywood oproept, maar in dit geval kennelijk "meesterlijk" is. Er is geen millimeter ruimte of rust in het laatste deel, je wordt volledig en zeer dwingend aan de hand genomen. Die dwingendheid zal de oorzaak van de onrust in de zaal zijn geweest denk ik.

Michelle Pfeiffer speelde overigens wel zeer goed. Net als de rest van de cast. Apart, ik zal echt heel erg geen fan van Lawrence zijn.

Kunnen we een fanclub oprichten?

Ik kijk alvast uit naar de DVD-release, hopelijk met extra toevoegingen ...

Ik sta al in de rij!

Ik ben ook heel benieuwd naar de bonus features op de DVD en/of Bluray.

Bij een tweede kijkbeurt zitten de twee lagen – het huiselijk gebeuren a la Rosemary’s Baby en de Bijbel-allegorie en Aarde-metafoor – elkaar misschien wel wat in de weg. De eerste keer ontdek je gaandeweg de Bijbel/Aarde-allegorie en vormt die de ontknoping van het spannend opbouwende verhaal over de man en de vrouw in het huis. De tweede keer ken je die ontknoping al en verdwijnt aldus de spanning en weet je niet goed of je moet kijken naar een vreemd huwelijk of naar een Bijbelse geschiedenis der Aarde. Uiteindelijk beklijft de film als een oorspronkelijke mini-Bijbel-vertelling waarin we in een hoog tempo alle grote gebeurtenissen – van Schepping tot Apocalyps – voorbij zien trekken.

Toch maar eens uit de schaduw van anonieme toekijkers treden en actief aan deze discussie deelnemen.

Gisteren liep ik ietwat beduusd de bioscoop uit. Kort samengevat: ik snapte er echt geen kont van. Nu had ik me al mentaal voorbereid op het feit dat Aronofsky niet vies van mindfucks is, maar had echt moeite grip op het verhaal te krijgen. Na wat naleeswerk begint het echter steeds meer te landen en begin ik de film ook wat meer te waarderen (definitief oordeel laat ik nog even achterwege).

Anyway, er zijn nog een aantal zaken die mij niet helemaal helder zijn. Spoiler banner in 3, 2, 1...

Laten we eens beginnen met die bruin-gele poeder die Mother opgelost in water nuttigt om te kalmeren. Ik mis even de referentie met de Bijbel-allegorie daar. Iemand een idee? En ook het kristal vind ik nog lastig te bevatten. Ik ga ervan uit dat dat de Verboden Vrucht c.q. het symbool voor alle zonden is. Begrijp ik dan goed dat ondanks Moeder Aarde naar de knoppen gaat, alle zonden onvergankelijk zijn?

Benieuwd hoe jullie hier tegenaan kijken!

Om eerlijk te zijn was ik dat poeder wat vergeten. Even wat geneusd op internet en hierdoor kan ik het ook wat beter kaderen om mijn idee erop af te stellen.

Zij nam het poeder op momenten wanneer er chaos en stress was. Door het poeder te nemen herstelde ze. In een ander moment spoelde ze het poeder door in het toilet terwijl ze toen vrij rustig was en het middel dus overbodig was. Wanneer Zij aanzien wordt als Moeder Aarde kun je die gedragingen linken aan zowel de bijbelse als aan de ecologische theorie. Bijbels in die zin dat het Kwade de wereld inpalmt en het Paradijs/de mens/... gered moest worden. Ecologisch in de zin van de verkrachting van de natuur door vervuiling, ontbossing, etc...

Het poeder kan ik niet linken aan de Bijbel. Het kristal is midden in de film duidelijk de verboden appel van de boom des levens waar Adam en Eva niet aan mochten komen: Eva komt er toch aan en dan worden Adam en Eva verstoten uit het paradijs (God barricadeert de deur van deze kamer). Aan het einde van de film haalt God het kristal uit het hart van de Aarde en lijkt het de Liefde te symboliseren. In ieder geval heeft God het kristal (de Liefde?) nodig om te kunnen scheppen.

