Stalker (1979)

Heel lastig om deze film te beoordelen. Stalker is een film die je met tal van vragen laat zitten die je meestal zelf mag invullen. Er hangt vanaf het begin een zeer mysterieuze sfeer die maar niet verdwijnt. De stilte die er constant is draagt hier aan bij. Elk geluid zorgt al voor spanning. Dit is ook af te lezen van de gezichten van de drie personen. Angst en onwetendheid. Vond ze dan ook erg sterk spelen. De omgeving is misschien vrij simpel maar wordt erg mooi weergegeven. Een gewoon bos op het eerste gezicht krijgt toch een speciaal tintje. Allemaal zeer positief maar toch vond ik het een vrij lange zit. De hele tocht duurde mij wat te lang en sommige dialogen mochten ook wel iets korter. Toont dan misschien aan dat deze film niet helemaal voor mij bestemd is. Toch vind ik het genoodzaakt om deze film nog een keer te herzien.

Voorlopig houd ik het op 3,5*.

Eerste herziening gisteravond, en gaat een punt omhoog. Stalker is in tweede instantie wat beter te bevatten als je poezie wat meer beleeft dan er direct betekenis aan wil geven. Intrigerende scenes, vooral die fantastische scenes voor de kamer. Geweldige locaties, perfecte cameravoering, en hoe kan het toch dat water zo geweldig klinkt in Tarkovsky's films.

4*

Met deze film begon mijn waardering voor Tarkovsky! Ik had eerst Nostalghia gezien en dat vond ik maar een oninteressant quasi-intellectueel geval, maar ik gaf Tarkovsky nog een kans en wel met Stalker. Na mijn eerste kijkbeurt was ik erg te spreken over deze film. Het rondstruinen door een desolate omgeving was prachtig om te zien en ook nog eens ontzettend spannend. Het had interessante filosofische thema's. Oke, de eindscenes waren vaag en niet zo heel boeiend, maar al met al kwam deze film uit op vier sterren.

Iets wat wel meer mensen overkomen is, kreeg ik ook. De film bleef maar in mijn hoofd rondspoken met allerlei gedachten: Zo'n verwilderde omgeving ziet er toch prachtig uit!", "Wat was het spannend toen de Stalker, de schrijver en de professor door die donkere tunnel moesten!" of "Gaaf, die scene wanneer het drietal naar de Zone vlucht op dat karretje". Het door je hoofd spoken van een film, vind ik altijd een goed teken. Je waardeert de film wellicht toch beter dan je oorspronkelijk dacht. Enfin, een herkijk op groter scherm deed voor mij bevestigen dat Stalker een topfilm is en daardoor de vijfsterrenscore verdient.
Wat me vooral aanspreekt aan Stalker is de betekenis die je uit de film kunt halen. Voor ieder is die anders en het is gelukkig geen film, waar maar één juiste betekenis geldt. De kijker wordt actief aangemoedigd om zelf na te denken over wat hij of zij ziet en hoe dat geïnterpreteerd dient te worden. Het fijne is dat Tarkovsky daarin de kijker helemaal loslaat.

Voor de geïnteresseerden, mijn idee over de film Stalker. Wat er daadwerkelijk gebeurt is namelijk m.i. het volgende. Er wordt gesugerreerd dat er in de Zone een zwaar (nucleair?) ongeluk heeft plaatsgevonden en dat toegang strict verboden is. De eigenwijze Stalker kan die beveiliging wel omzeilen. Het is een droevig, teleurgesteld personage en zijn geluk kan ie alleen uit de verwilderde omgeving van de Zone halen. Daar heeft hij ongestoord de controle over alles en heeft hij voor zichzelf een eigen prettige (waan)wereld gecreëerd. Goedbedoeld zoals de Stalker is, wil hij met meer mensen dat geluk van de Zone delen.
Twee van die geïnteresseerden zijn de schrijver en de professor. Ze staan volop in de maatschappij en voelen er wel wat voor om de Stalker een spannende tocht te maken door groene velden en vervallen gebouwen. De rol van de rationeel ingestelde professor kon ik wel erg waarderen. Wanneer het drietal bij de beruchte kamer in de buurt zitten, merkt hij heel nuchter op dat de Stalker uit zijn nek lult. De professor pleegt een telefoontje naar een collega buiten de Zone en is vervolgens plan zelfs een bom te gebruiken. Pets! Daar gaat de gelukkige waanwereld van de Stalker! Het lijkt me dat hij hierna ontroostbaar is. Ongelooflijk, dat zelfs in de Zone zelfs mensen hem uit zijn gelukkige wereld kunnen halen!

