Japón (2002)

Mooie film, die het moet hebben van veel natuurschoon en prachtige mensen.

Het oude vrouwtje is min of meer het middelpunt van de film. Je kan je helemaal voorstellen dat zij daar in haar berghutje zou wonen. Ze heeft veel wijze woorden.

Al met al geen gemakkelijke film. Het trage tempo draagt daar o.a. aan bij. De taboedoorbrekende scene en de eindscene stemmen tot nadenken.

In deze film wordt niet zo heel veel gesproken.

Minpunt vind ik dat de regisseur het nodig vond om de hele film veel dode dieren te tonen. Het zal wel als symboliek bedoeld zijn, maar 't kwam mij wat te bedacht over.

De vergelijking met Tarkovsky vind ik onzinnig.

Ik moest in het begin vooral erg aan de beelden wennen. Alles lijkt overbelicht verfilmd en weidse landschappen en dan een camera die het hoofdpersonage volgt. Het gaat niet echt samen.

Maar daar wende ik vrij snel aan en toen begon het me toch te boeien. Prachtige sfeer, muziek die heel mooi was (al vond ik het eigenlijk niet aansluiten op de film, behalve in de eindscene). Nadeel was dat alles me net te bedacht overkwam. daardoor blijft het hangen bij fascinerend en maakt alleen de eindscene echt indruk.

Ik vind het trouwens erg rare kritiek dat iemand bij een film in deze sfeer en einde dat overduidelijk druipt van de symboliek gaat praten over dat zoiets niet realistisch zou zijn. Maar goed, zal wel aan de ergernissen ervoor hebben gelegen.

3.5*

Batalla en el Cielo vond ik een verpletterende film. Zo'n impact had Japon niet op mij, maar het was wel weer een belevenis.

Ook uit deze film blijkt dat Reygadas een bijzonder eigenzinnige en compromisloze filmer is. Hij is niet iemand van antwoorden, maar iemand die door beeld en geluid vragen en emoties wil oproepen, in geheel eigen stijl. Je moet zijn films ondergaan en niet (direct) proberen te begrijpen. Maar waar ik bij Batalla... als vanzelf van de ene verwondering in de andere werd gegooid, moest ik hier meer moeite doen. Ik ervoer ook niet de opluchting of ontspanning die het hoofdpersonage toch gevoeld moet hebben.

Maar er waren genoeg bijzondere en indringende momenten om dit tot een interessante film te maken.

Ik zeg het maar weer eens, rare jongens die Mexicanen. Je kunt er donder op zeggen dat er vreemde dingen gebeuren als er Mexicanen in het spel zijn.
Subliem camera-werk, (doet wel degelijk denken aan Tarkovsky), waardoor de film blijft boeien. Het is wel moeilijk om met zo'n hoofdpersoon mee te leven. Oké hij wil zelfmoord plegen, maar waarom gaat ie in godsnaam bij een oud vrouwtje samenwonen in lutjegat Mexico...? Dat ie met haar naar bed wil en dat ook daadwerkelijk doet, vond ik wat moeilijk te verteren. Een nogal perverse actie. Want het gebeurd niet uit liefde of genegenheid, maar omdat hij te beroerd is elders zijn vertier te zoeken.

Japón.

Altijd moeilijk dit soort poëzie te beoordelen, maar dit werkje wist me wel te boeien en te blijven vast houden. Ondanks de vele stiltes, was het echt een beleving wat ik maar weinig heb mee gemaakt. Je volgt als het ware niet de personages (die verdomd echt lijken) maar meer de beelden die het verhaal vormen. Je kijkt naar waar de hoofdrolspelers heen kijken en je ervaart de situaties zoals ze bedoeld zijn. Ik kan me goed voorstellen dat mensen dit bestempelen als rauw, maar ik vond het juist erg subtiel, afgezien van de bizarre situaties die zich voortdoen, vond ik het allemaal erg aandoenlijk en mooi. Bv. die dialogen (van het ene naar het andere onderwerp) is erg goed gedaan, en Magdalena is prachtig in beeld gebracht. Erg mooie troost-scène. Bijzonder mooie filters en kleurcontrasten, de handheld beelden werden nergens irritant en werden gewoon geleidelijk aan gebruikt. Muziek werd gedoseerd gebracht en bracht misschien een klein beetje een geforceerde situatie op. Alsof alles maar met opera goed te praten is... Qua beleving een prachtige aanrader, weet alleen niet of dit heel lang blijft hangen...

4 sterretjes!

In de herziening.

Aantal fijn afgeprijsde klasse-films gekocht afgelopen weekend bij de lokale platenboer en meteen maar vanmorgen Japón maar weer eens in de DVD-speler gedaan.

Debuutfilm van Carlos Reygadas heeft een prachtig overbelicht vervreemdende eerste helft en een wat meer aards tweede deel.

En vanaf de eerste seconde zit ik weer in deze rurale en ietwat vijandige versie van Mexico.

Prachtige beelden en lokaties en man die naar hier is gekomen om een eind aan zijn leven te maken en dan terecht komt als gast bij de oude weduwe Flores.

Meesterwerkje.

Doorgaans overbelicht, de vaak met de protagonist mee sjokkende camera gericht op de grond, niet heel scherpe, onopgesmukte beelden van een ruige, desolate omgeving, personages die eerder zichzelf zijn dan acteren (dat gaat zelfs zover dat één der werkers, uitrustend na de sloop van de schuur, het heeft over drank ‘van de mensen van de film’), en een herhaaldelijk getoonde onverschillige, haast terloopse wreedheid ten opzichte van dieren.

Al die elementen geven Japón iets rauws en rafeligs, iets alledaags en laagbijdegronds; maar tegelijkertijd tilt Reygadas zijn film op van die grond, door de camera herhaaldelijk richting het uitspansel te draaien, en door met eigenwijze, tegendraadse rotaties van die camera een aantal magnifieke shots te realiseren.

Het is een filmische verbinding tussen aarde en hemel die hij in wezen ook in zijn volgende films legde, en net als daar is ook hier het narratief met overduidelijk ‘christelijke’ referenties daarbij eerder ondersteunend dan cruciaal. Of, laten we zeggen, die referenties vormen óók gewoon een integraal onderdeel van de Mexicaanse aarde en hemel.

Ascen is een indrukwekkende, alledaagse heilige die – zo interpreteer ik er even op los - wél weet wanneer haar tijd gekomen is, een ware imitatio christi realiseert door haar ‘vervolgers’ meer dan ten dienste te zijn, en – ook metaforisch uitgedrukt met het ‘lenen’ van zijn jas – met een soort plaatsvervangend zelf-offer de kennelijk ondraaglijke existentiële last van de schouders van de protagonist als het ware overneemt.

El Hombre’s teruggekeerde verlangen naar het leven kan zich blijkbaar niet anders uiten dan door ‘seksuele gemeenschap’ (‘Je wilt ontucht met me plegen? Vooruit dan maar’) te hebben met de fysiek wel door het leven getekende, maar mentaal ongebroken, vrome vrouw; een ‘hemels’ verlangen zoals dat van Ascen’s neef, die zich in de gevangenis aftrok bij plaatjes van de heilige maagd...

En intussen heeft Reygadas zich geschaard in het rijtje cineasten waarvan ik eigenlijk alles goed blijk te vinden.