Russkiy Kovcheg (2002)

Net afgekeken, allemaal prachtig in beeld gebracht natuurlijk maar inhoudelijk stelt het eigenlijk niet veel voor ...... gezien de prachtige en speciale beeldvoering 3 *

(EDIT: half puntje erbij na een nachtje slapen , zeker een keer herzien)

De video stond aan omdat ik twijfelde of ik hem nu wel wilde zien. Gewoon gaan zitten en ik heb me absoluut niet verveeld. Tsja, ik vond het dus wèl mooi. Alleen de muziek was al schitterend. Zo mooi zelfs dat ik de aftiteling straks nog even ga spellen op namen van componisten. In een soort droomachtige toestand zweefde ik als kijker door de Russische geschiedenis, kunst en cultuur. Af en toe werd ik geraakt door de plaatjes die flarden geschiedenis laten zien of door schilderijen. Juist de dat de film in een take is opgenomen (en de manier waarop) droeg wat mij betreft duidelijk aan de droomsfeer bij. Opvallend genoeg vond ik het niet alleen een technisch trucje.

De gids en de verteller hadden voor mij wat minder toegevoegde waarde. Hier en daar wel boeiend en soms zelfs grappig, maar misschien dat een iets andere opzet me beter was bevallen.

Plots mis ik bij films zoals deze nauwelijks. Poetische, boeiende en bij vlagen ontroerende ode aan Rusland, kunst en gevoel. Ik vond het een heel erg bijzondere film. Ik laat 'm staan op video, want ik wil 'm absoluut vaker zien.

4.0*

(oei, nu neemt FisherKing me vast niet meer serieus )

Een film maken in 1 take is natuurlijk erg knap en deze film zag er ook nog eens erg mooi uit maar dat kon m niet redden. Sommige scenes leken wel eeuwig te duren en als ik schilderijen wil zien ga ik wel zelf naar een museum. De vertelstem was verschrikkelijk en dat mannetje ging de hele tijd door m heen praten wat ook al ongelofelijk irritant was. Vond het ook wel jammer dat je eigenlijk geen neuk leert van de Russische geschiedenis, leek me toch een beetje de bedoeling van deze film. Voor de mooie beelden en omdat het toch erg knap gemaakt is geef ik een 2.

Vandaag weer gezien. Hoewel de film over de gehele linie zeer aangenaam is (de dansende meisjes, de voorthollende Catharina de Grote, de markies en cameraman die tussen de soldaten door zigzaggen, de meedansende camera bij het bal), is het toch vooral dat laatste 'shot', waar de cameraman zich na afloop van het bal met de mensenmassa mee naar buiten wurmt, wat me lang zal bijblijven. Zoals de mensen stuurs langs de camera heenkijken alsof Sokurov daadwerkelijk niet bestaat, hoe de camera na even één gast volgt, met hem langzaam omkeert om de mensenmassa daarna van voren te filmen, met die grote barokke zaal van de Hermitage op de achtergrond. En dan die schitterende muziek op de daarbij. Duizelingwekkend mooi.

Had erger verwacht, het camerawerk is BRILJANT.

Prachtig hoe de camera lijkt te zweven (PT Anderson doet dat ook wel eens).

Maar na een uur ongeveer vond ik het wel welletjes en boeide het me niet meer zo. Had het verhaal iets boeiender gemaakt dan had deze film zeker een dikke voldoende gekregen maar helaas.

Maar toch een film die je moet hebben gezien.

zit nog te twijfelen tussen 2.5 of 3 sterren.

Voor nu 2.5 sterren maar als hij nog door mijn hoofd blijft spoken de komende dagen, dan kunnen het er nog 3 worden.

Oandanks alle goede bedoelingen en een prachtig uitgewerkt basisidee ook een dodelijk vermoeiende film. De eerste keer heb ik hem na een half uur afgezet (en dat doe ik werkelijk nooit), een maand later weer geprobeerd. Het einde gehaald, maar daar is ook alles mee gezegd. Een kunstwerkje in alle opzichten, maar een goede film? Nou nee...

2*.

Een boeiend concept, dat is het zeker.

Maar de enige bewondering die overblijft na het kijken van deze film is er eentje die doet denken aan de bewondering voor een kathedraal nagemaakt op schaal met lucifers. Je weet dat er veel werk inzit, maar eigenlijk is het gewoon rommel.

Want technisch is het zeker knap, mooie plaatjes levert het niet op. Met uitzondering van de eindscene en de loopscene. De rest lijkt vaak nergens op. Vooral de foute belichting en het oersaaie camerastandpunt. Veel wordt er allemaal niet mee gedaan.

