The Square (2017)

Ik kan me sommige van de negatieve reacties wel ingrijpen, maar toch werkte The Square voor mij. Een maatschappijkritisch filmpje die haar boodschap wil blootleggen d.m.v een satire op de kunstwereld en al haar pretenties. Zeker absurd, maar ik denk vooral ook dat je het deels moet zien in dat kunst in zijn algeheel vreemd is (denk maar als voorbeeld inderdaad aan de films van Lynch en Jodorowsky, maar ook zeker vele andere abstracte kunstwerken) maar dat er wel context nodig is om het te begrijpen.

Maar voor de rest bleef de film ook boeien. Die hele aapmens-scene is fantastisch geschoten (straalde dominantie en dreiging uit) maar ook de scenes in het appartement met dat licht. Wow!

Östlund doet me op een vage manier denken aan Refn, maar Refn zoekt de kunst van zijn cinema op in geweld en mannelijkheid, terwijl Östlund meer opzoek lijkt naar een betekenis achter onze bewegingen op psychologisch vlak. In een filmkrantje las ik tevens dat de beste man weigert geweld te gebruiken in zijn films omdat dat een manier zo zijn om de werkelijkheid te verheerlijken. Beiden mannen lijken toch een dikke vinger te wijzen naar de gevestigde orde, alhoewel ze het beiden wel anders lijken te zoeken.

Hoogst actuele maar ook ongemakkelijke, sombere en confronterende film.... in een ingenieus geconstrueerd raamwerk... Dat wat de verbeelding beoogt is slechts een maskering en dit slaat als een boemerang terug, omdat de ‘realiteit’ vele malen krachtiger en absurder is geworden en 'bijna' iedereen hierdoor haar betekenis en regie kwijtraakt door twijfel, angst maar ook - lafheid. (zie w.b. dit laatste De filosoof)

Film duurt echt te lang en gaat als een nachtkaars uit -na de aapmens scene- maar bevat wel de juiste ingrediënten om het toch een fijne film te maken. Aapmens scene is echt heel sterk. Soundtrack is prima -lekker droge theme song- evenals de cinematografie ( Östlund zal vast wel wat van Roy Andersson gezien hebben).

3,749* (7,5)

Revelatie van een film. Met weliswaar een saaie kantoorklerk. Voor dik 3 uur lang (bioscoopreclames van een half uur meegerekend).
Een statement tegen de maatschappij van mobieltjes en mensen die niet voor elkaar durven op te komen (de onderliggende, verborgen boodschap).
De hoofdpersoon is een doodsaaie kantoorklerk. Er wordt veel 'vanuit' de architectuur gefilmd. Bijvoorbeeld als er een kok op een bordes een epiloogje geeft over zijn aankomende menu.
Of vanuit trappenhuizen (een wokkel met terugtrekkende camera omhoog met een psychidelisch rondraaiend effect, of een gitzwart trappenhuis met bloedspoeren op de witte plavuizen, van dat ene jonge marokkanenjong, betuigt van een diefstalletje).
Hoogtepunt is de ballroom gebeurtenissen met de Russische stand-in die zich veel in zijn rol heeft ingeleefd, zodanig dat hij werkelijk een man-aap is geworden en derhalve een complete primaat (wederom een verborgen boodschap voor de affectie voor de terugkeer van de oerman). Methodacting van de bovenste plank. De aanwezigen dachten dat ze een dinner voorgeschoteld kregen, echter ze werden geconfronteerd met hun emoties en de pogingen tot ingrijpen. Of in ieder geval durven ingrijpen.
Een filmmanier van onderliggende maatschappijkritiek tot op het individu aan toe. Van die thematiek is er inmiddels al veel (zoals dat Italiaanse dinner met mobieltjes op tafel). Maar wel gedurfd. Of dat ene blonde mokkel met zwarte chimp die zichzelf aan het lippenstiften was. Dat zijn originele scenes die je bij weinig regisseurs herkent. Alleen het einde duurde, veel, véél (nogmaals, speeltijd 3 uur inclusief reclames) te lang (had gestopt met die neervallende regen met de protagonist op een afvalberg).

