Tinker Tailor Soldier Spy (2011)

Wat vooral opvalt is het erg sterke acteerwerk van o.a Oldman, Hurt en Hardy en de erg goede muziek van Alberto Iglesias. Het camerawerk van Hoyte van Hoytema valt ook in positieve zin op. Het tempo had wat hoger mogen liggen, maar de film weet wel goed een beklemmende sfeer neer te zetten.

3,5*

Filmpje die ooit wel eens grotere indruk maakte, en heden ten dage vooral oerdegelijk overkomt.

Bijzonder spannend is het allemaal niet, verdraaid goed in elkaar zit het wel mede door het boek van Le Carré. Overigens niet om door te komen dat boek, maar dat heeft betrekking op het meeste dat hij schrijft naar mijn bescheiden mening. Verder mag de uitmuntende en grootse cast er zijn, is de soundtrack meer dan prima en is de authenticiteit qua aankleding ook goed.

Achter liggende gedacht is naar mijn mening toch wel dat men elkaar de tent uitvecht met valse insinuaties bij gebrek aan een echte oorlog en spionage. De politiek ziet het nut er niet meer van in en allemaal proberen ze het wiel opnieuw uit te vinden. Tijdens hun machtstrijd en onderlinge wedijver blijkt er dan nog echt wat loos en lijkt alle achterdocht en schimmigheid ook nog terecht. Toch tot een vage afspiegeling met pijnlijke flashbacks naar beteren tijden geraakt het niet voor de mannen. Vergane glorie is het en blijft het ondanks de afloop en het trieste relaas van Prideaux die vertelt in feit dat het spionnen bestaan geen helden kent, slechts slachtoffers, mensen die breken en mensen die ondanks volk en vaderland de zwarte piet toegeschoven krijgen veelal door volk dat zelden de veiligheid van hun bureau of kantoor verlaat.

Een aantal prima geregiseerde scènes vallen op zoals wanneer Cumberbatch telefoon verwacht in het archief en de uiteindelijke ontmaskering. Toch biedt de film verder net wat te weinig verassing en spanning om een top beoordeling te krijgen. Leuk weer eens gezien te hebben, maar dat is het dan ook wel weer.

Heel raak. Thema is trouwens bijna nostalgie in het algemeen. Veel spionnen hebben in de jaren '70 al heimwee naar de jaren '50 toen KGB'ers bij bosjes overliepen of zelfs naar de Britse gloriedagen toen het nog een wereldmacht was. Verder een boeiend vormexperiment. In veel opzichten de anti-James Bond en visueel fraai. Erg goed camerawerk en met auto's van toen aerodynamica de vormgeving nog niet had verknalt, de geheime dienst vooral in kantoren met donkere houten meubels en volle asbakken werd geleid en als film niet zo gericht op spanningsopbouw, Ik hou het nu op 3.5 maar daar kan wellicht nog wat bij als hier bij eventuele herziening het verhaal (dat niet echt boeide) nog verder los kan laten.

Verfilming van de complexe spionageroman van John Le Carré die één van de uitvoerende producenten was. Control [John Hurt] stuurt begin jaren ’70 Jim Prideaux [Mark Strong] naar Budapest voor een gesprek met een Hongaarse generaal die weet wie de mol is binnen MI. Wanneer Jim tijdens een ontmoeting met zijn contactpersoon [Zoltán Mucsi] wordt neergeschoten door een ober [[Péter Kálloy Molnár], besluit Control zijn topagenten bijeen te roepen. daar op straat wordt neer geschoten roept Control zijn belangrijkste agenten bijeen om de verantwoordelijkheid op zich te nemen en zijn eigen vertrek en dat van George Smiley [Gary Oldman] aan te kondigen. Enkele jaren later krijgt Smiley de opdracht te onderzoeken wie nu eigenlijk de mol was. Het scenario bestaat uit een overdaad aan dialoog en introduceert zoveel karakters dat het niet meevalt om het allemaal te kunnen volgen. De niet-chronologische structuur helpt bepaald niet, al doet Alfredson zijn best om enige dynamiek toe te voegen en levert de indrukwekkende cast (waaronder ook Tom Hardy, Toby Jones en Benedict Cumberbatch) prima werk af. De gelijknamige miniserie uit 1979 met Alec Guinness als Smiley is een stuk beter.

Visueel om door een ringetje te halen (Hoyte!) en wat een cast.

Nogmaals een kijkje in de keuken van de internationale spionage van de jaren '70. Dit bestaat niet uit wilde autoachtervolgingen, bloedmooie vrouwen en chique feestjes op exotische locaties. Want als binnen de Britse inlichtingendienst zich een Sovjet-mol in de hoogste rangen bevindt Gaan onopvallende rokende theedrinkende mannen in pak aan de slag met dossiers, afluisterapparatuur en ontmoetingen op geheime armtierige locaties. De film laat dan ook veel meer zien hoe de geheime dienst werkt (de alledaagse routine) dan een echte whodunnit.

De film is gebaseerd op de roman van John Le Carre uit 1974, en kreeg in 1979 al een BBC-bewerking in de vorm van een miniserie van 315 minuten. En daar wringt direct de schoen...het vuistdikke boek bevat een best ingewikkeld verhaal wat niet valt te vertellen in 127 minuten. Het verhaal is een schaakspel tussen George Smiley (Gary Oldman), vijf á zes verdachte leden van het Circus (MI6) en zijn Russische tegenhanger Karla. Smiley moet uitzoeken wie welk stuk is. Echter Smiley krijg hier bijna geen achtergrond (oké Smiley's vrouw Ann is ontrouw) en Karla is zo goed als afwezig.

Nee, het scenario is geen toonbeeld van duidelijkheid. Het verhaal is tot op het bot teruggebracht. Terwijl de kijker een groot aantal personages, een aantal gebeurtenissen en veel mogelijkheden moet verwerken. Dit lukt niet als de speeltijd te kort is om de personages en hun functies te leren kennen, dus het is lastig om te onthouden wie wie was. Wie de originele tv-serie hebt gezien of het boek van Le Carre hebt gelezen, zal misschien wat beter op de hoogte zijn! (en ja de miniserie heb ik gezien!)

Technisch gezien was dit in handen van regisseur Tomas Alfredson buitengewoon goed. Ja op dat vlak doet het veel goed! Uitstekende cinematografie, donkere, trieste shots, prachtig gearrangeerde sets en de muziek is slim in de film verwerkt. (bv. Het themalied van de Britse Bond-rip-off Licensed to Kill (1965) of Sovjet-volkslied) Daarnaast is het acteerwerk puik! Wat ook niet verwonderlijk was, als er een blik met mannelijk Britse topacteurs is opgetrokken!

Rest mij alleen nog de vraag; waarom dit opnieuw gemaakt moest worden? Dat ontgaat mij ook een beetje? Geen probleem dat ze een boek opnieuw verfilmen, maar deze bracht niet veel nieuws aan het verhaal. Het is prima dat ze iets dat 32 jaar oud was nieuw leven willen inblazen. Echter zie ik maar weinig relevantie voor deze film. Qua uiterlijk gaat het terug naar de jaren '70. Digitale camera's leveren wel een beter kwaliteit maar dat is de enige meerwaarde. Als historische kijkje bij de Britse spionagedienst werkt dit niet En het onderwerp is ook enigszins gedateerd want zover ik weet zijn ook geheime diensten gemoderniseerd.