Kis Uykusu (2014)

Mooi verwoord!

Bedankt!

Neem het die ‘gebruikers’ niet al te kwalijk. Ze hebben zich kennelijk laten foppen door Ceylan zelf, die in deze film expliciet refereert aan Tsjechov, Shakespeare en Dostojevski

Overigens is mij de tegenstelling tussen ‘het kaderen van deze vertelling binnen de wereldliteratuur of wereldcinema’ en ‘het zich zelfreflexief positioneren als onderdeel van rijke culturele tradities die eraan vooraf gingen’ niet geheel duidelijk.

Ik heb geen behoefte aan woordenstrijd, maar als je wilt, zou je dat ‘postmoderne meta-narratief’ met betrekking tot deze film misschien wat kunnen concretiseren.

Deze reactie had ik eerlijk gezegd zelf óók al verwacht. En je hebt gelijk natuurlijk.

Ik zal eens op een adequate respons gaan broeden als ik meer zin/tijd heb.

Ok.

Ik vroeg dit, omdat ik het vermoeden heb dat ik het met je eens kan zijn, maar je houdt het nogal algemeen.

Als ik maar niet de conclusie hoef te trekken dat Tsjechov, Shakespeare en Dostojevski postmodernisten avant la lettre zijn

Yuck, dat laatste zul je mij niet snel horen zeggen. Ik word al kriegelig als mensen Madame Bovary als postmodern proberen te framen.

Volgens mij valt deze laatste van Ceylan goed te plaatsen naast bijvoorbeeld 'Ik heet Karmozijn' van Orhan Pamuk. Een postmodern spel met vorm en inhoud om te reflecteren op de verschillende invloeden die het moderne Turkije gemaakt hebben tot wat het nu is. De impliciete en expliciete verwijzingen naar wereldliteratuur en wereldcinema zijn allemaal terug te koppelen naar de dominante positie van het Westen als centrum van cultuur. Voor mij is dat zogenaamde 'meta-narratief' (rot term!) hier hoe westerse invloeden tot diep in de genen zit van de culturele elite van het huidige Turkije. Tegelijkertijd ontstaat er een conflict met een nieuwe generatie laagopgeleiden en kansarmen die zich juist tegen dezelfde Westerse invloeden gaan verzetten. Vandaar ook dat ik het jammer vind dat veel medegebruikers nu juist een politiek gelaagde film terugbrengen tot alleen een slap aftreksel van 'de klassiekers'.

Hoop dat ik mij wat minder wollig heb uitgedrukt nu.

Die tegenstelling moderniteit – traditie is inderdaad wel duidelijk; verder zou ik zeggen dat met name Aydin zichzelf ziet als erudiete representant van die moderne cultuur, maar wordt neergezet als personage zoals die in het werk van Shakespeare, Tsjechov en Dostojevski ook voorkomen. Een (ex-) acteur dus die een geschiedenis van het theater wil schrijven, terwijl hij eigenlijk niet meer dan een personage is, dat in dat theater vaak op de korrel wordt genomen... en vanwege de setting wordt dit natuurlijk een Turks theater.

In die zin zie ik ook wel het door jou geconstateerde ‘spel met vorm en inhoud’. Of dat per se ‘postmodern’ is, weet ik niet.

Ontzettend scherpe analyse! Mooi.

Kennelijk ben ik ook de enige die het moet en zal framen binnen het postmodernisme. Ik kan alleen Turkse artikelen vinden die het postmoderne benoemen, maar ja...die kan ik niet lezen.

Voor aanvang was ik er niet helemaal gerust in..... te lang, te veel dialoog, moeilijk door te komen.

Uiteindelijk bleek het allemaal best mee te vallen, Ceylan last regelmatig een moment van rust in en dat helpt. Niet dat het een hapklare brok is, je moet er de tijd voor nemen.

Het is een berg die je op moet, het kost wat moeite maar eenmaal boven is het uitzicht adembenemend

Eerste Ceylan.

Zijn films staan te boek als trage, rustige films. Nu kan ik me daar achteraf ook wel een iets bij voorstellen, maar het is niet bepaald het "trage" waar je rustig bij kan wegdromen. Daarvoor zijn de dialogen véél te talrijk en blijft de film constant nieuwe praatsels over de kijker heen gooien. Wie hoopt 3 uur lang te mijmeren komt bedrogen uit. En wie, zoals ik, uiteindelijk niks met de film heeft doet er goed aan om hem in de zomer te zien, anders sukkel je zelf ook nog in een winterslaap.

