Saul Fia (2015)

Poeh, dit kwam even hard aan. Ik heb er vannacht zelfs over gedroomd. Een beter bewijs dat deze film een verpletterende indruk op mij gemaakt heeft is er niet. Tjonge tjonge, het leek wel of je een kijkje nam in een abattoir. Lijken van mensen die zojuist vergast waren die werden weggesleept net alsof ze dode varkens wegsleepten. En dat allemaal in kleur, niet in zwart/wit zoals bij Schindler's List dat toch wel bleekjes afsteekt tegen deze gruwelijke film die denk ik toch wel een juister beeld geeft van het "leven" in een vernietigingskamp. Veel executies, veel geschreeuw, veel gecommandeer etc. Tja, wat valt er eigenlijk nog meer over te zeggen. Dat het niet bij die Duitse vernietigingskampen is gebleven. Hetzelfde zou zich nu af kunnen spelen in Syrië en Irak. Daar is het niet de SS die zich schuldig maakt aan misdaden tegen de mensheid, maar de IS. Frappant dat de namen van beide organisaties uit twee letters bestaan, waarvan de laatste letter nog hetzelfde is ook.

Son of Saul is zonder meer de beste film die ik dit jaar gezien heb, maar of ik deze film nog een keer ga herzien....ik denk het niet.

5,0*

Het Syrisch regime (onder meer) heeft meer misdaden begaan dan IS...

McSavah

Dat kan wel zo zijn maar de SS en IS handelden of handelen vanuit een ideologie. Beiden vinden het geloof waar zij voor staan superieur en alles wat daarvan afwijkt minderwaardig. Bij de SS lag de nadruk op de zuiverheid van het ras, bij de IS op de zuiverheid van het islamitische geloof. In dat opzicht hebben ze dus veel met elkaar gemeen.

Assad handelt niet vanuit een ideologie. Hij wil alleen maar aan de macht blijven. En daarvoor zijn bij hem alle middelen toegestaan. Hij is eigenlijk niet meer dan een klassiek dictator zoals er in de geschiedenis al zoveel van zijn geweest.

Dat lijkt me wat makkelijk gesteld wibro. Je kan zowel stellen dat de Baath partij net als nazi-Duitsland en IS handelt vanuit een ideologie (Baathisme) en daarbij al jarenlang tegengeluiden (gewelddadig) de kop indrukt, als dat de nazi's en IS in feite net als de Baath partij ook uit zijn/waren op macht. De Baath partij is de Syrische bevolking toentertijd trouwens ook door de strot geduwd. Ik denk dat de nazi-concentratiekampen beter met het institutionele geweld van het Syrisch regime zijn te vergelijken dan met het shockgeweld van IS.

Als je iets over de Tweede Wereldoorlog wilt zeggen, dan ontkom je denk ik niet aan een verwijzing naar Hannah Arendts uitspraak van 'de banaliteit van het kwaad' n.a.v. Eichmanns proces. Nog nooit heb ik een zo sterke associatie (laat ik van begrip niet spreken) bij haar uitspraak gehad dan na het zien van deze film.

Deze film laat als geen andere oorlogsfilm zien hoe oorlog vooral (heel banaal) een kwestie van overleven is. Wat dat betreft is oorlog deels a-moreel: je doodt mensen direct of indirect om zelf te overleven. Hoe valt er ooit uit te maken wie er verdient te leven? Ik vraag me af of dat a-morele handelen (of soms het nalaten te handelen - wat ook een keuze is, strikt genomen) erger is dan vanuit moreel standpunt, dus vanuit een ideologie zoals hierboven is genoemd, mensen te doden. De film laat deze overlevingsdrang zien door rigoureus en consequent subjectief de ervaring van de hoofdpersoon Saul weer te geven. Vaak is de omgeving buiten beeld, of onscherp in beeld en vooral suggestief gerepresenteerd door geluid. Zodanig dat we in een soort roes, een tunnelvisie terechtkomen en zo tot in het extreme ons moeten identificeren met Saul.

