Great Balls of Fire! (1989)

Had hem op school tijdens muziek les gezien.

Opzich was ie best wel aardig. Eigenlijk was die Jerry lee Lewis pedofiel om dat ie maar met zijn 13 jarige nichtje gaan trouwen (is trouwens nog incest ook)

3,0

Mooie biografie van rock 'n roll-legende Jerry Lee Lewis die overigens perfect werd gespeeld door Dennis Quaid. Hij leek er zelfs erg op.

Trouwens met je nicht of een ander familie lid is inderdaad geen incest. Pas als je er geslachtsgemeenschap mee hebt is er sprake van incest.

Bij de aftiteling staat dat de liedjes gezonden worden door "The Killer" himself, JLL dus.

Deze film over het begin van de carrière van Jerry Lee Lewis moet het wat mij betreft vooral hebben van de muziek, waarmee ik destijds ben opgegroeid. Het verhaal is gebaseerd op het boek van Jerry Lee’s derde vrouw, zijn achternicht Myra met wie hij dertien jaar getrouwd is geweest. Merkwaardig is dat totaal geen melding wordt gemaakt van de kinderen van de zanger uit zijn twee eerdere relaties.

Dennis Quaid doet z’n best om de ongeremdheid van de zanger over het voetlicht te brengen, maar overtuigen kan hij niet echt. Zoals gezegd, het is vooral de muziek die mij aanspreekt.

Geinig filmpje dat als groot voordeel heeft: de snelle manier van vertellen.

Alles gaat snel in deze film, de muziek, Dennis Quaid en de populariteit van zijn personage J.L. Lewis. Daardoor kijkt de film erg aangenaam weg, maar diezelfde snelheid zorgt ook voor nadelen.

De concurrentie tussen The King en The Killer wordt alleen door middel van fans en posities in de hitparade weergegeven. Die 2 keer dat ze elkaar zien, blijft het helaas erg oppervlakkig.

Ook het vaak meest intrigerende aspect van een artiestenleven, de donkere periodes, worden in een sneltreinvaart getoond. Iets meer diepte was gewenst....

Meteen een waarschuwing : dit is geen biografie over Jerry Lee Lewis. Althans, dat was niet de bedoeling. Het is een misverstand dat de film commercieel heeft genekt maar ik ga hier een pleidooi houden waarom Great balls of fire desondanks een subliem stukje cinema is.

You shake my nerves and you rattle my brain

Cineast McBride die samen zijn vaste kompaan Jack Baran het script schreef, gaf ruiterlijk toe dat het niet de bedoeling was om het leven van Jerry Lee Lewis accuraat en gedetailleerd te portretteren. Er zitten dus tal van onjuistheden in de film. De song Great balls of fire stond nooit op nr 1 in billboard charts zoals het in de film cartoonesk gevisualiseerd wordt (hoogste plaats was de nr 2). Ook toont de film een rivaliteit tussen Elvis Presley en Jerry Lee. In bijna elke scene zien we de signalen van de concurrentie met Elvis. Magnifieke scene waarin de reflectie van Lewis in die van Elvis verdwijnt. Toch schijnt dit niet het geval te zijn. Ze waren blijkbaar vrienden. Mc Bride nam dus een loopje met waarheid en historische feiten.

Too much love drives a man insane

De commotie ontstond vooral door de verwanten en betrokkenen van Jerry Lee zelf. Allereerst omdat het boek van ex vrouw Myra Lewis en co-auteur Murray Silver jr (de bron voor de film) door vele experten niet als een authentiek document wordt beschouwd. Myra Lewis zou immers het boek eerder als een afrekening zien. Voor velen was het dus niet representatief. Maar ook Murray Silver jr zelf was niet opgetogen over de film omdat de film het boek niet echt benaderde. Er was beloofd dat Murray na de verkoop van de rechten ook het script mocht schrijven maar daar kwam niets van in huis.

