The Act of Killing (2012)

Het totale gebrek aan empathie bij de 'hoofdrolspelers', het gemak waarmee men mensen vermoord, het enthousiasme daarover, de gebruikte methodes en de uitbeelding daarvan, de diepgeworteldheid van die revolutie in de huidige politiek; aantoonbaar zeer foute organisaties die nog steeds bestaan en waar ministers lid van zijn en dit ook promoten, de totale kritiekloze heksenjacht op alles wat naar 'commies' ruikt, ook al zijn het voormalige buren of je schoonvader, de angst die je nog steeds ziet bij burgers voor de gangsters en eerder genoemde organisaties, de niet gespeelde angst tijdens een gespeelde scene uit die tijd, de hypocriete omgang met kinderen die net een rol hebben gespeeld in die scene... Noem maar op.

Kortom: alles is schokkend aan deze film.

Volgende week ga ik deze nog eens gaan zien.

Heftig, surreëel, onthullend en onthutsend in één.

Na een uur 'the Act of Killing' was ik al een beetje ontdaan en ik wist slecht aan te geven of dit kwam door de nieuwe feiten die ik tot me kreeg (de historie van Indonesië en de sterk gekoppelde huidige situatie in Indonesië) of door het über-absurde karakter van de documentaire. Bij vlagen is het een satirisch programma dat gekeken wordt, maar telkens weer wordt gruwelijk duidelijk dat dit het allerminst is.

Zoals MarcusViridis al aangeeft in zijn opsomming hierboven; alles is gruwelijk.

Van de duidelijke en simpele chantage op straat (heeft iemand ooit zo gefilmd hoe corrupte overheden te werk gaan?) via de corrupte menigtes en de bijbehorende corrupte minister van Jeugd en Sport (!) en de, tussen neus en lippen door, aan het licht gebrachte kindverkrachtingen tot aan de reactie van Congo aan het eind: mentaal en fysiek uitgeput van al zijn wandaden.

Het is net te bevatten wat je ziet. Een must-see en een waar cineastisch unicum.

4,5*

Visueel iets minder spectaculair dan ik verwacht had en dan ook nog 2 uur kijken naar een paar ongelooflijk vreselijke personen. Doel van de docu was natuurlijk deze personen te ontmaskeren en dat lijkt met 1 persoon uiteindelijk te lukken.

Tussen de regels door zien we dan wel dat veel van deze moordenaars uiteindelijk toch niet zo lekker slapen 's nachts (en er ook een flink aantal uiteindelijk in die Klapsmuhle beland zijn).

Mooie scenes als die waarin de minister van Jeugd en Sport zich plotseling realiseert dat zijn aanvankelijk enthousiasme misschien toch niet zo heel goed zal overkomen op de film en ook veel complete meedogenloosheid.

In ieder geval een weinig aangename blik op de donkere kant van het mens zijn.

Laatste scenes zijn fantastisch en bieden nog een klein beetje een gevoel van gerechtigheid.

Deze hele documentaire is schokkend...

(Als alles waar is wat we te zien krijgen) het is gewoon een grote nachtmerrie!

Onwerkelijk en gek en noem maar op. Dat dit nog mogelijk is.. waanzin!

4 sterren

wat krijg je te zien dan? spoil eens even voor me. ik heb het nog niet gezien.

Winnaars bepalen de geschiedenis.

Kijk, het is inderdaad best een heftige docu, in die zin dat je echte moordenaars aan het woord krijgt, die bovendien weinig tot geen schuldgevoel hebben, sterker nog, vaak nog trots zijn op hun 'werk'. Beangstigend is trouwens het feit dat die paramilitaire groep vertakkingen heeft tot in de politiek en openlijk aanzet tot genocide.

Desalniettemin miste ik een aantal zaken: achtergrond, context , coherentie, feiten. Niemand begint zomaar te moorden en van de kijker wordt haast verwacht dat hij de voorgeschiedenis van Indonesië kent - wel, die ken ik dus niet. En ik heb ook niet het gevoel dat ik die nu ken na het kijken van de docu. Jammer, want al die wandaden en gruwel betekenen niets als ze niet in het juiste licht worden geplaatst.

