Casablanca (1942)

Ik weet niet of 'komisch' hier het goede woord is. Ik zie Renault meer als een personage met een hoop zelfspot. Een man die aan de ene kant moet slijmen met de Duitsers, maar zich er van bewust is dat dit eigenlijk tegen zijn eigen moraal in gaat. Vandaar dat hij veel ironie gebruikt. Hij is in ieder geval niet slechts een komische sidekick. Hij is niet een personage dat er door de makers ingezet is om grappig te doen of voor de gek gehouden te worden, maar iemand die zelf de wereld benadert met een blik die alleen vol te houden is met ironische humor. Wat ik zelf zo mooi vind zijn de scènes tussen hem en Rick. Beide personages zijn op een bepaalde manier hetzelfde. Het zijn in hun hart romantische en zelfs heldhaftige mannen, maar ze weigeren het tot het einde toe te geven, maar je merkt dat ze elkaar heel goed begrijpen. Rick kiest ervoor om de wereld daarom met cynisme tegemoet te gaan, waar Renault kiest voor ironie.

Zo ver zou ik het inderdaad niet willen drijven. Je verklaringen klinken in elk geval plausibel, maar ze veranderen nu niet meteen m'n gevoel dat ik heb bij de film .

Juist de dialogen zijn juist erg grappig, dat die vandaag de dag ook nog ermee doorkunnen. Dat maakt de film verteerbaar, bepaald cynisch en nergens belerend.

Enne Casablanca is een film die ik beter vind bij elke kijkbeurt, dus wie weet!

Casablanca mag dan wel een mijlpaal in de geschiedenis zijn net zo als vele andere klassiekers, ik begin er toch steeds meer moeite mee te krijgen om die films alleen vanuit dat oogpunt te waarderen, iets wat ik eerst wel deed. Het gevoel gaat bij mij bij de beoordeling een steeds grotere rol spelen. Een film moet mij roeren en dat maakt de film juist tot iets zeer subjectiefs. Laten we de volgende scene onder de loep nemen; de scene waarin de fransen uit volle borst de Marselaise zongen om de duitsers die het lied "Wacht am Rein" zongen te overstemmen. Er zullen MM gebruikers zijn die geroerd worden bij deze scene. Bij mij wekte deze scene de lachlust op. Ik ging onmiddellijk denken, waren de fransen toen wel zulke helden. Als ik de geschiedenisboeken openslaat, dan waren ze dat in de 2e Wereldoorlog helemaal niet. En dan heeft zo'n scene voor mij al helemaal geen toegevoegde waarde meer. Dit is een van de scenes die ik aanhaalde waarom ik Casablanca enigszins gedateerd vond. Hierop heb ik weer "waarom" reacties gekregen. Hoewel ik altijd reageer op "waarom" reacties begin ik onderhand toch een beetje moe te worden om elke keer weer uit te moeten leggen waarom ik een film gedateerd vind. Ieder beleeft een film zoals Casablanca toch op zijn eigen manier. Wat maakt het dan voor diegenen uit die de film goedvinden dat ik die film gedateerd vind.

Helder voorbeeld wibro. Ik vind het ook een goed voorbeeld om wat de film voor mij nog verteerbaar maakt. De one liners van Ingrid Bergman over "Is it gunfire I hear or is it my heart pounding?" zijn toch ook niet serieus meer te nemen? Dit geeft echter de film een charmanter uiterlijk in plaats van gedateerd. Het einde en het cynisme van Rick en de corruptheid van Claude Rains zijn zoals Halcyon en The ONe Ring aangeven ook mooie voorbeelden van de moderne aspecten van deze film. Maar dat is mijn mening.

Goed dat je klassiekers niet waardeert om het klassieker zijn. Ik herken dat ook wel, maar sommigen doorstaan met glans de tijd (All About Eve bijv.) en andere zijn gewoon propagandistische misère (Mrs. Miniver).

