Malpertuis (1971)

Prachtig affiche.

Een ander mooi plaatje: hier.

Apart Surrealistisch affiche ja.

Zou dit niet op dvd verschijnen?

Voorziene release: 15 oktober 2005.

Mijn stem van 4.5 gaat wel naar de international version.

Deze voelt meer aan als een griezelfilm.

De Nederlandse versie vind ik niet zo goed, omdat door de nieuwe scenes, de andere montage en het ontbreken van de prachtige soundtrack van Georges Delerue de sfeerschepping beduidend zwakker is.

"Malpertuis" is een film naar het boek van Jean Ray, geschreven in het Frans en komt in deze taal ook best tot uiting. Bovendien zijn bepaalde woorden onvertaalbaar als je ze in het dubbele context wil bekijken.

De Nederlandse versie krijgt van mij slechts 2,5.

We kunnen alleen maar hopen dat de opkomende DVD inderdaad die Franse versie bevat.

Heb gisteren de 'Director's Cut' gezien in het filmmuseum, duurt tien minuutjes langer maar is wel in het Nederlands. Dus ik vergeet even mijn ergernis over hoe de magistrale rol van Orson Welles werd verknoeid door de hijgerige nederlandstalige dub die er was opgezet

Los daarvan wel een erg knappe film. Beelden en symboliek zijn erg knap (vooral het eerste deel dan) en kunnen probleemloos naast Querelle of zo worden gezet (een vergelijking die op veel punten gemaakt kan worden ) Het verhaal is een ander verhaal ( ) Het begint allemaal erg mysterieus, dreigt dan even verknoeid te worden maar komt toch terug overeind, krijgt dan een nieuwe klap en eindigt halfdood huilend in een hoekje. Misschien waren de mensen vroeger iets minder belezen dan nu, maar ik krijg er de kriebels van als symboliek die je al een uur door hebt nog eens helemaal uitgelegd wordt op het einde. Bovendien worden er dingen gesuggereerd die ik de film een heel stuk minder interessant vond maken, dus laten we het laatste kwartier ook maar vergeten.

Na deze aanval van accute amnesie blijft er wel een erg goede film over, hij ziet er niet meer zo erg fris uit maar voor de rest zeker de moeite, vooral door de prachtige mysterieus-sensuele sfeer die er heel de tijd hangt, gecombineerd met een schitterend decor en fascinerende personages. Die sfeer gaat wat kapot als de 'mysteries' duidelijker worden, maar dat ben ik dus even

vergeten 4 sterren mag hij dus wel hebben.

Sprak Kümel en die vertelde me dat beide versies op de dvd zullen staan.

Eindelijk is de DVD er ! En wat voor een !

Een 2 disc editie met, naast digitaal gerestaureerd beeld en geluid, de volgende extra's :

Disc 1

- Malpertuis (1973) ; 119 minuten

- De Malpertuis Archieven ; 37 minuten

- Orsen Welles Uncut ; 25 minuten

- Audiocommentaar van Harry Kümel ; 119 minuten

Disc 2

- Malpertuis Cannes Version - English ; 100 minuten

- Malpertuis Version Cannes - Francais ; 100 minuten

- Trailer Malpertuis ; 3 minuten

- Susan Hampshire, one actress, three parts ; 11 minuten

- Malpertuis revisited ; 4 minuten

- Jean Ray, John Flanders ; 7 minuten

- Aether, korte film van Harry Kümel ; 7 minuten

- De Grafbewaker, televisiedrama van Harry Kümel naar Kafka ; 35 minuten

En nog beter nieuws (vind ik persoonlijk) : in de bijgesloten brief staat dat Het Sacrament wegens niet oplosbare problemen niet kan worden uitgegeven, deze titel wordt vervangen door: De komst van Joachim Stiller !!!

De film is samen met Louisa, een woord van Liefde en L'étreinte (extra langspeelfilm film bij Louisa) midden oktober te verkrijgen.

Prachtig, het lange wachten meer dan waard !

Ik ben te enthousiast gewoon ...