Maar de film toont daarentegen ook een soort hoop (of iets dat daar vaag op lijkt dan toch) of utopisch verlangen. Het is daarbij irrelevant of de jongen die Saul wil begraven nou zijn daadwerkelijke, biologische zoon is. De utopie is niet gedefinieerd door zijn inhoud, maar door het verlangen naar een betere wereld op zich. Het vinden van een Rabbi die de kaddisj kan uitspreken zodat het kind (natuurlijk een symbool van reinheid, puurheid) begraven kan worden, dat is het enige juiste of waardige dat Saul nog kan bereiken in zijn leven, gezien zijn omstandigheden. Maar, in dit verlangen gaat Saul letterlijk over lijken. Je kunt je dus afvragen hoeveel beter hij in zijn idealistische verlangen nou eigenlijk is dan zijn beulen.

Edit: met die laatste suggestieve zin bedoel ik dus uitdrukkelijk niet dat de joden geen slachtoffers waren van de holocaust. Ter verduidelijking: het verschil tussen Saul en zijn beulen is dat hij in een concentratiekamp is gestopt (met maar een onomkeerbaar einddoel), compleet buiten zijn schuld en verantwoordelijkheid om. Ik heb maar willen aangeven dat de film tot interessante vragen leidt over menselijk handelen die fundamenteel en relevant zijn voor wie dan ook in welke context dan ook.

Indrukwekkende film. Zonder meer.

indrukwekkende film die waarschijnlijk heel dicht bij hoe het is geweest komt

knap geacteerd en geregisseerd!

vorig jaar zelf in Auschwitz geweest en dat geeft de film toch wel extra lading

monumentale film wat mij betreft

Tegenvaller van formaat.

Waarom hier en masse de loftrompet over wordt gestoken is me eigenlijk best een raadsel. Ik kan er mijn vinger niet helemaal op leggen, maar ergens knelde het schoentje voor mij ontzettend bij Saul Fia. Met mijn gemoedstoestand had het weinig van doen; ik keek immers al een poosje uit om deze eindelijk eens in de bios mee te pikken.

Wellicht raar om dit predicaat op uitgerekend deze film te plakken, maar ik vond het nogal een vis noch vlees film. Het houdt ergens het midden tussen observerend en (wat té) narratief, waarbij beide niet écht sterk uitgewerkt werden. De stijl van de film komt niet zo goed tot zijn recht omdat er en passant ook nog een vrij suf verhaaltje doorheen verweven moest worden. 'Halfbakken' was het woord dat me doorlopend te binnen schoot. Alsof de regisseur een compromisloze, harde film wilde maken, maar toch concessies deed omdat het anders misschien té ontoegankelijk werd. Ook het gebrek aan soundtrack speelde de film wat mij betreft parten.

Echt heel heftig vond ik het dan ook niet. De gebeurtenissen an sich zijn uiteraard deplorabel, maar de manier waarop deze hier vastgelegd werden wist niet veel emotie bij me te ontlokken (enkele uitzonderingen daargelaten). Ik kan me sowieso niet van de indruk ontdoen dat films als deze bij voorbaat al bewierookt worden louter omwille van het zware onderwerp dat gebezigd wordt. Zo van: 'omdat het over de holocaust gaat moét de film per definitie al goed gevonden worden!'. Beetje navenant de overvloed aan sociaal-geëngageerde slavernij films.

Zoals gezegd zitten er dan wel enkele sterke sequenties, voornamelijk het eerste halfuur is best sterk. Verder ook lovenswaardig dat de film niet teveel dweept met zijn historische context. Gelukkig is het geen zoutloos geschiedenislesje á la 12 Years a Slave geworden. Maar verder kan ik die (imo) half-om-half aanpak hier niet zo appreciëren. Kleine 2,5*.