Ik vind dit eigenlijk niet zo'n heel sterk voorbeeld. Er waren natuurlijk Fransen die samenwerkte met de Duisters en dat zit ook in de film verwerkt. Er wordt verwezen naar het Vichy-bewind en de rol van Claude Rains maakt ook duidelijk dat Frankrijk nog niet rechtsstreeks tegenover de Duitsers staat. Hij probeert in het grootste deel van de film de Duitsers nog te vriend te houden en helpt hij ze soms zelfs. Dat de Fransen niet allemaal lieverdjes waren zit zeker wel in de film, maar om logische redenen ligt hier niet de hoofdfocus, vooral omdat de film hoop moet geven dat de Nazi's verslagen kunnen worden. Vanuit dit standpunt bekeken is het ook logisch dat de film zich op verzetstrijders richt, i.p.v. de landverraders.

Daar komt nog eens bij dat de film zich niet in Frankrijk, maar in Marokko afspeelt. Aan het begin van de film wordt al duidelijk dat het grootste deel van de mensen die in Casablanca rondlopen daar vooral te recht zijn gekomen omdat ze vluchten voor de Nazi's. Bijna alle personages zijn vluchtelingen en mensen die voor Nazi's vluchten werken er doorgaans niet mee samen. Rick's Café Americain is dan ook een plaats waar vluchtelingen hun zorgen proberen te vergeten, dus als Laszlo (overigens geen Fransman, maar een Hongaar) La Marseillaise inzet dan zijn het vooral mensen die gedwongen werden hun huis te verlaten die meezingen. De film speelt zich gewoonweg niet af op een locatie waar het meest Franse landverraad plaatsvond.

Er zit trouwens nog meer betekenis aan deze scène. Op de extra's van de dvd werd verteld dat er in de gehele cast van Casablanca maar 3 acteurs zaten die van oorsprong Amerikaans waren. Bijna alle andere acteurs, en dan met name in de kleinere rollen waren vluchtelingen die naar Amerika gekomen waren. Als zij La Marseillaise zingen drukken ze ook hun eigen verlangen naar huis uit.

Als je op jouw manier denkt dan zul je waarschijnlijk nooit een hoopvol verhaal kunnen waarderen. Oorlog bestaat uit meerdere verhalen. Je hebt de verhalen van de onderdrukkers, de onderdrukten, de verzetbeweging en de verraders. Dit is het verhaal van een verzetbeweging.

Overigens ben ik het met Rokuro eens dat de film werkelijk beter wordt bij iedere nieuwe kijkbeurt. Laatst zag ik hem voor de vijfde keer en met name de 'Play It, Sam'-scène bleek weer sterker dan ooit. Schitterend. Maar La Marseillaise bezorgt me ook steeds kippevel. Wat deze film waarschijnlijk doet uitstijgen boven andere patriottistische tweede-wereldoorlogfilms is dat de nadruk hier meer lijkt te liggen op de karakters dan de boodschap, en ze elkaar op die manier versterken.

Leuk, dat wist ik niet.

't Is eigenlijk wel prachtig, want hoe meer ik de enthousiaste schrijfsels van The One Ring lees, hoe positiever ik terugblik op de film. Misschien is hij toch beter dan ik dacht .

Ik raad echt herziening aan, Halcyon. De eerste keer dat ik de film zag vond ik hem goed, zonder meteen dolenthousiast te zijn. Maar op een bepaalde manier blijkt dit een betere film te zijn als je weet wat er gaat komen.

En je hoeft hem natuurlijk niet meteen vandaag nog eens te bekijken.

De "Play it again, Sam" scene vind ik een van de beste, zo niet de beste scene van deze film. De melodie klinkt ontzettend weemoedig en bij het zien van "Casablanca" word ik door deze scene elke keer weer geroerd. Op dit punt zijn wij het dus eens.

Maar de scene waarbij de Marseillaise gezongen wordt, daar krijg ik echt geen kippevel van. Hierbij wil ik er nog aan toevoegen dat ik bij het horen van het "Wilhelmus" ook geen kippevel krijg. Ik heb dit volkslied ook nog nooit meegezongen. Het volkslied met de meest belachelijke tekst. Nederland wordt bevrijd van 5 jaar duitse bezetting, men haat hierom de duitsers, maar men wil toch uit volle borst meezingen dat men van duitse bloed is. Over gedateerd gesproken!