Boeiende film met enkele scènes die er echt uitsprongen. Wel wat langdradig en ondanks de duidelijke thema's miste ik soms een beetje de rode draad

Gisteren gezien in het Natlab te Eindhoven. Wat een bijzondere en confronterende film. Ik heb me geen enkel moment verveeld. De theme song van de film is eenvoudig en blijft bij, de acteerprestaties zijn op hoog niveau en de karakters zijn boeiend. Aanrader.

Ondanks alle lovende kritieken kon ik helaas niets met deze film. Slaapverwekkende cinema. Zo wil ik deze film kwalificeren. Let wel, voor mij althans. Hij duurde trouwens tergend lang en halverwege overwoog ik ook de filmzaal te verlaten. Toch maar niet gedaan want het is ten slotte de winnaar van de Gouden Palm nietwaar. Waar gaat het in deze film nu over? Heb daar de nodige recensies over gelezen. Kritiek op het westerse superioriteitsgevoel las ik o.a., onze omgang met de medemens die te wensen overlaat, de regisseur zou ons een spiegel willen voorhouden en nog meer dan dat. Het zal allemaal wel, maar het interesseert mij allemaal niet. Verder sloeg het allemaal nergens op wat de regisseur ons voor toverde. De aapmens (zie poster) die mij nogal deed denken aan het monster van Frankenstein die het diner van het high society gezelschap moest verstoren. Wat moet dit nu voorstellen? ...

Ach neen, laat ik maar ophouden. Tijdverspilling om over deze film nog verder uit te weiden. Niet mijn ding gewoon deze film. Met Tony Erdman - ook zo'n draak - is dit de tweede film uit het huidige filmjaar die mij niet wist maar dan ook niet in het minst wist te raken. Tja, het kan verkeren. Hoe ik een film beoordeel is voor mij meestal 100% een zaak van het gevoel. Voel ik niks, dan houdt het gewoon op.

1.0*

Op 12 december wordt deze film vertoond i.h.k. van Radboud Reflects. Na de film wordt hierover een gesprek gevoerd met filosoof Jeroen Linssen en cultuurpsycholoog Cor van Halen. Voor mij is dit een mooie gelegenheid om deze film opnieuw te gaan bekijken. Misschien denk ik er dan na afloop heel anders over als bij mijn eerste kijkbeurt waarbij deze film niet op mijn enthousiasme kon rekenen. Integendeel zelfs!

In eerste instantie dacht ik er hetzelfde over, maar na de tweede keer realiseerde ik me dat de film juist het tegendeel vertelt. We zitten gevangen in een web van gedateerde politieke correctheid. Daar gaat het over. Deze 142 minuten durende film had ook gereduceerd kunnen worden naar de 10 minuten durende scene van de aap-mens. Dat is uiteindelijk de essentie.

Daarom verhoogd naar 4,5 *

Waag dat toch te betwijfelen. Denk dat hij wel wat speldenprikjes wil uitdelen aan zijn eigen achterban (lees: gemiddelde filmhuis bezoeker) maar het is te weinig in your face. Zegt voor mij genoeg dat critici dit unaniem heel erg waarderen. De echte goede dingen maken ook de critici ongemakkelijk. Ik wacht wel tot die filmmaker opstaat. Verwacht niet dat die uit Zweden komt alleen.

Altijd goed om open te staan voor een tweede indruk. Benieuwd of je er dan enthousiaster van wordt.

Die scene met de brieven heb je niet helemaal goed begrepen. Christian heeft de coördinaten van zijn telefoon, maar dat blijkt een groot appartementengebouw te zijn. Daarom weten ze nog steeds niet precies waar de telefoon precies is en besluiten ze in iedere brievenbus een brief te stoppen om zo zeker te weten dat ze ook de dader te pakken hebben.

