The Square (2017)

Hoe vaak kijken wij in een tijdperk van digitalisering en individualisering nog om naar onze medemens? In The Square vraagt museumcurator Christian (Claes Bang) via een eigenzinnige kunstexpositie aandacht voor altruïsme en sociale verantwoordelijkheid. Binnen de grenzen van een wit omlijnd vierkant worden bezoekers geacht in te spelen op de concrete behoeften van anderen.

uitgebreide recensie The Square

Episodische film over het gebrek aan wat scenarist/regisseur Ruben Östlund ziet als 'menselijkheid'. Östlund maakt zijn punt al vroeg in de film, laat die zelfs letterlijk uitspreken door de overenthousiaste bedenkers van een reclame-campagne voor het museum in Stockholm waarvan Christian [Claes Bang] de curator is. Het gebrek aan dramatische opbouw en de rommelige structuur doet de aandacht regelmatig verslappen in een film die drie bijzonder geslaagde scènes heeft: een scène op een plein waar een vrouw om hulp roept omdat haar man haar dreigt te vermoorden, een confrontatie tussen een medewerker [Christopher Læssø] van Christian met een 12-jarige jongen [een uitblinkende Elijandro Edouard] die genoegdoening eist omdat Christian hem in een brief (indirect en onterecht) heeft beschuldigd van diefstal en een 'performance' tijdens een diner in een restaurant waarbij de kunstenaar [Mikael Olsson] de grenzen van de menselijkheid op confronterende en onvergetelijke wijze aftast. Maar er is niets wat de overdadige speelduur - een spijtige trend bij films die in Cannes hoge ogen scoren - rechtvaardigt.

Slappe Arthouse.

Soms kan een film ook teveel doorslaan met inhoud. Deze film wil de westerse mens een spiegel voorhouden. Niet 1 spiegel maar wel tig spiegels. Als 1 iemand steelt uit een arme wijk kun je toch niet de gehele buurt erop aanspreken! Hoe brengt Ostlund dat in beeld. Letterlijk. Iemand steelt en hij stuurt een brief naar de gehele flat. Is dat misschien wat wij westerse mensen doen met Moslims/Marokaantjes/Algarijnen? Ik hoorde de oude lulletjes en kunstacademie studenten volmondig ja knikken! We zien een dame vragen aan voorbijgaand publiek op straat een mens wil redden van de dood. Het snelle Zweedse milieu loopt er stijf langs. Ow Ostlund hulde om ons te laten zien wat een nare maatschappij we zijn geworden! Een man die een aap uitbeeld neemt zijn preformance art iets te serieus! Grappig? Wellicht maar Ostlund moet er weer vingerdik bovenop gaan liggen. We laten onze hoofden hangen naar de grote bully's in de samenleving (Trump, Big CEO's). Pas als er 1 dapper genoeg is om op te staan komen er mondjesmaat meer mensen helpen tot iedereen durft! O Ostlund hoe kom je erop! Wat een geweldig confronterende visie dachten de blanke oude mannen en vrouwen en kunstacademie of onduidelijk studierichting kiezende universiteit student.

Het is niet eens dat alles wat Ostlund aankaart helemaal niet aangekaart dient te worden. Maar hij kiest voor veel te veel en veel te makkelijk. Hij schuurt nooit. Hij speelt het altijd veilig. Niemand loopt de zaal uit met het gevoel misschien doe ik iets verkeerd. Iedereen heeft zelfgenoegzaam kunnen lachen. Do the Right Thing van Spike Lee. Dat is een film die het bij een beperkt aantal thema's houdt. En daarom zo geweldig is. Dit is een saaie Zweedse regisseur die vuistdiep in zijn zelfgenoegzame wereld leeft. Hij observeert maar durft nooit de trekker echt over te halen. Hij is een watje.

Cannes had gelukkig nog enige liefde voor Jupiter's Moon. Maar die films winnen zelden tegenwoordig. De critici zijn in slaap gesukkeld. Ze kijken films, en gaan daarna een wijntje drinken. Leven doen ze niet meer. Ze leven in hun eigen bubbel van zelfgenoegzaamheid.

1.5* Boe aan Cannes en alles critici jullie zijn laf en saai!

Een bijzonder leuke en mooie film. Hij doet enigszins denken aan Nocturnal Animals (2016) - MovieMeter.nl (een film die ik helemaal geweldig vond) omdat ook deze film een personage in de ietwat decadente kunstwereld volgt die wordt geconfronteerd met de rauwe ‘echte’ werkelijkheid, ook met betrekking tot hemzelf. De film focust daarbij op het verlies van vertrouwen en zorg in onze samenleving – iedereen wantrouwt iedereen en we laten bedelaars kreperen – en op onze hypocrisie daarover. Hij bekritiseert met name de morele hypocrisie van de progressieve elite – de Gutmensch – maar ook diens zelfbeeld als non-conformist en avantgarde (zoals bij een directeur van een museum voor moderne kunst) terwijl hij in feite hartstikke conformistisch is: de film houdt zo precies de typische kijker van deze film een confronterende spiegel voor.