Ook had ik erg veel moeite met de hoofdpersonages, en dan vooral Anwar Congo. Zij worden onder valse voorwendselen voor de camera gelokt, spelen scènes na die ze echt hebben (mee)gemaakt en uiten hun gevoelens over de genocide. Alleen, in hoeverre zijn die gevoelens echt? Op het einde lijkt Anwar een moment van zelfreflectie te hebben - toevallig na het spelen van een slachtoffer - en krijgt hij zowaar menselijke trekjes. Ik vroeg me toen echt af in hoeverre dit echt dan wel geacteerd was. En dat was bij veel zaken in de docu het geval.

Kortom, ik ben een beetje teleurgesteld in de manier waarop deze duistere periode in de Indonesische geschiedenis is weergegeven.

Ja ik miste ook veel dingen en dan vooral het achterliggende verhaal.

Wie was dan die tegen partij precies? en hoe groot was die groep?. En waarom namen ze geen wraak? en hoe is de situatie nu?

Maar ik vond deze (kortzichtige) documentaire al zo bijzonder, dat ik het op zich al 4 sterren waard vond.

Absoluut een bijzonder verslag van een onbegrijpelijke geschiedenis, maar het duurde mij te lang om de hele film geboeid te blijven. Er waren veel onbelangrijke scenes waardoor mijn aandacht steeds weer verslapte.

Onbegrijpelijk hoe normaal en lacherig de moordenaars doen over de geschiedenis van hun land waarin zij een heel groot deel gehad hebben. Ik heb deze docu vol ongeloof gekeken, die scenes van de danseressen bij het vliegtuig hadden er naar mijn mening niet echt in gehoeven maar wanneer je puur naar het verhaal kijkt is het een nogal disturbing verhaal

Fuck. Complete recensie weer *poef* weg. 15 minuten lang bezig om je meest diepzinnige analyse op een film los te laten, omdat hij dat verdient, en dan 'pleurt' het gewoon ergens in niemandsland tussen je iPad en MM. Jammer dan', fucking short version:

Uniek. Theatrale aspect benadrukt gruwel. Lijntjes naar holocaust. Psychologie, genocide, zingeving achteraf. Indrukwekkend, eindscène maakte me fysiek onpasselijk. Damn ik had zo'n mooi stuk geschreven, wel, wie mijn mijn mening over iets wil horen mag me quoten dan ga ik er uitgebreid op in, maar het nu opnieuw intikken kan ik niet opbrengen ☺️

Verder leesmateriaal over genocide: Daniel Goldhagen en Samatha Power

Ik kan dit maar moeilijk aanzien, moet ik zeggen. Heb de film vooralsnog na een kwart afgebroken, zal me beraden op verder kijken. Deze quote van Javier Marías speelt een beetje door m'n hoofd (sorry, heb hem al eerder geplaatst, maar dit is wel precies het dilemma waar ik mee zit):

Ik kan mijn tijd niet verspillen met het onderzoeken van het slechte en het schadelijke, het belang daarvan is in het beste geval middelmatig en vaak nihil, dat kan ik je verzekeren, en ik heb veel gezien. Het kwade is gewoonlijk simpel, hoewel soms niet zó simpel, als je in staat bent de nuance te begrijpen. Maar er zijn nasporingen die bezoedelen, en er zijn er zelfs die besmetten zonder in ruil daarvoor iets waardevols op te leveren. Men schept er tegenwoordig behagen in zich bloot te stellen aan het allerlaagste, het abjecte, het monsterlijke en het afwijkende, zich te vermeien in de aanblik van wat mensonterend is en daarmee om te gaan alsof het prestige of charme bezat en veel belangrijker zou zijn dan de honderdduizend conflicten die ons belagen zonder dat we het beseffen. In deze houding schuilt bovendien een element van hoogmoed, nóg een: men verdiept zich in het abnormale, het weerzinwekkende en kleinzielige alsof onze norm er een zou zijn van respect en edelmoedigheid en rechtschapenheid en alles wat daarbuiten valt microscopisch zou moeten worden geanalyseerd; alsof de kwade trouw, het verraad, de antipathie en de kwaadwilligheid geen deel zouden uitmaken van die norm en uitzonderlijk zouden zijn, en daarom al onze inspanningen en onze maximale aandacht zouden verdienen. En zo is het niet. Dat alles maakt deel uit van de norm en er is niet geheimzinnigs aan, niet meer dan aan goede trouw. [...] Het zou eerder andersom moeten zijn: sommige daden zijn zo afschuwelijk of zo verachtelijk dat alleen al het feit dat ze worden begaan elke nieuwsgierigheid naar degenen die ze plegen zou moeten uitschakelen in plaats van die in het leven te roepen en op te wekken, zoals tegenwoordig op een stompzinnige manier gebeurt.

