A Clockwork Orange (1971)

Er zijn zat ongeoefende filmkijkers die helemaal weggeblazen worden door deze film; voor veel (jonge) kijkers is het de eerste keer dat ze beseffen dat film ook 'meer' kan zijn, en dus een eerste stap naar die 'andere' cinema.

Ik zeg daarom ook "Iemand die dat eruit haalt met een top10 van Terminator 2 en LOTR zie je niet vaak hier, en dat vind ik dan ook een goed teken als het wél zo is.. "

Volgens klopt dit toch echt. Meestal zien ze de bizarre abstracte vormgeving niet of duiden ze die niet op waarde (Kubrick heeft hier natuurlijk geen fullblown SF van willen maken, dat lijkt me duidelijk als je 2001 ASO hebt gezien). Het is een veel expressionister werkje, met natuurlijk een duidelijk thema en idee, maar expres vervreemdend. Dat moet je wel kunnen zien of aanvoelen. Neemt niet weg dat er gelukkig zat (jongere) filmkijkers zijn die dat wel aanvoelen, en chapeau! Ik werd ook weggeblazen, op mijn 20e dacht ik. Maar toen had ik al heel wat gezien én was de filmindustrie nog niet zo sterk naar uiterlijke (nep)effecten aan het streven als nu.

Impressive. Mindfuck. Cool. Niet vaak zo geboeid (was zelfs de chips vergeten). Must-see-again. Impressed.

Inderdaad!!!!

Veel bloed? Helaas bij mij altijd iets om een film, hoe goed dan ook, niet te kijken. Een beetje bloed zo nu en dan vind ik niet erg, maar als het te veel is haak ik af.

Lijkt me een intressante film.

Komt geen druppel bloed in voor...

Oke dan, kijken die handel!!

Toch gezakt in waardering. Dit is vooral te danken aan de herzieningen van The Shining, 2001 en Eyes Wide Shut, die mij hebben bevestigd dat vooral de visuele kant van Kubrick mij het meeste trekt. A Clockwork Orange heeft een geweldige setting en een fantastische 'main theme', maar er wordt simpelweg te weinig gedaan met dit gegeven. In plaats hiervan krijgen we lang uitgesponnen dialoog, meer nadruk op de boodschap en voor mijn smaak iets teveel klassieke muziek. Desalniettemin blijft dit een fantastisch karakteristiek en iconisch werkje, maar ik prefereer persoonlijk Kubricks visuelere werk.

4*

Ik zou dit eerder aanmerken als zijn meest visuele werk. Een verzameling groteske groothoek shots en bizarre art direction.

Op papier zeker wel, maar jammer genoeg stelde het resultaat me lichtelijk teleur. Hier had meer mee gedaan kunnen worden. Een groothoek lens maakt nog lang geen mooie shot.

Mwah, smaken verschillen, ik vind de klassieke muziek (in combinatie met het geweld) juist geweldig.

Doe mij maar de orgiescène uit EWS .

Maar dat is ook weer bijna 30 jaar later...

Wat zegt dat? 2001: A Space Oddysey is weer drie jaar ouder dan ACO.

Technieken evolueren... Maar ik vind dit visueel een zeer indrukwekkende film.

Techniek heeft weinig met visuele klasse te maken. 2001 vind ik op audiovisueel vlak Kubricks meest fascinerende film en die is dus 3 jaar ouder dan ACO. Kubrick kiest er simpelweg voor bij ACO het over een andere boeg te gooien. De stijl is hier vooral losser en het camerawerk slordiger, wat best samengaat met het thema, maar persoonlijk ga ik meer voor Kubricks meer klassieke aanpak.

2001 Is in mijn ogen veels te traag.

Camerawerk slordiger.... Laat Kubrick je niet horen.

Minder uitdagend op technische vlak, maar met een zelfde perfectionisme benaderd. Ze hebben er zelfs een camera voor uit het raam gegooid.

Heb je Kubricks films al op BD herzien?

Shining, EWS, FMJ en ACO wel, 2001 staat als een goede wijn nog in de kast te wachten op het juiste moment.

Ik zag bij ACO dat het behang in de kamer waar hij uit het raam springt een motief heeft met een vallende druppel.... Zoiets zie je niet op dvd.

Eindelijk deze film dan bekeken. Moet wel zeggen dat ik na een paar minuten toch maar de Nederlandse ondertitelingen erbij heb gepakt...

Het acteerspel van McDowell was gewoonweg uitstekend, zelden zo goed gezien. In het 2de deel van de film had ik toch medelijden met hem, ondanks zijn verleden. En dan natuurlijk het verhaal wat achter de film zat, een toekomstbeeld wat niet bij iedereen in goede aarde viel. Net als bij ''2001'' vond ik het visuele en de soundtrack uitstekend.