Bovenal is bijna elke scene boeiend – herkenbaar en origineel tegelijk – en het verhaal blijft alle 142 minuten lang eigenlijk best spannend. De film is niet perfect – de film scoort niet optimaal qua samenhang en geloofwaardigheid – maar het is evengoed één van de beste films van 2017.

Revelatie van een film. Met weliswaar een saaie kantoorklerk. Voor dik 3 uur lang (bioscoopreclames van een half uur meegerekend).
Een statement tegen de maatschappij van mobieltjes en mensen die niet voor elkaar durven op te komen (de onderliggende, verborgen boodschap).
De hoofdpersoon is een doodsaaie kantoorklerk. Er wordt veel 'vanuit' de architectuur gefilmd. Bijvoorbeeld als er een kok op een bordes een epiloogje geeft over zijn aankomende menu.
Of vanuit trappenhuizen (een wokkel met terugtrekkende camera omhoog met een psychidelisch rondraaiend effect, of een gitzwart trappenhuis met bloedspoeren op de witte plavuizen, van dat ene jonge marokkanenjong, betuigt van een diefstalletje).
Hoogtepunt is de ballroom gebeurtenissen met de Russische stand-in die zich veel in zijn rol heeft ingeleefd, zodanig dat hij werkelijk een man-aap is geworden en derhalve een complete primaat (wederom een verborgen boodschap voor de affectie voor de terugkeer van de oerman). Methodacting van de bovenste plank. De aanwezigen dachten dat ze een dinner voorgeschoteld kregen, echter ze werden geconfronteerd met hun emoties en de pogingen tot ingrijpen. Of in ieder geval durven ingrijpen.
Een filmmanier van onderliggende maatschappijkritiek tot op het individu aan toe. Van die thematiek is er inmiddels al veel (zoals dat Italiaanse dinner met mobieltjes op tafel). Maar wel gedurfd. Of dat ene blonde mokkel met zwarte chimp die zichzelf aan het lippenstiften was. Dat zijn originele scenes die je bij weinig regisseurs herkent. Alleen het einde duurde, veel, véél (nogmaals, speeltijd 3 uur inclusief reclames) te lang (had gestopt met die neervallende regen met de protagonist op een afvalberg).

Ondanks alle lovende kritieken kon ik helaas niets met deze film. Slaapverwekkende cinema. Zo wil ik deze film kwalificeren. Let wel, voor mij althans. Hij duurde trouwens tergend lang en halverwege overwoog ik ook de filmzaal te verlaten. Toch maar niet gedaan want het is ten slotte de winnaar van de Gouden Palm nietwaar. Waar gaat het in deze film nu over? Heb daar de nodige recensies over gelezen. Kritiek op het westerse superioriteitsgevoel las ik o.a., onze omgang met de medemens die te wensen overlaat, de regisseur zou ons een spiegel willen voorhouden en nog meer dan dat. Het zal allemaal wel, maar het interesseert mij allemaal niet. Verder sloeg het allemaal nergens op wat de regisseur ons voor toverde. De aapmens (zie poster) die mij nogal deed denken aan het monster van Frankenstein die het diner van het high society gezelschap moest verstoren. Wat moet dit nu voorstellen? ...

Ach neen, laat ik maar ophouden. Tijdverspilling om over deze film nog verder uit te weiden. Niet mijn ding gewoon deze film. Met Tony Erdman - ook zo'n draak - is dit de tweede film uit het huidige filmjaar die mij niet wist maar dan ook niet in het minst wist te raken. Tja, het kan verkeren. Hoe ik een film beoordeel is voor mij meestal 100% een zaak van het gevoel. Voel ik niks, dan houdt het gewoon op.

1.0*

Die scene met de brieven heb je niet helemaal goed begrepen. Christian heeft de coördinaten van zijn telefoon, maar dat blijkt een groot appartementengebouw te zijn. Daarom weten ze nog steeds niet precies waar de telefoon precies is en besluiten ze in iedere brievenbus een brief te stoppen om zo zeker te weten dat ze ook de dader te pakken hebben.

Verder denk ik de film niet gereduceerd kan worden tot een soort negatieve blik op de mensheid. Ik vind het onterecht dat je er een soort hoofdpunt van maakt. De scenes kunnen een beetje als los zand voelen, maar zijn thematisch sterk met elkaar verbonden. The Square is een kunstwerk waarin altruïsme centraal staat. De hoofdpersoon koopt het voor zijn museum vanuit een idealistisch motief, maar wordt vervolgens geconfronteerd met zijn eigen, lang niet altijd altruïstische persoonlijkheid.

De film is mijns inziens veel meer een karakterstudie dan een soort aanklacht tegen de maatschappij. In de meeste scenes kun je ontdekken dat vertrouwen het thema is. Christian is in dat opzicht een ongrijpbaar personage dat soms te veel vertrouwen heeft in de mensheid (de berovings scene in het begin bijvoorbeeld) en soms juist opvallend wantrouwig is (de hilarische scene met het condoompje). Hij lijkt op sommige momenten meer te vertrouwen op wildvreemden (de bedelaar in het winkelcentrum die op zijn tassen let) dan op zijn naasten.

