Soy Cuba (1964)

Inderdaad een meesterwerk! Ik zie net dat ik hier vergeten was te stemmen, dus bij deze dan de verdiende 5*. Camerashots om van te kwijlen, een magische vertelstijl en een uiterst uniek hoofdpersonage.

Deze film staat bij mij al een tijdje te wachten om gekeken te worden. Grappig om te zien dat ie hier zo enorm hoog gewaardeerd wordt. Nu maar hopen dat de verwachtingen waargemaakt worden .

De opnames van deze film zijn ronduit verbluffend en zelfs in sommige opzichte vernieuwend. Het brengt een vierluik in beeld van een revolutie "in wording".

De lokale bevolking laboreren onder de pro Amerikaans gezinde machthebbers en dienst gevolge; het kapitalisme. Het beeld van de goed gevulde pafferige politie mensen, rijke Amerikaanse toeristen die met veel dedain de sfeer in een lokale penthouse bepalen, Amerikaanse soldaten die een onschuldig Cubaans meisje lastig vallen op straat, etc. vormen de personificaties van goed versus kwaad. Het beeld is hierdoor zo enorm gekleurd dat bij het zien van deze film menig toeschouwer zich zal afvragen of er iets schort aan zijn of haar kleurentelevisie.

Wees gerust. Soy Cuba betreft een cinematografisch meesterwerk met een propagandistisch inhoud; geschreven met een hoofdletter "P". En zoals bij zoveel propagandistische films het geval is fundeert de boodschap op een utopie die, ja ook in Soy Cuba, door de realiteit uiteindelijk is achterhaalt.

Een filmische "before & after" in de context van utopie versus realiteit zouden vertolkt kunnen worden door eerst "Soy Cuba" te bekijken en de filmavond voorts af te sluiten met "Antes que anochezca" ook beter bekend als "Before Night Falls".

Resumerend.

Een cinematografisch meesterwerk waarbij het ontkrachten van de realiteit, net zoals dat in andere propagandistische films de huisregel betreft, geen afbreuk betekend voor de haast poëtische wijze waarop deze film is samengesteld. Blijf kritisch de realiteit onder ogen zien maar gooi voor de rest de remmen los; met een Cubaans sigaar en een goed gevuld glas rode wijn betreft deze film een waar genot om naar te kijken.

4*

Bijzonder onterechte kritiek. De realiteit was destijds daar zo. Het wordt niet ontkracht. Dus je zit gewoon heel erg dom te zeuren

Sorry dat mijn bewoordingen soms zo hard overkomen, zo zijn ze in ieder geval zeker niet bedoeld.

Nou de film is wel beetje zwart wit.

Sterke onderbouwing: "het was gewoon zo".

Enfin, u rukt het "ontkrachten van de realiteit" volkomen uit zijn verband. Ik doel heel expliciet op het feit(!) dat het hier een propaganda film betreft. Één ieder die dit ontkent begrijpt, met alle respect, de betekenis van de term "propaganda" niet. De enige lieden die met droge ogen beweerden dat propagandafilms de "waarheid" verkondigden, waren veelal goed vertegenwoordigd in de hoogste regionen verantwoordelijk voor het verspreiden ervan.

Dus je zit gewoon heel erg dom te zeuren

Waarvan akte. Sterke onderbouwing wederom.

Maar wel zo opgeschreven. Geen probleem hoor, ik kan er alleen niks mee.

In de context van een propagandafilm betreft dat een mooie understatement.

Propaganda film, propaganda film. Wanneer is een film een propaganda film ? Ik vind het benoemen van een film dat hij propaganda zou zijn al bijna propaganda! Je wilt dan gewoon een negatief label aan de film meegeven. (in mijn beleving)

Propaganda is reclame! Waar wordt hier reclame voor gemaakt ?

Een vrij land, wat meer rechten voor de bevolking. (lees anti kapitalistisch, maar dat ziet elk persoon)

Elke Disney film is dan ook propaganda. Elke James Bond is propaganda. Wat natuurlijk dan meteen het woord propaganda devalueert.

