Disgrace (2008)

De film is buitengewoon trouw aan het boek. Zowel qua scenario als qua toon. En dat pakt ook nog eens erg goed uit. Coetzees aangrijpende en schrijnende verhaal wordt sober, maar treffend verteld. Bovendien blijft de complexiteit van de thematiek overeind en is de film even impliciet als de roman.

De scenes met Melanie vond ik nog niet erg overtuigend, maar vanaf het moment dat Lurie op school beschuldigd wordt had de film mij mee.

Onderhoudende film, die echter te leeg is om de kijker echt mee te slepen. Vele thema's passeren de revue, maar in tegenstelling tot het goede spel van met name Malkovich blijft de uitwerking karig en oppervlakkig. De film mist een echte focus of climax om echt te ontroeren.

Erg sterk. Komt wel ietwat traag op gang, maar zo gauw de setting is neergezet ga je langzaam mee met het ongeloof van Malkovich, die prachtig speelt.

Wat betreft het gebrek aan focus en climax; die mening deel ik niet. Juist de focus is duidelijk; de dochter wil geen problemen met haar buurman en wil geen problemen veroorzakeken door donkere Zuid Afrikanen te generaliseren.

En wat betreft de climax, of het ontbreken hiervan: Juist het besef van Malkovich dat hij het niet allemaal kan begrijpen is heel mooi. Hij wil dat zijn dochter actie onderneemt, maar zijn dochter wil het op haar eigen -en meer plattelandse- manier oplossen. De dood van de hond aan het eind -Malkovich geeft de hond en daarmee ook deels zijn dochter op- om toch uiteindelijk wel weer de toenadering te zoeken. Erg mooi.

4*

Ja wel een mooie film, maar had toch gehoopt dat het me allemaal wat meer zou doen. Vond het vooral nogal afstandelijk, terwijl de materie toch erg zwaar is. Een echte acteursfilm, en daarin slaagt hij uitstekend, want vooral Malkovich is zeer goed op dreef. Audiovisueel wel een beetje saai, de landschappen zijn mooi maar worden vrij simpel in beeld gebracht.

3*

Ongemakkelijk en verontrustend verhaal over Zuid-Afrika

Heel veel trouwer aan een boek kun je als boekverfilmer niet zijn. Steve Jacobs regisseerde Disgrace naar de roman van de Zuid-Afrikaanse schrijver J.M. Coetzee en volgde niet alleen de verhaallijn secuur, maar roept ook precies dezelfde gevoelens op met zijn film als Coetzee deed met het boek. Ongemakkelijk en verontrustend. Zo heb ik het boek ervaren, en met dat gevoel ging ik ook de bioscoop uit.

Coetzee brengt je compleet in verwarring door de twee personages die hij schetst. Vader David Lurie is een intelligente hoogleraar literatuur, maar hij loopt in zijn dagelijks leven vooral zijn platte lustgevoelens achterna. En dat zonder scrupules en schuldgevoel. Zijn dochter Lucy is met haar vergaande empathie het andere uiterste. Zij offert zich desnoods op voor de ander, zelfs als die ander haar groot onrecht heeft aangedaan. Coetzee laat aan de lezer over voor wie je sympathie moet hebben. Hij maakt geen keuze voor jou, maar hij maakt het de lezer eigenlijk ook onmogelijk om te kiezen. Want met deze twee uitersten is het moeilijk een moreel oordeel te vellen.

Datzelfde ongemak zit in de film. John Malkovich speelt de harteloze hoogleraar die het aanlegt met een studente. Zonder gêne misbruikt hij zijn machtspositie, terwijl hij juist het meisje had beloofd zich te zullen inhouden. Als hij later voor een hoorzitting van de universiteit moet verschijnen vanwege de onbetamelijke relatie, spreekt hij de commissieleden met dedain toe. Hij weet dat hij fout zit, maar legt zich op voorhand neer bij zijn gedrag. Hij is een man die zijn lusten volgt en geen weet heeft van goed en kwaad.