Verder denk ik de film niet gereduceerd kan worden tot een soort negatieve blik op de mensheid. Ik vind het onterecht dat je er een soort hoofdpunt van maakt. De scenes kunnen een beetje als los zand voelen, maar zijn thematisch sterk met elkaar verbonden. The Square is een kunstwerk waarin altruïsme centraal staat. De hoofdpersoon koopt het voor zijn museum vanuit een idealistisch motief, maar wordt vervolgens geconfronteerd met zijn eigen, lang niet altijd altruïstische persoonlijkheid.

De film is mijns inziens veel meer een karakterstudie dan een soort aanklacht tegen de maatschappij. In de meeste scenes kun je ontdekken dat vertrouwen het thema is. Christian is in dat opzicht een ongrijpbaar personage dat soms te veel vertrouwen heeft in de mensheid (de berovings scene in het begin bijvoorbeeld) en soms juist opvallend wantrouwig is (de hilarische scene met het condoompje). Hij lijkt op sommige momenten meer te vertrouwen op wildvreemden (de bedelaar in het winkelcentrum die op zijn tassen let) dan op zijn naasten.

Tegelijkertijd zien we hoe andere mensen moeite hebben om Christian te vertrouwen. Naarmate hij meer in beslag genomen raakt door persoonlijke kwesties, begint hij fouten te maken, waardoor zijn collega's hun vertrouwen in hun leider verliezen. De film laat in dat opzicht zien hoe zeer mensen geneigd zijn hun vertrouwen neer te leggen bij machthebbers. Want iedereen wist dat het promotie filmpje een ware PR-ramp zou worden, maar de baas heeft het goedgekeurd.

Het museum is in dat opzicht ook een machthebbend orgaan. Een instituut. De mensen in de diner zaal vertrouwen er op dat de aapmens act nooit een bepaalde grens over zal gaan, want ze zijn ten slotte in een museum. Hoewel het duidelijk is dat er vanaf het begin grenzen worden overschreden, laat het terechte protest van het publiek lang op zich wachten. Mensen kunnen dus ook heel lang te goed van vertrouwen zijn, afhankelijk van de context waarin zij zich bevinden.

In die adembenemende climax scene wil de regisseur dus wel iets zeggen over de maatschappij. Tussendoor zitten inderdaad momenten waarop hij een cynische knipoog maakt. Altruïsme kan niet bestaan zonder vertrouwen. En vertrouwen heeft een gecompliceerde relatie met macht. Waarom koopt Christian een broodje voor de bedelaar in de 7 Eleven in plaats van geld te geven? Veel mensen hebben vooroordelen dat hun gegeven geld niet goed gebruikt wordt. En waarom geeft hij, nadat hij zijn portemonnee terug heeft ineens wel geld aan dezelfde dame?

Uiteindelijk draait de film toch echt om Christian. Dat wordt vooral duidelijk als zijn kinderen in de tweede helft worden geïntroduceerd. De band tussen ouder en kind is er idealiter één van blind vertrouwen, maar zijn dochters hebben veel moeite om open tegen hem te zijn. Zij worden vervolgens ook geconfronteerd met de ongemakkelijke manier waarop Christian omgaat met het conflict met het jongetje dat excuses eist van hem. In de laatste scene van de film besluit hij toch het juiste te doen en zie je dat zijn dochters even opveren. Als het vervolgens te laat blijkt te zijn, is de blik van zijn jongste dochter open voor veel interpretaties, maar persoonlijk zie ik er vooral teleurstelling en ook wel bevestiging in.

Als ik mijn eigen verhaal zo teruglees, lijkt het of The Square een somber werkje is, maar de film weet de thema's op zo'n manier te brengen, dat je regelmatig in de lach schiet. De regisseur is erg goed in het opzetten van een ongemakkelijke situatie en deze net zo lang te laten uitwerken tot het publiek niet goed meer weet wat het er mee aan moet. En dat is misschien ook gelijk waarom The Square zulke wisselende recensies krijgt. Want wat moet je er mee? Is het slappe, pretentieuze arthouse of een psychologische, zwarte komedie? Voor mij is het de laatste en daar in slaagt Ostlund met vlag en wimpel.