Kort samengevat; ik moet gewoon niks van volksliederen hebben. Enig gevoel van nationalisme is bij mij ook nauwelijks te bespeuren muv als bv "Oranje" gaat spelen en als grote nederlanders ter sprake komen zoals Rembrandt, Van Gogh en Spinoza.

En Guus uiteraard

Men is niet van Duitse bloed, Wilhelmus van Oranje is van Duitse bloed. hij is immers in Duitsland geboren. Het volkslied wordt vanaf het perspectief van Wilhelmus gezongen.

Ben ik met je eens. Maar houd een enquete onder de nederlandse bevolking, leg ze de vraag voor waarom de tekst van het Wilhelmus zo luidt en ik weet zeker dat 99 procent het niet weet.

Een volkslied is dan ook voor simpel gepeupel.

Een volkslied sleutelt in al zijn simplisme mensen wél aan elkaar, en vandaar dat het zo toepasselijk is in deze film en het zo goed werkt.

Dat mensen geen idee hebben wat ze zingen doet niet ter zake.

Dat is precies hetzelfde als je zou zeggen dat het er niet toe doet waarover de mensen op MM discussiëren. Wat voor onzin je ook uitkraamt, dat maakt helemaal niks uit. Als het de mensen maar aan elkaar sleutelt.

Leve het simplisme

Natuurlijk niet, discussies voeren doe je met een heel ander doel dan het volkslied zingen. Als je dat al niet zelf kunt bedenken ...

Heerlijke oude beelden, je zou bijna willen zeggen: zo maken ze ze tegenwoordig niet meer. Maar daarmee zou ik een groot aantal minder oude films veel te kort doen.

Al met al blijft dit een klassieker. Verhaal steekt goed in elkaar, en de komische momenten (vooral de zakkenroller) maken het af. De manier van acteren en de teksten zouden denk ik tegenwoordig als 'overacting' te boek staan, zeker de (al door iemand anders eerder aangehaalde) teksten van Ingrid Bergman zoals "Is it gunfire I hear or is it my heart pounding?".

Maar dat sterkt de film mijns inziens alleen maar. Gecombineerd met de zwart/wit-beelden vormt dat een klassiek geheel.

Verder is het lastig uit te leggen waarom zo'n oude film nog steeds tot de verbeelding van ook jonge mensen spreekt (in 1943 was ik -42 jaar oud). De film is redelijk langzaam, speelt zich slechts op enkele locaties af, en toch heeft de film mij vanaf de eerste minuut geboeid.

5*.

Ik vind dat je het punt van de Marseillaise-scène in Casablanca flink mist. Ik zing ook nooit het volkslied en ben zeker niet nationalistisch ingesteld. Maar deze scène gaat veel en veel verder dan gewoon het uitdrukken van een nationaal gevoel. Het is niet La Marseillaise op zichzelf die kippevel oproept, maar de reden erachter. De context in de film, daar draait het om. Let ook op dat het een Hongaar (!) is die het lied inzet en dat het in een Amerikaanse film (!) gebruikt wordt. Het lijkt me zeer logisch dat hier geen sprake is van louter Frans nationalisme, dat zou hier gewoon stompzinnig zijn. Ze zingen niet omdat Frankrijk geweldig is, maar omdat ze de vrede en hun eigen huis missen. Ze zingen omdat de vijand hun levens probeert te verwoesten. Ze zingen om tegen deze zelfde vijand gezamenlijk in te gaan. Er zitten veel lagen in deze scène en het zou gewoon zonde zijn als je daaraan voorbij gaat omdat je toevallig iets tegen volksliederen hebt. Ik heb er zelf ook niets mee, maar nogmaals, deze scène gaat niet om volksliederen.

Even een correctie: het Duitse bloed komt niet van Duits, maar van Diets, een oude naam voor Nederlands! Het heeft niets met onze oosterburen te maken! (ondanks dat Willempie van Nassaue was! Hij was ook van Orange!)