Wat mij nog het meeste stoort is wat men noemt "kunst" in deze film. Opgeblazen hete lucht, namedropping, saai en belegen. Wagner, Van Dyck, Rubens ... kon Sokurov niks beter verzinnen ?

Alles in deze film is belegen. Welkom in de 21e eeuw Sokurov. Veel plezier in je denkbeeldige kunstwereld.

1* voor de loopscene middenin en de eindscene bij de rivier.

Het gegeven dat er in één take gefilmd is was voor mij voldoende reden deze film te willen zien. En zowaar, Russian Ark is niet alleen maar dodelijk saai, het is ook bijzonder boeiend. In het kielzog van de camera wordt je meegevoerd, als onderdeel van de hele setting en tegelijk als observator. De scene van binnen naar buiten (zonder dat de lens beslaat), de scene tussen de rijen soldaten en de slotscene, zo ongelofelijk dicht op de acteurs gefilmd, zijn sterke staaltjes cameravoering. Bijzonder is het gebruik van de off-screen space: mensen verschijnen en verdwijnen continu (en stonden dus anderhalf uur klaar tot de camera zou voorbijtrekken).

Ook erg goed vond ik de vondst van twee commentatoren: de markies en de onzichtbare stem. Fantastische personages, vooral de eerste met zijn cynisme en zijn irritante gedrag.

Maar saai is het zeker. Vooral het langdurig stilstaan bij schilderijen. Waarschijnlijk speelt ook het gebrek aan kennis van de Russische cultuur mij daarbij parten. Hoeveel historische personages zal ik wel niet gemist hebben?

Mede dat maakt het moeilijk om deze film te beoordelen. Ik houd het bij een voorzichtige 3*.

Verbluffend inderdaad, dat de regisseur dit voor elkaar heeft gekregen. Helaas was het wel doodsaai en verder op het camerawerk na niet echt vernuftig. Alleen de montage al...

Jaja, de beruchte film die in één shot opgenomen is. Dat gegeven maakt het allemaal technisch natuurlijk wel erg knap, maar ik miste eigenlijk het plot. Nu was het meer een willekeurige tocht door het museum, waarbij moeilijk te plaatsen elementen uit 300 jaar Russische geschiedenis lukraak naar voren kwamen. An sich is dat nog best aardig zoiets. Maar als museumbezoeker wil je graag zelf de vrijheid hebben om bij dingen stil te staan of door te lopen en die mogelijkheid biedt de film nou weer nèt niet.

Heerlijk achteroverliggend op een klein bootje dat zich lichtjes beweegt op de deining van het water, wordt je in Russian Ark meegenomen op een kort reisje door de russische geschiedenis.

Waar de meesten echter niet verder komen dan het feit dat het in één lange take met één camera is geschoten, zie ik dat juist als een onnodige bijkomstigheid. Natuurlijk, leuk is het wel, maar het biedt nauwelijks enig toegevoegde waarde, terwijl het wel nadelen met zich meebrengt. Bepaalde stukken doen daardoor te gekunsteld aan terwijl er ook bij de cast nog wel het één en ander op aan te merken valt.

Waar Russian Ark vooral in uitblinkt, is het verhalende aspect, welke zeer sterk is. Hoewel de sfeerschepping anders is, schieten mij vergelijkingen als Wojciech Has en Sergei Parajanov te binnen.

Een uitmuntende film.

Tja, een mooie vergelijking. Maar Sokurov krijgt van mij tòch wel wat credits voor deze film. Het ziet er mooi uit en ik vind het concept origineel. Maar film is ook amusement en ik had moeite met me te amuseren. Deze film is net zoiets als het begluren van acteurs die in een café een borreltje staan te drinken. Dan zie ik ze toch liever in een theater op de bühne. (Nu is het:"O, daar heb je Peter de Grote!" En dat is het dan. 'Ja? En?', denk ik dan als de camera alweer doorrolt naar de volgende galerij!).

Ik asscocieerde de film meer met die van Peter Greenaway.

En inmiddels dus ook het laatste half uur gezien. Had direct maar een andere dvd gekocht. Ik ga kappen met die exrentals, zeker voor films die me echt goed lijken.

Je wordt als je iets opzoekt over deze film om de oren geslagen met statistieken en cijfers, waarvan de belangrijkste is dat de film in één shot is geschoten. Dat is niet alleen knap (waar je als filmkijker naast bewondering verder niet veel aan hebt), maar het werkt ook, omdat je immers het idee hebt dat je zelf door de gangen van de hermitage aan het slenteren bent. Dat maakt het nog niet per definitie een goede film, maar omdat je zo nadrukkelijk betrokken wordt bij Russische kunst en geschiedenis, wordt het boeiend.