Zijn carrière is over en hij zoekt rust bij zijn dochter die in de Karoo woont, een heet en uitgestrekt deel van Zuid-Afrika. Daar weet Lucy zich al jarenlang staande te houden, ondanks dat ze alleen is. Ze beseft dat het land voor haar als blanke steeds onveiliger is, maar ze wil er blijven wonen en zoekt manieren om zich aan te passen. Als haar vader bij haar logeert, gebeurt echter het onvermijdelijke. Beiden worden het slachtoffer van een nietsontziend geweldsmisdrijf en dat zet het leven van de twee totaal op z'n kop.

De personages krijgen hun uitwerking en diepgang in de manier waarop met deze gebeurtenis wordt omgegaan. David is kwaad en zoekt zijn recht, Lucy is gedwee en ondergaat het met veel verdriet. Hij is een bezorgde vader die wil dat zijn dochter dit onveilige land verlaat. Zij is een eigenzinnige vrouw die zich niet laat gezeggen door haar vader. Ze probeert hem duidelijk te maken dat zij hier de spelregels bepaalt, ook als hij die niet begrijpt.

Zoals gezegd is het moeilijk om met een van beide personages helemaal mee te voelen. Lucy is te gedwee en lijkt over zich heen te laten lopen, David is te opvliegend en heeft geen besef van de verhoudingen op het platteland. En hoeveel recht van spreken heeft deze man nu helemaal? Hij is toch het monster uit een gedicht van Byron dat hij zijn studenten voorlas? Het monster dat gewoon maar doet en zich niet afvraagt of iets goed of slecht is? Hoe kan hij dan oordelen over andere monsters?

Disgrace gaat over heel veel tegelijkertijd. Het is een verhaal over Zuid-Afrika, waarbij David de oude generatie is van de witte elite die neerkijkt op de zwarte bevolking. Lucy is de nieuwe generatie die probeert nieuwe manieren te vinden om als zwart en blank samen te leven. Ze is bereid haar land op te geven voor de zwarte bevolking die daar in haar ogen recht op heeft.

Het is ook een verhaal over liefde en lust. Over het najagen van eigen plezier, versus zich inleven in een ander en zich kunnen geven. David leert op deze plattelandsgemeenschap iets voor een ander te doen, uit liefde. Hij helpt dorpsgenoot Bev die een dierenkliniek runt. Samen maken ze de zwerfhonden af die door de streek dolen. Bev leert hem dat je alleen met liefde zo´n dier dood kan maken. David denkt lange tijd dat lustgevoelens niet te onderdrukken zijn en als je die toch onderdrukt, dat je dan het wezen van een mens aantast.

En het is een verhaal over een vader en een dochter. Hij beseft nog niet dat zij zelfstandig is en eigen keuzes maakt. Hij schuilt weliswaar bij haar als zijn leven in de soep is gelopen, maar hij kan niet accepteren dat zij in eigen huis en op eigen land de regels bepaalt. Met heel veel moeite begint hij de persoonlijke verhoudingen in het dorp te begrijpen. Lucy maakt het haar vader ook niet gemakkelijk. Ze maakt hem geen deelgenoot van hetgeen haar overkwam tijdens de gewelddadige overval. Ze lijkt hem te verwijten dat hij haar niet kon helpen, maar ze is ook niet bereid haar nood bij hem te uiten. Zo wordt zij voor hem volledig onbereikbaar en dat maakt bij hem een groot verdriet los. Maar heeft hij verdriet om haar, of is zij slechts een bijfiguur in zijn eigen leven en heeft hij vooral zelfmedelijden?

wat een indrukwekkende film is dit, goed acteer werk van de hoofdrol spelers.

Wat kan je veel zeggen zonder woorden. Soms schrijnend, maar vaak ook zo mooi.

Hoe de vader en dochter, hoe verschillend ze ook zijn, met elkaar omgaan.

prachtig.

Malkovich.