In die hoek zit zo'n beetje mijn kritiek daarop

Ik snap FK wel een klein beetje. Een film wordt pas echt duidelijk propaganda in je eigen visie als het getoonde niet helemaal strookt met wat je gewend bent.

Wat niet wil zeggen dat het meer propaganda is dan de films die tonen wat meer bij je omgeving past, maar voor anderen weer als propaganda zouden overkomen.

Soy Cuba is zo overduidelijk een propagandafilm dat ik hier echt sta te kijken als mensen het tegendeel beweren.

Soy Cuba is z'n geheel gefinancierd door de Russische overheid omdat laatst genoemde het socialisme wilde promoten en de Cubaanse revolutie wilde aangrijpen om de "positieve" kanten van Nationaal Socialisme te benadrukken. De film is eveneens overwegend door een Russische crew geproduceerd en geregisseerd door een Russische filmmaker.

"The Soviet government, interested in promoting international socialism, agreed to finance a film about the Cuban revolution."

"Even though it had such great support, the movie was given a cold reaction by audiences. In Havana it was criticized for showing a rather stereotyped view of Cubans, while in Moscow it was considered naïve, not revolutionary enough, even too sympathetic to the lives of the bourgeois pre-Fidel classes. Also, upon its original release, the movie never reached Western countries largely due to it being a Communist production."

Bronnen:
Wikipedia (Engels)
BBC Movie Review

Voorts stel ik, naast tal van bronnen c.q. recensies als men verder kijkt, niet alleen vast dat het een propagandafilm betreft.
De propagandistische scènes springen werkelijk van het scherm af.

De arme boer dat door de rijke landeigenaar verdreven wordt omdat het land aan een "westers" bedrijf is verkocht. Het kapitalisme versus de proletariaat.

De studenten die in opstand komen waarbij de pafferige, met een sardonisch- arrogante blik, toekijkende politieagent de "leider" van de studenten (betiteld door de voice-over als held) en slechts bewapend met een steen neerschiet.

Een boer die zich distantieert van elk vorm van geweld en zich gedwongen voelt toch de wapens op te nemen, de voice over laat hier geen misverstand over bestaan: "hij staat niet voor geweld maar vecht voor behoud van vrijheid".

De lijst aan voorbeelden gaat zo nog een tijdje door.

De film hoeft niet eens in zwart/wit getoond te worden om het contrast zo sterk in beeld te brengen.

Dat Fisherking, ogenschijnlijk, niet inziet dat Soy Cuba een propagandistische film betreft is zijn goed recht. Echter vrees ik, beste Fisherking, dat u hiermee wel de essentie van de filmmaker over het hoofd ziet en de plank misslaat bij de interpretatie van de opbouw van deze film.

Ik benoem slechts hetgeen ik heb waargenomen. Dat is inderdaad subjectief maar ik onderbouw het dan tenminste nog en doe iemand zijn/haar commentaar niet voorts af als "dom gelul" hetgeen voor mij net zo inhoudsloos overkomt als een leeg bord pap.

Tot slot.

Het is jammer dat het mij opvalt dat sommige films op dit forum door sommige mensen de "heilige" stempel meekrijgen. Plaats voor nuance lijkt er niet te zijn.
Ik wil erop wijzen, voor de zoveelste keer, dat ik Soy Cuba een 4 meegeef hetgeen in mijn optiek een zeer hoog cijfer betreft. Ik raad "men" dan ook aan deze film te zien die ik eerder, en daar blijf ik bij, beschreef als een cinematografisch meesterwerk, werkelijk een lust voor het oog!

Dat mensen wellicht moeite hebben dat ik voorts geen 5 geef is volstrekt niet mijn probleem verder. Daar laat ik het bij.

