The Zone of Interest (2023)

Uitstekende recensies vanuit Cannes. Intrigerend uitgangspunt. Van de regisseur van Under the Skin, dus bijzonder wordt het sowieso.

AD.nl

Ik wil deze film wel eens zien.

Ik hoor dat we Sandra Hüller gaan willen slaan. Ben benieuwd, dat is een neiging die ik niet eerder bij haar heb gehad.

maar nieuwe Glazer, count me in!

Anticipatie, anticipatie!

Ik ben mijn verwachting al aan het downplayen. Zo goed als Under the Skin kan het niet worden. Toch?

Maar stiekem hoop ik er toch op.

Al iets bekend over een releasedatum?

Vanaf 1 februari 2024 in de bioscoop (Cinéart)

Trailer

Machtige poster!

Lijkt mij moeilijk om naar te kijken en toch, het waren de gewone mensen die de meest vreselijke dingen deden in nazi-duitsland; `wir haben es nicht gewusst´

Het lijkt mij vreselijk moeilijk om hierover een geloofwaardige film te maken. Ik was laatst op bezoek in Treblinka en dit was een industriële moord -en slavernijfabriek op megaschaal. Disneyland Parijs is er klein bier tegen. Om dit op te nemen in een film die zich letterlijk naast dit kamp afspeelt én geloofwaardig moet overkomen...ik ben benieuwd.

Ik denk dat hoe verder we van de realiteit staan, hoe moeilijker om nog een énigzins geloofwaardige film te maken gebaseerd of de actuele feiten. Dit was bij o.a. Dunkirk al het geval en zal voor deze film niet anders zijn....ik ben echt benieuwd and hope for the best!

The Zone of Interest: How Oscars-nominated Auschwitz film borrows from Big Brother - BBC

Deze week komt die uit. Wil deze heel graag zien.

Vanochtend gezien. Het koste me letterlijk uren om ervan bij te komen. Jaren geleden schreef ik hier op de site al dat Glazer een absoluut meesterwerk in zich had. Dit is die film. Beste film van het decennium waarschijnlijk.

Maak me niet gek. Die 3 dagen voelen al zo lang

Sandra Hüller: ‘‘The Zone of Interest’ is een gevaarlijk project’ - NRC

Sandra Hüller over haar rol.

Heb de AD review gelezen, 5 sterren en een film die nog lang na blijft zinderen. Het triggert me wel deze heel snel te willen kijken.

Hier nog zo een. Film die al lang op verlanglijstje staat. Kan niet wachten

Idem, maar ik lig 6 weken in de lappenmand en kan me dus niet echt verplaatsen naar de bioscoop. Intussen al een aantal artikels over de film en een uitgebreid interview met Glazer en Hüller gelezen en dat stemde me uitermate tevreden.

Ik zit er ook klaar voor. De trailer laat al zijn bittere nasmaak na, deze film moet ik zien.

Wanneer je op de hoogte bent van het Milgrim experiment ga je deze film niet bekijken. De boodschap ken je dan immers al en die is dermate onthutsend dat je die niet nogmaals onder ogen wil krijgen, hoe fraai verpakt ook.

https://www.youtube.com/watch?v=cBDkJ-Nc3Ig

Die zie je toch dagelijks in het algemene leven weerspiegeld. Onthutsender gaat een film niet worden.

Dit is toch ook een bekend boek?

The Zone of Interest - Martin Amis (2014) - BoekMeter.nl

Het rustige leventje van het Duitse echtpaar Rudolf [Christina Friedel] en Hedwig [Sandra Hüller] wordt bedreigd wanneer Rudolf wordt overgeplaatst naar Oranienburg, ten noorden van Berlijn. Hedwig voelt zich juist thuis waar ze nu is en wil daar haar kinderen opvoeden. Een saai huwelijksdrama dat tot meesterwerk is verheven omdat 1943 en omdat het gaat om het gezin van kampcommandant Rudolf Höss en een huis dat aan drie kanten is omringd door concentratiekamp Auschwitz. Je zou denken dat vrouwlief het uitzicht, de herrie en de stank wel beu zal zijn?! De banale gesprekken over kleding, voedsel en vakanties zijn bedoeld om te shockeren – of op zijn minst een ongemakkelijk gevoel teweeg te brengen – maar het toont vooral aan dat ook de drijvende krachten achter de Holocaust een vrij alledaags privéleven hadden. Vooral de scènes met Rudolf Höss in Berlijn zijn ronduit saai. De beste momenten betreffen een niet geïdentificeerd meisje uit het dorp dat ’s avonds eten verzameld voor dwangarbeiders. Won vier prijzen op het Filmfestival van Cannes, waaronder de Grand Prize.

