How Green Was My Valley (1941)

Ja, hoe zal ik het zeggen? Deze film schetst meeslepend beeld van een mijndorpje in het begin van de vorige eeuw: De mannen trekken 's morgens in een eindeloze stoet naar de mijnen, waarvan de hele leefgemeenschap afhankelijk is. De vrouwen kunnen niets anders dan berustend wachten, hopend en biddend dat hun mannen en zoons 's avonds weer in diezelfde stoet aanwezig zullen zijn.

Vakbonden zijn er niet, van het communisme heeft nog niemand gehoord en de driftkoppen worden in toom gehouden door de bezadigden. Mooi om te zien dat de thuisgekomen mannen het vuil van de mijn van hun lichamen wassen, als het ware om even geen mijnwerker te zijn, alsof ze daarmee een statement willen maken en laten zien dat zij niet alleen mijnwerker zijn, maar ook gewoon mens en vader, broer en zoon.

De vergelijking met The Grapes of Wrath vind ik wel passen. Ik weet niet of ik hier het woord neo-realisme mag gebruiken, maar persoonlijk moest ik ook denken aan La Terra Trema:

De uitzichtloosheid van de situatie en daar tegenover de (wils)kracht en het eergevoel van de schijnbaar machteloze mensen.

En kom nou FK, je laat je toch niet afschrikken door een titel?

Heel mooie film die nog vast in het geheugen geroeste jeugdherinneringen uiteenzet. Het leven in zo'n Welsh dorpje lijkt allemaal idyllisch op het eerste gezicht, maar daaronder schuilt toch veel wrevel en verdriet. Oprecht ontroerend aan de ene kant door al het drama, maar aan de andere kant ook een boeiend sociaal-economisch document.

Een erg zoet filmpje, wat de mensen destijds misschien wel even nodig hadden om de ellende rondom de Tweede Wereldoorlog te vergeten, maar echt geweldig is het allemaal niet. We zien de oude Huw die terugkijkt op zijn jeugd, die zich grotendeels rondom de mijnen afspeelt, omdat zowel zijn vader als zijn broers daarin werken. De film probeert een aardig beeld te schetsen van de problemen die in het gezin ontstaan als het langzaamaan steeds minder gaat met de mijnindustrie en dit voor verdeeldheid zorgt binnen het gezin. Dit alles vond ik niet altijd even goed uitgewerkt en was ook niet altijd even boeiend om te volgen. Donald Crisp speelt trouwens wel sterk als de vader van het gezin. Ook de cinematografie is bij vlagen sterk, waarbij vooral de mooie plaatjes in de mijnen zelf er duidelijk bovenuit springen. Toch kan dit niet voorkomen dat de film soms best gedateerd overkomt en het dus lang niet altijd allemaal even boeiend is. Eerste film ook van Ford die een (kleine) onvoldoende scoort bij mij.

2,5*

Op "The Grapes Of Wrath" na moeten we het bij John Ford maar bij z'n westerns houden.

Dit sociale drama over een mijnwerkersdorpje in Wales is veel te sentimenteel, te zoetsappig en te oppervlakkig naar mijn smaak.

Enkele humoristische intermezzo's maken het er ook niet beter op.

Bij vlagen mooi camerawerk maar daar houdt het echt mee op.

Mja, ook voor mij is deze film, zelfs voor een oude klassieker, wel erg zoetsappig.

Al dat gezing en overdreven saamhorigheidsgedoe van die mijnwerkers... iets teveel van het goede wat mij betreft.

Wel erg grappig dat ze allemaal net zo praten als Yoda. .

Ik dacht altijd dat ik de titel moest lezen als een vraag. Dat bleek niet het geval te zijn, want binnen de film wordt de titel uitgesproken als een stelling. Het had echter een vraag kunnen zijn, want hoe groen was zijn vallei nou eigenlijk? Flauwe grapjes over zwart-witbeelden kunnen terzijde blijven, want mijn indruk is dat de vallei niet erg groen was. Dit is een nostalgiefilm, maar als je bekijkt in wat voor een omstandigheden die mensen leven komt de vraag naarboven waar ze nostalgisch naar zijn. Het familieleven natuurlijk, maar verder hadden ze maar een bittere tijd. Vruchteloze opstanden, religieuze dogma's, levensgevaarlijke werkomstandigheden, sadistische docenten, zeer lage educatiegraad, weinig tolerantie van de buren: ik zou er niet graag gewoond hebben.