Ik ben bang dat jij de scene niet hebt begrepen. Uiteraard is dat waarom hij de brieven op de post doet. Maar naderhand word een klein jongetje beschuldigd door zijn ouders van stelen nav die brief. Terwijl hij dit niet gedaan heeft. De boodschap dat wij als westerse maatschappij de Noord Afrikaan/moslim/minderheden allen over 1 kam scheren lijkt mij dan ook heel duidelijk.

De rest zie ik ook totaal anders. Aap scene is niet mensen kunnen heel lang van vertrouwen zijn. De westerse man is juist heel lang heel laf! Arrogant dat ik ben betwijfel ik toch of jij Ostlund punt niet gemist hebt. Wat mijn punt wel versterkt. Ostlund zelf is te laf waardoor de kijker er te makkelijk vanaf komt.

Het jongetje wordt volgens mij vooral beschuldigt omdat hij ook Christian heet, en volgens mij vooral door zijn ouders.

Ik geloof niet dat ik het punt van Ostlund gemist heb. Zijn cynische knipogen zijn mij, zoals al gezegd, niet ontgaan, maar ik vind het onterecht dat je de grote boodschap over hoe bevooroordeeld en wantrouwend wij westerlingen wel niet zijn als het hoofdpunt van de film beschouwt. Ik zie het meer als de socio-culturele achtergrond met de persoonlijke worstelingen van Christian als hoofdthema.

Ik vind het ook opvallend dat je een woord als laf gebruikt voor de aapmens scene, terwijl het mijns inziens alles te maken heeft met vertrouwen en verwachtingen. Natuurlijk is zo'n grote kerel intimiderend, maar de context maakt volgens mij dat veel mensen iets tolereren wat in iedere andere context al snel afgestraft zou worden. Het is onmogelijk dat we niet iets van onszelf in onze analyse stoppen. In jouw analyse merk ik wel dat je er een erg negatieve kijk op de mensheid op na houdt. Misschien kleurt dat ook de manier waarop je deze film beoordeelt.

Hoezo weet hij de naam van dat jongetje? Natuurlijk is dat niet zo. Het punt is wat ik zeg 100 procent geen eens mogelijkheid tot iets anders. Die scène heb je niet begrepen sorry.

Aap heeft niks met mijn negatieve beeld van de mens te maken. Valt wel mee, (ik wil alleen als je toch kritiek levert doe het dan met meer durf.) Maar alles met de duidelijkheid van de scene. Niemand doet wat iedereen kijkt toe zelfs wanneer de andere kunstenaar weg loopt durft niemand wat. Pas als de vrouw bijna verkracht wordt, durft 1 iemand wat waarna iedereen opeens wel durft. Bedoeling is vrij duidelijk. Iedereen hangt ook in angst met hoofd omlaag. Ik kijk naar de beeldtaal.

Gast, ze heten allebei Christian! Het is een gevalletje verwarring waardoor dat jongetje door iedereen in zijn flat als dief wordt gezien. Jij hebt hem dus niet begrepen.

Goed, misschien zit er in de aapmens scene ook wel een stukje lafheid. Ik denk echter dat als je naar de thema's kijkt die in andere scenes aanwezig zijn, dat er wel degelijk op meer gedoeld wordt. In ieder geval is het duidelijk, zoals je aan de veelzijdige analyses van andere gebruikers hier kunt zien, dat de film veel verschillende reacties oproept bij mensen en zich op veel manieren laat interpreteren. Ik vind dat je de film tekort doet met je lage score en eenzijdige kritiek. Er zit namelijk veel moois in, ook op cinematografisch vlak.

