Images (1972)

Images is een fascinerend spiegelspel, wemelend van de geesten in een consequent realistische setting; ingetogen en onderkoeld. De sterk spelende Susannah York hoeft niet schuimbekkend en krijsend met haar ogen te rollen om duidelijk te maken dat er iets heel erg mis met haar is.

Onheilspellend, maar tegelijkertijd down to earth en steeds weer ontnuchterend is hier de toon en sfeer; wat dat betreft is de aardige score misschien nog iets te nadrukkelijk aanwezig.

Typerend is wel dat het hier een kortpotige, nieuwsgierig kwispelende cocker spaniel (ik ben slecht in merken) is die panische angsten teweegbrengt, en niet bijvoorbeeld een vervaarlijk grommende bouvier of zo iets.

Interpretaties liggen voor het opscheppen, maar Altman houdt zoals altijd alle balletjes in de lucht, en laat nooit echt de balans doorslaan in een bepaalde richting. Wie weet is dat de reden dat nogal wat van zijn films niet erg veel weerklank vonden; en ook bij deze film vond men het niet erg de moeite waard om ‘m eens stevig in de markt te zetten.

Waan enerzijds en werkelijkheid anderzijds, natuurlijk. Maar is dat onderscheid, uiteindelijk, werkelijk te maken? Wat is het objectieve oog vergeleken met het geestesoog, met een perspectief opgebouwd uit persoonlijke ervaringen, waarmee iederéén kijkt?

Images is alleen daarom echt interessant, omdat het méér dan een ziektegeschiedenis is. Cathryn komt voortdurend zichzelf tegen, ook als dat schijnbaar niet het geval lijkt. Of is. Zeer effectief, en somtijds schitterend verbeeld. Bij de eerste scène van Susannah (Cathryn Harrison), die Cathryn (Susannah York) recht in het gezicht aanstaart, gingen mijn haren overeind staan.

Misschien is die uiteindelijke ongrijpbaarheid van het geheel wel de reden dat Altman het zich kan permitteren om Cathryn een kinderboek over een eenhoorn te laten schrijven, aan een sigaartje te laten lurken, de camera in de keuken dood te schieten, en haar persoonlijkheid bijna letterlijk in puzzelstukjes uiteen te laten vallen (de cover van de Italiaanse uitgave van de dvd is nota bene van dat beeld voorzien). Nogal ‘sterke’ beelden, die, als een film van te voren al op een bepaalde rails gezet is, de boel in het slot zouden gooien.

Maar zo werkte Altman niet, ook letterlijk niet trouwens. Ook bij Images werd uitgegaan van een minimaal raamwerk, en kreeg de film zijn definitieve vorm pas gaandeweg het productieproces, in herhaaldelijk overleg met, en met grote inbreng van de acteurs. Acteurs die hem (daarom) doorgaans op handen droegen; dat zal er aan bijgedragen hebben dat hij gaandeweg zijn carrière haast iedereen voor zijn camera kon krijgen. Of zijn werk daar op den duur nog echt beter van werd is de vraag, maar met name in de jaren zeventig heeft dat in ieder geval een aantal unieke films opgeleverd.

En deze is daar één van.

Altman en ik kunnen alle kanten op. Gosford Park (2001) was de eerste die ik zag destijds, gevolgd door The Long Goodbye (1973) en MASH (1970). Twee zevens en een een mager zesje voor die laatste. McCabe & Mrs. Miller (1971) daarentegen vond ik fantastisch, zo niet een meesterwerk. Deze film zit gelukkig ook meer aan die kant van het spectrum, al haalt het dat niveau wellicht niet. Het scheelt misschien dat ik vaak geïntrigeerd ben bij films waarin het psychologische aspect een grotere rol speelt, met name wanneer een psychische achteruitgang heel goed wordt verbeeld.

Susannah York kwam op mij wisselend geloofwaardig en toch een tikkeltje over the top over (in Cannes was men schijnbaar wel volledig overtuigd), maar als geheel werkte het voor mij erg overtuigend. Altman slaagt er hier goed in om over te brengen hoe het zou voelen om geplaagd te worden door zulke hallucinaties, en daar langzaam steeds meer aan onder door lijken te gaan

4*

Bijzondere film die volledig wordt gedragen door het kunnen onderscheiden van de realiteit en waanzin. En ik moet bekennen dat de puzzelstukjes op het einde niet volledig passen en dat vragen onbeantwoord blijven. De hallucinaties die veelvuldig aanwezig zijn maken dat je als kijker net zoals het hoofdpersonage de werkelijkheid met fantasie niet meer kunt onderscheiden. Het slot geeft je wel een hint, maar echt duidelijkheid geven is iets anders. Misschien bij een tweede poging?
Leuk is ook het gegeven dat de echte voornamen van de vijf acteurs in de film gewoon onderling gewisseld zijn. Zo speelt Susannah York Cathryn en Cathryn Harrison Susannah. Een fascinerend idee dat past bij het thema van de film. De locatie is prachtig en geeft echt een gevoel van verlatenheid. York speelt haar rol goed en is constant in beeld. De muziek en geluidsfragmenten dragen ook positief bij en brengen samen met de mooie setting een nare sfeer die past bij de film. Merkwaardig is wel dat ondanks de nieuwsgierigheid naar wat echt of niet echt is, dat de film niet echt spannend wordt. 7/10

Goeie film waarin een vrouw niet meer kan onderscheiden wat echt is en wat niet. Een tikkeltje vaag en soms wat langdradig. Afgezien van het einde mist de film ook wat spanning. Toch een goeie film omdat het wel weet te intrigeren en ook vanwege het prachtige camerawerk en de effectieve muziek van John Williams. Verder is de hoofdrol van Susannah York nog het vermelden waard.