Laat je niet vangen aan een aantal recensies hier, Kis Uykusu is niet bepaald een filmisch drieuurtje. Toegegeven, het oogt iets minder dan de doorsnee pure praatfilm, maar het camerawerk is oerklassiek, de editing vooral functioneel en wat er aan unieke landschappen voorbij komt wordt maar povertjes in beeld gebracht. Daar kon toch echt wel veel meer uitgehaald worden.

Kis Uykusu is vooral een film die steunt op dialogen. Dan hangt het er vooral vanaf in hoeverre ze boeien in hoever je als kijker wil meegaan. En daar wringt bij mij toch wel het schoentje. Ceylan's personages doen niet veel meer dan wat kibbelen, vooral om de tijd te doden. Als (relatieve) rijkelui hebben ze ook niet zo heel veel te doen blijkt. Kis Uykusu zit boordevol discussies die mensen voeren als ze zich enigszins vervelen. Het type discussie waar je je achteraf van vergewist dat de standpunten véél te extreem waren en er uiteindelijk niet zoveel zinnig gezegd is.

Omdat dan 3 uur lang naar te zitten kijken vind ik ietwat ... njah. Normaal voer je zulke discussies zelf om te tijd te doden, om dan uiteindelijk de tijd te doden met het kijken naar personages die een winter lang proberen te tijd te doden, gecondenseerd in 3 uur film, daar zie ik de lol niet zo van in. Allicht dat wanneer de onderwerpen daadwerkelijk boeien of de personages aanspreken dat het makkelijker wegkijkt, maar ik kon hier echt bitter weinig mee.

Dat Ceylan af en toe een lampje aansteekt is leuk, het zorgt voor een licht aangename oranje gloed de sommige binnenlocaties een beetje opluisteren. Al blijft het pover als het gaat om één van twee of drie statische shots die 10 minuten lang afgewisseld worden in een discussie tussen de personages in de film.

1.0*

Wel hulde trouwens voor de discussie rond het humorgehalte van Bergman vs Ceylan elders op deze paginas. Als derde optie zou ik graag die discussie zelf nomineren. Volgende keer misschien een gedachtenwisseling wie het meeste cyberpunk is: Scorsese of Spielberg.

Je kiest er wel meteen de fraaiste uit om te starten Onderhond

Ik durf er mijn hand niet voor in het vuur steken, maar wellicht dat Three Monkeys of Climates je beter bevalt.

Niet echt een bewuste keuze, de film werd laatst toegevoegd op Netflix en zo'n kans laat ik dan niet schieten

De discussie gaat over de vraag of deze film van Ceylan op het werk van Bergman lijkt, en jouw score is wat mij betreft een extra argument ter bevestiging van die gelijkenis.

Als je die berichten wat beter gelezen had zou je overigens ook hebben geweten dat deze film niet de dromerige en filmische prent is die jij blijkbaar verwachtte (Once upon a time in Anatolia komt wat dichter bij dat beeld in de buurt).

Ik lees nooit berichten vooraf bij een film, dus dat helpt me niet echt vooruit

Natuurlijk wordt er ‘niet zoveel zinnigs gezegd’. Het gaat ook niet simpelweg over de al dan niet interessante inhoud van de discussies, maar om de context van de verhoudingen tussen de karakters en de sociale situatie waarin dingen gezegd worden.

Daaruit blijkt dat de personages, niettegenstaande hun semi-intellectuele, morele en idealistische pretenties, voornamelijk met zichzelf bezig zijn, ten koste van anderen. En dat levert niet per se een komische film op (het heeft ook iets tragisch), maar het maakt in mijn ogen met name Aydin wel tot een komisch personage.

Maar goed, humor is een persoonlijk ding. Zoals jij het komisch vindt dat mensen hier de lol van kunnen inzien, zo zit er volgens mij ook wel iets komisch in het feit dat iemand, ondanks zijn eerdere barre ervaringen, toch vol goede moed steeds weer begint aan een volgende Bergman of Tarkovsky.

Om de tijd te doden, misschien?

Dat zei ik al Toch één van de beginselen van elke hobby.

