Voor de meeste series en films wordt er maanden aan het script gewerkt. Elk woordje dat er wordt gesproken door de acteurs is precies zo bedacht door de scenarist. Sommige filmmakers hebben echter een voorkeur voor een andere manier van werken. Improvisatie kan er voor zorgen dat een film spontaner en 'echter' overkomt, en bovendien geeft het de acteur meer ruimte voor creativiteit en eigen interpretatie binnen een rol. 

Veel acteurs gebruiken af en toe improvisatie in hun rollen. Vaak doen ze dat om er voor te zorgen dat hun acteerwerk natuurlijker lijkt, maar ook zodat de reactie van de tegenspelers oprechter overkomt. Ralph Fiennes, de acteur die Voldemort speelt in Harry Potter, improviseerde zijn laatste dramatische speech in Harry Potter and the Deathly Hallows pt. 2 voor elke take net even op een andere manier. Hierdoor zou de reactie van de rest van de cast elke keer anders zijn. Dat is overigens niet de enige scène in de Harry Potter-serie waarin geïmproviseerd werd. Mark Williams, die in de serie Arthur Weasley speelt, paste in Harry Potter and the Chamber of Secrets al met de zin "What exactly is the function of a rubber duck?" dezelfde tactiek toe. Elke take, en er werden er 14 gemaakt, veranderde hij het voorwerp waar hij over sprak. 

Robin Williams

Een acteur die graag improvisatie gebruikte in zijn rollen was Robin Williams. Deze komiek en acteur, die regelmatig werd geprezen voor zijn gevoel voor humor en gevatheid, gaf zijn rollen net dat beetje extra charme met zijn improvisaties. Wanneer Williams gecast werd voor een rol, wist je eigenlijk als filmmaker al dat je wat van zijn improvisatiewerk zou moeten slikken: hij kon het simpelweg niet laten. Zo was de scène in Mrs. Doubtfire, waarin Williams het titulaire karakter speelde, waar ze haar tanden verliest in een glas wijn, volledig geïmproviseerd.

Ook in serieuzere rollen, zoals in de dramafilm Good Will Hunting, wist hij door improvisatie een hilarisch moment te creëren wanneer hij in zijn rol van dr. Maguire een verhaal vertelt over de scheten van zijn vrouw. Met deze volledig geïmproviseerde scène weet hij de toon te zetten voor de rest van de film. In de film Good Morning, Vietnam kreeg Williams de mogelijkheid veel vrijheid te nemen, en veel van de uitzendingen die hij doet in zijn rol als radio-dj zijn grotendeels geïmproviseerd. Die improvisaties leverden hem veel op. Voor deze rol werd hij genomineerd voor een Oscar en won hij een Golden Globe Award. 

Inland Empire

Als je het over improvisatie in film hebt, gaat het vaak slechts om kleine momenten of enkele zinnen die worden geïmproviseerd, maar er zijn ook zeker filmmakers die het gebruiken van improvisatie een stukje verder trekken. Zo maakte regisseur David Lynch de film Inland Empire. Deze eigenzinnige film die moeilijk binnen een genre valt te vatten, werd grotendeels scène voor scène geschreven vlak voordat deze werden opgenomen. Zelfs de hoofdrolspelers in de film, waaronder Laura Dern, Jeremy Irons en Justin Theroux, wisten een groot deel van de tijd niet precies waar Lynch mee bezig was of waar het verhaal over ging. De 300 uur aan geïmproviseerd beeldmateriaal, dat allemaal werd opgenomen met een handheld camera, werd teruggebracht naar ongeveer drie uur. In die drie uur vertellen de verschillende verhaal- en tijdlijnen door elkaar heen een redelijk verwarrend maar aangrijpend verhaal.

Hoewel Lynch er zelf wel een handje van heeft om te improviseren, is hij er zelf niet erg van gediend wanneer acteurs zijn scripts wat losjes nemen. Kyle MacLachlan, die de hoofdrol speelde in Lynch' televisieserie Twin Peaks, vertelde in een interview dat de regisseur het absoluut niet tolereerde wanneer iemand probeerde een deel van een scène te improviseren. 

Dansen

Natuurlijk hoeft improvisatie niet alleen te gaan over woorden of zinnen. Een iconische scène in Pulp Fiction, die waarin John Travolta's Vincent Vega en Uma Thurmans Mia Wallace de twist dansen, is gedeeltelijk geïmproviseerd. John Travolta werd tijdens de opnames wel erg enthousiast, en deed een hele dans met moves die niet in het script stonden. Een iconische scène was geboren.

Ook in de romantische comedy Crazy, Stupid, Love zit een danscène die werd geïmproviseerd. In deze scène zijn Jacob, gespeeld door Ryan Gosling, en Hannah, gespeeld door Emma Stone, te zien in een romantisch moment in Jacobs appartement. Jacob vertelt aan Hannah dat hij, wanneer hij een meisje meeneemt naar huis, altijd de klassieke Dirty Dancing dansmove doet waarbij hij de vrouw boven zijn hoofd optilt. Dat wil Hannah wel proberen, en dit werd één van de bekendste scènes in de film. Dat deze scène er zou komen, werd echter pas vlak voor het filmen bedacht toen Ryan Gosling vertelde dat hij deze dansmove uit Dirty Dancing regelmatig uitprobeerde met vrienden wanneer ze een drankje op hadden.

Per ongeluk

Natuurlijk gaat niet alle improvisatie helemaal expres. Soms gebeurt er tijdens het filmen van een scène iets onverwachts, en heb je als acteur twee keuzes: je acteert om deze gebeurtenis heen, of je begint helemaal opnieuw. Leonardo DiCaprio, een acteur die wel vaker improviseert voor zijn rollen, koos tijdens het filmen van Django Unchained voor de eerste optie. Tijdens een scène waarin zijn karakter Calvin Caddie een confrontatie heeft met Django (Jamie Foxx) sloeg DiCaprio hard zijn hand op een koffietafel. Iets harder dan zijn bedoeling was, want zijn hand raakte gewond. Hevig bloedend besloot de acteur alsnog zijn scène af te maken, en zelfs zijn verwonding in zijn voordeel te gebruiken. Zijn gewonde hand werd een soort attribuut, waar hij veel mee zwaaide en gebaarde. Op een gegeven moment smeert hij zelfs zijn bebloede hand uit over een tegenspelers gezicht. De verwonding gaf op deze manier de scène net dat beetje extra nadruk. 

Ook Viggo Mortensen gebruikte zijn verwonding die hij opliep tijdens het filmen van een scène in The Lord of the Rings: the Two Towers. In deze scène schopt zijn karakter Aragorn uit frustratie tegen een helm aan, en geeft dan een schreeuw van pijn. Het lijkt goed geacteerd, maar Mortensen was op dat moment niet aan het acteren. Hij brak namelijk twee van zijn tenen toen hij de trap gaf. Peter Jackson besloot dat er geen beter shot zou komen, en gebruikte deze in de uiteindelijke film. 

Improvisatie is een ontzettend handige manier voor filmmakers en acteurs om een eigen draai te geven aan een script, om een rol echt eigen te maken, maar ook om onverwachte gebeurtenissen zo onopvallend mogelijk voorbij te laten gaan. Een acteur die zo goed in een rol kan zitten dat hij of zij vrijheid kan nemen bij het spelen van die rol, is duidelijk getalenteerd. Daarom is het altijd leuk om er achter te komen dat één van je favoriete scènes in een film volledig of gedeeltelijk is geïmproviseerd.