You broke my will, but what a thrill

McBride gebruikte het boek dan ook enkel als startpunt. Maar niemand die het begreep zodat iedereen stellig beweerden: de film is nep. En laat dat net nu juist de visie van McBride zijn. Film is nep. Daarom ook die vormgeving die mijlenver weg staat van een biografie. Hyper stilisme waarin elke vorm van realiteit of werkelijkheid wordt vermeden. Aangevuld met fotografie van Affonso Beato. Hij deed ook enkele (vroegere) Almodovar films. Dat zegt genoeg.

Goodness, gracious, great balls of fire

Met een grote dosis humor verkennen we de kunstmatige leefwereld van Jerry Lee Lewis en GBOF zoemt in op 2 hoofstukken. Zijn relatie met de 12 jarige nicht Myra dat natuurlijk veel controverse deed oplaaien. Maar McBride pakte dit aan met een ‘larger than life’ gevoel. Shots als poppenhuis als koffer, de melk in de champagnekoeling … het zijn die visuele vondsten waarin met een knipoog de relatie wordt voorgesteld. We kunnen het niet serieus nemen. Net als die muzikale intermezzo’s in video clip stijl. Rijden langs de school, Elvis mansion, billboard waarin telkens de opmars van Jerry Lee getoond wordt, de rij van ruggen van de fans eens de ondergang is ingezet…. Dit zijn magistrale scenes, vol met prachtige verbeelding. De scene waarin Ryder langs de showroom passeert om geld uit te strooien is er ook zo’n pareltje. Dan is er ook zijn relatie met zijn neef. Goed tegen kwaad. Alec Baldwin als de predikant Jimmy Swaggart dat het kwaad en verderf van popmuziek predikte en natuurlijk met Jerry Lee zijn Nemesis vond. Deze 2 verhaallijnen zijn een voedingsbodem voor enkele dramatische accenten. Maar het blijft op de achtergrond.

I laughed at love 'cause I thought it was funny

Moet je fan zijn van Jerry Lee Lewis om de film te smaken ? Ik weet het echt niet. Natuurlijk zijn de songs wel present. Je moet niet echt zot worden van songs als Great balls of fire of whole lotte shakin going on maar het helpt wel. Die piano solo’s als ratelde machine geweren, een tempo dat opbouwt naar een ultieme uitbarsting : dat is de muziek van Lewis maar ook de film heeft diezelfde drive. Allemaal opnieuw ingezongen door the killer himself (Dennis Quaid deed dus enkel lip sinck) klinken die mogelijks nog krachtiger dan voorheen. Trouwens, de piano solo’s dat we zien, is in de montage een mix tussen piano spel van Quaid en pianospel van Jason D Williams (een pianist en zanger die vaak vergeleken werd met Lewis door performance en looks). Ook krijgen we de legendarische verhalen te zien zoals de piano in brand steken tijdens een TV optreden. Toch liet het script zich verleiden tot één kritiek nl mensen rondom Lewis zijn profiteurs. Een restantje van het boek dat over het hoofd werd gezien ?

But you came along and you moved me, honey

Moet je fan zijn van creatieve stijlvolle cinema om de film te smaken ? Zeker. De muziek van Lewis is overweldigend, opwindend en swingend en dat is de film ook. McBride brengt een enthousiasme, een cinematografische invulling van opwinding en plezier maken. Maar door kritiek kelderde de belangstelling. GBOF zou het paradepaardje moeten worden van de studio (Orion Picutres) maar helaas werd de film een flop aan de box office. De studio hield er een financiële kater aan over en ging dan ook na 3 jaar bankroet. Het was ook end of the ride voor regisseur McBride. Slechts wat Tv werk en lauwe films nadien. Maar de jaren ’80 waren zijn Jerry Lee Lewis momenten. Breathless, The big easy .. prachtige films. Uitvergroot, wild, broeierig kleurenpalet, muzikaal (New Orleans in The big easy), sensuele ongeremde dames (Ellen Barkin in The big easy en Valerie Kapinsky in Breathless), naïeve mannelijke personages (Dennis Quiad in The big easy, Richard Gere in Breathless), controversieel (Breathless als remake van een filmklassieker ? Niemand komt aan Godard ) Zie hier de huisstijl van McBride dat reflecteert zich ook in GBOF.