Sterke film. Camerawerk kan wat irritant zijn, maar is wel origineel, sterk en heeft metaforisch een betekenis (veel van je zicht wordt belemmerd en dat heeft volgens mijn interpretatie de betekenis dat veel wat er gebeurt ook niet 'mag' gezien worden, vanwege de gruwelijkheden). Het is sterk gedaan. Qua inhoud boeiend, maar wel niet over de hele film. Men probeert wel iets te vaak te choqueren, maar het is dan ook de holocaust. Ik weet wel niet wat ik met het einde moet.

Ben echt onder de indruk. En ben het eens met Verhoeven. Moet de film en vooral het einde wat laten bezinken, om een echt definitief oordeel te vellen over deze film. Ben wel heel tevreden met wat we dit jaar al hebben gezien, want ik weet niet of ik dit de beste film van dit jaar vind. Vind het wel een film die in mijn top 20 moet komen. Son of Saul wordt een gamebreaker qua cinéma. En vooral: Schindler's List is compleet BELACHELIJK gemaakt.

Vanmiddag in de bios gezien. Had veel meer van deze film verwacht, op basis van de lovende kritieken.

Vond de film saai, traag en zeker niet zo schokkend als anderen beweren. Had moeite om wakker te blijven.

Gemiste kans.

Misschien dat ik ook wel lekker ben gemaakt met 'dit is de Holocaust-film die nog gemaakt moest worden' en meer van dat soort praat. Uiteindelijk viel dat allemaal nogal tegen. Dat komt deels door de beeldvoering op een klein formaat en constant 50% van het beeld bedekt door de hoofdpersoon. Je ziet op de achtergrond wel het een en ander, maar nooit echt de gruwel. En eerlijk is eerlijk, met die propagandafilmpjes van die gekkies van IS ben je wel meer gewend op den duur. Eigenlijk is de eerste scènes direct de beste en nergens weet de film dat niveau te halen of erger nog, er iets aan toe te voegen. Ja, dat constante geluid van brandende ovens op de achtergrond, dat is vrij sterk, maar verder is de film audiovisueel pover, want de beelden zijn nergens echt memorabel.

En verder had de film de inhoud tegen. Had je als filmmaker nu echt gericht op het kampleven, het beulsharde werken, de moordmachine die Auschwitz is. Steeds als men dat toont, dan heeft de film een zekere klasse. Maar neen, er moet een (onwaarschijnlijk) verhaal verteld worden van iemand die ineens een jongen wil begraven. Eigenlijk is dat nog de grootste tegenvaller. 2,5*.

Hier heb je toch iets gemist vrees ik...... zie eRCee (vorige pagina)

Ongetwijfeld. Maar de inhoud (zeker de diepere lagen) is voor mij niet zo spannend meer als dat de beleving in de weg zit. Bij deze film was dat absoluut het geval. Ik kijk film vooral op zijn meest basale niveau, en als dat bevalt dan zijn die andere lagen pas interessant.

Ik had dat trouwens ook met de recensies van Grunberg, gebundeld in Buster Keaton Lacht Nooit, maar ook wel bij andere recensenten. Die kijken heel erg naar de inhoud, en als dat diepgravend is, dan lijkt men dat automatisch een goede film te vinden. Terwijl juist beleving voor mij heel belangrijk is,

Ik snap wat je bedoelt

De beleving mocht er voor mij dan wel niet direct in grote mate geweest zijn toen ik naar de film keek, maar toen ik dit artikel Aktion Höss las, kwam die beleving er voor mij alsnog in grote mate en wel als een mokerslag. Het gaat in Saul Fia wel even om de massamoord in 1944 door de Nazi's op 437.402 Hongaarse joden en dat in amper twee maanden tijd, terwijl de oorlog voor Duitsland toen al zo goed als verloren was.