Mooi. Dit gaat dus een waanzinnig sterke film zijn.

rare plotomschrijving waar maar weinig van klopt , Alleen het feit van Hoss en zijn gezin klopt , de rest is triviaal of ontbreekt .

De film focust zich volledig op het gezin Hoss , waarin we vooral de dagelijkse gebeurtenissen de revue zien passeren , mevrouw Hoss is heel tevreden met wat ze heeft bereikt , een mooi leventje , een paar kinderen en een mooie tuin + een grote kas die ze zelf heeft aangelegd , als haar moeder op een gegeven moment langskomt toont ze haar vol trots wat ze allemaal heeft bereikt , je vraagt je op een gegeven moment af of ze wel weet wat er allemaal achter die muur plaatsvind , maar later in de film plaats ze een opmerking tegen een hulpje in de huishouding waaruit blijkt dat ze wel degelijk op de hoogte is .

De regisseur heeft er bewust voor gekozen geen enkele gruwel van het kamp zelf te tonen , de enige aanwijzingen

dat er wat mis is krijgen we via geluiden binnen , het blaffen van honden , gehuil van kinderen , schoten op de achtergrond , en geschreeuw van kampbewakers , maar er word niks getoont .

dat is een keuze die je maakt maar ik vond het geen sterke keuze ,de tegenstelling tussen kamp en the happy home word nooit getoont , wat er overblijft is een nogal saaie opvolging van gezins scenes gecombineerd met een tikkeltje drama wanneer mevrouw Hoss overstuur is als blijkt dat ze wellicht worden overgeplaatst .

dat deze film zo word bejubelt is mij toch wel een beetje een raadsel , ik vind er niks byzonders aan en op momenten is de film zelfs behoorlijk saai .

Ik zou de film een beetje als gimmick willen beschrijven. Dat dit naast Auschwitz speelt merk je dan wel de hele film door en er zit ook een zekere ontwikkeling in (pas na een halfuur zie je voor het eerst die torens as uitspuwen, halverwege de asrivier, later een keer het geel-oranje gloed in de nacht, etc) maar eerlijk gezegd was het punt na 5 minuten al wel duidelijk. Een gimmick derhalve waar de film de hele tijd op leunt.

Was dit allemaal precies dezelfde film geweest qua familiedrama maar dan in pakweg 1983 ergens op het Duitse platteland dan had geen haan ernaar gekraaid. Nu is het punt van de film natuurlijk juist dat dit naast Auschwitz speelt, maar dan nog, op haar meest basisachtige niveau is dit een familiedrama. Een drama dat echt nooit boeit. Er gebeurt niet heel veel en de manier van filmen (met veel uitgepuurde shots op afstand, letterlijke afstand dus) zorgt ook voor iets afstandelijks. Op zich maakt dat niet eens uit dat we naar banale situaties kijken, ik heb vorige week geboeid gekeken naar Jeanne Dielmann die 3,5 uur bezig is met het huishouden, maar hier is het qua tempo en ritme en afstand dusdanig dat het saai wordt. De beste momenten waren richting het einde, met de shots uit het huidige Auschwitz (altijd indrukwekkend) en de momenten van vergaderingen (die deden denken aan de uitstekende film Die Wannseekonferenz van twee jaar terug).

Arendt schreef al over de banaliteit van het kwaad, vooral over de psyche van personen. Dat vind ik hier minder sterk naar voren komen. Door de afstandelijke manier van filmen (ook geen enkele nominatie voor acteurs) blijven ze een beetje raadselachtig. Het draait hier niet zozeer om deze specifieke personen maar over het wegkijken in het algemeen. (al is de vraag, in hoeverre kijkt ze weg? Hedwig Höss heeft altijd gezegd niet te weten van de gruwelen van het kamp maar hier in deze film wordt ze wel echt getoond als iemand met 0 medelijden voor Joden en die ook echt wel moet weten wat daar zo ongeveer speelt. Dus is het wegkijken?) Of leven met het kwaad in de buurt, hoe kan je dat? Ik zou deze film ook willen zien als de banaliteit naast het kwaad. En als gezegd: dat punt was wel snel duidelijk. Thematisch boeiend, filmisch minder boeiend 107 minuten lang.