Dat mag je me toch even uitleggen.

Je citeert me niet volledig.

'de context van de verhoudingen tussen de karakters [en de sociale situatie] waarin dingen gezegd worden'.

De personages zeggen niet zo zeer dingen tegen elkaar ter informatie, maar meer om elkaar te beledigen omdat hun onderlinge verhoudingen vertroebeld zijn. En met name Aydin toont in woord en daad een totaal gebrek aan consideratie en inlevingsvermogen ten opzichte van zijn huurders, al dan niet in het bijzijn van die personen, zonder zich daar ook maar een moment van bewust te zijn.

Ik citeerde het stuk dat ik niet begreep. Bij verhoudingen tussen personages kan ik me iets voorstellen, maar "de context" ervan?

Deze film blijft ook lang duur zeg. Iemand hem al onder (of rond) de 10 euro tegen gekomen?

Interessante film.

Na de aftiteling nog eerst maar even aan het mijmeren geslagen - zo van 'waar heb ik nou eigenlijk naar zitten kijken'. En ik weet nog niet zo of ik het enthousiasme van veel kijkers delen kan - heel goed vond ik de dialogen bijvoorbeeld niet, en er kwam nogal wat veel absoluut oninteressant gehakketak langs - waarvan de duiding van Onderhond wat mij betreft echt wel de scherpste is. En dat geeft dan meteen ook een mooie verklaring van de titel. Misschien ook wel genoeg om als motief in de film te zien, zonder er links naar wereldliteratuur of theater bij te halen.

Cinematografisch nogal traditioneel en op safe, alleen in de laatste paar minuten viel me wat indringenders op - tijdens de afsluitende monoloog van Aydin, die ik overigens als de tekst van een brief begrijp. Daartegenover dan wel serieus mooi in de harde landschappen, de nietsontziende manier waarop er met het paard omgegaan wordt, en de rijk aangeklede binnenlocaties - absurd mooi hier en daar, en in perfectie uitgelicht en in beeld gebracht.

Daarbij een heel goed gedoseerd en getimed gebruik van de Sonate D959 van Schubert, passend in de wat beschouwende en narrige sfeer die over de film hangt. Perfect mooi en beheerste soundtrack - dat hielp me nogal om de moordende speelduur geduldig uit te zitten. Daar begint mijn mening ook langzamerhand naar toe te gaan - ik vind het vooral een sfeerstuk, waar je een motief in kan zien in de richting van de winterslaap, de stuurloze manier waarop mensen door hun leven gaan en het onvermogen om daar betekenis aan te geven.

Een goede drama film...

Goed verhaal (minder spannend verhaal)...

Goed acteerwerk...

Super mooi HD kwaliteit breedbeeld...

Prima achtergrond geluid/muziek

(Dolby Digital)...

Lange speelduur film...

En een zeer terechte winnaar van de Gouden Palm, regisseur Ceylan staat hier al langer bekend als één van de cinema-meesters van deze tijd.

Ruim drie uur lang volgen we Aydin, eigenaar van een hotelletje en huisbaas, de laatste 3 gasten staan op het punt weg te gaan, de akelige onderdanige immam kan de huur niet betalen, zijn huwelijk stelt niets meer voor en zijn net gescheiden zus is er van ellende ook maar weer bij ingetrokken.

De winter staat aan te breken en iedereen is op zichzelf aangewezen.

En meer verhaal heb je niet nodig voor een meesterwerk.

Zoals al opgemerkt zou je hierbij een soort van mijmerende cinema verwachten, maar daarvoor zit er veel te veel dialoog in, vaak cynisch en vilein.

Interessante film die je vrij snel weet te pakken. De eerste helft suddert het door zonder noemenswaardige stukken, maar houdt de interesse vast. Dat stuk had wel wat korter gekund. Vervolgens komt dan het interessante deel van de film, waarin het zich ontpopt in een ware uiteenzetting van karakters met soms botsende personages, waarbij een groot mens als Aydin vanzelfsprekend altijd centraal staat. Een voorbeeldig mens, zoals hij altijd zijn gasten laat zien.