Als je er over nadenkt weet je dat dit op deze manier gebeurde, maar je wilt er niet over nadenken, althans ik heb het nooit gedaan.

Maar mooi in beeld gebracht, al werd ik wat misselijk door het camera gebruik in combinatie met de beelden.

Mensen vinden het jammer dat het beeld soms vaag blijft en de focus alleen op Saul ligt, nou prima hoor. Nadeeltje voor mij: het gaat allemaal zo makkelijk, moeilijk voor te stellen in realiteit.

Son of Saul heeft een plekje gekregen in de Top 10 met de beste films van 2015!

Onder de verwachtingen. Son of Saul is vooral wat te mager, en maakt zijn status van choquerende rauwe film maar weinig waar. De camera verschuilt zich vaak achter het hoofd van het hoofdpersonage, en het verhaal focust zich op de begrafenis van een kind. De gruwel bevindt zich daardoor zowel in het beeld als in het verhaal onscherp en suggestief op de achtergrond. Zo komt het ook niet echt over. Het verhaaltje waarop men wel focust mist dan weer suspense, door de soberheid waarvoor de regisseur gekozen heeft. Uiteindelijk schiet er niet veel over.

Deze film staat hoog op mijn lijstje om te zien in 2016 !

Heel veel bioscopen draaien deze film niet. Is het soms niet gezellig genoeg? Vreemd hoor...

Ik heb em zojuist in Pathé(!) gezien, en nog in een enorme zaal ook. Een benauwende, indrukwekkende kijkervaring. Ik laat het allemaal nog even over me heen komen. Niet het type film dat je zo even neutraal beoordeelt wat mij betreft.

De ultieme holocaust film werd hij genoemd. Dus ik was benieuwd of hij de verwachtingen kon inlassen. Voor mij was Schindlers' List tot op heden de film die elke middelbare school aan zijn leerlingen moet tonen om deze periode nooit te vergeten. En.... dat blijft hij ook na het zien van Son of Saul. Het eerste halfuur is zeer indrukwekkend. Al is dat in deze context misschien niet het juiste woord. We volgen een man die als lijkenruimer overleeft in een concentratiekamp. Hoewel de gruwel nergens expliciet wordt getoond, geven de eerste scènes beangstigend goed weer welke horror zich moet hebben afgespeeld. Maar vanaf het moment dat Saul zijn overleden zoon (???als het al zijn zoon is) opmerkt en op zoek gaat naar een manier om op gepaste manier afscheid te nemen, begon het voor mij bergaf te gaan. Het klinkt raar maar ik begon de voeling met het verhaal te verliezen. Het constante gebrul van allerhande oversten, het camera op de schouder effect en het feit dat je bijna uitsluitend tegen 1 en dezelfde persoon op zit te kijken, werkte bij mij eerder vervelend dan schokkend. Nee, het 'wat was me dat gevoel' bij het verlaten van de zaal na Spielbergs meesterwerk blijft onovertroffen.

Beklemmende, haast claustrofobische kijkervaring. In Son of Saul 'lopen we een dagje mee' met Saul, een sonderkommando in het vernietigingskamp in Auschwitz-Birkenau. In niets lijkt deze film op de grootsere producties rond deze thematiek (denk hierbij aan Schindlers List, the Pianist e.a.). Het blikveld van Son of Saul is zeer beperkt, aangezien we alleen zien wat de hoofdpersoon ziet. In deze film lijkt dat toch wel de uitgelezen wijze om de horror van het kamp in beeld te brengen. In een onscherpe wijze zien we hoe de lichamen, de 'stukken', door de gangen gesleept worden. We zien de (wan)hoop, de wreedheid en de strijd van een man die enkel door het stellen van een helder doel op de been blijft. Aan het einde komt alles mooi samen, als een jong jongetje symbool staat voor het leven (een jongetje gelijkend op Sauls 'zoon'), waar anderen, waaronder Saul zelf, op de achtergrond het leven laten. Het einde vond ik zodoende eigenlijk het mooiste/meest indrukwekkende stuk van de film, samen met de openingsscène (de kledingstukken die direct van de haakjes getrokken worden..