De allerlaatste scene van het meisje dat met haar hoofd op de tafel ligt, geeft naar mijn mening een korte samenvatting van de film: "Als je iets wilt bereiken, dan is het mogelijk om zelfs het onmogelijke te bewerkstelligen". In de denkwereld van het meisje, lukt het haar om die glazen van tafel af te zien vallen, terwijl dat normaliter nooit zo gemakkelijk zal lukken. Aan de andere kant kunnen droogkloterige filmkijkers menen: "Allemaal onzin, het was de trein plus Beethoven-muziek, die het glas van de tafel laten donderen".
Het is aan de kijker zelf om te bepalen of je alles en iedereen maar droog en realistisch moet zien óf dat je ook zelf een eigen verzonnen draai mag geven aan wat je ziet. Tegelijkertijd speelt dan meteen ook de vraag: "Van welk denkbeeld word je nu het meest gelukkig?" Boeiende filosofische thema's, waar eigenlijk nooit een eenduidig 'goed' antwoord op te vinden is.

Tja, wat moet ik zeggen. De film is me wat tegengevallen.
Het kleurgebruik was wel goed, ik dacht eerst dat het een soort van zwart-wit is waarmee de film van start gaat. Maar hier is blijkbaar gebruik gemaakt van een sepiafilter. Ik ken die term eigenlijk niet, maar het zorgt wel voor mooie beelden. Al zijn de normale kleuren éénmaal als ze in de zone aankomen ook wel goed.
Het begint allemaal mysterieus en je vraagt je af waarom de zone is afgesloten, en wat er precies in die zone te zien is. De weg naar die zone is ook goed, hoe men de beveiliging moet zien te omzeilen. En de muziek gaat daar goed samen met de beelden.
Eénmaal in die zone is er eigenlijk weinig speciaals te zien. Zowel de kijker als de personages weten niet of er echt gevaar dreigt. Op momenten denk je van wel, maar eigenlijk lijkt en is het gewoon een rustige en erg vervuilde plek.
Velen stellen zich vragen en hebben hier een eigen theorie en verklaring over deze film en over de zone. Ik zie het eigenlijk ongeveer zo: De zone is een verboden plek omdat daar een soort van nucleaire ramp heeft plaatsgevonden. Of het is een stortplaats voor radioactief afval of zoiets. Om de bevolking te beschermen is er zo een zware beveiliging. De gids, Stalker is niet 100% bij zijn verstand lijkt me en hij beseft volgens mij het gevaar niet, en heeft een manier om toch langs die beveiliging te geraken. Die kamer die je wensen in vervulling doet gaan is gewoon een verzinsel. Maar Stalker voelt zich echt gelukkig in de zone. Hij gelooft ook echt in de magische krachten van de zone en van die kamer. Hij neemt dan ook steeds mensen mee zodat die hun geluk kunnen vinden in die speciale kamer in de zone. In werkelijkheid is er dan ook helemaal geen gevaar zoals Stalker het zich voorstelt. Het enige echte (en ook grote) gevaar komt van het radioactieve.
Zo zie ik deze film. Helaas zie ik er geen meesterwerk in zoals velen het wel zien. Het is bij momenten ook een erg trage film, maar daar kan het niet aan liggen. Ik vond het ook wel jammer dat de film niet stopte toen de mannen terugkwamen van de zone. Het ging daarna te lang door om niets.
Het is wel goed geacteerd, de drie mannen tenminste. Die vrouw voegt niets toe, haar rol vond ik overbodig en storend.
Het was eigenlijk wel een bijzonder verhaal, maar ik vond de film geen topper. Ik ben wel blij dat ik de film eens heb kunnen zien.

Weet iemand of er van deze film meerdere versies zijn?

Ik lees iets over verschillende 'sound edits'?

De oorspronkelijke release had mono geluid, maar op de meeste DVD uitgaves is ook een 5.1 mix beschikbaar. Die vind ik zelf wat kunstmatig en vooral overbodig klinken.

Werkelijk briljant camerawerk met heerlijk lange scènes en shots onderwijl ondersteund door een uitstekende soundtrack. Immer fascinerend en nooit saai of langdradig. Tarkovsky slaagt erin een sublieme sfeer te creëren waardoor Stalker constant blijft intrigeren zonder dat er, net als bij Solaris, een duimendik (doch diep!) verhaal voor nodig is. Met weinig zo iets briljants maken is gewoonweg magnifiek!

Ik wil de film graag kopen dus zou iemand mij kunnen vertellen waar ik de juiste versie kan krijgen?

Deze misschien?

bol.com | Stalker, Oleg Fyodorov, Aleksandr Kajdanovsky & Anatoli Solonitsyn | Dvd

De Artificial Eye versie ligt voor een tientje bij Van Leest in de Arthouse bak.

Valt me trouwens op dat dat plaatje wat gebruikt is op de hoes niet overeen komt met hoe het er in de film uit ziet.

Is dat wel een juiste versie dan?

Die van bol.com duurt 143 minuten terwijl er op moviemeter 163 minuten staat.

Naar mijn weten is de AE versie niet geknipt. Film staat op 2 DVD's. 163 minuten klopt dus.