Aydin is succesvol, heeft zichzelf ontplooid, weet meer dan anderen, weet het ook beter dan anderen en kan anderen ook goed op hun fouten wijzen. Anderen zijn ook nooit zo ver gekomen als hij, hij staat boven hen. Hij heeft een goed hart, zijn veel jongere vrouw heeft hij een goed leven bezorgd door belangeloos met haar te trouwen, hij is zo gul dat hij haar zelfs vrijheid gunt, zijn zus heeft hij geholpen wanneer ze dat nodig had door haar in huis te halen en haar in het huishouden te laten helpen, en ook richting zijn arme huurders is hij een gul mens, hij vergeeft hen een kapotte autoruit, al mogen ze van hem daar wel voor betalen als ze dat willen. Hij is trots op zichzelf en hoe hij beter is dan zijn medemens.

Zijn huurder is niet zo ontwikkeld als hij, zijn huurder moet het van zijn religie hebben, hij is niet zijn eigen god. Zijn huurder behoort tot de ondermens waar hij zich liever niet mee mengt, laat dat maar aan zijn zaakwaarnemer en aan zijn advocaten over. Maar zijn huurder begrijpt hem goed, hij kan hem niet met geld betalen, maar hij kan hem wel paaien met zijn nederigheid. Aydin heeft niemand nodig die zijn hand komt kussen, maar als de situatie zich voordoet zal hij maar al te graag zijn hand uitreiken om zijn mindere zijn ego te laten strelen. Zijn huurder weet dat maar al te goed.

Zijn zus vindt dat ze het kwaad hun gang moeten laten gaan, net zolang tot het kwaad zijn kwaad inziet en verandert. Dat vindt ze wel een goed idee, zegt ze, al deed ze juist het tegenovergestelde en scheidde ze van haar man, waardoor ze van het kwaad verlost werd. Aydin vindt het een stomme gedachte. Ook zijn vrouw Nihal ziet het niet zitten om het kwaad zijn gang te laten gaan. Aydin gaat al jarenlang zijn gang.

Nihal heeft behoefte om zich te ontplooien, maar is daar in de ogen van Aydin uiteraard niet goed genoeg voor. Ze heeft ook niets anders dan hem nodig. Aydin begrijpt niets van de behoeften van zijn kinderlijke vrouw. Maar zij wil ook dat haar ego gestreeld wordt, ze wil ook iets goeds doen, ook zij wil opkomen voor de mindergestelde mens. Aydin snapt er niets van, zij laat zich niet meer helpen. Opeens laat zijn vrouw hem niet langer zijn gang gaan. Dan maar de primitieve uitweg. Op naar Istambul, en denk nou niet dat hij wegrent want dat was hij toch al van plan, daar had hij nog wat te doen, zo maakt hij zichzelf en zijn vrouw wijs. Aydin slaat op de vlucht.

Nihal is eindelijk van haar man gescheiden, ze kan eindelijk haar eigen ego laten strelen, en wie kan dat nou beter dan hun huurder? Die kan Nihal als geen ander in haar behoefte voorzien. Even het kindje beterschap wensen, warm vuurtje stoken, en snel ter zake. Maar dan staat de broer van de huurder in de weg, hij moet niets hebben van spontane, baatzuchtige en kortstondige medelijden, dan steelt hij liever. Hij wil haar niet in haar behoefte voorzien, hij is niet nederig, hij laat zich niet door de vrouw van de huisbaas opkopen. De regie laat ten overvloede de broer van de huurder nog even duidelijk vertellen wat Nihal allemaal komt halen. Nihal faalt, zij vindt geen voldoening, integendeel.

Aydin staat op het station, het is koud, nu houdt hij alleen zichzelf voor de gek. Daar heeft hij geen zin in, hij blijft, maar laat zijn vrouw het niet horen. Ontdaan van zijn oeverloze edelmoedigheid en naast een warme houtvuur komt zijn primitieve ik weer naar boven en barst hij uit tegen de dronken mindere mens die hem niet begrijpt, hij schreeuwt uit wat voor een bescheiden filantroop hij wel niet is, zodat zijn mindere begrijpt waarom hij hem eerbied verschuldigd is. Hij heeft het laatste woord.

Na de kater blijft hij op de primitieve toer. Opeens ziet hij hoe hij weer naar huis kan, een konijn! De jacht van vandaag is goed gegaan, hij heeft zich nuttig gemaakt. Hij mag weer terug naar zijn grot, en niet met lege handen. Daar staat hij dan, met een konijn voor de deur. Hij is weer de man van het huis. Een konijn, geen hert, de regie laat nog even zien hoe nietig hij is.