Verder is Son of Saul namelijk zonder meer een goede film, maar beantwoordt ze nooit de torenhoge verwachtingen die ik had/die me door diverse media waren aangepraat. Dit komt denk ik enerzijds doordat er in het middenstuk naar mijn idee iets te weinig gebeurt wat echt wist te raken; anderzijds doordat de hoofdpersoon me nergens echt wist te raken. De man acteerde uitstekend maar ik kon me niet echt identificeren met zijn queeste, en vond het erg lastig me in zijn verhaal in te leven. Hierover oordelen gaat me veel te ver boven mijn pet, maar het maakte wel dat de kracht van de film hem voor mij toch primair zat in enkele scenes en in de kijkervaring als geheel, maar niet in de film en het verhaal als geheel.
Kleine 4*

Dit oorlogsdrama slaagt in z'n opzet: een lid van een Sonderkommando in Auschwitz heeft zich emotioneel volledig afgesloten van alle gruwelen die om hem heen spelen, maar probeert het lichaam van zijn zoon een waardige begrafenis te bezorgen. Als kijker zie je nauwelijks iets van de gruwelen, sommige kleine details die je in de achtergrond ziet [de voet van een lijk, een lichaam dat door het beeld wordt geslingerd] zorgen voor een schok en de geluidstrack [we horen de mensen in de gaskamers sterven] is effectief. Desondanks, en wellicht zelfs wel juist daarom, is het moeilijk om je te identificeren met hoofdpersoon, die geen enkele emotie vertoond en constant in medium close-up te zien is. Het is ook niet duidelijk wat zijn motief is om zo obsessief op zoek te gaan naar een rabbi die zijn 'zoon' een waardige begrafenis kan geven.

Alleen in de laatste scène zien we emotie in zijn gezicht, maar ook daar kon ik geen begrip voor tonen. Een fascinerende film, maar lang niet zo goed als de hype suggereert. Ik raad The Grey Zone aan...

Saul Fia

Dé Holocaustfilm - althans, daar werd je mee warm gemaakt. Nu blijft deze zwarte pagina uit de geschiedenis immer een precair onderwerp om over te vertellen, schrijven of afbeelden. Met de gedachte in mijn achterhoofd dat bij de première mensen de zaal uit waren gelopen omdat de film te schokkend was, had ik mij grondig voorbereid. Al met al viel dat wel mee. Al is Saul Fia gewoon een goede Holocaustfilm geworden.

Het verhaal zweeft tussen de persoonlijke dramatiek van Saul en de algemenere destructieve praktijken die er in het kamp des doods plaatsvonden. Daarmee is eigenlijk ook meteen het zwakke en sterke punt van het verhaal belicht. Het verhaal rondom de persoon Saul is niet bijster interessant en heeft de sterke nijging ongeloofwaardig te zijn. De algemenere zaken in het kamp zijn echter bijzonder fascinerend om te volgen, net als de daarop volgende uitbraak. Schokkend was het echter niet. Het verhaal van de mechanische moordmachine van de Nazi's wordt in mijn optiek conform het algemene beeld dat er van het kamp bestaat verteld. Je weet dus was je te zien kan krijgen.

Géza Röhrig speelt een prima rol. Zijn weinige schermtijd (daar kom ik zo nog op terug) en zijn tekort aan tekst leggen de focus vooral op de visuele aspecten die de film te bieden heeft. Ondanks dit gebrek, als je het al zo wilt noemen, weet Röhrig toch een mens binnen het sonderncommando te creëren, dat dieper gaat dan een speelbal van de Duitsers te zijn en geen nummer meer is.