Een verdomd fijne acteur die, mijns inziens, de hele film draagt. Was niet erg onder de indruk van het trage verhaal of andere acteurs. Vond met name het vriendje van de studente bar slecht acteren. Vond het eerste half uur zowiezo zwak.

Ook de onlogische en onduidelijke motivaties van dochterlief stoorden mij eerder dan dat ze me nieuwsgierig maakten naar welke arty-farty symboliek of God-mag-weten wat dan ook.

Redelijk.

Het is alweer een tijdje geleden dat ik het boek las, maar ik vond het uitermate indrukwekkend, vooral ook de rol van de dochter. Het feit dat zoveel mensen hierboven die het boek niet hebben gelezen geen begrip krijgen voor die dochter, haar afdoen als naïef of dom, is voor mij een teken dat de film niet geheel geslaagd is, want in het boek komt ze volstrekt niet naïef of dom over, maar juist als iemand die weet wat ze wil, en dat heel bewust doet.

Ook het onbegrip over een meisje als Melanie bij sommige eerdere commentaren ('zo, dan ben je echt wel dom, als je je laat neuken door je literatuurprofessor', etc.) doet vermoeden dat de film niet geheel geslaagd is. Of dat mensen elkaar gewoon snel veroordelen. Dat kan ook. Want dat doe ik nu zelf eigenlijk ook...

Enfin, al bij al vond ik het als literatuurverfilming een stuk beter dan bv The Human Stain, maar Disgrace-het-boek is een hoogtepunt in de literatuur van de laatste pakweg twintig jaar, en de film niet, ondanks heel degelijk acteren en een mooie soundtrack.

Waardige verfilming van het boek van Coetzee. Malkovich zet een topprestatie neer en ook de andere acteurs doen het prima. De sfeer past perfect bij het boek en de karakters zijn mooi uitgewerkt. Het contrast tussen de twee werelden wordt heel rauw en realistisch neergezet. Aan de ene kant snap ik het personage van Malkovich helemaal maar tegelijkertij kan ik ook begrip opbrengen voor de Zuid Afrikaanse cultuur. Wat vooral heel overtuigend was dat Jacobs erin slaagt om niemand te veroordelen en eerlijk te laten zien hoe de dingen werken zodat je als kijker zelf een beeld kan vormen.

Goed.

Nou, ik ben dus niet bepaald gecharmeerd van deze film. De personages zeiden me namelijk totaal niets. Ik snapte hun beweegredenen totaal niet en ik vond ook dat het niet uitgelegd werd. Vaderlief gaat als professor zijnde een affaire aan met een studente en wordt daardoor ontslagen. Hij toont er echter totaal geen emotie bij. Ik snap ook helemaal niet waarom hij uberhaupt iets aanknoopte met de studente.

En van dochterlief begrijp ik al helemaal niets. Waarom wilde ze in godsnaam in dat huis blijven en waarom liet ze zich zo vernederen door die buurman. Nergens in de film word dit uitgelegd. Ik hou er best wel van als bepaalde dingen opengelaten worden in een film maar dit was waarschijnlijk toch iets te filosofisch voor me.

Qua mooie beelden en sfeer etc. sprong de film er ook niet echt uit voor mij.

Redelijk drama waarvan ik de eerste 30 minuten gemist heb. Ik ben erin gekomen toen de 3 kinderen bij het huis van de dochter (Jessica Haines) stonden te wachten en waar vlak daarna de gewelddadige actie begon. Hoe de dochter daarna in het lot beruste en zich overgaf aan de buurman (die kreeg uiteindelijk de macht over haar grond) vond ik wel raar en stom. Dat vond ik wel jammer want daardoor gebeurde er eigenlijk weinig meer en raakte ze eigenlijk alleen maar gefrustreerd. Ik had liever gezien dat John Malkovich terug kwam met een Kalashnikov (standaard wapen in Afrika) en wraak nam op de buurman. Maar ja dan zou het waarschijnlijk een ander soort film zijn geworden dan waar de regisseur naartoe wilde.