Ondanks dat werkt deze film wel degelijk, ook de nostalgie. Dit komt voornamelijk doordat de familie sterk neergezet wordt, met Donald Crisp en SarahAllgood als sterke ankerpunten in de rollen van de vader en moeder. Daarnaast ben ik gewoon verliefd op die typisch Fordcinematografie. Kennelijk herkende Welshe mensen weinig van hun land terug in deze film, wat ik graag geloof want de landschappen, de huizen en zelfs de interieurs ademen iets sprookjesachtigs uit. De belichting en beeldcompositie is prachtig. Het verhaal wordt verder ook gewoon goed verteld, met tegelijkertijd veel afwisseling en een prettige kalmte.

Het is dan wel weer jammer dat Fords sentimentaliteit bijna constant aanwezig is. De bijna constant aanwezige violen en de over het algemeen wat overdreven melancholische toon had van mij niet gehoeven. Gelukkig houdt Ford het ondanks dat wel geloofwaardig en lijkt hij werkelijk betrokken bij de mensen die hij op het scherm laat zien.

3,5*

Mooie film van John Ford naar het prachtige boek van Richard Llewellyn uit 1939. Het boek speelt rond de vorige eeuwwisseling, maar is geschreven op het einde van de depressiejaren en moet in die context gelezen worden. Met de oplopende spanning in Europa konden de mensen toen wel een zoetsappig opkikkertje gebruiken. Daarom is het niet vreemd dat het boek wereldwijd razend populair werd.

Voor de film, die twee jaar later verscheen, geldt eigenlijk hetzelfde. Allicht is het verhaal wat te lief en braaf, maar anderszins ook best aangrijpend. Bovendien is de cinematografie, zeker voor die tijd, werkelijk heel mooi.

En zeg nou zelf: is de pas 20 jaar oude Maureen O'Hara geen plaatje?

Erg sterk mijnwerkersdrama van John Ford over een geteisterde familie uit Wales. Vooral de jonge Roddy McDowall liet op mij een prima indruk achter. Als de jongeling uit de familie zet hij toch een behoorlijk sterke prestatie neer, al neemt dat natuurlijk niet weg dat onder anderen Walter Pidgeon, Donald Crisp, Maureen O'Hara en Anna Lee ook prima rollen vertolken. Het familie- en gemeenschapsleven in de vallei wordt door Ford alleraardigst belicht en mooi in beeld gebracht. Het verhaal van de familie Morgan mag dan wat sentimenteel zijn, maar is tegelijkertijd meeslepend en oprecht ontroerend.

Klassiek Hollywood op de verkeerde manier, op vele manieren inmiddels echt wel verouderd waarbij het zoete dan gaat irriteren. Een prima verhaal dat men wil vertellen en goede dialogen en vooral allemaal goed geschreven personen, maar ook weinig verheffend doorleefd acteerwerk. De personages blijven wel bij, maar gaan nooit echt leven. De film is ook erg makjes ondanks soms alle ellende en de emoties worden weinig subtiel gebracht en tegenstellingen worden vaak dik aangezet. Verder op momenten wel sfeervol en enkele mooie zwart-wit beelden maar te weinig om een voldoende alsnog op te leveren. 2,0*.

Ik lees in zo ongeveer elke recensie hier woorden als zoet, mierzoet, sentimenteel, zoetsappig, en ja, dat is het eerlijk gezegd ook wel. Veel melodramatisch gedoe en nostalgie, maar toch stoorde het me niet zo bij deze film. How Green Was My Valley is het portret van een mijnwerkersfamilie in Wales, en behandelt allerlei aspecten die daar bij komen kijken: familiebanden, werkonzekerheid, vakbonden, emigrerende zonen, vervuiling, saamhorigheid, religie, en (het blijft natuurlijk een Britse setting) uiteraard klassenstrijd. Soms inderdaad wat storend zoetsappig, ik ergerde me af en toe ook wel een beetje aan de traditionele mores van sommige mensen (moeder Beth bijvoorbeeld) - maar over het algemeen kon ik me aardig over de sentimentaliteit heen zetten en was dit best een fraaie film.

Al is het geen Citizen Kane.