Tegelijkertijd zien we hoe andere mensen moeite hebben om Christian te vertrouwen. Naarmate hij meer in beslag genomen raakt door persoonlijke kwesties, begint hij fouten te maken, waardoor zijn collega's hun vertrouwen in hun leider verliezen. De film laat in dat opzicht zien hoe zeer mensen geneigd zijn hun vertrouwen neer te leggen bij machthebbers. Want iedereen wist dat het promotie filmpje een ware PR-ramp zou worden, maar de baas heeft het goedgekeurd.

Het museum is in dat opzicht ook een machthebbend orgaan. Een instituut. De mensen in de diner zaal vertrouwen er op dat de aapmens act nooit een bepaalde grens over zal gaan, want ze zijn ten slotte in een museum. Hoewel het duidelijk is dat er vanaf het begin grenzen worden overschreden, laat het terechte protest van het publiek lang op zich wachten. Mensen kunnen dus ook heel lang te goed van vertrouwen zijn, afhankelijk van de context waarin zij zich bevinden.

In die adembenemende climax scene wil de regisseur dus wel iets zeggen over de maatschappij. Tussendoor zitten inderdaad momenten waarop hij een cynische knipoog maakt. Altruïsme kan niet bestaan zonder vertrouwen. En vertrouwen heeft een gecompliceerde relatie met macht. Waarom koopt Christian een broodje voor de bedelaar in de 7 Eleven in plaats van geld te geven? Veel mensen hebben vooroordelen dat hun gegeven geld niet goed gebruikt wordt. En waarom geeft hij, nadat hij zijn portemonnee terug heeft ineens wel geld aan dezelfde dame?

Uiteindelijk draait de film toch echt om Christian. Dat wordt vooral duidelijk als zijn kinderen in de tweede helft worden geïntroduceerd. De band tussen ouder en kind is er idealiter één van blind vertrouwen, maar zijn dochters hebben veel moeite om open tegen hem te zijn. Zij worden vervolgens ook geconfronteerd met de ongemakkelijke manier waarop Christian omgaat met het conflict met het jongetje dat excuses eist van hem. In de laatste scene van de film besluit hij toch het juiste te doen en zie je dat zijn dochters even opveren. Als het vervolgens te laat blijkt te zijn, is de blik van zijn jongste dochter open voor veel interpretaties, maar persoonlijk zie ik er vooral teleurstelling en ook wel bevestiging in.

Als ik mijn eigen verhaal zo teruglees, lijkt het of The Square een somber werkje is, maar de film weet de thema's op zo'n manier te brengen, dat je regelmatig in de lach schiet. De regisseur is erg goed in het opzetten van een ongemakkelijke situatie en deze net zo lang te laten uitwerken tot het publiek niet goed meer weet wat het er mee aan moet. En dat is misschien ook gelijk waarom The Square zulke wisselende recensies krijgt. Want wat moet je er mee? Is het slappe, pretentieuze arthouse of een psychologische, zwarte komedie? Voor mij is het de laatste en daar in slaagt Ostlund met vlag en wimpel.

Uitstekende film over een curator van een museum voor moderne kunst wiens telefoon wordt gestolen. Regisseur Ruben Östlund weet hier goed ongemakkelijke en onvoorspelbare situaties te creëren voor zijn hoofdpersonage (het acteerwerk draagt hier ook aan bij), die je zelf ook aan het denken zetten. Een aantal boeiende dialogen en de flinke lengte valt eigenlijk niet op.

Thema's uit Play en Turist komen hier mooi samen, maar The Square is vooral ook een vermakelijke kijk op het Zweedse culturele wereldje. Naast de al veelgenoemde hoogtepunten met de aap-artiest- en dan vooral hoe Dominic West reageert, lijkt redelijk geïmproviseerd- en het condoom (sowieso waren de scenes met Moss leuk) vond ik ook de pitch van die marketingjongens best geinig, net als de beroving en de reactie daarop, en niet te vergeten het uitgelaten gedans op het feest. Het deel met het verontwaardigde jongetje vond ik minder sterk, vrij zwak eigenlijk, en het is dan ook jammer dat het laatste deel daarop focust. Mede daardoor duurt het ook net te lang.