I changed my mind, this love is fine

Acteren is inderdaad over the top (vooral van Quaid), karikaturaal (die gestes !) maar dat ligt allemaal in de lijn van de visie van de film. Een gedurfde keuze. De bezetting was toen ook nog niet zo klinkend. Risico’s konden nog genomen worden. Winona Ryder stond nog aan het startpunt van haar carrière. Dankzij grote cineasten als Burton (Edward Scissorhands), Coppola (Dracula) en Scorsese (the age of innocence) mocht ze daarna bij de groten gaan staan maar uiteindelijk kreeg ze niet de ultieme bekroning van een oscar prijs en is nu weggezakt in Tv series (Stranger things waarin ze nochtans zeer goed is. En de episode in Friends is een echte aanrader en niet alleen voor haar kus met Jennifer Aniston). Dennis Quaid was een ander verhaal. Meer ervaren en hij had al een paar middelgrote projecten achter de kiezen (oa The right stuff en Enemy mine). Quaid had die gladde nonchalante houding en een zeer ritmisch gevoel dus ideaal voor de rol. Maar hij heeft misschien de rol van Jerry Lee Lewis te letterlijk genomen want in de jaren ’90 kampte ook hij met een cocaïne verslaving waardoor zijn carrière een duik nam. Maar hij bleef acteren en alhoewel diverse rollen zijn er toch een paar uitschieters als Doc Holiday in Wyatt Earp en Frank Withaker in Far from heaven. Door zijn reputatie van een ‘wild one’ bleef hij echter onderschat. McBride had ook een neus voor casting bijrollen. Zo komen we terug bij Lisa Blount, een actrice die wat ons betreft, laat zien dat 1 minuut volstaat om indruk te maken. Ze was ook al in Carpenter’s Prince of Darkness te zien (zie onze nr 83) en een schoolvoorbeeld van de leuze ‘Great minds think alike’.

Goodness, gracious, great balls of fire

Jammer dat Lewis zelf ook niet te spreken was over de film maar nogmaals dit was dan ook geen biografie. Had er nu gestaan : elke link met de bestaande personen berust op een louter toevalligheid, dan hadden veel misverstanden vermeden kunnen worden. Maar hoe ver de film ook staat als biografie toch sijpelt de natuurlijke aard van Jerry Lee Lewis als het ware tussen de film in. Doordat de titel een song is van Lewis. Doordat die song een beetje het leven van Lewis samenvat. Doordat de film in feite een visuele vertaling van de song titel is. Wanneer we GBOF horen, zien we de film en wanneer we de film zien, horen we de song. Dat is hoe een meesterwerk zich ontpopt.

Een uittreksel uit mijn boek 'mijn 100 favoriete films' met op nr 45 : Great balls of fire!

Biopic van één van de meest unieke figuren in de geschiedenis van de rock’n roll. Biopics zijn meestal een moeilijk paar mouwen die niet zelden leiden tot een verhaallijn met een stoet van personages en tijdsprongen. Hier is dat gelukkig niet het geval. Het verhaal beslaat de periode 1956-1959 met een beperkt clubje betrokkenen. Dit verhoogt absoluut het kijkplezier van dit compacte rise en fall verhaal. Dennis Quaid doet het super als halfgekke Jerry Lee Lewis. Dat was ook de mening van ‘the original’ - al was niet iedereen gelukkig met bepaalde invullingen van het scenario.

Winona Ryder speelt op haar 26e een meisje van 13 en doet het overtuigend. De jaren ‘50 aankleding van de productie is excellent. Je waant je helemaal in de sfeer van het Memphis van toen. Zelfs vangen we enkele glimpen op van de jonge Elvis, meer als een soort gimmick dan wel. Dit is een film die elke old school rock’n roll liefhebber mag gezien hebben. Mooi ook hoe de inspiratiebronnen van JLL de nodige aandacht krijgen.

Blij ook dat ik de man zelf nog live aan het werk heb kunnen zien in Brussel in 2008. Zijn muziek zal blijven.