Goede film, al valt die wel zwaar op de maag. De hele film ademt een trieste en nare sfeer en je kan onmogelijk met een goed gevoel de zaal uitlopen.

John Malkovich schittert in zijn rol als onsympathieke, egocentrische professor en de toon is hiermee gelijk gezet. Pakweg de eerste drie kwartier wordt het lege bestaan van de professor getoond: zijn jacht op (te) jonge studentes, zijn prostituee bezoekjes en zijn eenzaamheid lijken synoniem te staan voor het verval van de Zuid-Afrikaanse samenleving. Zijn maatschappelijke ondergang is dan ook een kwestie van tijd.

Enige troost vindt hij in de muziek en de dichtkunst, maar als een van zijn escapades verkeerd loopt en hij zijn baan verliest, kan ook de kunst geen voldoening meer geven en besluit hij zijn dochter op het platteland te bezoeken. Spijt heeft de professor in dit stadium nog niet: hij omschrijft zichzelf als een roofdier dat, gedreven door instincten, geen onderscheid maakt tussen goed of kwaad.

Dat verandert als hij bij zijn dochter arriveert. Ook haar leven blijkt een puinhoop en gecombineert met de onveiligheid van het Zuid-Afrikaanse platteland, voelt de professor zich voor het eerst in lange tijd bezorgd om iemand. Als ze vervolgens beiden slachtoffer worden van een geweldadige overval, realiseert de professor zich voor het eerst wat de gevolgen zijn voor anderen van zijn eigen seksuele escapades en volgt een boetedoening.

De setting in Zuid-Afrika maakt de film: verval, corruptie en wetteloosheid in Zuid-Afrika zijn synoniem met de staat van de professor. Waar hij echter tot inkeer komt, geeft de film geen uitsluitsel hoe het nu verder moet met het land en het leven van de professor en zijn dochter. Hij is verandert van een jager in een prooi en is letterlijk overgeleverd aan de plaatselijke inwoners. John Malkovich zet deze transformatie overtuigend neer: van zelfverzekerde arrogante professor, naar een vernederde en berouwvolle, bijna gebroken man.

De rol van zijn dochter komt iets minder uit de verf en ze komt wel erg laconiek over nadat ze net door drie mannen is verkracht. Andere minpunten zijn het lage tempo, mede veroorzaakt door wat overbodige herhalingen van soortgelijke scenes. Grootste ergernis was een scene van een van toneelstuk dat de professor bijwoont. Schijnt ook niet zo in het boek voor te komen, heb ik me laten vertellen. Deze kleine minpuntjes en het feit dat de film wel erg op Malkovich leunt, voorkomen een topnotering. 3,5*

Redelijke film waarin een leraar, na een relatie te hebben gehad met een studente, intrekt bij zijn dochter op het platteland van Zuid-Afrika. Boeiende personages en boeiende gebeurtenissen, maken dit zeker een onderhoudende film. Behoorlijk complex en ook vol symboliek. Mede hierdoor niet altijd even goed te begrijpen (vooral de reactie's van de dochter). Een sterke cast onder leiding van John Malkovich.

om deze film echt te begrijpen zijn twee zaken nodig 1 in zuid afrika zijn er per jaar 500.000 verkrachtingen!!! ja ,1750 per dag. dan is ghana nog een vakantie land want daar gebeurt 'het 'maar 48 keer per uur!!! waar ik niemand over zie schrijven is dat de rol van david een bedenkelijke is. hij gebruikt ook vrouwen! alleen verhult hij het in een ander jasje, en geeft er een bijna filosofische onderbouwing en legitimatie aan. 'schoonheid is niet van het vrouwelijke individu,maar maakt deel uit van de omgeving.....".tja. lucy weet dat verkractingen deel uit maken van het leven in z afrika. natuurlijk kan ze weg gaan,maar het is haar keuze.. ze probeert er mee te leven. en of dat tegen de 'kijkers' logica indruist is niet van belang. malkowich rol is prachtig ,voor degenen die zijn rol niet begrijpen. als 'gevoelsarme man die alleen maar voor lust leeft , het dagelijkse leven zeker in z afrika als ondraaglijk ervaart, en wegvluchtte in erotiek, breekt aan het einde van de film. hij huilt,maar vooral om zich zelf. a-klasse film die boeit van de eerste tot de laatste minuut,vergezeld door het prachtige landschap.