Het wegnemen van de 4de muur, gebeurt dus op een andere manier dan een flauw komisch bedoeld moment waarop een personage opeens tegen het publiek begint te praten. En dus is het meer dan een goed idee. Ook het eind en laatste shot zijn bloedmooi en dragen bij aan een gevoel waarbij je echt het idee hebt gehad aan boord te zijn geweest van de Russische Ark.

Unieke film en dat is ook wat waard. 4 sterren.

Dit is natuurlijk al bij voorbaat een ongelofelijk project. Ik las laatst dat de eerste drie takes misgingen en dat het de vierde keer goed is gegaan, en dat op één dag, want de Hermitage kan geen week dichtblijven. En dat met duizenden figuranten en crewleden, en een regisseur en een cinematograaf die elkaar niet konden verstaan. Onvoorstelbaar.

De film zelf dan, ziet er om te beginnen prachtig uit. Camerawerk is een lage subtiele golfbeweging, kadering is fenomenaal. Muziek is ook fraai.

Het lukt minder om hier echt in te raken, het is weinig meer dan hoppen tussen verschillende kamers en de schilderijen, en de historische figuren die er tussendoor lopen en behandeld worden. Wordt hierdoor eigenlijk een promotiefilmpje voor de Hermitage, wat opzich niet erg is, maar ik had het (met name rond een uur) lastig om mijn aandacht er echt bij te houden. Gelukkig zitten er tegen het einde wat hele mooie scenes bij, en was met name het eindshot magistraal.

Zo kom ik op 3*, erg fraai, maar ook vaak minder boeiend.

Dagdroom

Na ongeveer een half uurtje zat ik pas écht in de film. Dat klinkt lang, en dat is het ook, maar de onconventionele vormgeving en vertelstructuur van Russkiy Kovcheg waar je onmogelijk op berekend kan zijn maakt deze afstand ook nauwelijks verrassend.

Na dat halve uur is het dan wel meteen genieten geblazen: Sokoerov speelt op baanbrekende wijze met de tijd; drie eeuwen Russische geschiedenis worden in 90 minuten real time weergegeven. Peter en Catharina de Grote, Poesjkin, Nicolaas II en hedendaagse museumbezoekers passeren onder andere de revue, terwijl een arrogante Franse markies (meesterlijk neergezet door Sergei Dreiden) en de geest van een overleden Rus (een rustig overpeinzende Sokoerov zelf) tussen de bedrijven door scherp en venijnig discussiëren over kunst, cultuur, geschiedenis en nationale identiteit. Dit alles in de drieëndertig kamers van de Russische Hermitage, waar de camera doorheen zwiert en vertico shots en zooms de ruimte vervormen.

En natuurlijk in die één enkele take. Sokoerov stelt zelf dat het revolutionaire hiervan hem gestolen kan worden; dat het hem enkel gaat om het artistiek eindproduct. Dat zou makkelijk geïnterpreteerd kunnen worden als valse bescheidenheid maar wat hij zegt snijdt wel daadwerkelijk hout. Bestond deze film uit meerdere takes dan was de hele metafysische ervaring ervan ongetwijfeld verloren gegaan. Zoals Roger Ebert het zei: als film een droom is, dan is montage een ontwaking. Russkiy Kovcheg is één lange droom vol geesten. Het is jammer dat mensen zich alleen maar stuk lijken te bijten op dat ene shot, en of het een technisch hoogstandje betreft of simpelweg een pretentieus trucje is, terwijl het esthetische effect waartoe het in dienst staat duizend keer interessanter is.

Esthetisch, maar ook emotioneel. De laatste scène, wanneer bijna duizend edelen op de vooravond van de Russische Revolutie een groots bal verlaten, is verrassend genoeg erg ontroerend: het feest is voorbij, de geschiedenis zoals ze die kennen is klaar. Met gebogen hoofd beginnen ze hun aftocht, terwijl een vioolorkestje door blijft spelen, als bij de ondergang van de Titanic. Als de camera naar een open raam draait zien we dan ook niks dan zee. De historische figuren zijn letterlijk en figuurlijk buiten beeld, maar de Hermitage vormt een ark die de Russische essentie, haar cultuur en geschiedenis, behoudt.

