Rabbits (2002)

Rabbits is cinema in de meest abstracte vorm. Uitstekend analyse materiaal. De locatie van de set voor Rabbits schijnt de achtertuin van David Lynch te zijn geweest. Rabbits is vervolgens de nacht erop gefilmd.

David Lynch heeft zelf ooit de stap van schilder naar filmregisseur gemaakt nadat hij hiervoor door één van zijn eigen schilderijen werd geïnspireerd. Dit was een donkere schilderij met een zwarte achtergrond en een figuur in het midden. Na een lichte bries van de wind fantaseerde David Lynch dat het figuur in de schilderij lichtjes bewoog. Zijn fantasie werd wens en Lynch besloot vanaf dat moment om bewegende schilderijen te gaan maken. Dit in de vorm van cinema. De opzet van Rabbits is ook in de vorm van een bewegend schilderij met een donkere toon. Dit bewegende schilderij bestaat uit een grauwe kamer met drie bewegende figuranten erin die verkleed zijn als konijnen. Een ruimte dat zich kenmerkt met leegheid en een kosmische donkerheid. Waar een schilderij wordt omkaderd door een lijst, is de kamer in Rabbits omkaderd door de muren waarin de ruimte zich bevindt.

Volgens David Lynch zijn er geen regels voor het maken van films. Je gevoel geeft aan of je wel of niet goed bezig bent. Lynch werkt zelf op basis van intuïtie. Hij omschrijft zijn werkwijze bij het opzetten van een filmscript als het werken vanuit een gezond verstand (common sense). Eerst worden voorafgaande ideeën als geheugensteuntje in steekwoorden opgezet. Elk scene wordt vervolgens in hoofdlijnen op kaartjes van 3 bij 5 cm beschreven. Alle kaartjes samen vormen een script zoals Lynch het toepast. Al het ontbrekende aan het script ontstaat uit intuïtie. De woorden uit het script zetten David Lynch aan het dromen. De afbeeldingen uit de droom trekken als een magneet andere ideeën aan. Hieruit wordt een gehele scene ontwikkeld. Lynch kiest voor zijn eigenaardige werkwijze omdat ideeën die voortkomen uit zijn abstracte manier van werken volgens hem meer zeggen dan het filmen van de realiteit. Creativiteit en rationaliteit gaan niet samen. Lynch plant dus een klein ideetje en laat het verder ontstaan terwijl hij er toch sturend in is. Dit doet hij door te improviseren zonder een conventionele verhaallijn. De thema’s uit de films van David Lynch komen voort uit iets wat hem diep van binnen raakt en bezig houdt. Dit vertaald hij vervolgens naar zijn werk. Hij omschrijft zijn techniek als het vangen van een grote vis. Op dezelfde manier heeft Lynch zijn meeste films geregisseerd, waaronder ook Rabbits. Het idee van Rabbits komt voort uit de gebeurtenissen van de film Mulholland Drive. Waar bij Mulholland Drive de verhaallijn en de personages een grote rol hebben, is dit bij Rabbits ondergeschikt aan de sfeer en beleving van de film. De personages in beide films worden door David Lynch zelf omschreven als verdwaald in het duister en verward.

De filmstructuur van Rabbits tart met alle wetten van de logica. De film is dusdanig abstract dat de structuur erin verdwijnt. In plaats van een structuur maakt Lynch gebruik van contrast. Zo staat de donkere toon van de film in contract met gebruikte lachsalvo’s. De lachsalvo’s zijn een persiflage naar sitcoms. Contrast is volgens Lynch noodzakelijk om dingen te laat werken zodat de film een eigen atmosfeer krijgt. Door zijn manier van werken staat Lynch bekend als één van de meest donkere filmregisseurs. De bedreigende sfeer dat in verband staat met het bestaan van de personages uit Rabbits en de nihilistische wereld waarin ze leven is geïnspireerd op het film-noir genre en (zoals Glacius hierboven aangeeft) absurde toneel. Als cross-over van het film-noir genre is Rabbits een psychologische neo-noir. Met de nihilistische wereld duiden we op het bestaan van de drie figuranten. De figuranten in Rabbits worden letterlijk uitgebeeld als konijnen en figuurlijk weergegeven als proefkonijnen binnen een nihilistische wereld. De betekenisloosheid van hun bestaan wordt ondersteund door huishoudelijke taken, tv kijken, en het terugkeren van werk. Ook wordt dit benadrukt door het feit dat het in een theater setting afspeelt, en gebruikte lachsalvo’s op absurde momenten. De verwijzing naar absurd toneel wordt versterkt met het toepassen van kleding in de stijl van de jaren 50, de inrichting van het decor, dat de personages zich geïsoleerd en vervreemd gedragen en de dialogen waarbij geen enkel regel volgt op de daarop volgende regel.