Weet je welke versie van Joachim Stiller?

Die van 180 of 120 minuten?

Staat niks over vermeld. Ik weet niet wat de oorspronkelijke lengte is, maar die zal het waarschijnlijk zijn. Wellicht dat het overige materiaal er als extra opstaat in dat geval. Misschien komt het binnenkort op de site van het Filmarchief te staan en anders laat ik het weten wanneer de DVD gearriveerd is.

Waar te koop Quido?

Via het Belgisch filmarchief: http://www.cinematheque.be/nl/dvdmain.htm

Ook in verscheidene Vlaamse winkels. 21 euro. Evenals de andere reeds verschenen titels uit de reeks.

De film zoals Kümel die bedoelde. Door hem zelf gemonteerd in 1973 voor de Vlaamse bioscooprelease. Kümel spreekt zelf de stemmen in van zes personages. Uiteindelijk heeft hij zes maanden gewerkt aan deze 'director's cut'.

Malpertuis is een bizarre, vreemde, symbolische, duistere, fantasierijke, mysterieuze film; in ieder geval alles behalve gewoon. Niets is wat het lijkt en alles heeft een of meerdere betekenissen of dubbele lagen.

De film vertelt het verhaal van een spookhuis genaamd Malpertuis waar oude Griekse Goden gevangen worden gehouden door de stervende oom Cassavius. Cassavius is de oom van Jan. Jan is matroos en keert terug naar zijn geboortestad en belandt in Malpertuis. Een huis vol gangen en paden, trappen en verborgen kamers. Het huis kent een geheim, maar welk ? Ondanks dat Jan zich gevangen voelt in het huis, wil hij het mysterieuze geheim ontrafelen ...

De fotografie is schitterend. Prachtig spel met beeld, licht, schaduwen en objecten. De aankleding en locaties hebben veel weg van barok. Veel kleuren, overdreven en groots. Prachtig hoe dit in beeld wordt gebracht. In de documentaire De Malpertuis Archieven komen ook veel interessante weetjes boven tafel over hoe men de voorstelling van het huis Malpertuis heeft kunnen creeëren. Zo is er veel gebruik gemaakt van schilderingen (de eindeloze gangen en trappen, schaduwen van het licht). Tijdens het bekijken van de film was me dat niet eens opgevallen, erg knap !
De eerste 15 minuten spelen zich nog buiten het huis af, maar ook hier krijgt het simpelste straatje een aparte uitstraling. Het lijkt zo anders dan normaal. Het laat je de sfeer van de film al meteen proeven. Ook speelt de camera op sommige momenten een spel met de acteurs en diens omgeving en laat ze meer een miniatuur voorstelling van zichzelf zijn.

De cast van de film zit vol met bekende namen, met als hoogtepunt natuurlijk Orson Welles. Hij speelt Oom Cassavius, het sleutelfiguur van de film. Hoewel hij zich als een klootzak moet hebben gedragen op de set, zet hij zijn rol sterk neer. De jonge Susan Hampshire maakt wellicht nog de meeste indruk. Ze speelt drie verschillende rollen: Nancy, Euryale en het 'nonnetje' Alice. Drie totaal verschillende karakters, met drie keer een totaal verschillend uiterlijk, maar allemaal even geloofwaardig en boeiend neergezet door de mooie Hampshire. Hoofdrolspeler Mathieu Carrière kreeg een totale 'make-over' en vertoont geen enkele gelijkenis met zijn eigen uiterlijk in die dagen. Ook hij zet een goede rol neer en weet op sommige momenten de beklemmende sfeer goed zichtbaar te maken. De Vlaamse dub klinkt natuurlijk niet altijd even naturel, maar als je je daaroverheen kunt zetten (wat je eigenlijk gewoon moet doen) zie je een bijzondere film.

Knap hoe alles richting het einde toe steeds meer in elkaar valt. Net als Jan werk je mee aan een speurtocht die je het hele huis en zijn bewoners laat kennen. De film is net als het huis een doolhof, waar je steeds dichter bij het juiste pad terechtkomt. Enkele plottwists op het einde maken het geheel nog verrassender (hoewel niet elke plottwist even sterk was). Kümel regisseerde met veel gevoel voor sfeer een sterke film, die nog een tijdje in je hoofd rond zal spoken.