Russkiy Kovcheg is fenomenaal. Een schitterende film die beklijft. Mijn waardering gaat ook niet zozeer naar de technische innovatie die het met zich meebracht, noch naar de ambitie die erachter verscholen ligt. Dit is misschien wel de meest gewaagde film aller tijden, maar mijn waardering gaat naar het simpele feit dat ik zo zou willen dromen. Dit is een dagdroom.

Een knap gemaakte film, dat zal in ieder geval iedereen het over eens zijn. Ongelofelijk hoeveel werk hierin heeft moeten zitten, aangezien alles in slechts één take is opgenomen. Wat een spanning zal er ook op hebben gezeten, lijkt me. Als het na een uur mis gaat, had je immers weer helemaal op nieuw kunnen beginnen.

De manier van filmen werkte in ieder geval goed voor mij. Je wordt door Sokurov meegenomen en krijgt een stukje Russische geschiedenis te zien, die verrassend boeiend is. Je krijgt door het dynamische camerawerk ook echt het idee, dat je zelf ook aanwezig bent in het museum. Ondanks het trage tempo en het feit dat er verder geen plot in zit, gaat de tijd snel voorbij en zien we een aantal boeiende scenes voorbij komen, waarvan de prachtige eindscène voor mij het absolute hoogtepunt was. Hierbij wordt ook geweldige muziek gebruikt, dat perfect past, bij de getoonde beelden.

Russian Ark is een boeiend schouwspel, dat op originele wijze een stukje Russische geschiedenis aan de kijker weet over te brengen. Ik snap best dat veel mensen het niks vinden, of hier niet op zitten te wachten. Voor mij werkte het, en was het een uiterst aangename kijkbeurt, waarvan ik als bonus ook nog het een en ander opgestoken heb.

4,0*

Fantastisch experiment. Zo ergens halverwege vroeg ik me af of ik geen cut had gemist, of dat ze gewoon goed zijn verstopt. Des te knapper is het als blijkt dat het echt slechts één take is.

Dat is natuurlijk een gimmick, maar heeft wel degelijk betekenis. Niet alleen is dit ergens reëel want niemand krijgt een stuk montage in zijn eigen leven als hij een museum bezoekt, dus zo aan een stuk door geeft echt het gevoel van een rondleiding, maar tevens geeft het een spanning dat de camera nooit zomaar uit kan en door het tempo werkt het rustgevend en als een trance. De muziek helpt overigens ook mee, zo steeds dreigend op de achtergrond en af en toe poëtische pianomuziek tussendoor. Daarnaast zijn de verscheidene kamers allemaal mooi belicht, is het leuk zo door 300 jaar Russische geschiedenis te gaan en is het altijd fijn als Nederlander nog even Rembrandts 'Terugkeer van de Verloren Zien' uitgebreid in beeld te zien (al is het maar doordat ik die daar zag in een andere zaal vanwege een renovatie in de eigen kamer).

Wel is het zo dat niet elk stuk even geslaagd is en de film net iets te lang duurt om echt de aandacht erbij te houden. 4,0*.

Na gisteren Victoria gezien te hebben die met Russian Ark gemeen heeft dat die ook in één take is opgenomen kan ik zeggen dat ik Russian Ark in dat experiment toch wel beter geslaagd vind. Het gaat in deze film i.t.t. Victoria niet om een conventioneel verhaal maar meer om een wandelgang door de Russische geschiedenis en daar de Russische geschiedenis mij zeer interesseert, vooral die van de vorige eeuw, kon ik best wel genieten van dit filmpje, hoewel het in de tweede helft best wel saai begon te worden. Op de deftig uitziende hoogwaardigheidsbekleders en hun aanhang in hun 18e en 19e eeuwse outfit raakte ik op een gegeven moment danig uitgekeken. Ik had liever wat meer beelden willen zien van Russen gekleed volgens de mode van de vorige en huidige eeuw. Het eerste deel van deze film die hoofdzakelijk bestond uit een wandelgang door zalen met beroemde schilderijen van o.a. Vlaamse en Hollandse meesters vond ik daarom ook verreweg het beste.

3,5*

Een wandeling dus. Door drie eeuwen Russische geschiedenis. Door de stamboom van de Romanovs. En door het Hermitage.

“Interessant”, lees ik hier. “Boeiend.” “Intrigerend.” Enzovoort. Maar kan iemand mij vertellen waar het eigenlijk precies over gaat? Ik bedoel: hoe verhoudt Sokurov zich tot de Russische geschiedenis? De Franse aristocraat noemt de Russische intellectuele bagage ergens “een kopie” van de Europese cultuur. Het communisme lijkt onderweg op de korrel genomen te worden. Net als het absolutisme dat inherent met het tsarisme verbonden is - bijvoorbeeld in de gedaante van Peter en Catharina, wier rariteiten worden beklemtoond. En ook religieus fanatisme moet er aan geloven. En protocollaire ledigheid. Kortom, wat is dit? Een ode? Een blamage?