Ik zie wel in dat dit een soort van "propaganda" film is. Sterker nog ik zou na het zien van deze film meteen Communist worden Ik vind die benaming alleen wat negatief, en dat is puur mijn beleving

En iedereen mag van deze film vinden wat ie wil, ik gaf bij herziening pas een maximale waardering.

Wat mij echter in het algemeen wat stoort is dat ik "propaganda bijna alleen hoor bij films die een "linkse" signatuur dragen, en het meteen negatief wordt uitgelegd (door de meeste).

Ik heb een beetje de indruk dat je mijn lichte kritiek wel erg zwaar aanrekent, dragje

In het licht van deze film kan ik me daar wel een voorstelling bij maken ja.

Wellicht gaat de film nog meer opleveren als ik hem nog een keer ga bekijken. Ik moet stellen dat ik twijfelde tussen een 4 en een 4.5. Het zal mij niets verbazen als ik de film nogmaals bekijk een 4.5 zal geven.

Ah. Nou, wees gerust. Ten eerste, men mag dit gerust weten, stem ik links, soms GroenLinks, soms op de PVDA. Als ondernemer werkzaam in de reclamewereld en gevestigd in een duur pand aan de grachtengordel te Amsterdam is dat nogal een contradictie.

Maar ik moet zeggen dat mijn politieke voorkeur als sneeuw voor de zon verdwijnt zodra mij iets wordt opgelegd,zowel door "links" als aan de "rechterzijde" van het politieke spectrum.

Kort gezegd. Ik "kraak" deze film geenszins af louter omdat het socialisme propagandeert. Nogmaals, een 4 spreekt boekdelen.

Ik heb een beetje de indruk dat je mijn lichte kritiek wel erg zwaar aanrekent, dragje

Valt mee, hoewel ik de opmerking "dom gelul" te gechargeerd vind klinken. Zeker als ik een heel stuk schrijf en dat bijna als geheel omschreven wordt als "dom gelul". Eerlijk gezegd vind ik dat juist een beetje "dom" overkomen omdat het dooddoener betreft. U zou het ook niet kunnen waarderen dat bij een onderbouwing ik zou schrijven: "u weet niet waar u het over heeft. einde discussie!". Dat is een dooddoener en 1 dat geen enkele vorm van onderbouwing kent .Daar viel ik inderdaad over want het draagt niet bij tot een inhoudelijke discussie met respect voor de standpunten van de ander.

Maar goed, zand erover.

Oke, Mijn bewoordingen waren wellicht te sterk en niet bedoeld als dooddoener, excuses als het zo zou over komen.

Ik viel alleen over 't propaganda stukje, want of het propaganda zou zijn of niet, mijns inziens zou dat niet aan de kwaliteit van de film ten laste mogen of kunnen komen. Maar dat is een lastige, moeilijke discussie.

Inderdaad. En als de film geen meesterwerk betrof zou ik op last van het propagandistische lading het een 0.5 hebben gegeven Maar het betreft wel een meesterwerk, vandaar een 4 en wellicht meer later.

Rechtste propaganda films noemt men idd eerder Exploitatie Films. Wat ik dan weer als een pre zie.

Tsja, ik heb hem dus gezien en het is niet heel gemakkelijk een oordeel hierover te geven. Allereerst is het inderdaad ontzettend duidelijk dat het hier om propaganda gaat, gedateerde propaganda zelfs, tjokvol opzichtige stereotiepes. Bij het zich van een dikke politie-agent schoot ik in de lach, terwijl de bedoeling van de filmmaker is woedend te worden op hem, omdat hij zo'n arrogante dikke klootzak met pistool is . Die boodschap komt dus niet zo over meer, bij mij dan in ieder geval.

Ook zit het vol met symboliek: bij die ene scene waar de pamfletten naar buiten worden gegooid, staat de mensenmassa stil. Dit moet vast uitgelegd worden als 'de revolutie staat op papier, nu nog de uitwerking daarvan! Men moet in beweging komen!' Eerlijk gezegd kan en heb ik niet zoveel met zulke boodschappen en soms ergerde ik me dus ook aan de opzichtigheid van de propaganda, maar soit ik kan er wel doorheen kijken, dus zo heel erg is het ook weer niet.