Ik ben geen fan van John Malkovich ondanks het feit dat hij een topacteur is die bijzondere rollen neer weet te zetten. Echter, na het lezen van de recencies (de menselijke kant van het verhaal en de beweegredenen die de personages hebben voor hun gedrag), werd ik wel nieuwsgierig. De eerste drie kwartier wekte de film mijn interesse, maar later vond ik het wat langdradig worden. De terugkerende discussies tussen vader en dochter over het wel of geen actie te ondernemen tegen het geweld. De accepterende, gelaten houding van Lucy en haar pogingen de boel te sussenderen en te bemiddelen om op deze wijze haar boerderij te behouden. Dit irriteerde me en uiteraard zegt dat meer over mijn karakter dan over de kijk op het leven door Lucy zelf en haar gevoel. De film schetst een mooi beeld van de cultuurverschillen op deze wereld en ook het Afrikaanse landschap is erg mooi gefilmd. John Malkovich blijft zelf nogal passief en lijkt, ondanks zijn vraag om vergiffenis, niet veel geleerd te hebben van zijn levenservaringen en die van zijn dochter. Hij geeft aan het hele leven een filosofische draai. Het einde valt mij wat tegen. Ik blijf bij deze film het gevoel houden dat er geen afsluiting is en het geheel gewoon stopt. Beoordeling: 3 sterren.

Knap werk.

De onsympathieke persoon die Malkovich neerzet maakt het onmogelijk om een binding met de hoofdrol te voelen. Toch is het boeiend om zijn belevenissen te volgen. Het contrast tussen hem en zijn dochter is sprekend ondanks dat het moeilijk is om je in een van beiden in te leven, de problemen die ze tegenkomen worden neutraal en observerend verteld, en in het contrast wordt duidelijk dat geen van beiden daar het laatste woord in heeft. Juist daardoor een erg knappe film.

Het boek van Coetzee zal ik maar eens op mijn lijstje zetten, ik ben nieuwsgierig geworden.

Lastig te duiden. Niet echt een film met een kop en een staart of een catharsis, wel met enkele thema's die terug blijven komen. Lust. Chaos. Vernedering. Macht en vooral onmacht. En gelaten acceptatie van zaken die eigenlijk niet acceptabel zijn, omdat er geen andere mogelijkheid lijkt te zijn. Primitieve krachten winnen het van moraliteit. De film laat je vooral achter met een machteloos gevoel.

Wat ik kan waarderen is dat de personages allemaal complex zijn, niet alleen David en zijn dochter Lucy, maar ook de boer Petrus. Alle 3 hebben ze ook hun eigen manier van wegkijken. David doet geen enkele moeite zijn carriere te redden en deed daarvoor al geen enkele moeite zijn lust te beheersen, hoewel hij eerst onnozel opmerkt dat hij het niet zover zal laten komen. Petrus laat zijn familie en eigen belang voor al het andere gelden, zelfs misdaad. En Lucy gaat nog het verst. Toch wordt geen van de voornaamste karakters neergezet als slappe hap of heel slecht. David neemt verantwoordelijkheid en handelt wel degelijk om Lucy te beschermen. Petrus en Lucy hebben vooral door hard zwoegen hun leven opgebouwd en willen vooral verder bouwen en niet teveel achterom kijken, op het blinde af.

Extra complexiteit is onvermijdelijk door de verwikkelingen die Zuid Afrika kenmerken, een verscheurd land dat steeds wettelozer wordt. Hier wordt niet diep op ingegaan maar de haat en verachting die de criminelen in het verhaal extra aanmoedigt worden wel pijnlijk voelbaar gemaakt.

