Eraserhead (1977)

niet gelukt hem af te kijken, te onbehagelijk.

heb ik wat gemist?

eerlijk zeggen..

Ja , eigenlijk wel. Een zeer vreemd (en wel een beetje ziek) einde.

de vraag is of je plezier kunt beleven aan deze film.

4 sterren geef ik aan films die het herbekijken waard zijn, interessant voor een keer is niet genoeg voor een hoge waardering.

Herzien op de nieuwe blu-ray en dit blijft me toch een geniale film zeg. Het begint allemaal wat moeizaam, maar de nachtmerrie wereld van Henry wordt steeds voelbaarder en de briljante scènes stapelen zich op. Bevreemdend en magistraal, deze debuutfilm van David Lynch.

Langere recensie:

Cult Movies Reviewed: Eraserhead (1977, David Lynch) - blu-ray recensie - cultmoviesreviewed.com

Soms is vreemd en geniaal te vinden in hetzelfde vlak.

Ik krijg een beetje het idee hoe vreemder de film is hoe meer het wordt

bezongen met lof.

In het geval van Eraserhead vond ik dit dus niet.

Naargeestig en erg onbegrijpelijk.

Misschien snap ik de lijn van Lynch niet, en daar ben ik best wel blij om

na het kijken van dit..onzinnige samenhangsel.

Ja, ik heb 'em afgekeken, met moeite en veel black label.

Dit is popcorn pruts zonder enig inzicht.

Ik vermoed dat Lynch zwaar aan de pillen was toen hij deze 'film' maakte.

dat...of hij heeft een schijt hekel aan babies.

misschien wordt deze wel beter als je zelf wat pillen zoals Lynch neemt.

Nee, deze moet je geheel nuchter tot je nemen - het maakt de nachtmerrie des te overweldigender...

Onwaar.

was geen serieus voorstel van mij ofzo overigens

Mwah, van mij wellicht ook niet... Overigens...

Ok.... pvetr

Briljante film blijft dit toch.

Heb nu na de derde herziening inmiddels nog steeds amper een idee van wat ik gezien heb maar de beelden die je voorgeschoteld krijgt zijn gewoon zo intrigrerend dat het ze je heel lang bij zullen blijven. Scenes als die zingende vrouw met die hamsterwangen en wanneer henry die foetus doorknipt staan vermoedelijk dan ook voor eeuwig op mijn netvlies gebrand.

Verder ook petje af voor Jack Nance die de rol van Henry speelt. Perfecte persoon voor de rol met dat rare kapseltje van hem.

Dikke 5,0* plus plek in top 10 .

Het andere uiterste van horror. Wat heb ik hier van genoten! Geen schrikmomenten, geen overdaad aan monsters, vloeken en geestenverschijningen, maar een gruwelijk naargeestige sfeer met intrigerende ontwikkelingen en situaties. Natuurlijk ziet de baby er gruwelijk uit, maar het is geen prototype monster dat a la It’s Alive. Eraserhead is surrealistisch en benadert de ultieme nachtmerriesfeer zoals een bijvoorbeeld een film als Tenshi No Tamago dat ook erg sterk doet. Het verhaal is hier nog relatief goed te volgen, al is het lastig om na te vertellen waar het exact over ging. De vader en kindrelatie is heel interessant. Lynch neemt er rustig de tijd voor. Er zijn veel trage shots, maar vervelen doet het nooit. Met het zwartwit ziet het er prachtig uit. Deze gaat absoluut vaker gezien worden!

In de bioscoop mogen aanschouwen. 't Louis Hartlooper te Utrecht vertoonde de gerestaureerde versie op 35mm, in het programma van Psychoanalyse & Film.

Helaas hadden de initiatiefnemers direct na de credits een nagesprek ingepland, waardoor iedere bezinking de kop in werd gedrukt en ik met geen enkele mogelijkheid even met mijn eigen gedachten alleen kon worden gelaten.

