Meningen

De nieuwe kleren van de Keizer

2001, is een tergend traag Quasi-intelectueel schouwspel, dat door het ontbreken van enig plot nooit een echte film wordt, en zich verlaagt tot enkel vernuftige vindingen en vormgeving.

Ik dacht na het bekijken van deze film dat ik iets had gemist, maar niets is minder waar. Kubrick laat in 2001 zijn eigen visie los over hoe het medium film ook zou kunnen zijn maar faalt daar jammerlijk in. Door de afwezigheid van een verhaal blijft de kijker aan de oppervlakte; ben je meer bezig met wat je ziet en hoe het is gemaakt, en grijpt het je nooit aan.

Positieve punten zijn er ook, zo is er de prachtige vormgeving en cinematografie, is er goed nagedacht hoe de wereld er drie decennia later uit zou kunnen zien, en is er HAL.

Verhaal, acteurs, dialogen? Nee, dit heet een documentaire, Ве́ртов laat ons in een krankzinnig snel tempo kennis maken met zijn harmonieuze samenleving: de ontwakende, werkende en recreërende mens. Ве́ртов heeft lak aan bestaande conventies, en wil de film los brengen van de regels ooit ontstaan uit de literatuur en theater. Hij wil de cinema nog waarheidsgetrouwer maken, en brengt zelfs de cameraman voortdurend in beeld. Wellicht om het publiek te tonen dat ook dit maar één perspectief op de werkelijkheid is.

Ondertussen wordt er hevig geëxperimenteerd: stop-motion, het versnellen, vertragen, dubbele exposures, splitscreens, ga zo maar door. De continue stroom van beelden is schier onmogelijk bij te houden. Nog los van de cultuur- en tijdkloof die overbrugd moet worden. De beeldenstroom verveelt geen seconde, maar dat komt voornamelijk door de geniale soundtrack van Cinematic Orchestra die onder mijn versie is gevoegd. Dat was dan ook gelijk de aanleiding om deze film op te zetten. Een op vele vlakken cruciale film, maar ik houd het voorlopig bij een

3,5*

Surrealistisch is één ding, maar de figuren vallen niet goed op hun plaats in de verder prachtige landschappen; de binding tussen personage en locatie is totaal afwezig, totale afstandelijkheid straalt het uit.

Verhaal is verder ook niet bijster aangrijpend; je voelt de pijn en het verdriet van die Roy totaal niet (toegegeven, de acteerprestaties van Lee Pace valt ook wel wat te verwijten, die echt onderdoet voor de rest)

Ik dacht dat ik nog een onderliggende laag had gemist bij deze film, maar nee, dat was niet zo, vandaar een lichte onvoldoende.

Soms heb je een ander perspectief nodig, en moet je iets vertragen, versnellen, van dichtbij, veraf, boven of onder bekijken om iets beter te begrijpen. Koyaanisqatsi doet dit allemaal, en biedt zo een cinematografische atlas van de mens, zijn nietigheid, destructiviteit en patronen. Hoe meer de mens zijn wereld naar zijn hand zet, hoe meer hij gevangen raakt in zijn eigen gesponnen web. De mens wordt een automaat in zijn eigen creatie, en vernietigd als een sprinkhanenplaag zijn eigen bestaansrecht . Koyaanisqatsi is tegelijkertijd een tijdsbeeld en een karakterschets van de mens.

De onderliggende boodschap lijkt somber, maar de prachtige, en destijds vooruitstrevende beelden en muzikale ondersteuning maken het een weergaloos geheel. Toch valt er wel wat aan te merken; vanaf het moment dat de boodschap ontrafeld is, is er weinig dat nog weet te verrassen. Een klein uur was wellicht dan ook afdoende geweest.

De films van von Trier wisselen bij mij sterk qua waardering. Antichrist was niet aan te zien, Melancholia was prachtig, en het slotdeel van de depressie triologie zit daar voorlopig tussenin. Tot dusver alleen deel één gezien, wat kan rekenen op een krappe 3,0* van mijn kant.

Von Trier heeft een lange weg afgelegd sinds het maken van zijn 'Dogma 95'-film Idioterne, en lijkt hier te openen met een CGI-shot, ondersteund door Rammstein. Al snel probeert Nymphomaniac in de persoon van Joe vooral te willen choqueren om te choqueren, waardoor dit effectbejag bij mij stukloopt. Het personage Joe mist (figuurlijk) diepgang, er wordt geen enkele moeite gedaan iets van medeleven voor de vrouw op te bouwen. Vanaf begin af aan is het één grote neukpartij, en de scenes met haar vader lijken vooralsnog geen verband met het verdere verhaal te hebben. De zijdelingse beschouwingen van Seligman, het luisterend oor van Joe bij haar vertelling, komen daarnaast nogal gekunsteld over.

Valt er dan nog iets positiefs te zeggen? De hoofdstukken zijn afzonderlijk goed vermakelijk, en Stacy Martin acteert verrassend goed.

Visueel heel sterk, prachtige setting en uitmuntend camerawerk. Daar houdt het helaas dan ook snel bij op. Het verhaal is flinterdun, acteerwerk komt niet uit de verf. De manier waarop het verhaal wordt verteld is vrij onconventioneel traag met veel krachtige maar haast statische beelden. Mooi, maar het past niet altijd en mist dynamiek.

Toch nog voorlopig een 3,0* omdat het eigenlijk een vrij aangename bewegende fotoserie is.

Overigens vorige week nog Il Y A Longtemps Que Je T'Aime met ook Kristin Scott Thomas gezien. Ze was voor mij compleet onherkenbaar!

Goed verzorgde film, acteerwerk en dialogen zijn wat matig, maar waar het mis gaat is het verhaal met de bos achtervolging en het einde als dieptepunt (Het eindschot zonder gevolgen+ Het zogenaamde happy end wat tenenkrommend is).

Erg goed hoe dit uit het perspectief van Michiel wordt verfilmd, maar op geen enkel punt in de film spreken de personages me echt aan; de film kent dan voor mij ook geen spannende momenten.

Het verhaalt begint met een leuk gegeven, een man die terugvalt naar zijn jeugd in het Frankrijk van de jaren 60. In hoeverre is hij in staat om het verleden te veranderen, of is dit slechts een droom waar hij geen vat op heeft. Erg mooie en sfeervolle cinematografie, en personages worden ook door de juiste acteurs vertolkt. Helaas verliest de film wat aan vaart in het middendeel, en mist het wat kansen op wat meer diepgang. Daarentegen trapt Garbarski niet in de valkuil van de flauwe grappen waar dit genre zich vaak schuldig aanmaakt. Voor wie het begin niet heeft gemist sluit de film bevredigend af.

Een 3,5* en een herkijking waard