Visueel gezien zweef ik tussen haat en liefde. Het camerawerk zit tussen first-person en found footage in en dat geeft, met name in het begin, een bijzonder onplezierige manier van kijken. Geen beeld wordt gecompleteerd getoond, het camerawerk is haastig en met vlagen zelfs onduidelijk. Ik neem aan dat Nemes de kijker een verhaal door de ogen van de hoofdpersoon wilde geven. Toch went het uiteindelijk. Daarbij komt dat door het camerawerk de beelden niet zo schokkend zijn als vooraf aangekondigd. Veel wordt half of impliciet in beeld gebracht. Van mij had het directer gemogen.

Saul Fia is zeker geen slechte Holocaustfilm geworden, maar ook zeker geen super goede. Aardig om een keer gezien te hebben.

3*

Sony Pictures Home Entertainment has detailed its upcoming Blu-ray release of director László Nemes' film Son of Saul

Ik heb enorm naar deze film uitgekeken en had een half jaartje terug achteraf spijt dat ik niet naar de bioscoop ben geweest om dé Holocaust film te kijken die dit zou moeten wezen. WO II en zeker ook de Holocaust blijven fascinerende onderwerpen. Het wachten op de winkelrelease duurde lang, maar helaas is het wachten niet beloond met een tijdloze klassieker.

De symboliek van de film is me zeker duidelijk, als we Sonderkommando Saul volgen tijdens zijn werkzaamheden in het kamp. Het is zowel een verhaal van het leed van 1 man, als van het leed van de miljoenen slachtoffers in totaliteit. Maar doordat de focus hier zo extreem op Saul ligt, vooral ook doordat de camera bijna de hele film aan hem vast lijkt geplakt, is de emotionele impact van de film op mij een stuk minder. We zien op de achtergrond een hoop gruwelen gebeuren en het geluid van de stervende mensen gaat door merg en been, maar echt pakkend wist de film daarmee niet te worden. Waar ik me na tig Holocaust films nog steeds blijf verwonderen is de systematiek in de kampen, zo goed voorbereid en gestructureerd, zoals de de tig mensen vermoorden en weer afvoeren. Maar ik kon, ondanks alle vreselijke dingen die Saul mee maakt, mezelf niet echt inleven in zijn persoonlijke verhaal. Te oppervlakkige personages, teveel toevalligheden in het plot en het gevoel dat ik gechoqueerd moest zijn bleef uit.

Ondanks dat Son of Saul echt wel een goede film is, voelt het toch als een flinke teleurstelling. Misschien dat ik de film in de toekomst beter ga beoordelen, maar voorlopig blijf ik dat gevoel houden dat er meer uit de film te halen was.

3*

Ik heb deze film zonet gezien en vond het meest confronterende stuk helemaal voorin. Het kloppen op die stalen deur van de eerste lichting tijdens het vergassen. Desondanks er vrij suggestief gewerkt wordt met wazige beelden was de ondertoon vrij duidelijk.

Wat mij wel stoorde was de kennelijke "vrijheid" die mensen van het sondercommando hadden om zomaar altijd en overal rond te gaan op elk tijdstip. Ik kan mij moeilijk inbeelden dat dit de realiteit was geweest.

Of meegaan in een doodscolonne richting sterfputten en er zo maar terug uitkomen vond ik vrij kort door de bocht. Of een lijk zomaar verbergen in de slaapbarakken of buitenslepen temidden van een opstand rond de crematoria..? Moeilijk te geloven en eerlijk gezegd... iets te ver gezocht.

De start was "to the point", maar het verhaal rond dit kind was eigenlijk overbodig.

Ik had eerder gewoon de realiteit getoond.

De "struggle for life" van een lid van sondercommando van begin tot hun einde zou op zich meer dan genoeg stof zijn om soortgelijke rauwe, maar vrij realistische film rond te maken.

Alhoewel het niet simpel moet zijn om rond dit aartsmoeilijke thema realistische films te maken.