Over de Shoah en Auschwitz kunnen nooit genoeg films worden gemaakt dus elke film is welkom. Deze is bijzonder op haar eigen wijze en daarmee ook een echte toevoeging. En het geluid is wel echt fantastisch met steeds dat geluid van schreeuwende mensen, blaffende honden en brandende ovens ver op de achtergrond. Maar daar trekt voor mij geen hele film op. Qua ideeën een topfilm maar ook simpelweg saai. 2,5*.

Helaas vind ik deze film net zo saai als Under The Skin van dezelfde regisseur: de premisse van de film is dat een Duits gezin pal naast het concentratiekamp van Auschwitz woont en daar van het leven geniet en dat is eigenlijk meteen alles waar de film over gaat zonder noemenswaardige plotontwikkeling en zeker zonder te verrassen. Natuurlijk is het gegeven als zodanig schokkend dat zo’n gezin gewoon doorgaat met hun leven terwijl naast hen systematisch en massaal mensen worden vergast waar in ieder geval zij er geheel van op de hoogte zijn want de man heeft nota bene de leiding in dat concentratiekamp (en de vrouw krijgt de geroofde dure kleding van de vergaste Joden), maar we weten nu eenmaal dat dat zo ging (zoals ook de film Saul Fia mij niet kon boeien omdat die film op dezelfde manier alleen maar een algemeen bekend historisch feit over de concentratiekampen uitbeeldt zonder iets interessants toe te voegen). Sterker, je kunt je ook niet voorstellen dat het anders kan zijn gegaan: wat had het gezin dan moeten doen? Stoppen met leven? De film voegt aan dat bekende gegeven niets toe, behalve nota bene nog iets van menselijkheid zoals dat de logerende moeder er niet tegen kan en vertrekt en dat de man braakneigingen krijgt als hij tegelijk blij is de vergassing van een grote nieuwe instroom van Joden te kunnen leiden. De regisseur kiest er echter voor om niets uit te spreken, zoals de mensen toen natuurlijk ook op hun woorden moesten letten, zodat het echter ook denkbaar is dat de moeder om een andere reden vertrok of dat de man braakte omdat hij iets verkeerds had gegeten: door zo net zo aan de oppervlakte te blijven als de personages is de film helaas zelf ook oppervlakkig en nietszeggend.

Zo leren we ook bijna niets over de personages van de film: zeker sinds 7 oktober 2023 er massale sympathieuitingen zijn voor Hamas die op de gruwelijkste wijze zo veel mogelijk Joden afslachtte, verkrachtte en verminkte kan men zich makkelijk voorstellen dat sommige nazi’s eveneens ideologisch gemotiveerd meewerkten aan de vernietiging van de Joden, maar de man in deze film lijkt slechts het typische voorbeeld en cliché van Arendts ‘banaliteit van het kwaad’: hij deed als radartje in het systeem slechts zijn werk zodat waardering voor zijn efficiënte vernietiging van Joden zwaarder telde dan het leed van die Joden. Bovenal doet het gezin z’n best hun leven te scheiden van wat er over de muur gebeurt om de facade op te kunnen houden. De vergelijking met de eveneens emotieloze schoonmakers die Auschwitz als museum schoonmaken, die dus ook gewoon hun werk doen in het aangezicht van het kwaad, aan het slot van de film is ronduit vreemd en ongepast. Kortom, de bewust gekozen leegheid van de film zal bedoeld zijn om een contrast te suggereren tussen enerzijds de getoonde banaliteit van het leven van de nazi en anderzijds de niet getoonde gruwelijkheden in het kamp en de nauwelijks geuite emoties (om zo letterlijk stil te staan bij de onvoorstelbare gruwel) maar bij mij werkt dat niet: ik vind de film alleen maar leeg.

