Synecdoche, New York (2008)

Herbekeken en de film kwam al een stuk beter binnen. Het laatste half uur vind ik nog steeds wat minder, maar verder genoten. En de betreurde Seymour Hoffman met 1 van zijn allerbeste rollen natuurlijk.

Een lastig te beoordelen film en tevens een film, waar je even goed voor moet gaan zitten. Met Kaufman voor het eerst ook aan het roer als regisseur weet je dat je iets aparts kunt verwachten. Adaptation. vond ik zijn best geschreven scenario, maar ook zijn andere scenario’s die verfilmd zijn, waren minimaal de moeite van het kijken waard.

Synecdoche, New York is een ambitieuze film en begint uiterst sterk, maar op een gegeven moment lijkt Kaufman zich hier toch enigszins te vergalopperen. Ik moet zeggen dat ik de eerste drie kwartier uitermate boeiend vond, maar daarna wordt het langzaam wat minder, met als dieptepunt het laatste gedeelte, dat ik niet echt in het geheel vond passen. Hoewel je goed moet opletten om alles te volgen, is de rode draad wel duidelijk. Het lijkt alleen af en toe wel dat Kaufman teveel zaken in elkaar wil stoppen, waardoor de boel, vooral in de tweede helft toch enigszins vastloopt.

De acteurs doen het overigens prima. Vooral Hoffman is echt heel sterk hier. Het maakt het nog eens dubbel beladen, om hem hier als depressief personage te zien, nu blijkt dat hij in het echte leven ook depressief was. Maar hij speelt hier met verve, weet zijn personage echt tot leven te wekken en wist mijn sympathie vrij gemakkelijk te winnen. Des te jammer, dat we hem nooit meer in iets nieuws zullen mogen aanschouwen. Synecdoche, New York is in ieder geval een bijzondere film, die sterk begon, maar langzaam steeds meer afvlakte. Kaufman heeft sterke ideeën en schrijft mooie scenario’s, maar kan het regisseren daarvan misschien beter aan anderen over laten.

3,0*

Ik geef toe, met de overgevoeligheid voor de nieuwe kleren van de keizer die ik de laatste jaren om de een of andere reden heb ontwikkeld zou ik dit heel goed een stomvervelende en pretentieuze film hebben kunnen vinden. Feit is echter dat ik na de vrij normale eerste drie kwartier steeds meer in het ritme van de film kwam, en zonder dat ik nou de behoefte had om alle details te kunnen plaatsen kon ik eigenlijk de volle speelduur lang meegaan in zowel de droomlogica van de plot als de thematiek van de film als geheel. Een fraaie en zeer bevredigende meditatie over mensen, personages, het leven en de dood, onder andere, denk ik.

        Philip Seymour Hoffman (hier overigens wederom uitstekend) is niet mijn favoriete acteur, maar wat mijn voorganger over de samenhang tussen zijn namen, zijn uiterlijk en zijn acteer(on)vermogen te berde meent te moeten brengen ontgaat mij volkomen, terwijl ik zelf toch geen arme drommel ben.

Check!

Het eerste halfuur kon me nog meenemen en leek af te stevenen op een aangename meerlagige film. Daarna stortte het in elkaar voor mij.

Het was duidelijk na dat halfuur dat je bij de pinken moest blijven om de metaforen en surreëele verhaallijnen te kunnen volgen, en dikwijls maakt dat een sterke film, maar in deze werd ik gewoon niet meegenomen. Ik werd achtergelaten. En het is verdomd lang geleden dat ik zo heb zitten aftellen naar het einde van een film; en dat zegt zeer veel over de uitwerking van deze film — gewoon niet onderhoudend en slecht uitgewerkt.

Kaufman had voor dit script een capabele regisseur, cinematograaf en filmcomponist bij de hand moeten nemen die voor hem enkele tientallen scriptpagina's hadden kunnen omzetten in scènes van één minuut die je audiovisueel pakken, door het labyrint leiden, en meer zeggen dan duizend woorden.

Dat ontbeert deze film en maakt het als film, voor mij, niet geslaagd.

Ik kan deze film enkel en louter de volle punten geven; geniaal, subliem, intelligent, melancholisch, alles. Voor de geïnteresseerden laat ik maar al te graag een 'review' achter waarin ik mijn meningen onderbouw. Een fantastische film.