Sociale satire die best goed werkt en meer komedie dan drama is. Visueel niet altijd denderend en een beetje saai zelfs, maar Inhoudelijk wel een sterke film vond ik, over de hedendaagse mens in de hedendaagse maatschappij. De film heeft niet echt een rode draad maar volgt enkele van elkaar losstaande gebeurtenissen in het leven van een museumcurator. Ostlund gaat richting menselijke observatie maar doet het scherp, zeer scherp, soms spottend soms confronterend, met toch overwegend een negatieve kijk op de mens. Een greep uit wat getoond wordt:

- het elitaire kunstwereldje dat te kakken wordt gezet. Met die twee kunstfiguren die een hopeloze PR stunt willen verkopen die dan toch opgepikt wordt en viraal gaat.
- de onverschilligheid en individualisme, geïllustreerd door de mensen die blindelings voorbij al die bedelaars lopen. Christian wordt hier bijzonder sympathiek gemaakt omdat hij hen helpt
- het kwaliteitsverlies in menselijke relaties. De seksuele verhouding tussen Christian en Anne duidt toch op een compleet gebrek aan authentieke emotie en communicatie bij beiden.
- de drang tot rationalisering bij mensen. Christian die het excuusfilmpje maakt voor de jongen waarin hij zijn slecht gedrag probeert goed te praten
-de beknotting van de vrijheid tot meningsuiting door het politiek correcte.

Enzovoorts. Nee, vervelen doet de film geenszins en je zou er bijna een thesis uit kunnen puren. Ik voeg me dan ook bij de positieve reacties van deze film die duidelijk boeiende discussies op gang brengen.

Ja, geweldig, minstens zo geweldig als Play. Fantastische film waarin het de conservator van het museum voor moderne kunst allemaal niet meezit. Dat de schoonmakers per ongeluk een kunstwerk opzuigen is zeg maar één van de minst erge dingen. Een gestolen portemonnee, enthousiaste PR-medewerkers, het kan allemaal veel erger. Prachtig gefilmd, genoeg WTF-momenten en die twee en een half uur vliegt voorbij.

In een sterke bezetting voor de bekroning voor beste buitenlandse film kwam deze The square net te kort voor de Oscars in 2018, maar in Cannes had Östlund meer geluk. Dankzij een promocampagne van De Standaard en Lumière kon ik deze film dit weekend toch meepikken. Het werd alvast een geweldige ervaring. The square is een bijzondere film met een filosofische maatschappelijke boodschap rond abstracte moderne kunst.

Hier en daar oogt de film vreemd en kom je in absurde situaties terecht, maar de kernboodschap blijft overeind. Met een abstract vierkant laat de kunstenaar een altruïsche visie schijnen op de koude individualistische samenleving. Die egoïstische samenleving komt verschillende malen aan bod met een aantal voorbeelden zoals de beroving van Christian. Het leidt tot een bijzonder verhaal naar de zoektocht en wraakpoging naar de dief. Maar ook de overenthousiaste PR-lui die een surrealistisch promofilmpje maken was best fijn om volgen. En de zeer vreemde dialogen tussen Christian en de Amerikaanse journaliste waren uitstekend, boeiend én humoristisch. Die discussie over dat condoom, geweldig! Of hun conversatie of hij wat voelde en of er nog andere veroveringen waren vóór haar. En liep er geen aap rond in het appartement toen ze aan het vrijen waren?!

De meest in het oog springende scène is die van de filmposter. Die halfwilde die mocht doen wij hij wilde. Chocqueren, intimideren, behoudens wat ongemakkelijke pozes aannemen, deed niemand wat. Ook niet toen de vrouw werd aangerand todat hij écht wel te ver ging. Na eentje volgde de rest vrij snel. Alsof je niet de eeste wou zijn?

Maar The square haalt ook andere thema’s aan zoals de beknotting van de vrije meningsuiting, de vooroordelen ten aanzien van de lagere economische klassen (bedelaars en migranten), de hypocriete politieke correctheid, enz ... zeer boeiende film die geen moment verveelde! De fijne humoristische insteek maakte het dan ook af: de bedelaarster die geen ui op haar hamburger wou, schitterend!

Gisteren alsnog gratis kunnen zien bij Natlab Eindhoven. Midden in het hipste deel van Eindhoven dus, een passende omgeving voor een film over een museumcurator die maatschappelijk relevante kunst wil maken, maar intussen faliekant faalt bij elke interactie met die maatschappij. En, lijkt de film te willen schreeuwen, wat betekent het dat wij ernaar zitten te kijken?

'The Square' put zichzelf uit in dat soort meta-spelletjes, en komt daardoor maar moeilijk tot de kern. Het helpt ook niet dat de film minstens een half uur te lang duurt, omdat Ostlund per se elke gedachteassociatie tot het uiterste lijkt te willen volgen. Je kunt een interessante film veel vergeven, maar langdradigheid is een moeilijke.

Jammer, want er valt ook veel te genieten. De casting is uitstekend, de humor treft (meestal) doel, en de film bevat minstens een handvol echt briljante scenes. Was in de montagekamer iets kritischer geweest, en het was voor mij misschien een volle ster hoger uitgekomen.

