menu

The Great Dictator (1940)

Alternatieve titel: De Dictator

mijn stem
3,78 (1219)
1219 stemmen

Verenigde Staten
Komedie / Oorlog
125 minuten

geregisseerd door Charles Chaplin
met Charles Chaplin, Jack Oakie en Paulette Goddard

Een Joodse barbier, die terugkeert van de oorlog van '14-'18, lijdt aan geheugenverlies. Nadat hij jaren in het ziekenhuis heeft doorgebracht, vindt hij zijn zaak weer in het getto. Maar het land lijdt nu onder het schrikbewind van de dictator Adenoide Hynkel, die als twee druppels water op de arme barbier gelijkt. De officier Schultz heeft genoeg van de tirannie en plant een aanslag tegen Hynkel. Schultz zoekt in het getto steun voor zijn plan en komt zo bij de barbier terecht.

TRAILER

https://www.youtube.com/watch?v=WX5L-JcGjEE

Wanneer je deze, als ook andere ingevoegde media op de site wilt zien, dan moet je hier even toestemming voor geven.

Met het tonen hiervan wordt er mogelijk door een andere partij cookies geplaatst en/of wordt je ip-adres geregistreerd, zonder dat MovieMeter hier invloed op heeft. Lees ons privacybeleid voor meer informatie over hoe MovieMeter met je privacy omgaat.

zoeken in:
avatar van arno74
5,0
Ted Kerkjes schreef:
Fantastische film.
Het is de eerste keer dat ik een film van Charlie Chaplin zag, en het beviel me erg goed.
City Lights (1931) en Modern Times (1936) zijn ook verplichte kost . Maar alle Chaplins hebben wel iets.

avatar van Baggerman
5,0
BBarbie schreef:
Een hartstikke leuke satire totdat... dictator Napaloni ten tonele verschijnt. Vanaf dat moment neemt het kluchtgehalte toe en de amusementswaarde af.


Napaloni vind ik juist ontzettend goed neergezet door Jack Oakie. Hij is natuurlijk een persiflage van Benito Mussolini en als je archiefbeelden van die foute meneer bekijkt, dan zie je pas hoe treffend hij in al zijn gekke maniertjes wordt neergezet. Voor de toeschouwer van toen, die veel beter bekend was met Mussolini moet dit ontzettend grappig zijn geweest, nu kunnen wij dit minder goed waarderen. Ook de rivaliteit tussen Hynkel en Napaloni is historisch gezien heel geslaagd, omdat dit in de echter wereld zich ook zo afspeelde (met alle mislukte Italiaanse bezettingen van Ethiopië, Joegoslavië, Albanië en Griekenland).

avatar van Ted Kerkjes
4,0
arno74 schreef:
City Lights (1931) en Modern Times (1936) zijn ook verplichte kost . Maar alle Chaplins hebben wel iets.
Zal ik zeker doen! Dank voor de tip!

avatar van tbouwh
3,5
The Great Dictator was een klassieker die ik echt nog eens moest zijn. Een uniek werk, daar het een stuk maatschappijkritiek bevat dat op een cruciaal moment werd uitgebracht. Ik heb er altijd enorm veel respect voor gehad dat Charlie Chaplin het überhaupt heeft aangedurfd deze film te maken. De verwijzingen naar landen en personen zijn immers zodanig opzichtig, dat het voor de kijker met enige historische kennis geen moeite kost te onderscheiden welke benaming aan welk reëel begrip refereert. In 1940 zal dat zeker niet anders zijn geweest...

De film was voor mij vooral een aaneenschakeling van zeer vermakelijke momenten en scherpe satire. Daarbij moet ik wel opmerken dat ik de scènes met Chaplin als Hitler/Hynkel wel stukken beter vond dan de lotgevallen van Chaplin als Joodse kapper. Het character van Hannah vond ik daarbinnen ook een beetje onnodig en weinigzeggend. Uiteraard, de Joodse kapper speelt uiteindelijk een cruciale rol, maar verder had ik liever een wat kortere film gezien, die zich met name toespitste op Hynkel.

Een tweede minpuntje, dat met name invloed heeft op de scherpte en de kracht van de film, is dat de komedie hier en daar wel echt flink over de top is. Uiteraard, het is een typische Chaplin film, en Chaplin's films gedijen op die overdreven humor. In 'Modern Times' werkt het ook uitstekend, maar bij dit onderwerp had ik toch graag net iets minder slapstick gezien. De film had dan op mij persoonlijk meer indruk gemaakt, schat ik.

