Apocalypse Now (1979)

Alweer een tijd geleden dat ik deze gezien heb. Het blijft een hele goede film met een aantal legendarische scenes. De surf majoor, het optreden van de playboy meisjes in de jungle en natuurlijk de eindscenes met de synchrone afslachting van zowel de koe als Kurtz. Hoewel het ondanks zijn lengte toch een boeiende film blijft, heb ik deze keer toch voor het eerst een paar keer op de klok zitten kijken hoe lang hij nog duurt. En daarom dus nu een ster eraf, want bij een echt goede film vliegt de tijd om.

Eén van de allerlaatste grote meesterwerken van New Hollywood. In 1980 ging het helaas mis toen 1 flop heel United Artists de afgrond in stortte. In de rewatch meer dan 30 jaar nadit ik hem eind jaren tachtig of begin jaren negentig voor het eerst zag. Dit is toch wel fenomenaal allemaal. Nog veel meer waanzin dan in The Deer Hunter en het meesterwerk van Francis Ford Coppola. 3 uur durende queeste over de rivier in de al jaren slepende Vietnamoorlog. Martin Sheen op weg naar het einddoel, kolonel Brando.

Ik snap dat binnen de context van de film die scenes als overbodig gezien kunnen worden. Ik ben dan ook bovenal fan van de oorspronkelijke versie waar die scenes niet in zaten. Maar op zichzelf zijn het wel twee fantastische scenes. De scene met ‘de gestoorde meiden’ prikt de ballon van uiterlijk vertoon door: ook Playboy bunnies hebben hun trauma’s en onzekerheden. Terwijl de Franse plantage de situatie van de nodige diepgang en historische plaatsing voorziet. En vooral symbool staat voor de ontheemding. Zo passen ze prima in het breder perspectief van de film, waarbij alle romantiek ontmaskerd wordt.

Maar goed, de kortste versie heeft wel meer focus en de beste flow.

Tja, wat kan je nog zeggen over Apocalypse Now dat niet al duizenden keren verteld is? Geweldige film natuurlijk, en het statuut van legendarisch meesterwerk is begrijpelijk en zeker ook verdiend. 4* is misschien wat aan de lage kant, maar het was pas mijn eerste kijkbeurt, en ik heb het gevoel dat het allemaal nog een beetje moet 'zakken' of 'rijpen'. Maar er is genoeg om van te genieten, zonder twijfel. Dat openingsshot alleen al met ''The End'' van The Doors op de achtergrond, heerlijk. Dat zet meteen de toon van de drie uur durende helletocht. De afdaling naar the heart of darkness (titel van het boek waar Coppola zijn film op baseerde, zij het losjes). Die neerwaartse spiraal voel je heel fel in elke scène en in elk shot, net als de waanzin die oorlog teweegbrengt. Coppola vertelt echt een fantastisch visueel verhaal. De allersterkste scènes vond ik misschien nog wel wanneer ze aankomen bij de laatste bemande outpost. De waanzin, verdwaasdheid en verlorenheid bij de soldaten op die plek, kwam ongelooflijk hard binnen. Zo goed in beeld gebracht; wow. De scènes met Kilgore zijn natuurlijk ook ongelooflijk sterk en entertainend, en belicht de waanzin dan weer vanuit een ander perspectief. Maar hoe dan ook, de verstandsverbijstering dringt door in elk personage, elke figuur. Want dat is wat oorlog nu eenmaal doet, altijd en overal. Hoe sommigen de film kunnen zien als een verheerlijking van oorlog gaat m'n petje te boven.

Wat vond ik minder? Mhm, ik vind het moeilijk om er helemaal de vinger op te leggen, maar het eindstuk met Marlon Brando deed me het eigenlijk het minst van alles. Goed geacteerd, dat wel, maar het kwartje viel niet helemaal.. Nog niet, althans. Ik vind niet dat de film hier echt iets vertelt dat niet al eerder aan bod is gekomen in de film, en het voelt daardoor een beetje als een herhaling, meer dan een echte apotheose. Ik had er meer van verwacht in ieder geval.. Het stukje op de plantage deed het tempo van de film ook niet enorm veel deugd, hoewel hier geloof ik al veel in geknipt is ten opzichte van de Redux-versie? (Ik keek The Final Cut, voor alle duidelijkheid). De bioscoopversie wil ik toch zeker ook nog wel een keertje zien. Ik weet dat Coppola de Final Cut als het laatste woord ziet, maar de 'korte' speelduur van de bioscoopversie lijkt me eigenlijk beter en strakker. Vroeger konden films vaak niet lang genoeg voor me duren; tegenwoordig ben ik toch eerder van mening dat korter meestal beter is.

Dikke 4* om mee te beginnen. Gaat zeker nog wel eens de herziening in. Maar toch al wel best imposant.

Ik voelde me echt misselijk tijdens de tweede helft. Er wordt hier zoveel menselijk leed getoond dat het gewoon schrijnend wordt. De film is prachtig op beeld gezet, uitstekend geacteerd en ongeveer een half uur te lang. Een enorm sterk werk dat zeker zijn status verdient.

Ik ben erg blij dat ik deze film eindelijk heb gezien, samen met Coppola's bijbehorende Final Cut Cabernet Sauvignon.