A Streetcar Named Desire (1951)

Na On the Waterfront en East of Eden mijn derde film van regisseur Elia Kazan. Deze film is met afstand de minste van die drie. Gebaseerd op een toneelstuk. Waarschijnlijk mede daardoor zijn de vertolkingen in deze film nogal theatraal. Dat werkt voor mij niet echt. Het boet daardoor in aan kracht en geloofwaardigheid. Maar ook het plot en de personages konden mij niet echt boeien, dus het ligt zeker niet alleen aan de wijze waarop ze worden neergezet. Een teleurstellende klassieker.

Eindelijk dan gezien, en hoewel ik wel een beetje wist wat ik kon verwachten -ik kende het stuk van Williams op grote lijnen- was ik toch aangenaam verrast. Zo'n beetje alle commentaren, de positieve dan, zijn het er over eens dat de acteerprestaties de film maken.

En dan met name Brando. Terecht, maar ik vond Leigh ook zeer sterk. Al is haar stijl fundamenteel anders dan Brando's, dat maakt de film niet minder, het is een botsing van karakters, van levens. Ze kwam als Britse trouwens geloofwaardig over als southern belle. Kennelijk is het voor Britten niet zo lastig een Amerikaans accent na te bootsen want je ziet het best vaak. Hoewel ze hier weinig genoemd worden waren ook Hunter en Malden goed op dreef. Ze wonnen op Brando na dan ook allemaal de Oscar. Ik ben fan van Bogart, maar dat die voor het zwakke The African Queen een Oscar ontving ten koste van Brando is natuurlijk lachwekkend. En dan won An American in Paris ook nog de best picture.

Naast de fijne soundtrack is ook het camerawerk belangrijk, een onderdeel waarbij het medium film zich kan onderscheiden van de beleving in het theater; het maakt de contrasten scherper, de machteloze Leigh lijkt soms te verschrompelen tegenover Brando.

Een van Kazan's betere films vooralsnog, na 9 films te hebben gezien, mogelijk zelfs zijn beste. Dikke 4 met kans op verhoging.

Een film die de naam heeft als een klok en ik heb me zeker vermaakt met deze klassieker. Toch had ik hem nog memorabeler of ingenieuzer voorgesteld. Toch kan je met een Kazan zelden fout zitten. De driehoeksrelatie tussen de twee zussen en Poolse immigrant Stanley wordt uitstekend uitgewerkt en tracht de kijker toch op het verkeerde been te plaatsen.

Blanche geeft de indruk het verder geschopt te hebben in het leven. Ze heeft een respectabele job, is netjes gekleed en schrok toen ze de bescheiden woonst van haar kleine zus betrad. Het feit dat haar zus aanhoudt met een dronkenlap, caféganger en licht ontvlambaar type, zint Blanche niet echt. Haar zusje heeft meer in haar mars vindt ze en ze vergooit met hem haar toekomst. Maar de afkeer is wederzijds, want Stanley vertrouwt Blanche niet die hij erg verwaand en onbetrouwbaar vindt.

Stella bevindt zich tussen twee vuren en Stanley ondervindt dat de bloedband tussen beide zussen ijzersterk is. De plotwending is knap en de perceptie wordt stilaan omgedraaid. Mondjesmaat zag je dit aankomen, maar het duurde toch even bij mij tot ik ervan overtuigd was.

Prima acteerwerk overigens van de hele cast. Ook cinematografisch knap met een prima camerawerk. Zeker een klassieker zijn naam waardig. Mooi!

Klassiekeravond bracht deze A Streetcar named Desire die ik een paar weken terug bij de kringloop had opgepikt en uiteraard is dat een naam met Brando er nog eens aangekoppeld dat je wel geïnteresseerd moet zijn want hoe vaak komt zoiets als dit op tv...? Nooit als je het mij vraagt, dus kom maar op.

En het spel is snel op de wagen met de aankomst van Blanche en de eerste kennismaking met de ruige en ongepolijste Stanley. Prachtig overigens de zwart wit stijl, wat kan dat er toch mooi uitzien, net zo mooi de nostalgisch ogende straten waar Blanche langs loopt met een bepaald gevoel van authenticiteit. Maar al snel is er ook de vraag wat er toch is met die Blanche, want in een mum lijkt ze ruzie met iedereen te kunny hebben, lijkt haar verhaal ook wat raar gezien ze toch een dame van bepaalde stijl en smaak lijkt en dan plotseling bij haar zus intrekt en genoegen neemt met een dergelijk krot waar een gordijntje de karakters elkaar 's nachts scheid. Buiten dat komt ze bij tijden wijlen erg nerveus over en lijkt haar humeur ernstig te fluctueren.

Maar hoewel er zeker een aantal erg interessante scènes voorbij komen, zoals de kaartavond die in chaos eindigd, wat een ongeleid projectiel die Stanley en wat goed geacteerd door allen, verzand het geheel op een gegeven voor mij toch in te veel dialoog en lange wollige scènes zoals bijvoorbeeld de avances van Mitch waarop halverwege de interesse voor de film toch dramatisch is weggezakt. De geweldige charme van Brando tenspijt, wat een verschijning is dat toch, en net zo de goede acteerprestaties van Leigh, vind donker haar Leigh beter staan. Het tweede deel van de film staat dan ook vooral in teken van de vraag waar het geheel nu eigenlijk heen wil tot Blanche daadwerkelijk breekt, het graf ingepraat en geroddeld door Mitch en vooral Stan, en haar bipolaire kant eindelijk te overhand krijgt en de ware aard van de film als complex drama, met veel vrouwonvriendelijk gedrag, langzaamaan uitkristaliseert en Blanche op haar manier steeds verder weg zakt met een sneue afwikkeling tot gevolg.

Een instant hit is A Streetcar named Desire voor mij dan ook niet maar door de ontknoping schiet ik de film zeker nog niet af en komt hij in eerste instantie op de te herzien stapel te liggen. Buiten de persoonlijke smaak is het natuurlijk duidelijk dat de film overloopt van kwaliteit. Een veilige 3,5 voor nu.

Behalve On the Waterfront, Apocalypse Now en uiteraard The Godfather had ik van Marlon Brando nog niets gezien. Dringend tijd dus om mij wat bij te werken in het oeuvre van één van de grootste acteurs van Amerika.

En het is Marlon Brando die deze film weet recht te trekken. Hij weet zijn personage Stanley op een erg energieke wijze neer te zetten en zijn uitbarstingen zijn geweldig om te zien. Dit werd terecht gezien als zijn grote doorbraakfilm. Met zijn tegenspeelster Vivien Leigh had ik iets meer problemen. Echt overtuigen deed ze mij niet en vaak vond ik het overkomen als overacting, waardoor ik de voeling miste met haar personage Blanche.

Het is een echte dialoogfilm geworden, maar dat hoeft bij mij niet noodzakelijk iets negatiefs te zijn. Die andere verfilming van Tennessee Williams, Cat on a Hot Tin Roof vond ik wel een topper in het genre. Het mysterieuze verhaal rond het personage van Blanche houdt de film nog eventjes op de been, maar echt meeslepend is de tragiek rond het leven van Blanche niet echt. Dankzij de sterke prestatie van Brando komt deze film nog net op een voldoende uit.

2.5*