Ondanks die genoemde minpunten is The Great Dictator wel een zeer sterke anti-oorlogsfilm. In de slotspeech is het toch vooral Chaplin zelf die spreekt. Prachtig einde van de film, met stip de beste scène ook. Je zou hooguit kunnen opmerken dat Chaplin het er wat dik boven oplegt, maar omdat het hier gaat om de essentie van de film vergeef ik hem dat heel snel. Überhaupt was ik hier wél enigszins geroerd door de emotie die Chaplin's performance tekent. Daarnaast wordt de tekst van deze speech op prachtige wijze gebruikt in een prachtig nummer van Paolo Nutini, Iron Sky.

Al met al een terechte klassieker en een historisch document van waarde. Als film nog niet eens zo heel bijzonder, maar wel als medium van scherpe maatschappijkritiek en als product van een zwarte bladzijde uit de geschiedenis.

3.5* (zit tegen 4* aan).

avatar van Traiannnn
5,0
wat ik wel jammer vind is dat deze 50 euro kost bij bol.com

avatar van Duke Nukem
5,0
Ik vind dit de beste Charlie Chaplin film. Het begin is wat traag met die Joodse kapper, maar eens Chaplin als dictator Adenoide Hynkel op het toneel verschijnt is het lachen geblazen! Heel moedig van Chaplin om zo'n film te maken anno 1940, maar ik veronderstel dat hij toen al veilig in Amerika zat (ver weg van Afolf Hitler).

avatar van Dievegge
5,0
Dit is een kruisbestuiving van verschillende genres. Er zit nog heel wat slapstick in, met gebruik van slagroom, water en scheerschuim. De scène met de wereldbol is pantomime. Tegelijk is het een visionaire politieke satire. Het blijft straf dat dit reeds in 1940 uitkwam.

Chaplin speelde een dubbelrol. De naamloze kapper is een jan-met-de-pet, of in dit geval een bolhoed, die z'n leventje voort probeert te zetten te midden van de chaos. De Phooey (nonsens, Führer) wordt voorgesteld als een megalomaan, een fantast die geen besef heeft van het kwaad dat hij aanricht. De mooiste nevenrol is voor Henry Daniell als de boosaardige raadgever Garbitsch (Goebbels). Herring (Göhring) wordt als een lompe dikzak neergezet. Leo White, die een kwarteeuw eerder al met Chaplin werkte, heeft een cameo als Hynkels kapper.

De kleding en de sets helpen om de tegenstelling weer te geven tussen de twee milieus. Het statige paleis draait rond de verheerlijking van één persoon. De opschriften in het getto zijn een mengeling van Esperanto en nonsens. Lipharoj (lip-hair) is Esperanto voor snor. Harü, tondadoz en barbvado zijn vervormingen van hair, tondeuse barber. Tomainia komt van ptomaine, een vorm van voedselvergiftiging. Deze naam gaat goed samen met Bacteria (Italië). De nonsenstaal in de toespraken van Hynkel is een commentaar op de werkelijkheid. Ook de echte toespraken waren niet meer dan met overtuiging voorgedragen gibberish.

Paulette Goddard had een expressief gezicht, met opgemaakte ogen die levenskracht uitstraalden. Ze bleek ook een mooie stem te hebben. Als de kranige Hannah nam ze het met een braadpan als wapen op tegen de machinerie van het autoritaire regime. Op het einde van het eerste bedrijf geeft zijn een korte toespraak die de grotere speech van Chaplin voorafschaduwt. Ze heeft ook het laatste woord: "Listen!" Ze heeft een telepathisch contact met de barbier, een symbool voor de verbondenheid tussen mensen van goede wil.

Die redevoering op het einde heeft Chaplin toegevoegd na de Duitse invasie van Frankrijk. Hij spreekt als zichzelf, niet meer als z'n typetje. Deze oproep tot wereldvrede zou later een reden zijn voor de communistenjagers om hem het land uit te zetten. De boodschap bevat een naïef idealisme, maar vandaag zitten we helaas nog steeds met wereldleiders opgescheept die deze eenvoudige boodschap niet begrepen hebben.

avatar van Tarkus
4,0
Zeer goede film die ik nog nooit had gezien, ondanks dat hij ondertussen al 78 jaar oud is...
Leuke grappen, die ondanks het thema, niet aanstootgevend zijn.
Verbazend dat men in deze film al zoveel wist van het nazi-regime dat Hitler voor ogen had, terwijl men in de reële politieke wereld destijds zweeg in alle talen over Jodenvervolging.
Dat satire ook met een onderwerp als dit kan bewijst Chaplin op een meesterlijk wijze.
Blij dat ik de prent eens heb gezien nu...