Is ‘Russian Ark’ nationalistisch? Of net niet? Of het www lees ik dat de verteller-cineast onderweg het juk van de Europeaan afwerpt door hem te verlaten - kortom de film illustreert de suprematie van het Slavische boven het Europese, waar Peter en Catharina bij wijze van dwaling toe geneigd waren. Quid? Draaft dirigent Valery Gergiev ruim twee decennia terug reeds op als hoeder van de Russische identiteit? Of is het zoals NYSe zo treffend schrijft:

Wie weet? En nog: is cultuur eigenlijk een reddingsboei (lees: is het Hermitage een baken dat beschermd moet worden), of is het een onecht artefact dat vervreemdt van het leven zelf – cfr. de opmerking van NYSe, cfr. de jongen die door de rondspokende advocaat-van-de-duivel het vuur aan de schenen wordt gelegd, cfr. de blinde vrouw die belachelijk wordt gemaakt, cfr...?

Enfin, mij is het allemaal te onduidelijk. Cinematografisch en organisatorisch mag ‘Russkiy Kovcheg’ dan wel een heuse prestatie zijn, daar hebben we de Guinness World Records voor. Mag film als genre helder communiceren, alstublieft?

2*

Een pretentieuze one-take wandeling door de Russische geschiedenis met prachtige decors en schitterende kostuums. Daarmee heb ik het wel gehad wat betreft de positieve punten van deze bombastische film. Ik ben altijd erg geïnteresseerd in geschiedenisfilms, maar deze begon mij al snel te vervelen. Ik vermoed dat het wat mij betreft bij deze kennismaking met Aleksandr Sokurov zal blijven.

Enigszins fascinerend was deze wandeling door de rijke gedeeltelijke (300 jaar) geschiedenis van Rusland en 33 kamers van de Hermitage in St. Petersburg wel. Een man wordt op één of ander magische wijze in het Rusland van de vroege 18de eeuw wakker. En samen met het personage de markies Astolphe de Custine, een Franse aristocraat die Rusland in 1839 bezocht, loop je langs kunst en de veelal aristocratische gebeurtenissen uit lang vervlogen tijden van Rusland.

Peter de Grote verslaat zijn generaal; Catharina de Grote woont een repetitie bij in het theater; Nicholas I ontvangt de Perzische ambassadeur om zich te verontschuldigen voor de moord op Russische diplomaten, waaronder Griboedov, in Teheran; Nicholas II drinkt thee met zijn vrouw Alexandra en zijn kinderen, waaronder Anastasia en Aleksej. En is er een verwijzing naar de blokkade van Leningrad tijdens de Tweede Wereldoorlog; Deze opeenvolging van historische gebeurtenissen eindigt met een prachtige aangeklede finale, het laatste bal in het Winterpaleis in 1913. Dit alles wordt aangevuld met andere historische personages en directeuren van het Hermitage-museum.

Uiteindelijk, betekent het scheiden der wegen van de twee ook het einde van de film. Een film waar ik niet zo goed weet wat ik er verder mee moet. Was het nostalgie naar een andere tijd of nationalisme? Enfin het was soms best interessant en de scene met de bijna engelachtige meisjes (Anastasia) die speels door de gang rennen was erg mooi. Maar meer indruk dan een echt bezoek aan museum laat het bij mij ook niet achter.

Mijn hemel wat een film, al voelde het meer alsof ik erbij was.. dit was echt waanzinnig goed. Zou in het Hermitage moeten staan! Zo perfect en geweldig mooi uitgevoerd met zoveel acteurs in beeld, schitterend..

Hier had ik me wel wat anders bij voorgesteld. Een film die aanvoelt als een documentaire en is opgenomen in one shot. Technisch een huzarenstukje. Het voelt letterlijk als een wandeling doorheen een rijke 300 jarige geschiedenis van Rusland en 33 kamers van de Hermitage in St. Petersburg.

Bombastisch en kleurrijk met vele mooie decors en kostuums. Maar wat de bedoeling? De kunst en de geschiedenis in de verf zetten van Rusland? Ik ben heus geen cultuurbarbaar of haal mijn neus niet op voor geschiedenis, maar behoudens de techniciteit van de film kon ik hier erg weinig mee.