Met Rabbits vervreemdt Lynch zich van alle filmconventies die gebruikelijk zijn. De bizarre en onlogische manier waarop Rabbits wordt weergegeven kan worden gezien als een reflectie van hoe een droom zou kunnen zijn. Volgens Lynch is cinema een medium waar je kunt communiceren door het onderbewuste een gestalte te geven. Met Rabbits geen Lynch zijn fantasie op surrealistische wijze de vrije loopt.

Een telefoon, een zitbank. Acteurs in konijnenpak. Dit is werkelijk een van de engste films die ik ooit zag. Slechts één cut. Wat een sfeer. 50 minuten? 'It's still raining.'. Dit kan alleen uit de geest van David Lynch komen. Sitcomparodie? De hel? 'I think I heard something outside'. Beklemmend tot en met. De telefoon gaat. Ijzingwekkend. 'There's something wrong'.

Het is dit soort films die mijn liefde voor cinema keer op keer bevestigen. 4.5*

Bijzonder. Voor mij is deze film vooral bedoeld als kritiek op de Amerikaanse sitcom (of publiek bij Jerry Springer). Lachbanden of lachsalvo's op momenten die je niet verwacht, het enthousiast joelen als iemand binnen komt stappen (en altijd even blijft stilstaan tot iedereen is uitgeklapt, Al Bundy is hier koning in) en de vele herhaling die ook in die serie's zit. Met verder vervreemdende gesprekken, een creepy sfeer met mooie muziek en fijne belichting en een bewust traag tempo is dit alles wat een sitcom nooit zal - en wil- zijn. Ja, dit is best een sterke film.

Alleen alleen alleen: het duurt allemaal te lang. Simpel. Na een kwartier geloof je het wel en dan heb je er nog ruim twee te gaan. 3,0*.

Surrealistische spielerei van Lynch, bedoeld voor diehard fans.

Lynch is nogal wisselvallig als regisseur. Dune en The Straight Story waren goed, Mulholland Dr. en Lost Highway een stuk minder. Maar met Rabbits zakt hij echt door een absolute ondergrens. Want eerlijk is eerlijk: dit ging helemaal nergens over.

Waar je bij eerdere surrealistische Lynch-onzin nog kon genieten van de technische aspecten of in ieder geval kon proberen een verhaal te volgen, kon hier helemaal niks. 50 minuten lang zie je 3 als konijnen verklede acteurs onsamenhangende teksten opdreunen. Alles is opgenomen vanuit één camerastandpunt, met constant dezelfde ambient soundtrack op de achtergrond. Slechts twee keer zie je een ander shot en verder wordt de kijker getrakteerd op een aantal "effecten". Maar een reusachtige brandende lucifer en een zwevend konijnenhoofd verdienen ook geen schoonheidsprijs voor creativiteit.

Geen verhaal, audiovisueel brak, op geen enkele manier interessant. Dan past maar één cijfer: 0,5*

Mijn antwoord op deze film is simpel: vaag en eerlijk gezegd begrijp ik ook niet waarom dit op moviemeter staat. Experimentele beelden van deze cultregisseur die je tegen zou kunnen komen in een museum voor de moderne kunst. Want verder is het ook niet. Lynch probeert hiermee zijn kijker de aandacht vast te houden en het heeft de sfeer van zo'n ''schrik filmpje'' waar out of a sudden een hoofd van een spook of een zombie voorbij schiet met een hard geluid. Dat maakte deze film wel creepy en spannend. Er lijkt iets onheilspellends te gebeuren, maar het eindigt in een anticlimax. Je hebt de volle 43 minuten afgekeken in de hoop een plottwist te krijgen. Paranormal Activity is hier een aantal jaar later levensgroot mee geworden, alleen speelden zij juist in op het macabere gedeelte van zo'n sfeer. Het is dan ook nutteloos om dit te beoordelen als een film op zich. Complimenten aan meneer Lynch, maar wat mjk87 terecht zegt: de film duurde een halfuur te lang.