Thanks voor jullie reacties. Ik ben er trouwens nog niet 100% van overtuigd dat Him de Schepper of God is. Althans, niet in de traditionele zin.

In de slotscène kreeg ik sterk de indruk juist met de Duivel, Satan (of geef het een naam) te maken te hebben. Him vond het naar mijn beleving bijna aandoenlijk toen hij hoorde dat Mother ondanks alles nog steeds liefde voor hem voelde. Een soort van beloning voor de talloze manipulaties en chaos die Him gecreëerd heeft. Blijkbaar is dat de basis voor Him om het hele circus opnieuw te starten en een nieuwe wereld wederom naar de knoppen te laten gaan. Een soort van oneindige cyclus van chaos dus.

Maar misschien wil Aronofsky bewust de imperfectie van God laten zien. Een kunstenaar die in zijn zoektocht naar zijn magnum opus zo geobsedeerd door erkenning raakt daardoor de belangen van 'de vrouw achter' (Mother dus) volledig over het hoofd ziet. Dat maakt hem de symbolisering van zowel goed als kwaad. Wellicht dat God en de Duivel dan ook één 'persoon' zijn, in tegenstelling tot wat de verhalen ons leren. Wat dan weer in uiting komt tot een strikte scheiding in wat Him creëert: Moeder Aarde als harmonieuze (lees: goede) creatie en de mensheid als desastreuze (lees: kwade) creatie.

P.S. Complimenten aan Aronofsky, die me zelfs paar dagen na het zien van de film nog steeds aan het denken zet.

Mij zet hij al 6 weken aan het denken, nog steeds

Een film die dat kan bij mij, verdient alleen maar lof en een uitzonderlijke 5,0*.

Eyeopener, arno74! Dank je! Het doorgronden gaat maar door en door hè....

Door zo’n betoog (dat je dus naar aanleiding van deze film kunt houden, of het nu hout snijdt of niet; het mag ook een andere ‘theorie’ zijn) wordt mij in ieder geval weer duidelijk waarom ik dit uiteindelijk tamelijk vervelend vind: de duidelijke suggestie van een bottom line, een vooropgestelde conclusie, een al of niet verborgen ‘waarheid’, die al van te voren is uitgedokterd. Ik vind dat voor film, of voor welke kunst dan ook, de dood in de pot. Het heeft ook iets arrogants, en tegelijkertijd is het nogal naïef: probeert Aronofsky ons nou wat te leren? Kom op zeg...

Nogmaals wat Aronofsky er zelf over te zeggen heeft. Misschien interessanter dan theorietjes van derden erbij te nemen om je eigen waardering te proberen verklaren.

Inderdaad.

Ik denk dat de film vooral hier doodgeanalyseerd wordt. Erg zonde, zo’n film moet je gewoon ondergaan. Je overgeven aan de sfeer. Er is meer dan plot.

Allebei kan ook hoor Zelden meegemaakt dat ik de twee kanten van het spectrum tijdens een film ongepland/onbewust zo opzocht. De verbanden, metaforen en verwijzingen in de plot kwamen als vanzelf (je ziet wat je denkt te zien), en daar denk je dan (vooral na de film) rationeel over na. Tegelijk was ik emotioneel gegrepen door de tomeloze intensiteit die de beelden aan de dag brengen. Echt verrassend sterk geacteerd door Lawrence ook. Zo hoog had ik die niet (meer) zitten.

Scheelt als je 'em twee keer ziet. Eerste keer onbevangen, zou je geïnteresseerd zijn in (mogelijke uitleg van) de plot kun je daar de tweede keer eventueel wat beter op letten.

Kan ook de andere kant opvallen: bij mij daalde ie bij de tweede kijkbeurt. Zeker niet slecht, maar het voelde toch als een wat lege(re) ervaring.