Merkwaardige film die aan de hand van ogenschijnlijk losstaande scènes de maatschappij hekelt en vooral de minpunten bij de mens blootlegt. Bijvoorbeeld : Het begint al met de diefstal op straat met een kinderlijk, overgelukkige Christian nadat hij zogezegd de bruut had weggejaagd en het "omstaanderseffect" had overwonnen. Hetzelfde fenomeen, ook van lafheid, doet zich voor bij de agressie op het galadiner. Pas wanneer "het dier" door één man werd overmeesterd, is iedereen daar om er op te knokken.
Meerdere aspecten volgen elkaar op : hypocrisie, minachting voor de mindere in de maatschappij, racisme, egoïsme, verwaandheid, vunzig gedrag...
Het is niet altijd spetterend maar eigenlijk toch meestal genietbaar, verrassend en grappig.
Een frisse en spitsvondige camera bezorgt de film nog wat meerwaarde en, al duurt hij lang, is dit voor deze Ruben Östland-movie geen handicap, omdat er wel altijd iets nieuws opduikt waarvan te genieten valt. Wellicht zou een tweede visie nog wat onderhuidse finesses doen ontdekken.

Pff, dit was toch niet echt m'n ding. Het verhaal kon me toch maar matig boeien en duurde toch ook wel te lang. De cast deed het wel goed en verder zag het er prima uit.

Not my cup of tea.

Ik begreep niet alles en ik heb niet uitgebreid nagedacht over de bedoeling van deze film, maar hij is mij bevallen. Ik moest er even in komen, maar toen had hij mij te pakken. Ik mag de humor wel, ik vond het vaak erg grappig, en ik was erg onder de indruk van het boze jongetje en de man die zich als een aap gedraagt en over grenzen heen gaat. Het acteerwerk vind ik overtuigend. Ik snap dat de meningen sterk verschillen, maar wat mij betreft is het een bijzondere, artistieke, absurdistische, fascinerende film. 4*

De film is mij tegengevallen, hoe prangend de vragen en interessant de thema's ook zijn. Het egalitaire Zweden bestaat niet meer bijvoorbeeld, wat mijns inziens daarmee ook de groeiende kloof tussen de happy few en de laat ik het zo maar noemen, onderklasse aanstipt. De haves & the have nots.

Enfin, gezien maar het heeft me vrij weinig gedaan.

De scene met de "aapmens" vond ik H I L A R I S C H !

Ik heb die scene vier maal teruggespoeld en bleef genieten.

Heerlijke postmoderne ironie hoe Ruben Östlund zelf een artistieke ideeënfilm maakte over hoe weinig verheffend de kunstwereld is. Geen toegankelijke kost, met een ingewikkelde episodische opzet en een symbolisch geladen narratief dat veel ruimte laat voor interpretatie. Voor mij schieten lezingen dan ook tekort die 'The Square' (2017) terugbrengen tot alleen dat het iets zou bekritiseren. Dat het kritiek zou zijn op bijvoorbeeld het Zweedse migratiebeleid, op onduidelijke man- en vrouwrelaties, op de hypocrisie van een linkse elite en hun politieke correctheid, of zelfs maar op de leegheid van moderne kunst. De film gaat over iets wat essentiëler is, over datgene wat misschien inherent is aan kunst en kunstbeleving: hoe ver kan en moet een artiest gaan om over de grenzen van z'n toeschouwer te gaan? En hoe verhoudt moderne kunst zich tot een gedesinteresseerd publiek dat enerzijds is afgestompt door een overdaad aan mediabeelden, maar anderzijds alles uit z'n verband trekt wat niet te maken heeft met het object of de performance?

Voor mij is de scène veelzeggend waarin curator Christian (Claes Bang) tassen vol dure designerkleding achterlaat bij een onbekende bedelaar, terwijl hij op zoek gaat naar zijn eigen dochters. Die is hij simpelweg vergeten in de gejaagdheid van het moment. De kijker ziet het vierkant uit de titel weerspiegeld in de roltrappen vol winkelende mensen - een hypermoderne shopping mall zoals tegenwoordig bestaat in elke grote stad - waar Christian af en toe vertwijfeld naar beneden staart. Zoekend naar zijn kinderen, of toch ergens een moment van contemplatie over wie hij als individu nog is tegenover de gedesinteresseerde massa om hem heen die zich murw winkelt? Een scène later heeft hij zowel zijn kinderen als zijn dure spullen terug; het vertrouwen dat hij stelde in de onfortuinlijke zwerver was gerechtvaardigd. In de allesoverheersende ideologie van het neoliberalisme heeft iedereen nut en waarde als consument, maar diep van binnen is er altijd nog een zucht om in contact te komen met die onbekende ander, om opnieuw vertrouwen te hebben in de goedheid van de medemens i.p.v. het harde cynisme wat een algemeen gedragen levenshouding lijkt.

Zo ook het square-project uit de titel (een soort connectie-platform waar bezoekers nader tot elkaar komen in een vrije, veilige ruimte) om dat verlangen naar goedheid en harmonie te stillen. Maar deze kunstinstallatie schiet hierin tekort, omdat ook dit werk uiteindelijk voortkomt uit - en belangrijker nog: gepromoot wordt dóór - de spelregels van een neoliberaal machtssysteem. 'The square' is namelijk een door en door geconstrueerd marketingproduct waar de visie of betekenis van een kunstenaar ondergeschikt is aan het verkopen van dit concept. (Ik meen zelfs dat er helemaal geen maker was en ze die erbij hebben verzonnen, maar misschien heb ik dit verkeerd!?) Waar mensen en dingen alleen hun waarde hebben op basis van economisch nut, zal ook geëngageerde, maatschappelijk betrokken kunst een product blijven van verleiding en consumenten willen behagen. Zo verliest kunst haar functie als verzetsmiddel en brengt de kunstenaar weinig wezenlijks meer teweeg bij z'n publiek.