Een 10 voor deze film, dat zegt wel wat

One thing I could never stand was to see a filthy, dirty old drunkie, howling away at the filthy songs of his fathers and going blurp blurp in between as it might be a filthy old orchestra in his stinking, rotten guts. I could never stand to see anyone like that, whatever his age might be, but more especially when he was real old like this one was.

Het moet zo'n vijf jaar geleden zijn dat ik A Clockwork Orange voor het eerst te zien kreeg. In die tijd had ik nog niet zoveel met films, afgezien van de commerciële Hollywood-films die iedereen toen wel kende. Zeker met een film die al meer dan 30 jaar oud was had ik niets, alleen de leeftijd was al een motivatie om deze niet te zien. Toch kreeg ik op een dag deze film op school voor het eerst te zien tijdens les esthetica en sindsdien ben ik alleen maar meer en meer films beginnen kijken. Ondertussen ben ik al enkele herzieningen verder en heb ik ook al het gelijknamige boek van Anthony Burgess gelezen. Gisterenavond heb ik de film dan nog eens na ruim een jaar herzien op Blu-Ray om tot de conclusie te komen dat het verhaal nooit aan kracht inboet, het blijft een bizar meesterwerk.

De begincredits met de felle kleuren en de klassieke muziek van Henry Purcell's Funeral Music for Queen Mary geven al meteen de hele sfeer van de film weer. In de hele film is er namelijk sprake van een bizarre art direction van felle kleuren en klassieke muziek. Wanneer je in de eerste scène Alex ziet zitten met zijn drie 'droogs' in de Korova Milkbar weet je ook al meteen dat je met een speciale film te maken hebt, niet alleen de kostumering maakt dat duidelijk maar ook de felle kleuren en de gebeeldhouwde naakte vrouwen die als meubilair dienen zijn al veelzeggend. Als Alex zijn openingstekst opzegt valt ook het taalgebruik meteen op, in plaats van algemeen Engels te praten, krijg je meer een soort van Engelse 'slang' te horen met in elke zin weer het vertrouwde sarcasme van Alex z'n stem. Zo zegt hij voor zich te verontschuldigen: Appy-polly-loggies of tegen een oude vrouw: Naughty, naughty, naughty! You filthy old soomka! en zo zijn er nog talloze voorbeelden van speciaal taalgebruik te horen.

In het eerste half uur van de film krijg je een blik uit het leven van Alex te zien waarbij hij met zijn drie droogs, Pete, Georgie, and Dim, vrouwen verkrachten, geweld gebruiken en mensen van de weg rijden. Om uiteindelijk terug te keren naar de Korova Milkbar waar je als kijker getuige bent van Alex's voorliefde voor de muziek van Beethoven, de 9de symphonie om precies te zijn. Ondertussen krijg je ook al een beeld geschept van de andere personages, Georgie blijkt namelijk zelf ook een leidersfiguur te zijn en pikt Alex's opmerkingen niet altijd, Dim is verreweg de domste van het gezelschap, zijn domme lach en houding maken dat meer dan duidelijk. Over Pete krijg je dan weer opvallend weinig te weten. Verder weet Alex, door middel van voice-overs, de kijker op de hoogte te houden met wat er gaande is. De film laat overigens ook nog wat politieke belangen zien en de technologische vooruitgang waneer men denkt criminelen te kunnen genezen.

De meest artistieke en vreemde settings bevinden zich waarschijnlijk wel in het huis waar Alex met zijn moeder en vader leeft. Van de opvallende kleuren tegen de muur tot het paarse haar van de moeder, de film weet zich wat art direction betreft te onderscheiden van de gemiddelde 'seventies'-film. Ook daar krijg je de 9de symphonie van Beethoven nog een keer te horen. Maar de klassieke soundtrack blijft heel de film aanwezig, al dan niet lichtjes gemoderniseerd, The Thieving Magpie van Walter Carlos in de platenzaak-scène maakt dat nog maar eens duidelijk. Het is ook dat wat soms het misselijkmakende effect in de film veroorzaakt, de combinatie klassieke muziekscore - geweld-scène's. Ook wanneer Alex Singin' in the Rain zingt tijdens een verkrachtingsscène weet je al dat je die scène niet zo vlug zult vergeten, juist omdat je geen feel-goodmuziek verwacht in een dergelijke scène. De film moet in de begin jaren '70 ook bijzonder controversieel geweest zijn, anno. 2010 ben ik als kijker natuurlijk wel al meer gewoon, toch blijft het een artistiek spektakel dat zich onderscheid van de doorsnee film, van het idiomatische taalgebruik tot de misplaatste muziek.

5.0 sterren

Ik denk vaak na het bekijken van een film na over wat voor becijfering ik erop moet geven op deze site. Vaak heb ik wel een globaal idee, en soms gaat dat een half puntje omhoog, soms een half puntje omlaag...

Nu heb ik deze film gezien, eentje waarmee veel zichzelf-serieus-nemende filmliefhebbers zich in een warm bad wanen, en ik begon in mijzelf te motiveren waarom ik de film wel of niet een hoog cijfer zou geven, zo lastig is die klus nog nooit geweest.