Overigens vind ik ook dat we een k*tvolkslied hebben; het slaat werkelijk nergens op! Bovendien ben ik republikein en heb ik dus niets met de Oranjes (die verder nauwelijks afstammen van Willem de Zwijger)! Qua melodie is het ook om te huilen!

http://nl.wikipedia.org/wiki/Willem_van_Oranje

Hij is geboren in Dillenberg. Dat ligt toch echt in Duitsland vriend. Daarnaast stam Beatrix af van de jongere broer van Willem van Oranje, Jan VI.

[Het wordt even off-topic, sorry moderators!)

Wáár hij is geboren zegt in principe niets over zijn nationaliteit! Het Duitsche Bloet in het Wilhelmus komt toch echt van Diets, Nederlands dus! Of Nederduits, hoe je het ook wilt noemen....

Bea stamt inderdaad wèl af van Willem de Zwijger (als Juliana tenminste geen ondergeschoven kind was, zoals kwade tongen beweren!). Kaiser Wilhelm II (die van Duitsland tijdens WO I) grapte altijd dat hij de èchte prins van Oranje was en hij had gelijk. Zijn nazaten hebben eigenlijk meer recht op de troon, qua afstamming.

Hoe kan Willem van Oranje van Nederlandse bloed zijn als hij van Duitsland komt en zijn adelijke bezittingen in Frankrijk en Duitsland lagen? Dat slaat nergens op en lijkt mij hoogst onwaarschijnlijk, maar als jij bronnen kunt tonen die anders uitwijzen, dan laat maar zien

Ik was blijkbaar niet zo scherp gisteren. In dit geval stammen onze Oranjes dus totaal NIET af van Willem de Zwijger!

Ik hoop dat je nu met een reactie to the point komt Wibro, wat je mij ook al naliet van de week.

Tja, ik weet ook niet hoe je dit moet zien. Hij was dan misschien een allochtoon. Hij heeft zich op een gegeven moment als beschermheer van de Nederlanden opgeworpen en is als zodanig stichter van de Nederlandse staat/indentiteit.

Maar mag je Spinoza dan een Nederlander noemen? Of Anne Frank? Of Ruud Gullit, Bouhlarouz, etcetera etcetera....

Ik heb dus geen bronnen, dus misschien heb je gelijk.

Maar we raken steeds meer off-topic. Terug naar Casablanca!

Eigenlijk een schande dat ik deze klassieker pas nu integraal heb gezien.

Romantiek met aspecten van WO II, nadrukkelijk aanwezig, en met uiteraard de edelmoedigheid van een american citizen in verve.

Dat de film sukses kende ligt zekerlijk aan het juiste moment van uitbrengen ervan, de hoofdrolspelers, heel populair op dat ogenblik,..en de song "As time goes by". Bovendien beschrijft de film toestanden en personen, onbereikbaar voor de gewone burger en dat is iets wat het grote publiek wel lust, toen vooral.

Persoonlijk kon de film me niet bekoren, lispelende, stoere en zelfverzekerde (als altijd) Humphrey Bogart en mooie Ingrid ten spijt.

De film bevat nogal wat onhebbelijkheden : een complexe intrige, artificiële, onnatuurlijke gesprekken, thetrale, onreeële toestanden (het zingen van de marseillaise bijvoorbeeld) en zelfs potsierlijk escenes, als de revolver - en schietsequentie.

Het camerawerk, voor die tijd, kan ik wel waarderen.

Toch ontgoochelend. Ain't looking at you, kid.

Bij de eerste keer dat ik hem zag, gaf ik 3,5*, en zoals te lezen valt in mijn eerste recensie-stukje van Casablanca, spreek ik van de gedachte om hem te verhogen. Casablanca stond echter op 2*, al een hele tijd. Ik kwam de film toevallig weer tegen, dus besloot ik weer even mijn herinnering op te halen. Mijn eerdere 'fout'', als je van fout kunt spreken, recht trekkend, geef ik er nu dan maar 3* aan. Want wat is die Humphrey toch echt een rasacteur.

Zit veel meer in soom, herzien die hap!

Nog een keer ?

kom op soom herzien herzien herzien herzien herzien