Het enige moment waarop een kunstenaar écht doordringt tot z'n publiek is in de meesterlijke aapmensscéne, waarin een publiek in een majestueuze, opulente dinerruimte - grootsheid en grandeur uit een voorbij tijdperk - klaar zit voor hun performance art. Ze zijn net verwittigd door een dwingende intercomstem dat er iets op het publiek wordt losgelaten, maar ze moeten zo stil mogelijk zitten om het primitieve creatuur niet te schofferen. De upperclass-gasten ogen in eerste instantie duidelijk in hun nopjes met het aapmens, een gespierde en fysiek krachtige figuur, met zijn blote torso en de krukken waarmee hij zich als een vierpotige voortbeweegt. Maar de performance artist blijft als een verstokte method actor in zijn rol als aapmens zitten en gaat steeds een stap verder om zijn publiek op de proef te stellen. Een gerenommeerde kunstenaar (Dominic West) loopt boos weg. Curator Christian probeert de dreigende situatie nog te sussen, maar wordt overruled door de fysieke dominantie van het aapwezen.

En dan blijft de primitieveling staan op de tafel van een vrouw, die hij probeert te verleiden met tedere liefkozingen en dierlijk baltsgedrag. Haar ongemak en pijnlijke grimas ten spijt, maar het publiek blijft ademloos toekijken naar de ramp-in-wording. Zelfs als hij de vrouw gewelddadig aan haar haren wegsleept in een poging haar te verkrachten. Het is één iemand die de impasse breekt en zich op de woesteling werpt, waarna deze ene persoon navolging krijgt van andere mannen die hun wraakgevoelens botvieren op de kunstenaar. Waar het square-project geen sterke kunstenaarsvisie uitdraagt, is 'de aapmens in de kamer' hier een mannelijke kunstenaar die fysieke en morele grenzen over moet om nog effect te sorteren bij z'n verzadigde consumentenpubliek. In allebei de kunstuitingen is er een tragisch onvermogen om werkelijk een verzetsmiddel te zijn tegen de cultuurdominantie van het neoliberalisme. Als iedereen een consument is, is het ook in de kunst behagen of afstoten wat rest, terwijl de moderne mens nog immer op zoek blijft naar zichzelf en zijn/haar plek in een snel veranderende wereld.

Veel te lang uitgesponnen drama met heel wat kritische knipoogjes ( en vaak te rechtlijnig en gemakkelijk) naar de maatschappij op een kunstzinnige manier gebracht. Zo zou ik deze film in één zin samenvatten.

Acteerwerk is degelijk, maar het verhaal wist mij niet te boeien. Sommige scènes zijn zeker opvallend, maar goed is ook iets anders. Zo is de aapmens scène wel goed gepresenteerd en ook duidelijk qua boodschap, maar de andere scènes zijn vaak saai of te rechtlijnig uitgewerkt. Het eerste kritische punt lijkt duidelijk door de vele langdradige dialogen en het tweede kritiekpunt is de simplistische gedachte van uitvoeren om de maatschappij toch maar aan de kaak te stellen. Ik denk vooral aan de scènes met dat irritant jongetje die het gevolg zijn van bevooroordeling door brieven posten in een flat om de dief uit te lokken. Ook de scène rond die seksaffaire leek zo uit te draaien, al had de hoofdrolspeler wel een gevat antwoord op het einde.

Neen, deze kunstzinnige productie wist mij niet te raken. 4/10

Sterke film, aan de lange kant maar continu boeiend. De zwaar ironische plot neemt soms wellicht iets teveel hooi op de vork, maar de personages zijn interessant en er zijn veel memorabele scenes, soms licht surrealistisch, dan weer behoorlijk shockerend. De film is daarnaast vaak erg grappig. Regisseur Ruben Östlund brengt alles op stijlvolle wijze in beeld en weet de precaire balans van het materiaal kunstig te behouden.

Het onvermogen van de moderne mens om zich te verhouden tot de primaire emoties die hem ooit eigen waren, maar dan anders. Ofzoiets.

Eigenlijk een hele grappige film die de pretentieuze museum- en kunstwereld een beetje op de hak neemt. Een mix van tragi-komisch en surrealistisch. En eigenlijk gebeurt er ruim 2 uur lang van alles.

De omschrijving bij deze film is trouwens wat summier. We volgen eigenlijk de belevenissen en gebeurtenissen van de museumdirecteur.

Er zitten een aantal erg grappige scènes in waar ik toch wel erg om moest grinniken.

Ik moet toch gauw weer eens een museumbezoek inplannen en genieten van hoopjes puin.

Vrij bijzondere film over de kunstwereld met de nodige onderliggende boodschappen en filosofie.