Ik heb namelijk geen idee.

Ik vond de film eigenlijk verschrikkelijk, maar tegelijkertijd deed hij wel wat met me. Ik werd namelijk achtergelaten met een soort van medelijden met de gekken van deze wereld, met de normalen van deze wereld, met een rare hunkering om ook eens lekker anarchistisch bezig te gaan, met een fascinatie voor mensen die de beschaving die in mijn ogen al enkele duizenden jaren ingeslepen zit in het menselijke karakter compleet overboord gooien en zodoende toegeven aan hun banaalste gevoelens en tenslotte bleef ik ook achter met een hoop minachting voor de overcorrecte samenleving.

Wat het groepje psychoten toch maar mooi liet zien, zo meende ik, is dat alles toch wel heel erg relatief is, zoals beschaving, die kan namelijk ook samengaan met de ergste menselijke naturen (bijvoorbeeld de vechtsscene met een andere bende die bijna een dans was, of duidelijker nog het ondervragen van Alex, wat op een heel nette manier gebeurde, met nette mensen, maar wat o.a. als doel had de diepste gevoelens van rancune van de 'schrijver' te kunnen bevredigen). Naast beschaving werd vriendschap en (ouder)liefde ook heel erg gerelativeerd, hiervan is een mooi voorbeeld in de film dat een zoon simpelweg vervangen kan worden, en het romantische en onvoorwaardelijke beeld wat wij van liefde tussen ouders en kind hebben dus eigenlijk nonsens is.

En dit was natuurlijk nog lang niet alles, ik merkte als onderliggende bedoeling o.a. ook op dat de politiek ook een op machts-belust clubje mensen is die constant bezig is met het redden van het eigen hachje (alhoewel dit toch ook zonder de film duidelijk was). Elk mens heeft een neiging naar controle of macht, dit kwam terug in de gevangenisbewaarder, in de minister en ook bij Alex, de hoofdpersoon zelf, hij is er immers absoluut niet van gecharmeerd dat 'zijn' groep dingen zonder hem bespreekt en besluit.

Tsja, vrij zware en ondermijnende boodschappen. Volop verheerlijking van de diepste en dierlijkste neigingen van de mens (geweld en seks, en natuurlijk ook nog geweld en seks gecombineerd: verkrachting), volop verheerlijking van een anarchistische levensstijl, geen wonder dat de film verboden was in Engeland.

En toch vond ik het een verschrikkelijke film. Ik heb wel heel erg vaak op het punt gestaan om de film stop te zetten, niet vanwege de gruwelijkheid, maar vanwege een ondefinieerbaar negatief gevoel over de film.

Ja, ik irriteerde me bijvoorbeeld dood aan Alex, ik wíst dat zijn acteerwerk 'goed' was, maar zijn taalgebruik en mimiek enzo vond ik hoogst irritant. Alle personages vond ik eigenlijk niet leuk, de ouders, de gevangenisbewakers, de schrijver, de minister. Stuk voor stuk waren het karikaturen van monsters, waarschijnlijk was dat ook de bedoeling, maar het maakte het kijken van de film tot een kwelling.

Ook het inzoomen op en het centraliseren van Alex vond ik heel akelig. Niet omdat hij zo quasi-psychotisch keek telkens, maar gewoon omdat ik geen zin had om zijn gezicht steeds zo te bekijken, of hem in het middelpunt van alles te zien (bijvoorbeeld bij de therapieën).

Een positief puntje was wel het gebruik van de muziek, ondanks de verkachting van de symphonieën door het zo te vermoderniseren vond ik het heel erg passen. Soms was het camera-werk ook zeer indrukwekkend, zoals het stukje waarbij Alex zijn mede-psychoten in elkaar slaat of waarin de twee bendes met elkaar rivaliseren, al die slow motions en balletterige bewegingen waren bijzonder mooi.

Maar nu, vind ik deze controversiële (nr. 2 in the The 25 Most Controversial Movies Ever van het Entertainment Weekly) film veel of weinig sterren waard. Het is zo jammer dat je met veel sterren een soort van bedoelt dat je de film 'op prijs stelt', of 'leuk vond', maar dat vond ik niet. Ik vond hem indrukwekkend, maar toch een kwelling.

Ik houd het op 3*, maar wel een hele betekenisvolle 3*.

Morgen ga ik beginnen aan het boek! Iemand nog tips?

Ik weet het einde toch al . Althans, tenzij dat laatste hoofdstuk opeens een enorme plottwist is..

Ghehe, wacht maar.

WHUT, vette film niet verwacht, ik wou hem eerst 4sterren geven maar heb er een nachtje over geslapen en geef de volle 5.

Op naar de volgende kubrick!

Het is een pittig boek! Over al die moeilijke woorden moet ik maar even heen lezen, denk ik.