Huh maar hij is toch te laf om zijn echte naam te geven en doet daarom de seven eleven opgeven? Ze schrijven een brief met een dreigement en doen die dan in ieder zijn brievenbus. Daarna is het uiteraard zo dat hij vals beschuldigd wordt doordat ze denken dat de brief over het jongetje gaat. (Ik geef toe dat ik nergens hoorde dat hij ook Christian hete, kan het helaas ook niet vinden op imdb of ergens anders) maar maakt weinig uit voor de punt van de scene die je echt niet begrepen hebt gast. Hij veroordeeld met de tekst van de brief iedereen. Hij doet net alsof hij het adres weet van de dader. Maar hij bluft gewoon. Hij weet alleen de flat. (Zie hij scheert iedereen over 1 kam) Het misverstand is in het klein wat er gebeurt maar in het groot wil Ostlund hier wel degelijk wat grootsers mee zeggen. Zie mijn bericht eerder. Daarna mag het jongetje ook niks meer (van zijn ouders=omgeving) Super grote link naar de maatschappij waarbij wij bij elke Achmed die soliciteerd al snel negatieve gedachtes hebben, en zij dus geen eerlijke kans hebben.

Je mag alles klein zien. En net doen alsof hij er niks groters mee wil zeggen. Maar hij doet het wel. Ik benoem het. Uiteraard uit persoonlijk oogpunt net als iedereen.

Ben het helemaal met Macmanus eens.

Ik vind de film vooral gemakzuchtig en uit op goedkoop scoren.

Veel te lang: niet de moeite genomen de film terug te brengen tot zijn kern.

De kunstscene/grachtengordel als onderwerp van kritiek: te slap en gemakkelijk; heb dit al zo vaak geestiger en harder zien aanpakken.

De aap-act: sociale psychologie uit de jaren 60. Dit soort experimenten was toen in de VS heel erg en vogue, maar nu kan dat echt niet meer.

De hoofdpersoon: een volstrekt ongeloofwaardige slappeling.

Eigenlijk nog ruim bedeeld met 1,5 ster

Herzien en hoewel na afloop het mij helemaal duidelijk was waar deze film over ging denk ik er toch niet anders over. De toelichting van cultuurpsycholoog Cor van Halen was voor mij overbodig, want zijn mening over de voor hem belangrijkste scène "De aapman die het diner verstoorde" was exact zoals ik daarover dacht. De mens is een laf kuddedier die pas ingrijpt als een ander het voortouw neemt - dat duurt natuurlijk wel even - maar dan natuurlijk wel met zijn allen. Niks nieuws dus en hier ligt ook de zwakte van de film. Het ligt er allemaal zo dik bovenop. Ik kan nog wel meer voorbeelden noemen zoals Martyn vs het jongetje die zijn verhaal komt halen omdat hij door Martyn beschuldigd voelt van diefstal. Vervolg; Martyn die overmand door schuldgevoel hem een brief stuurt met excuses waarbij de schuld lag bij zijn vooroordeel t.o.v. allochtonen en natuurlijk de maatschappij. Ja ja Östlund, je kunt mij wat. Met dit soort politieke correctheid gezwam ben ik al zo vaak doodgegooid.

Kort samengevat; Ook herziening van deze i.m.o. zwaar overschatte film heeft mij niet enthousiast kunnen maken. Heeft deze film dan toch nog iets positiefs; ach die condoom scène was best wel grappig, kan ook gezegd worden van de veegmachine die het "kunstwerk" wegveegde. Die kindertjes deden het trouwens ook best wel aardig. Maar dat was het ook wel zo'n beetje. Ik zal deze film waarbij mijn beleving opnieuw 0,0 was in ieder geval nooit meer voor een 3e keer gaan bekijken.

Waardering; verhoogd naar 2.0* dankzij die paar leuke scènes.

Ik heb het debat gemist, maar als dit de strekking van dat debat was, heb ik weinig gemist. Naar mijn mening is The Square juist allesbehalve politiek correct. De aapmens scene staat m.i symbool voor de invasie van agressieve volkeren die gruwelijk huishouden en we grijpen niet of te laat in.
En wat te denken van de vrouw die samenwoont met een chimpansee. Politiek correct? Nou nee.