Ik moet zeggen dat heerlijk de draak gestoken wordt met de zin en onzin van kunst, en wat en wanneer iets kunst is. Vind het persoonlijk wel zo'n bult larie, over bulten gesproken, ik lachte me iedere keer dood bij die expositie met die hopen zand. Heerlijk dat terugkerende shot van zo'n duffe bewaker die daar wat op een stoel zit te suffen, die mensen die snel om de hoek kijken en denken 'oké dan' en weer weg zijn, en dat iedere keer weer. Meest grappige nog wel, die schoonmaker op de poetsmachine dat je geneigd bent te zeggen; veeg die troep ook even mee joh. En warempel...
Dan die twee mediayuppen die maar praten en praten en iedereen opgewonden en blij, en ik maar denken waar gaat dit over? Iedereen maar knikken doen of ze het snappen, niet durven vragen wat nu precies de inhoud is, bang om dom over te komen.
En dan die Giles de la Tourette meneer die zo kostelijke een interview verpest, andermaal dat gepraat over gebakken lucht en hij zegt wat we allemaal denken, uiteraard niet 'laat je tieten zien' maar eerder in de trant van 'onzin en kloten'. Opvallend de man die voor hem opkomt, en daar kom ik zo op terug...

The square waar draait de The Square nu verder om behalve het in de zeik zetten van de kunstwereld? Dat is wat mij betreft simpelere dan het lijkt. Namelijk dat we het 'vierkant' moeten bedenken waar alles mogelijk is, slechts goede dingen gebeuren en vooral geborgenheid en vertrouwen heerst. Het lijkt met de creatie van het vierkant ook de enige plek waar dit mogelijk is. Want in het dagelijks leven bedreigt, gebruikt, negeert en vlucht men slechts in eigen wereld. Zo is bijvoorbeeld de aapmens scene geen 'kunst' maar eerder een psychologische studie die zelfbehoud en op zich zelf gericht gedrag erg goed naar voren brengt. Iets wat we in het dagelijks leven ook veel zien. Hoe vaak wordt iemand die slachtoffer wordt van geweld, pesten of intimidatie genegeerd? We zijn dan de basisschool ontgroeit maar 'bully's' zijn er nog steeds. Begrijpelijk het ontbreken van ingrijpen in sommige gevallen, maar het is tevens iets wat mis is in de samenleving. Pas wanneer de aap te ver gaat wordt ingegrepen, iets wat veel eerder gedaan had kunnen worden toen hij op al op het randje geraakte. In plaats van dat één persoon zich iedere keer liet intimideren hadden simpelweg veel meer mensen, zo nu iedereen, op kunnen staan om de aap naar buiten te drijven. Ik denk dat er dan wellicht naar voren gekomen was dat er geprobeerd werd hoever hij kon gaan voor er een individu of een groepsproces ingrijpt. Bijzonder dat er dan ook meteen weer doorgeslagen moet worden want er werd geroepen sla hem in elkaar. Maar ja iedereen is toch stiekem bang voor zijn eigen hachje...
Niet te vergeten dat we zelf de ontaarde samenleving met ons apathische en empathieloze gedrag in de hand werken en wanneer er iets gebeurt durven we niet in te grijpen. Kijk naar het gedrag van de directeur die ook maar van alles doet dat vooral op zichzelf gericht is...wat in de kubus heerst zou juist in de wereld moeten heersen en niet andersom. Als laatste niet te vergeten de armoedzaaiers en zwervers die genegeerd worden maar zo'n filmpje gaat dan te ver, net zo goed dat de armoedzaaiers andermaal genegeerd worden als er wel tonnen geld naar die kunstonzin kan...

The Square is in die zin wel een behoorlijke dikke aanklacht tegen decadentie, misstanden in de samenleving, vervreemding van normen en waarden en dat we er allemaal ongemerkt in mee gaan. Een film die in zekere zin wellicht psychologenvoer is, toch kan het mij ondanks de boodschap, of wat ik er uithaal, en de humor niet de hele film boeien. Aardige een keer gezien te hebben, maar daar is de kous dan ook snel mee af.

The Square is een vrij fragmentarische film met thema's als kunst, media en naastenliefde centraal. De grote lijnen doen best nadenken. Wat is kunst? Hoe ver kan je gaan met vrije meningsuiting? Wat versta je onder naastenliefde? Dingen die aanzetten tot nadenken, maar niet uitgewerkt zijn (en niet moet). De aankleding er van en de verhalen in de zijlijn zijn best wel interessant. De ene keer al wat beter dan de andere. Maar meestal valt het snel dood. Het levert een mozaïek op met een rode draad die nogal kabbelt. Alsof de filmmaker enkele mooie fragmenten in gedachte had, maar niet echt wist hoe ze aan elkaar te plakken en bovendien hier en daar vult met iets minder boeiende scènes. Maar de humor is sterk en het ziet er goed uit. Een goeie film dus, al merk je dat er meer potentie in zat.