Poeh, dat was me nog eens een ritje. Zeker niet je standaard zondagavond filmpje.

De film is apart, met meerdere lagen. Volledig begrijpen doe ik het niet, en ik zal zeker de nodige informatie moeten opzoeken, maar fascinerend is het zeker. Al mist het uiteindelijk de nodige finesse, waardoor ik het gevoel had dat dit uitstekende verhaal beter uitgewerkt had kunnen worden. Hoffman wederom in een briljante rol. Sonde dat hij zijn enorme talent niet meer aan ons kan tonen. Doordat ik het volledige verhaal (nog) niet volledig begrijp, zet ik nu voor in op 3*. Wellicht dat dit bij de nodige toegevoegde informatie of een herziening nog wat stijgt.

Deze film is mogelijk de meeste bizarre maar ook meest briljante film ooit gemaakt. Hij gaat over de desintegrerende regisseur Caden die aan alles lijdt en alles verliest en die besluit een toneelstuk te maken die ‘echt’ is om zichzelf te begrijpen hetgeen een eindeloos Droste-effect geeft: een acteur moet hem en z’n leven spelen die dan, omdat hij de regisseur speelt, zelf weer een nieuwe acteur moet aannemen om hem te spelen ad infinitum. Wat ‘echt’ moet zijn verwordt zo tot een eindeloze verval in onechtheid waardoor het proces wel levensecht de desintegratie van de regisseur weergeeft. De film gaat er ook over we eenzaam zijn en de ander niet kennen, maar dat we ook in hetzelfde schuitje zitten waardoor we tegelijk iedereen zijn hetgeen in het stuk vorm krijgt doordat iedereen de ander speelt.

De film gaat ook over kunst die het leven wil uitdrukken maar daarvoor afstand moet nemen van het leven waardoor realisme en fictie evenals kunst en psychose vanzelf samenvallen: Cadens kunst doet dat door het leven uit te vergroten en die van Adele door middel van miniaturen. Uiteindelijk valt het begrijpen van onszelf samen met onze dood; het einde volgt uit het begin, inclusief onze keuzes, en uiteindelijk volgt onze dood uit onze geboorte. Dat we de werkelijkheid niet kunnen (be)grijpen en we alleen maar kunnen scheppen maakt de film ultiem postmodern.

De film is geniaal in zowel z’n idee als de uitwerking (zelfs elke zin die wordt uitgesproken is een juweeltje), maar ook buitengewoon zwaar: de film is zo moeilijk dat je hem bijna niet voor je plezier kijkt. Maar dat is wellicht ook weer het levensechte ervan, want ook het leven zelf is geen pleziertje.

De film eens opnieuw bekeken, maar nog steeds kan hij me niet bekoren.

De ondertussen wijlen Philip Seymor Hoffman doet het prima, maar heb van hem betere dingen gezien.

De titel is dat al niet en de film is dat evenmin: Synecdoche, New York is een moeilijk te doorgronden film. Wellicht het meesterwerk binnen het oeuvre van Charlie Kaufman of althans dat was de bedoeling. Het potentieel daartoe is zeker aanwezig, alleen weet ik niet of het allemaal zo overkomt of begrepen wordt. Het is een film vol goede bedoelingen, maar waarvan ik meer dan besef dat ik wellicht vele lagen van de film niet heb meegekregen.

Maar waar je wel van op aan kunt, is dat de film vakkundig is gemaakt. Mede ook door de glansrol van wijlen Philip Seymour Hoffman die een glansrol neerzet als de ietwat melancholische Caden Cotard, trouwens niet geheel toevallig verwijzend naar het syndroom van.

Het is een intrigerende film met boeiende dialogen waarbij fictie en realiteit door elkaar lijken gehaspeld te worden en waarbij het boeiend is om te zien wanneer toneelregisseur Cotard zijn eigen leven projecteert in zijn toneelstuk met de echte mensen in zijn leven en een acteur die zijn rol op zich neemt. Alleen jammer dat het verhaal me onvoldoende greep, wellicht ook omdat ik niet volledig mee was. Al ben ik niet de enige denk ik...