In deze documentaire wordt Kümels filmcarrière belicht en krijgen we veel te zien over zijn samenwerking met Jean Ferry (die ook een grote rol speelde bij Kümels Daughters of Darkness). Natuurlijk komt ook de film uitgebreid aan bod. Zo zien we waar en hoe de locaties gecreëerd zijn, praten hoofdrolspelers, producenten en regisseur over Orson Welles en de andere castleden en komt de technische kant aan bod. De documentaire geeft een compleet beeld van het onstaan en voortbestaan van de (verschillende versies van de) film en geeft een goed beeld van de regisseur Harry Kümel.


Vertelt het verhaal van Orson Welles' rol tijdens de opnames. Hij was vrij snel bereid mee te spelen, maar had meteen al een aantal rare eisen en eiste ook een groot deel van het budget op (terwijl hij slechts 3 opnamedagen aanwezig hoefde te zijn en een vrij beperkte rol had). Tijdens de opnamen gedroeg hij zich als een arrogante zak en nam zelf de touwtjes in handen, liet cast en crew uren wachten en dronk er lustig op los. Door archiefbeelden van de set en interviews met betrokkenen krijg je als kijker een goed beeld over zijn abnormale gedrag. Na de drie dagen vertrok hij onmiddelijk en bleek hij toch wel zo vrijgevig om 1 dagloon cadeau te doen. Mosterd na de maaltijd voor de andere betrokkenen die drie dagen lang in druk en tijdnood hadden gewerkt en blij waren dat hij vertrokken was.


Interessante track waarin Kümel erg veel vertelt over de hele productie (en vertellen kan hij goed, geloof me). Te beluisteren in het Frans, Engels en Nederlands.


De versie die vertoont is op Cannes, gemonteerd door Richard Marden, en daar volledig de grond in werd geboord. Ik heb deze nog niet gezien, maar Kümel zelf was er totaal niet blij mee. In een brief naar de producenten tijdens de opnameperiode (de montage werd tijdens de opnamen verricht) schrijft hij al: 'Deze man is totaal niet geschikt voor de montage van deze film'. Zijn protest kreeg echter geen gehoor, waardoor Kümels visie totaal verloren is gegaan en hij op Cannes niet de versie kon laten zien zoals hij het gehad zou willen hebben.

Beide versies van de film zijn overigens niet ondertiteld en niet grondig schoongemaakt zoals de versie van Kümel zelf.


De trailer voor de Cannes versie. De trailer is net als de Cannes versies van de film niet opgepoetst en hier is dus goed te zien hoe mooi Kümels versie is gerestaureerd voor deze release !


Een 11 minuten durende featurette over de drie rollen die Hampshire in de film speelde. We zien en horen Kümel, Fisher (director of photgraphy) en Hampshire praten over ieder denkbaar detail en zien ondertussen vrij veel archiefbeelden (ongelooflijk hoeveel archiefbeelden er toch nog zijn) waaronder proefopnamen en make-up tests waarin het al verbluffend is om te zien hoe Hampshire steeds geen enkele gelijkenis meer vertoont met het voorgaande personage.


Harry Kümel bezoekt locaties waar de film opgenomen is en we zien hoe het er toen en nu uitzag. Ondertussen geef Kümel ook nog enige toelichting.


Een soort bio- en bibliografie van de schrijver van oa. Malpertuis Jean Ray, die in Nederland/Vlaanderen schreef onder het pseudoniem John Flanders. We krijgen wederom archiefbeelden te zien waarin Ray vertelt over Malpertuis en zijn leven.