Hier verschillen we even van mening Redlop. Die politieke correctheid haalde ik uit de brief die Martyn schreef aan het jongetje waarin hij zijn excuses aanbood maar in mijn ogen te ver doorschoot in het zich schuldig voelen. De debaters hebben daar verder met geen woord over gerept. Voor de debaters was de sleutelscène de aapmens scène die voor hun totaal een andere betekenis had dan wat jij opsomt. Had volgens hun en ook volgens mij niets te maken met agressieve volkeren die gruwelijk huishouden zonder dat wij in durven grijpen. Mijn mening daarover vind je o.a. terug in mijn bericht van 13 dec.

Het gebeuren met die brief laat m.i juist zien dat we worden gegijzeld door politieke correctheid. De directeur is het slachtoffer van een misdrijf maar wordt tot in de treuren achtervolgd omdat hij zich kennelijk aan generalisering te buiten is gegaan. Dat joch had ook kunnen zeggen: ok ik was het niet, succes met je speurtocht naar de dader. In plaats daarvan wordt hij en zijn gezin opgejaagd.
Ik zie daar geen politieke correctheid in.

Volgens Pedro Almodóvar gaat de film over the dictatorship of being politically correct hetgeen door regisseur Ruben Östlund niet wordt ontkend.

klik.

Wat een geklets over 'gutmensch' of niet. Je lijkt er een oordeel aan te hangen over 'goed' of 'slecht'. De film laat zien dat we allemaal apen zijn.

Ben het helemaal eens hier over Macmanus

Als je de film zo slecht vind waarom blijf je er dan zo over in discussie? Blijkbaar heeft hij meer bij je geraakt dan 1.5 ster....

De term "laf kuddedier" is wat mij betreft een contradictio in terminis. Als je de mens dan toch als een kuddedier gaat omschrijven, dan zijn eigenschappen als lafheid natuurlijk totaal misplaatst. Zou je een kudde antilopes ook als laf omschrijven als ze wegrennen van een leeuw? Als we kuddedieren zijn, dan is dat een onveranderbaar feit en heeft het geen zin om daar cynisch over te zijn.



Mee eens dat de film zeker niet politiek correct is. Jouw interpretatie van de aapmens scene vind ik toch wel vergezocht. Deze film heeft de kwaliteit om, juist door de ongrijpbaarheid van het personage Christian, en door de bijna sketch-achtige scenes met verschillende invalshoeken, de kijker een spiegel voor te houden. Volgens mij zie je vooral wat je wilt zien in de aapmens scene.

Of omdat ik mijn ogen niet sluit voor wat er gaande is in landen als Zweden. Lees dit eens.

Vraag het mij wel af hoor redlop, Ruben Östlund vpro heeft hij het ook over die scène, maar hoor wat jij zegt niet echt terug.

Keutul dat is het domste argument wat ik in tijden heb gelezen. Men heeft commentaar op mijn mening mag ik mijn mening dan verdedigen?

Maar de mens heeft itt een antilope natuurlijk de kracht tot discussiëren/nadenken. Waardoor je best de mens als laf kan omschrijven. Daarbij nogmaals beeldtaal, hij laat alle hoofden omlaag hangen. Dat is een duidelijk beeld. Daarmee wil Ostlund wel degelijk een bepaalde lafheid tonen. Als iedereen zou wegrennen, of gewoon stil zou zitten, dan zou je kunnen zeggen angst. Maar hij laat de hoofden allen op gelijke wijzen hangen. Weer beeldtaal waar hij wel degelijk kritiek geeft.

lol, lekker objectief ook Gatestone. Waarom pak je niet meteen die gestoorde Petersweden erbij.

Objectief betekent voor mij niet eerst naar de bron kijken voordat je oordeelt over de inhoud.