Poeh, daar staat genoeg in om uren over te discussiëren!

Wauw, wat een quote! Ik ben het volgens mij hartgrondig met Marias eens, maar ik ga het in geen duizend jaar zo eloquent verwoord op papier krijgen. Voor mij is het je afsluiten voor 'allerlaagste, het abjecte, het monsterlijke en het afwijkende' nou net een getuigenis van een 'element van hoogmoed'. Op het moment dat we 'elke nieuwsgierigheid naar degenen die ze [afschuwelijk of zo verachtelijke daden] plegen [...] uitschakelen in plaats van die in het leven te roepen en op te wekken, zoals tegenwoordig op een stompzinnige manier gebeurt.' dan zijn we totalitair en onmenselijk bezig. Dan doen we dus juist weer hetzelfde als de hoofdpersonen van deze film. Martha Nussbaum noemt dat schuilen voor onze menselijkheid. De twintigste eeuw heeft ons wel het een en ander duidelijk gemaakt hoe dat in zijn werk gaat geloof ik.

De welwillenden van Littel kan goed worden aangehaald in deze discussie!

Eens? Want volgens mij betoog je het tegenovergestelde.

Uiteraard kan het heel waardevol zijn om je te verdiepen in het menselijk kwaad. Maar er zijn verschillende manieren om dat te doen, en ik denk (met Marías) dat er ook verkeerde manieren zijn. Zo'n verkeerde manier is mijns inziens bijvoorbeeld om de beulen een podium te geven, of een stukje levensgeluk toe te voegen door ze in de schijnwerpers te plaatsen. Of door ze in zekere zin te verheerlijken als beul, alsof ze een uniek soort mensen zijn (terwijl het kwaad banaal is (Arendt) en altijd verklaarbaar (Kertesz)).

Juist dat zie je tegenwoordig veel gebeuren; ik denk bijvoorbeeld aan het publiceren van boeken van dit soort figuren (Woensdag gehaktdag is zo'n boek, en ook de Amerikaanse sniper die trots beschreef hoe hij 300 mensen had gedood), of het uitnodigen van Willem Holleeder bij College Tour, of zelfs een serie als The sopranos in zekere zin.

Bij The act of killing bekruipt datzelfde gevoel me. Voor deze mensen is het blijkbaar maar wat leuk dat deze documentaire wordt gemaakt (tenminste in het begin, uit de reacties begrijp ik dat er mogelijk aan het einde enige inkeer komt?), het levert een verdere beschimping op van de slachtoffers (dat naspelen van huilende vrouwen door die kerel bijvoorbeeld) en daarnaast kan je je afvragen of het niet waardevoller is om juist de slachtoffers een podium te geven.

(Overigens: de eerder geplaatste quote is van een personage van Marías, en representeert dus niet persé zijn persoonlijke mening. Voor wie het interesseert: het stuk komt uit de grandioze romantrilogie Jouw gezicht morgen.)

Toch wel eens met eRCee, precies ook wat deze film zo moeilijk/fout/slecht/interessant(?) maakt (en waarom ik hem niet hoog score).