Niet voor straf van de goden een steen een berg op rollen zoals Sisyphus, maar met fictie de werkelijkheid vangen, meer in het bijzonder de eigen leefwereld van Caden Cotard. Een rol op het lijf geschreven voor PSH vergezeld door een fenomenaal vrouwelijk acteergezelschap. De metgezel van Caden Adele verkleint de naakte waarheid tot miniatuur kunstwerkjes, daarentegen blaast Caden zijn wereld op tot bovenmenselijke proporties. Gaandeweg vermengt fictie zich met de werkelijkheid en vice versa. Een variant op "Where stars make dreams and dreams make stars" maar dat was een geheel andere film, hoewel ook in dat verhaal het hoofdpersonage zichzelf helemaal kwijtraakt. Uiteindelijk doet het er allemaal niet meer toe, zeker in het beeld van de naderende dood. Wat rest is de vergeefsheid, de moedige poging, maar bovenal een luisterend oor en een schouder om het vermoeide hoofd te laten rusten. Niet toevallig op de schouder van ene Ellen als ware het dat Caden uiteindelijk heel klein in een miniatuurtje van z'n eigen vrouw eindigt.

In een woord: topfilm !

Erg bijzonder. Erg uniek.

Ik heb in het verleden meerdere projecten van Kaufman gezien, maar die lieten nergens een blijvende indruk achter. Uiteraard wist ik dat zijn verhalen onderscheidend waren en anders dan bijvoorbeeld voorspelbare romcoms, maar het gaf me nooit extra motivatie om meteen opzoek te gaan naar meer films van Kaufman. Synecdoche, New York is dan ook meer 'toevallig' op mijn pad beland.

Hoffman is als acteur duidelijk één van de grootste verliezen die Hollywood in recentelijke jaren heeft moeten doormaken. Wat kan die man toch geweldig in zijn rol zitten. Een personage zoals Caden Cotard is op zijn buik geschreven en het was absoluut niet moeilijk om sympathie voor hem te ontwikkelen. Zelfs in zijn minder beschaafde momenten bleef ik met hem meeleven. Ik weet niet hoe het kan, maar het personage voelde erg herkenbaar aan en dan heb ik niet eens dezelfde achtergrond als Hoffman hier.

Wat rest is een film die moeilijk uit te tekenen valt. De eerste 90 minuten zijn wat dramatischer en daardoor met enige regelmaat ontroerend. Langzaam maar zeker kantelt Kaufman de film meer naar het surrealisme naarmate de minuten verstrijken, al wordt de onthulling tussen de fantasiewereld en echte wereld nooit onhandig uit de doeken gedaan waardoor je dit niet meteen merkt. Het nadeel is dat naarmate de film wat verder vervalt in het tweede uur, de herkenbaarheid van Hoffman wegglipt en de film daardoor minder raakt op emotioneel vlak, maar dat maakt weinig uit voor het zeer boeiende verloop.

Ik weet wel zeker dat ik de film niet helemaal snap, maar toch voelde ik me tegen het einde aan erg ontroerd. Ik kan de vinger niet eens op de juiste plek leggen waarom ik me zo geraakt voelde na afloop, maar juist daardoor vind ik het een buitengewoon knappe film. Mooi ingericht ook. Passende filtertjes en een zeer vlotte vertelling. De personages van Morton en Williams vond ik net als Hoffman erg sterk geacteerd en Noonan mag daartussen zeker niet vergeten worden.

Ik kan moeilijk veel over het geheel kwijt, maar het was een uniek project. Zoiets als dit zal ik echt nooit in mijn hele leven opnieuw zien in een andere film. Een schrijver als Kaufman moet je dus koesteren, al brak dat nooit echt bij me door totdat ik deze toevoeging zag. Synecdoche, New York is een buitengewoon deprimerende kijkervaring, maar ook bijzonder onvoorspelbaar, herkenbaar, uniek en meeslepend. Deze film komt zonder twijfel tussen mijn favorieten te staan.

Nee.

Vreemde film. Begint goed en verliest dan de pedalen door er een steeds (be)vreemdere boel van te maken. Iets te veel metaforen die je om de oren vliegen. Ik heb het daar niet echt voor. Zonde, want verder zijn er een heel aantal sterke elementen. Philip Seymour Hoffman om er maar ééntje te noemen. Maar ook de rest van de cast om nog iets te benoemen. Het is 'n zwarte komedie, zo je wil, maar dat mag ietsje komischer. Het drama weegt uiteindelijk toch zwaar door.

2