Het jammere is dat er ook geen hoofdrolspeler is, waarmee geleefd kan worden. Mjah, het gaat om 'Cuba' en wat dat betreft slaagt de film natuurlijk met vlag en wimpel. De hele film bevat erg mooi en knap camerawerk over het algemeen. Lange takes kan ik altijd wel waarderen . En de landschappen waren ook erg mooi, ik wist niet dat Cuba er zo tof uit kon zien 8-).

Wat wel weer jammer is, is dat er veel leentjebuur is gespeeld. De trapscene was natuurlijk een referentie naar Bronenosets Potyomkin, op het eind bij de rebellenscene ("I am Fidel") is er erg goed gekeken naar Spartacus en één shot (als de boer terug komt bij zijn zojuist gebombardeerde boerderij) leek ook verdacht veel op Ivanovo Detstvo. Een keer iets 'jatten' is niet zo erg, maar ook hier werd het me soms iets te gortig.

Al met al toch wel een interessante film, die je zo nu en dan door de knappe cinematografie meesleurt. Krappe 3,5*.

Whehe, nee zo extreem wil ik het ook niet voeren, maar het viel me wel op. Het doet ook verder niet extreem veel afbreuk aan de film overigens, maar soms vind ik het wel jammer wanneer zulke dingen onorigineel gebracht worden .

Mijn complimenten voor uw omschrijving van Soy Cuba. Uw ervaring komt sterk overeen met hoe ik de film zag. Grappig dat u met Bronenosets Potyomkin aan komt zetten. Het vergelijk is inderdaad treffend. "Grappig" omdat ik Bronenosets Potyomkin nota bene in mijn top tien heb staan en de gelijkenis niet direct zag.... Beter opletten dus Dragje de volgende keer

Ik deel vooral uw optiek dat je zeer sterk het gevoel hebt dat het een propagandafilm betreft en dat dit op sommige momenten zelfs lichtelijk irritant aan je wordt opgedrongen (als toeschouwer zogezegd) maar (!) de beelden zijn zo immens goed geschoten, sommige camera opnames zijn gewoon in 1 woord briljant, dat je hier als toeschouwer inderdaad doorheen kijkt.

Enfin, het cijfer spreekt boekdelen, de film verdiend, ondanks een "kritische" kanttekening, mijn inziens dan ook zo'n hoge noteren. (even los van een discussie of dit nu de beste film all time zou zijn of niet).

hmm, nog even nadenkend over onze discussie laatst waarbij het vooral ging om het begrip "propaganda".

Laat ik het zo stellen: Ik beschouw ELKE film op voorhand en bij voorbaat al als "propaganda", omdat elke filmmaker (naar mijn idee) zijn toeschouwers probeert te overtuigen.

Juist dan val je eerder over 't "negatief" gebruik van het aloude woord propaganda, dat bij mij een negatieve klank heeft, en welhaast en misschien onterecht een oorlogslabel aan kleeft. (minister van Propaganda en dergelijke)

Edoch wordt hier bij Soy Cuba de keuze volledig aan de kijker overgelaten.

Blijft toch een lastig iets. Het is ook moeilijk voor te stellen hoe de situatie in Cuba was, voordat Castro daar aan de gang ging.

Ach tuurlijk is (was) de film propagandistisch, maar dat doet er niet echt meer toe. De kwestie waar de film om gaat (uitbuiting door Amerikanen) is reeds lang geleden en één blik op het huidige Cuba doet de 'boodschap' van de film te niet. Wat overblijft is een schitterend cinematografisch meesterwerk.

Beste FisherKing,

Propaganda gaat vaak samen met, in deze context, het verfilmen van een bepaalde doelstelling zoals die van een politieke- stelling, moraal, doel, naar voren te schuiven ten einde een zekere uniformiteit te bewerkstelligen onder de toeschouwers.