En die inkeer waarover je het hebt: een beetje mosterd na de maaltijd vond ik.

van Kertesz alleen Ik, de ander gelezen, zware kost. Onbepaald door het lot wil ik nog wel een keer proberen. Ik had een stuk meer met Primo Levi moet ik zeggen. Ik heb Littel overigens niet uitgelezen, twee pogingen liepen allebei stuk, ik werd er echt naar van (ergens na Babi Jar geloof ik)

Fantastisch boek! Hoop dat het ooit verfilmd zal worden.

Mmm, dat wordt extreem lastig denk ik. ik zeg niet onverfilmbaar, maar het komt wel redelijk in de buurt...

Onbepaald door het lot en Kaddisj voor een niet geboren kind zijn beiden ongelofelijk goed. De stelling waar ik naar verwijs komt uit de laatste. (Vind Kertesz toch iets dieper gaan dan Levi overigens.)

Maar zonder die slotscène van 'inkeer' geen documentaire lijkt me?

Het gemak waarmee de beulen vertellen wat de beste manier is om iemand te vermoorden geeft de indruk te maken te hebben met gevoelloze monsters. Hoewel het bij sommige scènes lastig is om erachter te komen of je nou moet lachen of gruwelen, omdat de meest gevreesde beul, Anwar Congo, overkomt als een sympathieke, oude man met humor. Hij lijkt zelfs ten volle van het leven te genieten, doet lief tegen zijn kleinkinderen, maar laat hen wel op tv zien hoe bij hun opa "de hersens wordt ingeslagen" (geacteerd weliswaar) en aan de andere kant erg begaan is met een eendje dat zijn pootje heeft gebroken.

Bizar, ongelofelijk, en het einde laat zien dat niets is wat het lijkt. Een film die ik niet zal vergeten.

Meesterwerk. Wat is echt wat is schijn?. Documentaire regisseur pakt beul in d.m.v. zijn geliefde speelfilms en nadert zo de beul, scène voor scène, heel dicht op z'n huid. Het einde, dat doelbewust bereikt lijkt , is werkelijk opmerkelijk. Lokmiddel speelfilm blijkt valstrik. Film op zijn grenszoekende best.

Einde bevat de clou dan oordelen...

Eind van het jaar en dus tijd voor de Top 10. The Act of Killing heb ik gezien zonder dat ik iets wist van de film. De human horror die je in je maag gesplitst krijgt, zal ik nooit vergeten. Een huiveringwekkende film en tevens een belangrijk historisch document. Ik heb de film opgenomen maar heb het nog niet aangedurfd om te kijken. Al met al toch een van de hoogtepunten van 2013.

4,5 *

De documentaire-film The Act of Killing is bizar en briljant tegelijk. De aanpak van Oppenheimer is zeer slim door de beulen mee te laten spelen in een eigen soort film. Er zijn geen filmtechnische hoogstandjes, maar het schouwpel en het achterliggende verhaal zijn eenvoudigweg huiveringwekkend. Het is een kunstwerk van een film, maar meer context (voor niet-Indonesiers) zou zeer welkom zijn geweest, omdat het een vergeten hoofdstuk is uit de na-oorlogse geschiedenis. De enige film die hier aan refereert, is volgens mij, The Year of Living Dangerously uit 1982.

Overigens hulde aan de VPRO voor het uitzenden gisteren van deze documentaire. Helaas is de VPRO de enige omroep in Nederland die zulk materiaal uitzendt. De andere omroepen houden zich jammergenoeg te veel bezig met onbenullige programma's zoals 'Boer zoekt vrouw', spelshows e.d.

Redlop Je hebt de film gezien, maar tevens heb je het nog niet aangedurft om te kijken? Ben je nou zo aangeslagen door de film dat je niet meer zeker weet of je hem nou wel of niet hebt gezien?

@Hannibal,

Ik heb de film op het grote scherm gezien in mei of zo (zie pagina 1). Vorige maand kwam de film op CANVAS en heb ik 'm opgenomen. Ik durfde het tot nu toe niet om voor de 2de keer te kijken. Wijsneus