Qua speelduur, tempo en hoeveelheid dialogen deed het me wel wat aan Tarkovsky denken, zonder overigens dat de dialogen zo ongrijpbaar worden als die van Tarkovsky, zeker niet. Deze film is veel makkelijker te verteren. Zonder het eerste anderhalf uur mis je eigenlijk niet zoveel, maar verder valt er weinig op aan te merken. Hoogtepunt voor mij was de verheven discussie tussen Aydin en zijn vrouw. De titel van de film relateer ikzelf meer aan de primitieve behoeftes van de mens die in winterslaap gesust zijn en zo af en toe naar boven komen, maar geen idee of dat wel zo bedoeld is. Hoe dan ook, een boeiende film in zijn soort, maar niet voor iedereen weggelegd. 3,5*

Ergens in Kis Uykusu schuilt een erg goede film. Het is echter jammer dat het - zoals vaak bij de palmwinnaars - gepaard moet gaan met een hoop overbodige bagage. Er had minstens een uur aan triviaal geleuter geschrapt mogen worden uit deze film. Lamlendige gesprekjes en oeverloos gedisputeer slaan de klok. Soms interessant, soms slaapverwekkend.

Maar op zich niet slecht. Ik heb het doorgaans niet zo op praatfilms, dus het feit dat deze film me drie uur lang énigszins geboeid wist te houden getuigt toch ergens van. Verder was voor mij het enige écht aangrijpende moment de scene waarin Nihal aan tafel zit met Ishmail. Laatstgenoemde is sowieso één van de interessantere figuren in de film, dus het is me eigenlijk een raadsel waarom hij niet meer schermtijd kreeg.

2,5*.

Unieke film. 196 minuten menselijkheid, met als "hoogtepunt"... de jacht op een konijn...

Zoiets moet je durven als cineast! Maar het resultaat is subliem. Ik heb me geen seconde verveeld.

Mede dankzij het uitnemende acteerwerk was voor mij àlles, tot in het kleinste detail, overtuigend en herkenbaar. En dat werd juist nog sterker door de zo extreem ongewone setting!

Voor mij onderstreepte die dan ook in de eerste plaats de universaliteit van de thematiek, en was de verwijzing naar de cultureel-sociale Turkse realiteit eerder bijkomstig.

Een beetje in de lijn van eRCee en Donkerwoud zou ik zelfs de verwijzing naar de literatuur, met name naar Dostojevski, eerder bijkomstig durven noemen. Dostojevski's thema's bijvoorbeeld zijn vooral moreel-filosofisch, hier ging het volgens mij in de allereerste plaats om pure menseljke psychologie, en is al de rest bijzaak.

De verwijzing die wél centraal stond, was natuurlijk die naar Shakespeare. Het leven is een zich altijd en overal herhalend menselijk schouwtoneel, ook al is het decor een besneeuwd Cappadocië...

Wat een langdradige film, echt niet mijn ding.

Matige film. Zonde, want als de speelduur een uurtje korter was geweest en de dialogen wat minder talrijk en wat korter, had dit echt een goede film kunnen zijn

Geen gemakkelijke film. In die zin dat het een lange film is die vooral rond dialoog draait en minder rond sfeer. Het relaas van enkele mensen die tegelijk zeer veel praten, maar uiteindelijk toch op de eerste plaats met zichzelf bezig zijn, zodat er wel gesprekken zijn, maar geen echte dialogen. Wat filosofisch en maatschappijkritisch misschien, maar als film is deze rit dan wel heel lang. Nochtans een mooie omgeving met enkele passende beelden. Dat helaas verdwijnt achter de vele dialogen (of semi-monologen als je het beter wil vernoemen).

Het zal een film zijn die nog wat moet rijpen. Heeft in elk geval de nodige potentie.

De woorden "Turkse praatfilm" doen me normaal gesproken niet bepaald enthousiast opveren. Toch ben ik blij dat ik deze gezien heb. Prachtig naturel acteerwerk van een mooie, jonge vrouw met het hart op de juiste plaats, die gevangen zit in haar huwelijk met een ouwe brompot. Ik heb hem in tweeën gekeken, vond het namelijk wel een flinke zit. Een uurtje korter, en dus geconcentreerder, zou hij nog sterker zijn.