Ai, niet gedacht maar dit is echt een grote tegenvaller geworden.

Mijn interesse heeft altijd al wel bij de Holocaust gelegen, wat een van de gruwelijkste dingen is ooit in de geschiedenis van de mensheid. En actueler dan ooit met de aanslagen van Hamas nog niet zo lang terug op Israël. Er zijn dan ook tig films, series en docu's over dit onderwerp gemaakt en ik heb de meesten wel gezien, zelfs Shoah die een uur of 10 duurde. De laatste jaren zie je nu ook films over dit thema die zich vrij afstandelijk opstellen en veel aan de gedachten van de kijker over willen laten.

Ik moest tijdens het kijken van The Zone of Interest denken aan Saul Fia (Film, 2015), ook zo'n film die heel ingetogen en met weinig visueel in beeld brengen van de gruwelijkheden zo'n verhaal vertelt over Auschwitz. Ik vond dat een afstandelijke film en dat gevoel heb ik ook bij The Zone of Interest. De film is vrij duidelijk met de hints en verwijzingen. Je hoort treinen rijden, je ziet rook van de treinen, je ziet brandende ovens in de verte, je ziet de rode gloed van het vuur, je hoort mensen vermoord worden maar de film toont niks. Het is een stijlvolle keuze, want je weet als kijker echt wel wat er een paar meter verderop aan de hand is. De focus ligt hier op het gezin van Auschwitz kampcommandant Rudolf Höss. Zij leven naast het kamp en krijgen niks mee of willen niks mee krijgen van verderop. Welke van de twee dingen het is mag de kijker bepalen, maar na de scène waarin de vrouw van Höss een huishoudelijke hulp laat weten dat haar man haar zo kan vermoorden weten we het wel. Net als dat ze vol trots een bontjas aan trekt van een vermoord persoon. Ze is ijskoud en voelt alleen maar verdriet als blijkt dat ze misschien haar mooie woning uit moet. Je ziet haar dan ook lekker thee drinken, tuinieren, zonnen en gewoon moeder zijn en dat maakt natuurlijk dat het heel naargeestig is omdat verderop duizenden Joden dagelijks worden vermoord.

Maar het probleem van deze film is dat het heel moeilijk is om je in te leven in het gezin en het verhaal. Rudolf en vrouw zijn uiteraard kwaadaardige monsters, maar zo komen weer in hun privéleven niet over. Empathisch zijn ze ook weer niet, bv bij die ongemakkelijke scène aan de rand van het water als ze de verhuizing bespreken. De film is gewoon geregeld ongemakkelijk om te bekijken. Niet vanwege de gruwelen, wel omdat alles koud en afstandelijk voelt. Los daarvan blijft Auschwitz wel heel erg op de achtergrond. Het had denk ik best geholpen als er een scène was geweest waarin Höss door Auschwitz had gelopen. Alles is gewoon klinisch en kil nu. De stukken dat hij in groot overleg heeft met hoge piefen wist ook al niet hard binnen te komen. Op zich is het gruwelijk te horen hoe zakelijk zij de Jodenvervolging benaderden, zonder enig menselijk medeleven, maar het komt hier gewoon niet binnen bij mij als kijker. Wel is het geluid echt top en zeer doordringend. Daar voel je het wel.

Na een tijdje geloof je het wel, het nepleventje van het gezin en de afstandelijke wijze van filmen. De boodschap is duidelijk, je krijgt als kijker door dat het mogelijk is om je ogen weg te draaien van menselijke gruwelheden en gewoon lekker je eigen ding te doen. Maar het slaat niet in als een bom. Dit is niet een van de beste Holocaustfilms ooit. Sterker, deze zal ik redelijk snel weer vergeten. Kijk gewoon naar een Schindler's List of als je echt diepere interesse hebt naar een docu als Shoah (Film, 1985). Daar voel je pas echt wat deze jaren zijn geweest voor vele mensen. Ik ben niet de eerste die het hier zegt, maar The Zone of Interest voelt inderdaad leeg. Het is door het thema en enkele sterke stukken nog net een krappe voldoende waard. Ik zag dat het een A24 film is, dat verklaart al voor mij veel. De films van hen liggen me niet, teveel in het arthouse-hoekje.

3*