Zéér, zéér frappant. En natuurlijk best grappig, met die volledig onsamenhangende dialogen. En ja, ook hier zet Lynch een ijzersterke claustrofobische sfeer neer, maar dit experiment maakt verder maar amper indruk.

Bij herziening toch veel beter bevallen. Vooral het creepy sfeertje drong dit keer meer door. De rare, totaal onsamenhangende dialogen, het vreemde sitcom gejuich op de meest misplaatste momenten, en dan natuurlijk nog de continue loopende ambient soundtrack van Badalamenti. Alles draagt bij aan een unheimlich en bevreemdend sfeertje zoals je die in maar weinig andere films aantreft. Diepere lagen of symboliek laat ik lekker voor wat het is, doen er wat mij betreft ook totaal niet terzake. Gewoon genieten van een uitermate sfeervolle 50 minuten aan, inderdaad, geniale bullshit. Kleine 4*.

Ik kan hier helemaal niets mee lol. Dialogen die zo random zijn als maar kan en random applaus wanneer een konijn binnenkomt. Absurd maar ik denk dat je al serieus high moet zijn om dit grappig te vinden. Heel de tijd diezelfde soundtrack en je probeert er iets van te ontcijferen maar het slaat helemaal op niets. Het intrigeerde me in het begin een beetje maar het blijft maar voortkabbelen dat je het na een kwartier al helemaal beu bent.

Inland Empire ook nog maar een tijdje overslaan, zal wel de laatste film zijn die ik uiteindelijk van Lynch nog zal moeten zien.

Dan zijn ze opeens heel ergens anders. Geweldige kersentaart! Ik heb een geheim. Hebben wij elkaar eerder ontmoet? Nee, Ik vond het halverwege pas leuk worden. Het is voor jou, schat. Hahaha. Waarom geven ze het toe? Wederzijds! Het is hier niet pluis. Dat is wat zij zei. Het einde volgde ik initieel niet zo goed. Ik was het al bijna vergeten. Zijn baan of onze, Lou? .Wie is Roger? Ring, ring, ring. Terwijl de Tartaren invallen in Rusland. Zeker niet. Iemand nog koffie? Het dodenschip heeft een nieuwe kapitein. Ga je het nog vertellen? Dat is heel griezelig. Hahahaha. Ik droomde over deze plek. Zoem, zoem. Vreemd, om jezelf te bellen. Ik begraaf hem voor je. Ring, ring, ring. Asjemenou. Stilte. Ze geven niet toe, ze scheppen op. De uilen zijn niet wat ze lijken. Telefoon! Ik moet even uitrusten. Hahaha. Kan me niet herinneren. Het bleek iets gecompliceerder te liggen.

Spaghettier krijg je hem niet, beste Fred! Ring ring ring. Als je me nog een keer ziet ben ik het niet. Is er al koffie? Het was me een waar genoegen met je gesproken te hebben.

Raar.

Ongeveer een kwartier lang werkt Rabbits. Het is uitermate sfeervol geschoten en geeft - mede dankzij de uitmuntende muziek - de kijker een erg bevreemdend gevoel. De absurditeit van het geheel - konijnen in de dagelijkse sleur - wordt nog eens versterkt als er ook nog eens lachkanonnen worden ingezet.

Maar het rechtvaardigt de speelduur van 50 minuten geenszins. De absurditeit is grappig en de sfeer bevreemdend, maar dat had ik na een kwartier wel gezien. Dat half uur dat het dan nog duurt is meer van hetzelfde en aan het einde heb ik toch niet het gevoel naar iets echt goed gezien te hebben. Alsof het een interessant doch te lang project van een filmstudent is, waarna je hoopt dat die een meer uitgebalanceerde langspeelfilm, met behoud van hetgeen hier goed is, kan maken.