Ondanks de pracht van het landschap is de prent niet gericht op mooifilmerij en romantiseert of dramatiseert het niets. Zeker in het begin komt het daardoor wel wat klinisch en droog over. Helemaal omdat David vooral dan nogal een flapdrol is, met zijn mooie praatjes. Hij lijkt door het leven te slaapwandelen, zonder veel emotie.

In zoverre kent de film toch een soort van catharsis, David heeft veel "verrijkende" ervaringen van het soort waarbij je liever wat armer was gebleven en bereikt eindelijk, tegen het einde aan, zijn emotionele breekpunt.

Bij al teveel analyse zou ik het gevoel te krijgen teveel een soort David te worden zoals hij in het begin is. De film slaagt er in ieder geval in zonder al teveel poespas de complexiteit te behandelen van een leven met traumatiserende gebeurtenissen.

Niet om vrolijk van te worden, ook geen klassieker als Death and the Maiden maar met goed acteer- en camerawerk en interessante, lastige thema's.

Donderdagavond tijdens het sporten aan de slag met deze Disgrace en daarmee een totaal onbekende film en verhaal vooral meegenomen vanwege de synopsis en cast. Eens kijken wat het is, de hoop op een topfilm was al een beetje weg toen ik het stemgemiddelde zag hier op MM maar wie weet. Toch bleek Disgrace vooral een lastige en aparte film...

Het begin mag duidelijk zijn rond karakter David die een klassiek voorbeeld van machtsverhouding toont die kan spelen in een situatie tussen man en vrouw of vice versa. Is het bewust, is het onbewust? David toont zich in ieder geval een karakter zonder geweten, zonder reflectie, vol lust en verder emotioneel leeg. Aan concessies en prietpraat doet hij niet getuige zijn houding tegenover de hoorzitting waar je toch af kan vragen in hoeverre de dingen kloppen in zijn hoofd. Eerlijkheid is één ding, empathieloos en sociopatisch gedrag is iets heel anders natuurlijk. Een retraite op het platteland bij dochterlief lijkt het antwoord op alles, maar things are about to change, wellicht kunnen we spreken van een soort van Karma.

Anno 2025 schijnt verkrachting in Zuid Afrika nog altijd een enorme probleem te zijn waar ik tevens een artikel lees uit 2022 waar cijfers genoemd worden van gemiddeld een ontstellend 115 keer per dag en lijkt een dergelijke traumatiserende gebeurtenis die David en Lucy overkomt eerder regelmaat dan uitzondering. Het zet de wereld op zijn kop waar David toch plotseling getuige is van de slachtoffer kant en een zucht ontwikkelt naar rechtvaardigheid en de buurman vooral beschuldigd waar Lucy juist een soort van acceptatie heeft dat dit de dagelijkse gang van zaken is. En vooral dat laatste is schrijnend te noemen waar verkrachting kennelijk onderdeel van het vrouw zijn is in Zuid Afrika, de uitbarsting van de jonge gluurder zegt zoveel als dat de wind qua onderdrukking uit een andere richting waait en dat er voor het blanke deel van de bevolking een soort van boetedoening op til is. Iets dat Lucy in die zin laat gebeuren om een soort van bescherming te genieten van buurman.

Voor David is het de wereld op zijn kop die iets totaal anders ziet dan hij gewend is, beschermd en sophisticated, van leidende rol naar slachtoffer, niet in gevecht gaande maar de andere wang toekerend. En zowaar groeit David qua karakter en in daad maar begrijpt hij niet dat hij een andere wereld heeft betreden. En in die zin heeft de film Disgrace heel wat te bieden maar wil het op de één of andere manier ook niet helemaal. Want het geheel is toch wel stug en is er aanvankelijk moeilijk sympathie op te brengen voor David en zit er weinig vaart in het geheel. Een ander zal deze gecompliceerde film wellicht beter op waarde schatten ik had er toch net te weinig mee en krijgt daarom van mij slechts drie sterren.