avatar van Filmkriebel
4,0
Blijft knap. Chaplin vond Hitler maar een grillige kleuter zoals hij hem neerzet, vooral in die scène waarin hij om de tien seconden wat anders wil doen. Altijd lachen ook met dat nepduits. Great Dictator is ook een sterke spotprent op de bekrompen dictator en het opkomend Nazi Duitsland. Die namen alleen al bvb Garbich (garbage) De repressie tegen de Joden was bij het maken van de film al volop aan de gang en goed genoeg gekend, net als de werkkampen die al vanaf 1933 in werking traden; het was voor de mensen niet zo moeilijk om te raden hoe het zou escaleren. De Joodse barbier vond ik een leuk personage; die scène met die munt in de pudding was wel leuk maar ook de openingsscène waarbij Chaplin omgekeerd vliegt met die officier. De film is vooral verhalend maar behoudt ook de heerlijke slapstick die de vroegere Chaplins maakten en eindigt met een boodschap die om menselijkheid en redelijkheid smeekt. Great Dictator was heel de oorlog lang een "verboden film" in europa.

avatar van Fisico
4,0
Zeer blij dat ik deze klassieker ook eens in aanschouwing kon nemen. The great dictator verdient alle lof en ik was in de eerste plaats erg verbaasd dat het er visueel allemaal zeer netjes uit zag, revolutionair bijna voor het jaar 1940.

Ik heb dikwijls gelachen met deze film. Vooral het eerste deel tijdens WOI vond ik erg leuk om volgen en was zeer amusant. De film voelde aan als slapstick en dit werkte wonderwel. De film houdt niet steeds zijn hoge niveau aan. Nadien zijn het vooral de momenten met Hynkel die indruk maken. De openingsspeech is een geweldige retorische parodie op de echte Hitler. Bewust niet vertaald om te verwijzen naar het gewauwel van een soms doorgedraaide Hitler. Bovendien zijn ook de bewegingen en mimieken vrij accuraat. De film is bijzonder spitsvondig. De dubbelrol van Chaplin is een leuke insteek. De verschillende pseudoniemen van de wereldleiders van toen (of hoe moet ik het verwoorden) zijn gewoonweg briljant. Waarschijnlijk was de oorspronkelijke insteek eerder censuurgerelateerd of vergis ik me hierin? Die kruisjes in plaats van het swastika, Tomainia en Bacteria, de heerlijke Benzini Napolani of Il Dikkie (haha), Herring en Harbitsch, ... Hilarisch, hoe kom je erop?!

Een ander leuk moment beladen met symboliek is wanneer Hynkel speelt met de wereldbol waarbij de ambities en de megalomanie van de führer naar voren komt. Erg mooi en sfeervol gebracht. De eindspeech van Chaplin op het einde is een oprechte (politieke) oproep van Chaplin zelf. Het werd hem wellicht niet door iedereen in dank afgenomen ...
Kortom, zeer aangenaam kijkstuk met de nodige satire en humor. Hier en daar wat plotgaten, maar wie maalt daarom? Terecht een klassieker genoemd na intussen 78 jaar!

avatar van IH88
4,5
geplaatst:
This is a story of a period between two World Wars - an interim in which Insanity cut loose, Liberty took a nose dive, and Humanity was kicked around somewhat.

Meesterwerk van Charles Chaplin. The Great Dictator is een satire, maar daarnaast ook een indrukkwekkende film met een belangrijke boodschap. Dat deze film is gemaakt tijdens de Tweede Wereldoorlog maakt het allemaal nog indrukwekkender, en de laatste speech van Chaplin zal ik niet snel vergeten. Maar The Great Dictator is ook gewoon een ontzettend grappige film, en de vele woordgrapjes en fysiek humor van Chaplin gaan nooit vervelen.

avatar van james_cameron
3,5
geplaatst:
Feitelijk mijn eerste Charlie Chaplin; ik dacht, laat ik maar eens met zijn naar verluidt beste beginnen. Knappe mengeling van slapstick en satire, met Chaplin in een grappige dubbelrol en voorzien van een prima supporting cast. Vooral Jack Oakie, als een gehaaide concurrent van dictator Hynkel, is hilarisch. Beetje te lang voor een komedie als dit, maar er gebeurt voldoende om de aandacht er bij te houden. Zo is de lange aktiescene waar de film mee opent zeer memorabel, net als de lange eindspeech waar de film mee eindigt.

Gast
geplaatst: vandaag om 13:20 uur

geplaatst: vandaag om 13:20 uur

Let op: In verband met copyright is het op MovieMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.