Was toch blij dat ik hem al eens eerder had gezien, gewoon thuis, alleen en in het donker. De eerste indruk vormt zich toch in die eerste minuten stilte wanneer de film afgelopen is.

Stan Laurel met afgestroopte huid.

Wat zeg ik, (onder de) huid? Er wordt hier resoluut met beide handen naar de hersenstam gegrepen, en die wordt eens even flink heen en weer geschud.

Doorgaans worden de nachtelijke producten van het brein 's morgens door datzelfde brein weer uitgewist, maar Lynch laat zich wat dat betreft niet zo makkelijk piepelen.

Hij toont zich dus al meteen met zijn eersteling een meester in het uitbeelden van die dromen, die zich in het diepst van de slaap lijken te manifesteren, als een reis ver terug in de evolutie van het leven. En ja, wat vind je dan?

Opvallend is hier al de kenmerkende stijl, dat tergende inzoomen op schijnbaar banale zaken, onder begeleiding van dat aanhoudende, onheilspellende geluid, waarmee de (vaak onderbelichte) omgeving, en de voorwerpen daarin, haast iets abstracts krijgen, en een algehele sfeer van desoriëntatie en onbehagen wordt gecreëerd. En 'inhoudelijk' natuurlijk de suggestie van projectie van neigingen en verlangens, en de angst daarvoor (door wiens ogen kijken wij, en wat zien we dan eigenlijk?).

Net als in veel van zijn latere films is de willekeur van de beelden slechts schijnbaar, of weet Lynch in ieder geval uiteindelijk sterk de indruk te wekken dat hij iets zeer zorgvuldig aan het (re)construeren is. Maar is de herinnering aan een droom niet al haast per definitie een constructie achteraf? Het zoeken van structuur in het onbegrijpelijke?

Hoe dan ook, over deze film kan ik verder alleen maar zeggen: Gatverdamme, wat goed.

Ik voelde totaal geen gevoel van onbehagen of iets van een nachtmerrie, laat staat iets "overweldigend" lol... Misschien in die tijd toen de mensen nog niet veel gewoon waren van te zien, maar het was me echt een heeeeele lange en saaie zit zeg.

in 1977 was dit ook al cult hoor.

Ja, een Inland Empire gevalletje deze 'Eraserhead'. Met beide films kon ik namelijk helemaal niks bij een 1e kijkbeurt. Maar de wonderen waren de wereld nog niet uit. Lynch is een absolute grootmeester.

Inland Empire is, na de stroeve start, inmiddels alweer wat jaartjes een absolute favoriete film van mij en de herziening van deze debuutfilm van Lynch moest gaan bewijzen dat alle herzieningen (op Dune na) voor 2 keer (ff geen 3) is scheepsrecht zouden gaan zorgen. En ja, het is David Lynch weer gelukt om mij na een herziening van één van z'n films in te pakken. Nu dus met deze 'Eraserhead'. Wat een verschrikkelijk vage, vieze, maar sfeervolle, fascinerende en meeslepende film. Niet gedacht dat ik zoiets ooit over deze prent zou gaan zeggen na de 1e dramatische kijkbeurt een paar jaar geleden.

Die hele industriële setting, dat constant onheilspellende geluid (machtige score) en de opstapeling van sfeervolle, maar bizarre gebeurtenissen zorgden ervoor dat ik m'n ogen niet van het scherm kon houden. Lynch zoomt in, belicht bepaalde dingen zomaar (maar wat werkt het goed) en vanuit het niets kom je zomaar terecht in één of andere ruimte waar kermisgeluiden te horen zijn en waar een vrouwtje met een heel raar hoofd ons op een gegeven moment vertelt dat het in de Hemel allemaal wel goed is.

Owh ja.. en de film suggereert dat het allemaal om een baby draait die meer op een monster lijkt dan op een mensje. Dat is ook wel zo, maar 'Eraserhead' gaat veel verder dan dat. David Lynch probeert ons veel te vertellen, verschillende thema's passeren de revue en de film barst van de bijzondere ongrijpbare scénes; de vrijscéne met de buurvrouw is er zo één. Toch denk ik dat Henry's bezoekje aan zijn schoonouders mij het meest zal bijblijven. Geweldig absurd, zwartkomisch, vaag en sfeervol geschoten.