Vergelijk zelf welke versie je prefereert:

http://www.dvdbeaver.com/film/DVDReview/stalker.htm

Ik heb ook de Moskwood uitgave op 2 DVD's (dat is die je ook op bol.com kunt krijgen), en voor zover ik weet is dat de juiste versie.

Maar de Moskwood is 25 euri terwijl je de AE versie voor een tientje kan krijgen. En dat voor nagenoeg dezelfde dvd.

stuk voordeliger.. maar de AE is zonder NL-subs toch? Weet niet of Miron dat belangrijk vind?

Ik heb even wat gezocht op internet en zie dat de AE wel met NL subs is. Van 't weekend eens bij de VanLeest kijken dus.

Bedankt in ieder geval.

Mooi, succes

NL subtitels zitten er gewoon op hoor.

De AE en die van BOL (moskwood) zijn exact gelijk aan elkaar. Dat geldt eigenlijk voor alle leverbare edities van Stalker. Ze gebruiken allemaal de originele Ruscico-uitgave. Buiten de prijs maakt het niets uit welke je koopt. (Muv de regio 1 wat een slordige PAL>NTSC conversie is).

Net nog eens herzien en met een half puntje verhoogd!

Visueel schitterende film. De cinematografie is echt mooi en het kleurengebruik gaat perfect samen met die sfeer die door de film zweeft. Denk aan die onderhuidse spanning die leeft in de Zone terwijl op één of twee vreemde zaken na er niets, maar dan ook niets vreemds aan de hand lijkt te zijn. Heerlijk, helemaal omdat het einde dat weer sterk in twijfel trekt.

Waarom staat er dat deze film in de Sovjet-Unie / West-Duitsland is opgenomen? Die bestaan niet meer, het is Rusland en Duitsland.

Omdat het toen de Sovjet-Unie en West Duitsland was, goed om in de gaten te houden als je de film kijkt

Soms vraag ik me af of hij het er om doet of dat 'ie echt zo ontwetend is.

Hij is van '93, en heeft geen idee van de zinderende angst die ons allen beving bij het horen van de woorden Sovjet-Unie en Communistisch.

Ik vind het toch wel knap dat je dit soort films wilt zien op deze leeftijd of in ieder geval er vragen bij stelt. De andere kant is dat zelfs in een vmbo-examen geschiedenis dit basiskennis is. Ik denk dat de vakantie is aangebroken.

Dus?

Bij m'n eerste kijkbeurt viel deze Stalker me ietwat tegen, maar vandaag weer gezien. De film bleef toch in m'n gedachten rondzweven en eigenlijk is dat altijd positief. Ik wist nu wat ik kon verwachten en ben met een heel andere instelling begonnen.

Gelukkig maar, want bij deze tweede kijkbeurt wist de film me vanaf het begin tot het eind te fascineren. Prachtige beelden, geweldige sfeer, sterke ondersteuning door de muziek en de vele vragen die deze film oproept. Ze zullen nooit ''écht'' beantwoord kunnen worden, maar ieder mag voor zichzelf de nodige dingen invullen.

Ja, zo blijkt maar weer dat herziening wonderen kan doen. Ik vond 'm eerst bij vlagen saai, nu nog wel een beetje, maar dan wel ''mooi saai''. Prachtig hoe het einde met het meisje zoveel weer in twijfel trekt. ik weet zelf nog niet hoe ik het allemaal moet interpreteren, laat de film eerst nog maar even zakken. Voor nu de maximale verhoging voor dit meesterkwerk.

Als liefhebber van traag en mysterieus zou ik op mijn wenken bediend moeten worden door Tarkovsky, maar Nostalghia noch Stalker wisten mij te raken. Het gebrek aan (menselijk) drama wordt onvoldoende gecompenseerd door een pakkend alternatief (filosofische diepgang?). Haal de dialogen weg en nietszeggende maar wel prachtige plaatjes blijven over.

Filmtechnisch lijkt het duidelijk door wie Andrej Zvyagintsev (The Return, The Banishment) beïnvloed is, maar verhaaltechnisch overstijgt hij zijn voorganger met verve.

Stalker begon fenomenaal. De eerste helft van de film met de trip naar de Zone en het eerste stuk in de Zone intrigeerde me enorm door de mysterieuze sfeer en het somber vormgegeven post-apocalyptische landschap. De duistere dunnels, het druppelende water, de smerige poelen, de beschimmelde muren... alles klopte wat mij betreft, en ik dacht dat dit weleens één van mijn favoriete films kon gaan worden.

Helaas werd ik door het tweede deel teleurgesteld. De film begon me minder te boeien door veel saaie filosofische dialogen, bepaalde scenes die veel te lang gerekt werden en het feit dat het er maar vager op bleef worden tot aan het einde toe... De beelden en de setting maken een hoop goed, maar het tweede deel vond ik simpelweg jammer.