Als u propaganda marginaliseert tot het niveau dat een regisseur een boodschap heeft, los van de geaardheid van de boodschap, en deze middels beelden wenst te verkondigen heeft u zeer zeker een punt. Ik denk alleen dat propaganda wel degelijk een geaardheid kent en dus meer is dan wat u hier beweerd. Het gaat bij propaganda meestal om politieke en maatschappelijke issues; uitgangspunten die men niet snel zal terugvinden bij films als Jaws en E.T. om maar twee voorbeelden te noemen.

Jaws en E.T. zijn derhalve dan ook in mijn ogen zeker geen propaganda films hoewel ik me wel kan voorstellen dat E.T. zijn lichtgevende vinger in de pap wenst te roeren aangaande beslissingen die genomen worden door de N.A.S.A. maar dat betreft een andere discussie.

Ik deel niet de opvatting dat de regisseur bij Soy Cuba de politieke invulling van het moraal van de film volledig aan de toeschouwer overlaat. Integendeel zelfs. Zoals Vinokourov terecht naar voren schuift zit de film vol met stereotiepe karakterrollen, stereotiepe karakterrollen louter bedoeld om het contrast te vergroten, ik citeer: "..Bij het zich van een dikke politie-agent schoot ik in de lach, terwijl de bedoeling van de filmmaker is woedend te worden op hem, omdat hij zo'n arrogante dikke klootzak met pistool is...".

Die agent "lacht" niet bij toeval en het is zeer zeker niet toevallig dat deze politie-agent per toeval zeer doorvoed is. Het heeft overduidelijk tot doelstelling het beeld van de weldoorvoede en "arrogante" personage neer te zetten die tevens lacht; hij heeft macht, de mensen zijn onderdanen en worden gedwongen tot conformisme.

Resumerend.

De machthebbers zijn louter slechte mensen, het kapitalisme is alleen uit op de verrijking van de minderheid de elite en er wordt laatdunkend gelachen om de arme, meerderheid, bevolking; de scene in de penthouse, de mariniers op straat die een meisje lastigvallen enz. De film bied absoluut juist geen ruimte voor enig nuance bij de toeschouwer, of zoals u dit stelt, dat een toeschouwer de vrijheid krijgt zelf te beoordelen.

En terecht! Want wat een propagandafilm beoogd is alles behalve de visie van de observator de vrije hand te bieden.

Is dat erg?

Ja en nee, ja, ik heb persoonlijk niets met propaganda maar ik ben zeer wel ervan bewust dat ook ik beïnvloed wordt anno 2007. Nee, de film Soy Cuba is gedateerd en heeft daarmee de essentie verloren omdat wij nu een blik krijgen van een periode die niet langer relevantie kent. Daar komt nog eens bij dat, zoals Reinbo dit terecht stelt, ik citeer: "Wat overblijft is een schitterend cinematografisch meesterwerk." en daar sluit ik me bij harte aan.

Dat wordt het dus niet. Het zijn vier verhalen die dermate gesimplificeerd zijn dat feitelijk alleen een simpel propagandaverhaaltje overblijft. Voor nuance is geen enkele plek.

De werkelijkheid bevat in ieder geval veel meer nuance.

Ben het met de laatste recensenten eens.

Ik kom uit op 4 sterren. Vanwege de cinematografische pracht (overweldigend) en de universele thema's die met diepe emotie worden getoond.

Ik scherm niet graag met de Dikke van Dale, maar deze ziet propaganda als volgt:

pro·pa·gan·da (de ~)

1 systematische werkzaamheid om aanhangers te winnen voor zekere principes

pro·pa·gan·da·film (de ~ (m.))