Korte film van Herman Wuyts en Harry Kümel, destijds beide lid van Filmgroep '58 dat ook nog besproken wordt in de documentaire De Archieven.
Een fantasierijk filmpje met 'hoofdrollen' voor een bal en de kleur rood. In de film wordt geen woord gezegd, er is alleen begeleidende muziek. Al in dit filmpje speelt de droom/fantasie (spelletje met de werkelijkheid) een belangrijke rol. Paar leuke visuele trucjes. Zit erg goed inelkaar en is eigenlijk best indrukwekkend.

Kort televisiedrama dat Kümel regisseerde in opdracht van de BRT. Doet wat theatraal aan.
In lange dialogen vertelt een grafbewaker over de gebeurtenissen in de grafkelder. Wederom speelt het thema fantasie/werkelijk een centrale rol. Door de lange dialogen wordt het soms ietwat saai, maar de hand van Kümel is duidelijk te zien. Visueel vrij sterk.

Woorden van lof schieten tekort om aan te geven wat voor werk het Belgisch Filmarchief geleverd heeft met alle tot nu toe beschikbare dvd's. Er worden documentaires vervaardigd, archieven doorgespit, korte films opgezocht ... niks is te gek. De dvd van Malpertuis spant echter echt de kroon. Hier zijn zes extra documentaires gemaakt speciaal voor de dvd. Ook qua beeld en geluid presenteert men wederom een verbluffend resultaat. Ik kan het niet vaak genoeg zeggen: de reeks is het geld absoluut meer dan waard.

Mooie post Quido.

Prachtige film, geweldig gesneden en geregisseerd door Kumel, acteurs zijn allemaal goed en het knappe is dat vele facetten die onder de film niet lijken te kloppen of onlogisch lijken allemaal op hun plaats vallen op het laatst. Nederlandse dub komt soms niet zo naturel over maar is niet storend. De dvd is geweldig, met erg goed beeld en geluid, bovendien bevat de 2-dvd een schat aan extra's. 4,5*

Euryale vertelt dat haar echte naam Gorgon is, deze naam heeft een interessante betekenis, zeker in de context van het verhaal.


Gorgon; Gorgonen zijn figuren uit de Griekse mythologie. Een drietal monsterlijke vrouwen (Medousa, Stheino en Euryale) met slagtanden, handen van brons, gouden vleugels en een slangennest als haar. Het zijn dochters van de zeegoden Phorkys en Keto en wonen op een rots aan het einde van de wereld.

Hun blik is VERSTENEND. De bekendste der Gorgonen is (de in tegenstelling tot haar zusters sterfelijke) Medousa. Zij wordt uiteindelijk verslagen door de heros Perseus.

Hoe bedoel je een heel andere wending ? Dat wordt in de film toch ook duidelijk ? Al snap ik nu ook wat die slangen daar opeens deden dat was me eerst niet duidelijk.

Een mogelijke interpretatie is dan dat zij hem heeft gevangen in steen en hem opsluit met zijn gedachten. Geeft toch een andere wending aan haar "persoon".

Geniaal wat er allemaal mogelijk is. Het is en blijft mooi

Hier 3 links naar dvd recensies:

Engelse recensie Let op de screenshots onderaan de pagina. Hierop kun je zien hoe mooi het beeld is opgeknapt !

Franse recensie

Nederlandse recensie

Heeft Kumel in de Nederlandse versie of zijn extended version de prachtige muziek van Georges Delerue opnieuw toegevoegd of blijft het nog steeds dezelfde sfeerloze bedoening als vroeger?

En is de generiek van de extended version nog steeds verschillend met deze van de internationale versie?

Ik zag vroeger 2 keer de lange versie, en meer dan 20 keer de Franse internationale versie. Ik blijf erbij dat die kortere versie voor Cannes toen stukken beter was, wat Kumel ook mag beweren...

Bovendien is Malpertuis geschreven door Jean Ray in hert Frans en is een kern-uitspraak in de film "Promettez' onvertaalbaar...

Nee. Ik vond het totaal niet sfeerloos. Muziek is niet nodig om een sfeer op te roepen.

Ja. Het zijn precies de versies die jij gezien hebt. De Kümel versie is namelijk in 1976 (pin me er niet op vast) al gemaakt. En naderhand is er niks meer aan veranderd.