En constant die muziek. Heerlijk bevreemdend. Ja.. zat te twijfelen tussen de volle score of een halfje minder dan dat. Was redelijk moe, maar 'Eraserhead' hield me op het puntje van m'n stoel. Voor nu nog geen vijf sterren, die reserveer ik eventueel voor een 3e kijkbeurt. Het zit er voor nu iig dicht tegenaan.

Oei, dit soort films zijn maar moeilijk te bekijken zeg. Wazig, bizar en ongemakkelijk. Maar Eraserhead is ieder geval op dit moment niks voor mij. Ik kon me nauwelijks inleven en stoorde me best wel aan het geluid. Dan zitten er wel een aantal opvallende momenten in, maar ik hoopte eigenlijk vooral dat de film weer snel voorbij was. Het redelijk heftige einde zorgde er nog wel voor dat ik iets aan de film over ga houden om er nog eens aan te denken. Maar het zal geen titel zijn die ik snel nog eens op wil zetten.

2*

Met name als dit jouw introductie is tot het enigszins surrealistische genre, zou ik deze ook pas weer eens opzetten op het moment dat je iets bekender bent met het type film

Ik heb wel meer van dit soort surrealistische films gezien (tellen films als Fear and Loathing in Las Vegas ook mee?), maar dit was wel de vaagste ja.

Nou, Fear and Loathing zou je ook enigszins kunnen bestempelen als surrealistisch, maar het is binnen de kader van de film met gemak te vatten. Dat is bij veel van de Lynch films niet het geval. Je zou bijvoorbeeld Mulholland Dr. eens kunnen proberen.

Die heb ik al gezien Mulholland ging nog wel. Ook niet geheel mijn type film, maar wel oke. En een film als Magnolia, valt dat ook onder surrealistisch?

Ik heb er wel een stel van gezien en ik moet eerlijk bekennen dat het niet geheel mijn smaak is. Moeite met inleven enzo.

Wel wil ik sowieso nog eens Lost Highway (1997) van Lynch kijken. Is die film iets toegankelijker?

Ik zou eerst voor Blue Velvet gaan, dan Mulholland Dr. en dan pas Lost Highway. Die laatste is voor mij de minst toegankelijke van deze 3. Eraserhead nog een tikkeltje erger misschien, samen met Inland Empire. Die twee vond ik bij een eerste kijkbeurt trouwens ook maar niets, maar Eraserhead kon me de tweede keer wel enorm bekoren. Binnenkort nog maar eens Inland Empire opnieuw proberen.

Blijf in ieder geval nog even weg van Inland Empire . The Elephant Man zou je ook nog kunnen zien, al is die niet echt surrealistisch te noemen. Wel komt het visueel dicht in de buurt van Eraserhead.

Elephant Man en The Straight Story zijn in ieder geval de makkelijkste wegkijkers. Wild at Heart kan je daar wel bij optellen, hoewel die dan over het algemeen wat minder gewaardeerd wordt.

Inland Empire blijft toch wel zijn summum waar alles samenkomt. Maar als Mulholland Dr. je niet echt kan pakken inderdaad ver weg blijven Inland Empire. Tenzij juist de surrealistische scènes uit de film je boeit.

Maar als je gek op hazen bent zou je Rabits eens kunnen proberen

Inland Empire vind ik eigenlijk enigszins een herhalingsoefening van de visueel veel sterkere en beter geacteerde Mulholland Drive.

Geniale soundtrack.

Was erg lastig om uit te zitten, Toch is het hele sfeertje en de uitermate bizarre omgeving geniaal neergezet. Je verwacht heel wat maar er zit weinig ontwikkeling in. Toch mooi om te zien, dat een je een film eigenlijk de hele tijd uit wil zetten en dat dan toch pas bij de eindcredits doet...