Solyaris (1972)

Mee eens en net zoals Stalker een hele moeilijke film.

Waar staat Solyaris eigenlijk voor?

Ik meen het wel te weten, maar kan het moeilijk in woorden uitdrukken.

Voor mij is Tarkovsky van alle filmregisseurs het meest filosofisch ingesteld, meer nog dan Ingmar Bergman. Dat maakt de films van Tarkovky zo moeilijk en slechts toegankelijk voor een relatieve kleine groep filmliefhebbers.

Onder gebeuren hoef je natuurlijk niet gelijk actiescenes onder te verstaan. Ik denk dat Bruce Campbell net zoals vele MM gebruikers zich op deze film hebben verkeken.

Het eerste deel van deze film vond ik beter dan het tweede deel. Prachtige beelden met in het begin schitterende muziek van Bach. Het tweede deel dat zich helemaal in het ruimteschip afspeelde vond ik af en toe toch behoorlijk langdradig. Ik kan best begrijpen dat filmliefhebbers hier op afknapten. En de filosofie in deze film is niet zo makkelijk te begrijpen. Dat maakt het wel waard om deze film meerdere keren te bekijken. Er valt denk ik best het een en ander in deze film te ontdekken. Ik vond deze film in ieder geval minder en moeilijker dan "Stalker".

Na Stalker was het de beurt aan deze film van Tarkovsky om weer eens te herzien en i.t.t. Stalker is het voor mij ook bij de derde kijkbeurt weer erg moeilijk om deze film te doorgronden.

De film begint met een prachtige opening, mooie muziek van Bach en het oh zo mooie beekje. Echt Tarkovsky. Zeer mooi zijn ook de beelden van de oceaanplaneet Solyaris en de verkeersbeelden van ik dacht Moskou die van zwart-wit overgingen naar kleur en daarna weer naar zwart-wit m.u.v. de autolichten die fel rood afstaken. De scènes in het ruimteschip kwamen mij af en toe wat langdradig over, uitgezonderd de scènes waarin wij Kris Kelvin zagen met Khari. Die oogden zeer mooi, vooral de zweefscène met op de achtergrond een replica van "De Jagers" van Breughel.

Nu het verhaal. Ik moest bij het zien van de scènes van Kris met de verschijning van zijn jaren geleden overleden vrouw Khari denken aan mijn eigen dromen. Mijn ouders zijn ongeveer 10 jaar geleden overleden maar in mijn dromen zijn ze springlevend. Is het de bedoeling van Tarkovsky in het ruimteschip de dromen van Kris zichtbaar te maken, of is het zijn fantasie, of allebei? Het is mij allemaal niet erg duidelijk. Ook het einde vind ik erg raadselachtig.

Het moge duidelijk zijn; net zoals Stalker leent Solyaris zich niet voor een ontspannend avondje filmkijken. Van de kijker wordt veel inspanning gevraagd. Pasklare antwoorden geeft Tarkovsky niet. De kijker mag het deels zelf invullen. Tarkovsky blijft voor mij een van de boeiendste regisseurs in de wereld van de cinema, maar ook een van de moeilijkste. Ik moet toch nog maar eens meer films van hem gaan herzien.

4,5*

Wat is er mis met God? Als Tarkovsky voor God dezelfde interpretatie heeft als ik, dan ben ik het misschien nog met hem eens ook.

Let wel, God kun je op zo'n 100.001 manieren vertalen. De Schepper, De Almachtige, De Man met de Baard, De Vader die in de Hemel Zijt etc. Ik denk niet dat een van deze voorbeelden Tarkovsky's interpretatie is van God. Voor mij zijn het in ieder geval allemaal afgoden.

Deze film weer eens herzien. Het blijft fascinerend wat Tarkovsky allemaal uit zijn hoed heeft getoverd. Zoals de prachtige opening, de zeer mooie rit door Moskou in zwart wit en vervolgens overgaand in kleur en natuurlijk de zeer mooi weergegeven planeet Solaris en ten slotte het prachtige einde. Minpuntje vind ik toch dat deze film veel te veel dialoog bevat. Dialogen waar ik nog eens niets van snapte ook. Met de cinematografie zit alles prima bij Solaris en dat is nagenoeg bij alle films van Tarkovsky, maar ga je proberen uit te vissen wat het allemaal betekent, dan zit je toch gauw met de handen in het haar. Films van Tarkovsky zijn nu eenmaal niet voor één uitleg vatbaar. Het zijn nu eenmaal films met een zeer sterk spiritueel tintje. Logica ontbreekt gewoon. Je kunt die films maar het beste gewoon ondergaan. Op visueel vlak valt er op deze film niets aan te merken, maar ik had toch graag meer beelden gezien zoals die van die prachtige opening. De oceaan oogde schitterend, evenals zoals ik al eerde berichtte de autorit, maar de scènes in het ruimteschip begonnen mij op een gegeven moment danig te vervelen. Het werd allemaal te veel van hetzelfde en er werd gewoon veel te veel geleuterd. Solaris vind ik daarom ook zeker niet de beste film van Tarkovsky. Die is voorlopig weggelegd voor Stalker.

4,0* na herziening

Bij mij was het eerder andersom. De dialogen van Solyaris kan ik als Star Trek-liefhebber aardig volgen, Star Trek heeft ook van zulke dialogen/dilemma's, al zijn die natuurlijk stukken oppervlakkiger dan hier (ik wil overigens geen Star Trek- en ook geen Tarkovsky-fans beledigen door die twee naast elkaar te plaatsen). Bij Stalker moest ik juist de hand houden op de pauze-knop om de dialogen voor zover mogelijk écht tot me door te laten dringen, omdat die nogal complex zijn en een hoog tempo kennen. Vind het daarom verrassend dat je over de filosofische dialogen van Solyaris bij wijze van spreken 'struikelt', maar wel Stalker aanprijst. Hoe zie je dat?

arno74

Jouw reactie op mijn recensie bij Solyaris is mij helemaal ontgaan.

Wat jouw opmerking betreft over de dialogen bij deze film en Stalker heb je helemaal gelijk. Echter...de dialogen bij Stalker vonden hoofdzakelijk plaats in de mysterieuze zone, die voor mij iets mystieks hadden en bovendien op visueel vlak zeer mooi oogden. De dialogen in Solyaris vonden plaats in dat ruimteschip, dat op visueel vlak voor mij niets te bieden had met als gevolg dat ik zodoende op een gegeven moment genoeg kreeg van die dialogen. Tja, ik houd niet zo van dat gedoe in ruimteschepen, maar ja, ik ben ook geen Star Trek-liefhebber.