Ik denk dat dat ook vooral te maken heeft met welke versie je als eerste ziet. En als je idolaat ben van de muziek van Delerue is het logisch dat je die zult missen. Of niet tegen de dub kunt.

Bedankt voor de info, maar voor mij kan muziek wel degelijk een element zijn voor sfeerschepping. En waarschijnlijk ben ik niet de enige die daar zo over denk. Ik heb eens met een paar vrienden vroeger beide versies vergeleken en ze deelden mijn standpunt. De Franse versie is een totaal andere film en leunt meer aan bij gotische horror.

Daar sta je inderdaad niet alleen in. Muziek kan helpen voor de sfeerschepping, maar het is niet altijd nodig om muziek te gebruiken om een sfeer te creeëren. Ken genoeg films met weinig tot geen muziek die een lekkere/mooie sfeer hebben.

Het effect in de sekwens die een hommage is aan de "Night of the Living Dead" is een schoolvoorbeeld van hoe het niet moet in de Nederlandse versie. Waar in de internationale versie die sekwens huiveringwekkend is, laten diezelfde beelden me steenkoud in de Nederlandse versie.

Kun je bvb indenken dat in thriller en horror klassiekers als "Silence of the Lambs", "Psycho" enz... de muziek weggelaten wordt? Ik niet. Diezelfde scenes zouden veel in kracht inboeten.

En Jean Ray's MALPERTUIS is een griezelroman, OK meer dan dat, ook een verhaal met de Griekse mythologie en de archetypen van Jung erin verweven. Maar als Harry Kumel dat verfilmt, moet het mijns inziens ook een horror film blijven.

De iinternationale versie is dat wel, de Nederlandse versie niet.

Ik krijg er geen enkel moment kippevel van. En ook de romantische scenes komen veel overtuigender over in de Franse versie, opnieuw ondersteund door de prachtige muzikale illustratie van Georges Delerue.

Als je als kineast over een schitterende soundtrack beschikt, die speciaal voor een romantische horror film gecomponeerd is, moet je die dan ook gebruiken.

Ik raad iedereen die van MALPERTUIS houdt beide versies eens met elkaar te vergelijken en dan te oordelen.

De Franse versie (Cannes) is voor mij de beste Belgische film ooit gemaakt...

De film is voor mij ook geen horror film in de zin van 'oeh ik schrik', maar die onderliggende spanning ed. heeft wel wat mysterieus en dreigends. Hem als horror film classificeren gaat me ook wat ver (wist dat van te voren ook niet). Kennelijk was dat ook niet Kümels bedoeling, anders had hij hem wel zo gesneden neem ik aan.

Wellicht had jij -als je eerst Kümels versie gezien had- ook anders naar de film gekeken. Zal binnenkort eens de Cannes version bekijken. Benieuwd of hij mij even veel doet als Kümels versie.

Ik heb eerst de Nederlandse versie gezien en vond hem maar zus en zo. Toen zag ik MALPERTUIS een tweede keer, maar het was de Franse versie, en ik vond die meesterlijk. Ik vroeg me af hoe het kwam dat ik de eerste keer ontgoocheld was. Tot ik een hele tijd later nog eens de Nederlandse versie zag op TV en dan wist ik genoeg. Als je de Franse versie nog niet hebt gezien, dan zul je zeker verrast zijn hoe totaal verschillend die film is inzake sfeerschepping. Dat is ook de mening van vrijwel alle kennissen die ik ken die de film hebben gezien. Het zijn twee totaal verschillende films...

De Franse versie leunt veel meer aan bij de romantische gothic horror.

Ik koop zeker ook de DVD die nu in de Benelux uitkomt, en zal nog eens een poging doen om de langste versie te bekijken, misschien heeft de langste versie op de DVD nu toch ook de Franse soundtrack en tenminste de muziek van Georges Delerue? Dat alleen zou al een hele verbetering zijn.

De films zullen ook te koop zijn voor 21 EUR in alle DVD shops, MALPERTUIS vanaf 15 oktober.