Dit was toch gewoon een komedie? De film is inderdaad heel maatschappij kritisch, maar inderdaad niet echt scherp. Juist daardoor vond ik de film niet drammerig of erin doorslaan. Het blijft van luchtig en licht absurdistisch dat het wel werkt. Het is een komische uitvergroting van de moeite die het schijnbaar kost om je medemens te helpen. De vorm waarin dat duidelijk gemaakt wordt is het museum met zijn abstracte kunst en dat vond ik heel goed werken. Veel sterke scenes waarvan de bekende omstanders scene er ook een is. Die vond ik lang goed werken tot vlak van het einde van die scene. Ik geloof niet dat niemand iets doet (en dan pas massaal wel als een iemand haar helpt). Met name dat laatste voelde bedacht aan.
De zakkenrolscene, de briefjes in het flatgebouw, het Turkse jongetje, de social media yuppen, bijna alle scenes met Elisabeth Moss (de condoomscene!) zijn ook erg goed. Als geheel is het misschien iets te nadrukkelijk bedacht of zo… maar ik vond het als komedie geslaagd.

RAARRRRR
De film is heerlijk absurd. Östlund is zelf ook niet wars is van kunstgrepen: het valt meteen op dat men bijna theatraal in één richting loopt in de scene met de schreeuwende vrouw. Toch meent hij de bla bla in de kunstwereld op absurde wijze te persifleren. Hij hanteert wat meer absurditeiten om zijn punt te maken. Wat te denken van Michiel de Romeijn die in het publiek bleek te zitten tijdens de opening van de nieuwe tentoonstelling: RAAAAARRRRR. De scenes die mister blonde noemt zijn ook hilarisch.

Raadselachtig
Daarbij zijn de scenes ook gewoon raadselachtig waardoor het wat mij betreft voor een goede thrill zorgde! De rollen worden uitstekend vervuld, met een heerlijke irritante rol voor mevrouw Moss aan wie ik goede herinneringen heb na het zien van de -eveneens vrij absurde- film The One I Love (2014). Tot slot een thema dat vraagt om een vrije interpretatie: de aap, dan wel aap 1 (de echte) en aap 2 (de mens). Ik doe een paar suggesties. Aap 1 is simpelweg bedoeld als bizarre hallucinatie van Christian. Als teken dat hij gaat doordraaien. Aap 2 is bedoeld om de keurige mens en de kijker te choqueren: een kunstvorm waarbij men verder gaat dan alleen choqueren, waarbij het gevaarlijk wordt. Vul gerust aan... Oja en de laatste (mens-)aap (die in het begin al te zien was) deed me denken aan het slot en het begin van de nieuwe show van Theo Maassen: Situatie Gewijzigd! Herkenbaar?

Razendknappe parodie op de (kunst)wereld. Claes Bang is geknipt voor deze rol als museum manager en ook Elizabeth Moss speelt weer fantastisch. Dit is nou echt zo'n film die geen antwoorden geeft, maar vragen oproept en de kijker aan het denken zet. In die zin is The Square een kunstwerk op zich.

Na the Tourist heeft Ruben Ostlund weer een spraakmakende film gemaakt, zij het op een heel andere manier. Ben erg benieuwd wat we nog van deze regisseur kunnen verwachten.

Ik ehhhhhh ...... snap t niet man.

Net deze film gezien en mijn mindset gaat ver, maar deze film? Watdefak man

Baal gewoon dat ik 2,5 uur van mn leven heb verspild.

Achterliggende gedachte is dus ‘vertrouwen of niet vertrouwen’ in alles wat voorbij kwam?

Enige wat me aansprak was het acteerwerk Wat goed was v iedereen en de realistische manier waarop t is gefilmd.

Apenmens scene , rrrRRRRRRAAAARRRRrrrr

(Die gast deed t wel goed overigens)

En dat jongetje is verhuisd op t laatst? Of ligt er nog een achterliggende gedachte achter? In de zin van overleden door de val vd trap en hulp roepen, ouders vervolgens verhuisd v verdriet ? Of zat dat help roepen in zn hoofd?

Verder weet ik niet waar ik naar heb zitte kijken ?

The Square is ronduit een fantastische film en Paul Verhaeghe heeft er zojuist een boekje over geschreven:

De alledaagse waanzin van de normalisatie.

Kort samengevat (sorry voor dit pleonasme, maar ik weet niet beter): De mens is geen betere aap, en de aap doet het als mens ook heus niet onaardig.

Wat vooral opvalt is de totale vervreemding van een links progressieve elite, die pretendeert vooruitstrevend, humanitair en bij de tijd te zijn, maar in werkelijkheid geen enkele feeling heeft met de belevingswereld van de gewone sterveling.

Dit toont weer eens duidelijk dat de strijd niet zozeer tussen links en rechts gaat, maar vooral tussen de boven- en onderkant van een samenleving.

Verder prachtig gedraaid en geacteerd, elk verhaallijntje werkt voor mij zeer goed.

Voor mij is dit, naast drama, absoluut ook een komedie-film. Ik vond het erg grappig.