Een heel gevoelsmatig drama verteld vanuit het standpunt van een Welshe familie mijnwerkers, die doorheen de jaren te maken krijgt met loonsverlagingen, de dood van familieleden en andere melodramatische verhaalelementen. Het verhaal zelf is in feite één lange flashback en wordt (aanvankelijk) verteld door middel van voice-over, geleverd door de jongste zoon die terugblikt op zijn jeugd. Zijn stemgeluid getuigt van genegenheid en een diepe affectie tegenover zijn verleden, ondanks de harde omstandigheden. Ford brengt de zaken doorgaans keurig in beeld, met het oog op sentimentaliteit. De beelden van het dorpje en de stinkende fabrieksschouwen op de achtergrond bieden een mooi contrast. Het geheel heeft een dromerige sfeer, en voelt aan alsof het zich afspeelt in het hoofd van de jonge zoon, enigszins verblind door nostalgie. Zeker in het begin heeft het wat weg van een Disney-film, en begint er nog net geen eekhoorntje te zingen op de vensterbank. Ik vond vooral het begin en het einde heel sterk, terwijl het middenstuk nogal slabakt. Zaken zoals de strenge schoolmeester en de uithuwelijking konden mijn aandacht niet vasthouden, ook al dragen deze scènes bij tot de plot. Het geroddel even voor het einde en de speech van Walter Pidgeon, veruit de beste acteur, vormden wel een goede afsluiter. Het was niet enkel de koolmijn die de vallei vervuilde, maar soms ook de naargeestige natuur van de mens. Ik mis echter iets dat het naar een hoger niveau tilt. Echt betrokken voelde ik me nooit.

John Ford ken ik met name van zijn westerns. Die kon ik doorgaans wel waarderen, maar dat geldt voor deze Oscar winnaar helaas niet. De film probeert het leven in een mijnwerkersstadje in Wales te schetsen. Het ontbreekt echter aan boeiende verhaallijnen of sterke personages. Dat is nog niet eens zo erg, als het dan in ieder geval een goede weergave van het leven ter plekke zou zijn. Ook wat dat betreft komt het niet echt overtuigend over. Het wordt in ieder geval erg zoetsappig gebracht, versterkt door de duidelijk aanwezige soundtrack, terwijl het leven in die tijd toch vooral erg zwaar moet zijn geweest. Er zijn overigens wel enkele scènes waarin dat iets beter naar voren komt, maar over het algemeen viel het mij behoorlijk tegen. Ook kreeg ik nergens het idee dat een en ander zich in Wales afspeelt, het kwam allemaal nogal Amerikaans over. Al met al een nogal afstandelijke, weinig overtuigende en bij vlagen langdradige film.

Dit was pas mijn vijfde Ford (al is het een voornemen om er dit jaar meer te zien) en de eerste niet-western. Ik wist dat dit soort films die met een zeker sentiment terugkijken op harde tijden in het toen vrij nabije verleden een van de andere specialismes van Ford. Het is ook herkenbaar een Fox/ Daryll Zanuckfilm in de zin dat de film opkomt voor de kleine man en een idealistische tint heeft. Daardoor wilde Zanuck de film waarschijnlijk. De film was bijna door Wyler gemaakt, maar Ford kreeg 'm uiteindelijk. Het is geen sterrenvehikel geworden. Crisp was een redelijk bekende naam. Pidgeon ook. En O'Hara was een favoriet van Ford en in opkomst. Ford wilde de film eigenlijk op locatie in Wales schieten en in kleur. Maar filmen in Europa lag lastig in de oorlog en in kleur was nog altijd duur. Dus werd het een (fraai) studiodecor en zwartwit.

De film is zoetsappig en gaat nooit heel diep met zijn maatschappijkritiek. De nare kerkman wordt bovendien zo over de top gespeeld dat zelfs de meest conservatieve Christen nog een hekel aan hem krijgt. Ford laat wel zijn vakmanschap in deze film zien. Toch mis ik ik hier een beetje het diepere laagje uit mijn favorieten uit het beperkte deel van het oeuvre dat ik zag.

De film die vooral bekend werd doordat die de Academy Award voor beste film won ipv Citizen Kane (en The Maltese Falcon). Maar dat maakt deze film niet meteen een slechte film. John Ford blijft in de lijn van zijn vorige film The Grapes of Wrath, al evengoed een wat zware film die voor mij iets te lang duurde. Ik hou liever van zijn westerns. How green was my valley heeft mooie beelden en het kijkt ook grotendeels als een literaire film. Maar het duurt wat te lang en kan me niet altijd even hard boeien.