1 film waarin propaganda voor iets wordt gemaakt

Bij de meeste films is die noodzaak om aanhangers te winnen voor een of andere set van principes niet aanwezig, maar is het doel eerder entertainment, zoals bij de gemiddele comedy of actie/thriller. In deze film bestaat die noodzaak echter wel. Dit wordt uitgevoerd door te laten zien hoe gaaf Cuba is en eruit ziet (mijn review spreekt daar overigens ook over ) en om de Cubanen er van te overtuigen dat de communistische zaak een juiste zaak was.

Nee de kijker wordt bij deze film gedwongen dingen te denken. Voor nuance is (zoals eerder vermeld) geen ruimte. Alleen prik ik als modernere filmkijker daar door heen en lach dus om de stereotiepes, zoals de dikke politie-agent .

Propaganda heeft overigens terecht een negatieve klank, omdat je m.i. als individu zelf op een zorgvuldige manier je meningen moet kunnen vormen, zonder dat daarbij maar één kant van een zaak belicht wordt.

Dat maakt het natuurlijk nog geen propaganda.

Uiteraard niet, ik heb alleen geprobeerd uit te leggen dat ik 't woord "propaganda" wat moeilijk verteer.

Maar je begrijpt nu toch wel dat Soy Cuba door en door propaganda is, hoop ik?

Wat Reinbo zegt, wat doet het ertoe.

Mjah, niet ontzettend veel, maar het is wel leuk om te weten met welk doel deze film is gemaakt en hoe dat bereikt is.

Wat een geweldig geregisseerde camerabeweging is dat met een lengte van een dikke drie minuten in het begin van Soy Cuba. Het shot start met muzikanten op een dakterras bij een modeshow om o.a. via een lift uiteindelijk te eindigen boven en onder water in een zwembad. Nog nooit zo’n ontzettend vette en decadente camerabeweging gezien.

De rest van het eerste verhaal blijft grotendeels in beeld en geluid barstensvol zitten met eenzelfde vitaliteit. Met open mond blijf je kijken naar het verloop van een zeer geraffineerd geënsceneerde confrontatie tussen een overdadige buitenkant en een armoedige achterkant van het Cuba onder Baptista. Tot 1959 was hij op het eiland dictator die vooral de Amerikaanse belangen diende.

Tussen alle uitbundige levenslust en de verborgen treurigheid in het eerste verhaal borrelt soms wat al te veel het melodrama op. In de drie verhalen die daarna volgen, breidt zich helaas die sentimentele aandoenlijkheid steeds verder uit. Dit gaat ten koste van de visueel zeer sterk inhoudelijke pareltjes die in hoeveelheid lijken af te nemen. Ondanks het soms prachtig gewaagde camerawerk van Sergei Urusevsky gaat de aanvankelijke betovering van de film van Mikhail Kalatozov beetje bij beetje verloren. Dit wordt vooral veroorzaakt door een teveel aan kunstmatige oproepen met centrale hartverwarming voor de revolutie van Fidel Castro.

I am Cuba. When a man is born, he has two paths before him: that of the yoke which obligates and subjugates him or that of the star which lights his way and kills him.

De titel Soy Cuba (ik ben Cuba) is een Russische antwoord op de woorden van John F. Kennedy in West-Berlijn uit 1963: "Ich bin ein Berliner". De ontvangst van de film van Kalatozov was in Cuba niet echt een groot succes. De Cubanen herkenden zichzelf niet in de film. De acteurs waren volgens de critici niet trouw gebleven aan de Cubaanse ster met zijn eigen ritme, ze leken meer gevangen te zitten onder het juk van de Russische filmmakers. In een Cubaanse krant verscheen o.a. de kop boven een recensie: "No Soy Cuba" (Ik ben Cuba niet). De film werd op Cuba dan ook snel uit roulatie genomen. In Rusland was het de staatscensor die vertoning van de film daar tegenhield. Het Cuba onder Baptista was in de film volgens deze droogkloterige Russen veel te verleidelijk in beeld gebracht.

Martin Scorcese en Francis Ford Coppola haalden in de jaren negentig Soy Cuba met zijn soms prachtige visuele pareltjes gelukkig uit de dreigende vergetelheid.