Iedereen in deze film is dood lees ik op IMBD bij iemand die een review heeft achtergelaten. Dat is fijn om te horen! Ik heb het niet gecontroleerd of dat echt zo is maar ik vertrouw die man.

Images is een intrigerende, best wel intelligente, obscure horrorfilm. Al is dit een film die eerder iemand zal aanspreken die van psychologische films houdt dan van Saw 6. Al weet iedereen dat Saw 7 een van de betere is uit die reeks... Knipoog emotie.

Images is een film over een vrouw die dingen hoort die er niet zijn en mensen tegenkomt die er niet zijn. De hoofdpersoon komt zelfs haar zelf meerdere keren tegen. Is dit nu een realistische kijk op mensen met waanideeën of die in een psychose zitten? Dat vind ik moeilijk te zeggen. Ik weet niet of dit gebaseerd is op werkelijke gebeurtenissen. Hoe dan ook is dit een interessante film die esthetisch ook behoorlijk origineel is. Ik heb ooit die film van Roeg gezien maar ik herinner me die film niet echt meer en was er geen fan van.

De beste scene van de film zit in het begin als het koppel een berg oprijdt en naar beneden kijken naar het huisje. De vrouw kijkt naar het huisje waar ze gaan verblijven en ziet zichzelf voor het huis staan en spullen van de auto inladen in het huis. Geweldige scene. Het doet me denken aan Black Mirror of doet me denken aan een filosofische SF film. Die scene is ook wel moeilijk te interpreteren omdat je niet weet wie de echte Cathryn is van de twee maar op zich maakt dat niet heel veel uit. Beste scene van de film maar er komen wel meer goede scenes aan. Er wordt wel gebruik gemaakt van de natuur omgeving in Ierland waarbij er d.m.v. vervreemde muziek een surrealistische sfeer wordt gecreëerd. Love it!

Het einde zie ik toch wel dat die ene man echt is en dat ze hem echt vermoord terwijl ze eigenlijk zichzelf wil neerschieten oftewel de illusie die ze heeft dat ze haarzelf ziet. Dat gebeurde eerder ook met de camera.

Een huis in een nevelig Iers landschap. Een vrouw op een heuvel kijkt naar beneden naar een vrouw voor het huis. De vrouw voor het huis kijkt omhoog naar de vrouw op de heuvel. Dit shot/countershot wordt een paar keer herhaald. Het daagt. De personages zijn niet verschillend. De vrouw bovenop de heuvel is dezelfde vrouw als de vrouw beneden voor het huis. Het shot laat in de eerste plaats een sprong in de tijd zien. Een blik in de toekomst. Een blik in het verleden. In de tweede plaats zegt het shot iets over de geestesgesteldheid van de vrouw.

Cathryn’s wereld is geen aantrekkelijk oord. Haar beleving van de wereld bestaat uit meerdere bewustzijnsniveaus waarop noch zij noch de kijker grip heeft. Terwijl het Ierse landschap weids, uitnodigend en bevrijdend lonkend het huis omringt, spelen veel scènes zich in het huis af. Die scènes werken benauwend en confronteren de kijker op een ongemakkelijke manier met de verwrongen visie van Cathryn, die overigens overtuigend wordt gespeeld door Susannah York. Beklemmend en dreigend is de sfeer. Het sluimert. Het is wachten op een eruptie. Van welke aard dan ook.

Audiovisueel sterk. Klank en beeld worden door regisseur Robert Altman effectief gebruikt om de geestelijke gestoordheid van Cathryn te benadrukken. De camera verliest vaak de focus en glijdt weg van de personages en toont transparant vensterglas, een reflecterende spiegel, een schitterende oogbal, een windgong in beweging of een mes waarvan het bloed afdruipt. Dwalende shots die samen met begeleidende spookachtige geluiden de groeiende onrust in het personage Cathryn blootleggen. Verder is daar nog de muziek van John Williams die onheilspellende accenten legt die de beklemmende sfeer nog eens versterken.

Images is een psychologische thriller met een surrealistische laag. Het verhaal verloopt niet-lineair en richt zich op het personage Cathryn. Behalve thriller is de film een intensieve karakterstudie van een personage dat geestelijk niet geheel gezond is. Een interessante film die zijn personages neutraal observeert en afstandelijk benadert en me derhalve niet geheel meesleepte. Een leuk weetje is dat de voice-over van Cathryn die af en toe opklinkt passages voorleest uit het kinderboek in "Search of Unicorns" dat werd geschreven door Susannah York.

Blijkbaar hadden meer mensen de link gelegd, zoveel dat er weleens gesproken wordt over een onofficiele trilogie. Maar Images is verwant aan twee andere films van Altman, het eerdere That Cold Day in the Park en het latere 3 Women.

Susannah York speelt een schrijfster in een psychose en we zien alles vanuit haar gezichtspunt. Wat waar is is niet duidelijk de paar personages die er zijn lopen in elkaar over. Een spiegel met tekst ziet er steeds anders uit. Laat het maar aan Altman over om je als kijker bepaald weinig houvast te geven. Williams' soundtrack is essentieel. Naast de genoemde films van Altman zie je ook invloed van Polanski's Repulsion en Bergmans Persona in Images.

Bijzonder is ook dat Robert Altman niet alleen York zelf het verhaal dat ze voorleest heeft geschreven, maar ook binnen de cast hebben personages dezelfde namen als acteurs, alleen niet je eigen personage. Ook daar loopt alles door elkaar. Dit was mijn achttiende Altman en nog altijd is er genoeg te ontdekken in een van de uniekste en fijnste oeuvres ooit in de Amerikaanse cinema.