Nu goed, het is David Lynch. Ik heb nog maar bitterweinig van hem gezien - The Elephant Man en The Straight Story quoteer ik hoog maar zijn toch gewoon rechtdoorzee verhalen -, maar ik ken z'n reputatie toch een beetje. Ik heb allang het idee dat zijn typerende werk niet aan mij besteed is, al is deze Rabbits dus een eerste kennismaking met zijn 'vreemde' werk. Een niet echt geslaagde kennismaking.

2

IJzersterke sfeer en de lachband werkte me aardig op de zenuwen maar ik heb echt geen flauw idee waar dit nou over ging ? Iets wat alleen gemaakt kan worden door het brein van Lynch, genoten heb ik zeker!

Bizarre en absurde film van Lynch. Geen idee waar dit heen gaat. Het is meer een toneelvoorstelling dan wat anders. Qua plot zag ik niet te veel in deze vier bedrijven, waarvan twee solo-acts. Maar wat wel top was, was de broeierige sfeer die er heerste op de set. De konijnen zijn mysterieus en ook het decor oogt weinig vrolijk, eerder deprimerend tot onheilspellend. En dat laatste was het ook toen de lichten uitgingen. Neem daarbij ook de uitstekende soundtrack en je komt toch nog tot iets.

Voor de rest weinig over te zeggen. Zelfs de 50 minuten ervoer ik als vrij lang, te lang zonder een specifiek doel te hebben. In de film Inland empire wordt trouwens deze productie op de achtergrond gespeeld. Goed om eens gezien te hebben, maar Lynch heeft bewezen toch met veel beters op de proppen te komen.

De constanten:

Statisch registrerende camera. Huiskamersetting. Toneelmatige belichting. Omineuze soundtrack. Voortdurende regen. En drie personages, ogenschijnlijk een familie, met hoofden als konijnen, die staccato en monotoon gefragmenteerde, doch niet geheel onsamenhangende stukken dialoog opdreunen met bijtijds lachband à la sitcom.

De vragen die het oproept:

Wat blijft er over van narratief, wanneer alle bijdragen door elkaar gehusseld aan de kijker voorgeschoteld worden? Ik had duidelijk een groeiende, haast smekende behoefte aan samenhang. Een vraag moet beantwoord worden, een rinkelende telefoon opgenomen. Lynch geeft nagenoeg geen verlossing en laat zijn toneelspelers onophoudelijk langs elkaar heen praten.

Wat resteert er aan beleving, als je deze samenhang constant ontnomen blijft worden? Sfeer? Emotie? Een andersoortige kern die overblijft wanneer de poespas eromheen te weinig aanknopingspunten bevat om rationeel verband in aan te brengen?

Welke betekenis blijft er kleven aan woorden, wanneer deze beroofd worden van coherentie? Zelfs als een verzameling woorden op een gegeven moment herhaald wordt (en dus herkenning oproept, éindelijk: herkenning!), wat voor betekenis valt er daardoor aan te ontlenen?

Het is een bevreemdende ervaring om als kijker zo met lege handen achter te blijven. Lynch roept vooral vragen op maar door aankleding, setting, geluid en ontegenzeggelijk een sinister sfeertje dat er allengs ontstaat, zet hij wel een unieke beleving neer. De grootste vraag die mij gaandeweg bezighield is echter wat er overblijft van intentie, wanneer willekeur zo een prominente rol lijkt te spelen in iemands werkwijze? En mocht intentie minder relevant zijn, dan toch: wat voor waarde kunnen we het resultaat daarmee toedichten? Of is dat het punt, dat waarde er niet door makers ingestopt wordt, maar vooral door kijkers wordt toegedicht?

Ik vind dit serieus wel interessante vragen om me over te buigen en Rabbits is kort genoeg om gedurende de speelduur vrijblijvend een beetje te mijmeren over wat ik in godsnaam eigenlijk aan het kijken ben; daardoor mijn eigen onbegrip en waarderingscriteria eens lijnrecht tegenover elkaar gezet te zien worden. Maar ik kan het echt niet hoog waarderen en hoewel memorabel bevreemdend, zal het me waarschijnlijk niet lang bijblijven. 2*