The Zone of Interest (2023)

Mijn excuus, je blijkt een keer gelijk te hebben met je kritische review. Al vind ik het nog net voldoende.

The Zone of Interest (2023) recensie, J. Glazer - Cinemagazine

Ik heb ondertussen de film in première kunnen bekijken en ik moet zeggen dat het een waardige underdog zal zijn in de race naar de Oscars.

Al van bij de start wordt je letterlijk in de kille, afstandelijke en bedrieglijke wereld geplaatst als kijker.

Desondanks de holocaust niet in beeld komt, hoor je hem duidelijk of duidelijk niet en zie je de gevolgen wel. Zonder enige kennis van de materie is het wellicht een moeilijk te bevatten film en lijkt het alsof het leven je toelacht. Als je de ware toedracht kent van de huisslaafjes weet je als kijker wel beter.

Het cynische van dit alles is dat dit dan nog een luxe positie was als Jood. 99% kwam bijlange zover niet en werd binnen uren als as uitgestrooid in de rivier waar de kinderen spelen.

En minpunt is wel dat het geluid van de holocaust hoorbaar is, maar toch nog vrij "gemoedelijk" blijft.

Laat geluid nu juist de factor zijn dat de film maakt of kraakt.

Een must see...maar voor liefhebbers met voorkennis van de geschiedenis.

Sterke film. Traag tempo, maar ergens is die pacing na een tijdje wel aangenaam. Indrukwekkend sound design en er zitten wat sterke shots in, zoals de bloemen of de nachtbeelden. Ondanks dat het een bleke film is had ik hem eigenlijk nog wel wat bleker en intenser verwacht. Einde is dan wel weer waardig.

Nee, heb hem maar laten wijzigen. De oude sloeg inderdaad nergens op.

Ik zou hem nog eens checken.

Hun ideaal leven?

Joboverplaatsing, ook al zo'n apart woord. Komt wel heel erg als een letterlijk uit het Engels vertaald woord over.

Je kan zelf altijd een wijziging doorvoeren, ik kan als moderator dat niet wijzigen dus ik gebruik ook de route die voor iedereen geldt. Dit stukje stond er al en heb ik zo laten staan. Ik vermoed een oorspronkelijke Vlaamse schrijver, die gebruiken 'job'. Maar dat ideaal zal ik wel even laten wijzigen ja. Thanks.

Een film over de nazi's in hun ideale wereldje, vlak naast Auschwitz. De focus ligt helemaal op de sprookjesachtige woning van de nazi familie van Rudolf Höss. Op de achtergrond hoor je wat er in het kamp gebeurt en de gebouwen zelf zijn ook grotendeels in het zicht. En dat maakt het zo confronterend. Want ook al doet de familie Höss alles om hun thuis een perfecte plek te maken, is de holocaust zo dicht bij. Je hoort en ziet het constant. En met die wetenschap is het eens zo triest dat de nazi's hard en kill bleven doorgaan met het vernietigen van mensen in kampen, maar het voor zichzelf probeerden te verbloemen met een perfect wereldje en alles voor te stellen als een vooral technische uitvoering, als een taak die volgens orders moest uitgevoerd worden volgens plan. Hier en daar zie je wel dat de impact van de geluiden uit het kamp sommigen even lijkt te raken, al is de empathie over het algemeen ver te zoeken of gewoon afwezig. Wat het beeld van de gruwelijke nazi's nog maar eens bevestigt.

Het kille en banale leven van de familie Höss in Auschwitz’ komt inde film precies overeen met de afstandelijke memoires van de kampcommandant. Weerzinwekkend.

Weet je wat nou het manco is van deze film ? je hebt de voorkennis nodig om te weten hoe erg het is , als je ( ja ok het is moeilijk voor te stellen) geen enkele weet van Auswitz hebt en je gaat de film kijken denk je vast wel dat die Rudolf nog zo'n slechte kerel niet was , tenslotte vertelt hij meerdere keren een verhaaltje aan zijn kind voor in bed .

Mischien zien wij het wel verkeerd , mischien willen we teveel het kwaad zien als iets spectaculairs in plaats van de saaiheid die het hier is .

Wat ik me ook steeds meer afvraag is het feit dat Auswitz maar elke keer weer word gekozen als onderwerp en waarom ? de naamsbekendheid is natuurlijk de grote reden .

Afgelopen zomer heb ik Dachau bezocht ( het oudste kamp van de nazi's ) , als je meer wilt weten over de oorsprong van alle kampen kan je niet om Dachau heen , vele ss ers hebben hier hun opleiding tot moordmachine gekregen om later door te stromen naar andere kampen , dus waarom daar geen vehaal over maken er zijn er genoeg die tot de verbeelding zullen spreken .

In Auschwitz (met -sch dus! ) zijn wel veruit de meeste Joden vermoord én het is een van de best bewaarde kampen om nu nog te bezoeken, dus ergens is het niet vreemd dat Auschwitz het meest aansprekend is. En het kamp stak natuurlijk technisch gezien wel als een machine in elkaar met de verschillende kampen en segmenten. Je hebt inderdaad voorkennis nodig om deze film te bekijken, maar welke kijker van deze film zou nou Auschwitz niet kennen? Dit leer je al op de basisschool. Tenminste, mag hopen dat ze dit nog steeds leren in tijden dat er nog steeds zoveel nare Jodenhaat in de wereld is.

Gelukkig zijn er wel diverse Holocaustfilms over andere kampen gemaakt. Escape from Sobibor is toch een bekende titel.

Het is juist droevig gesteld met de kennis van de jeugd over de holocaust. In de grote steden kent meer dan 30% Hitler niet eens en denken ze bij het woord holocaust aan een mythe. Een bezoek aan een vernietigingskamp zou verplichte kost moeten zijn op middelbare scholen. Dan maar wat minder LHBTIQ geneuzel, het is tijd voor echte serieuze onderwerpen gezien de kijk op Joden vandaag de dag.

Dat deze film zich afspeelt in Auschwitz is logisch omdat Höss de oprichter van het kamp was en daar ook daadwerkelijk heeft gewoond.

Ja, weet ik, was me bekend. Dat is dieptriest. Leraren durven het niet meer uit te leggen omdat, laat ik het netjes zeggen, een bepaald deel van de leerlingen nogal anti-Joods is. En sowieso anti-westers. Dan gaat er inderdaad worden geroepen dat de Holocaust fake is. Helemaal met je eens, stuur kinderen eens een dagje op wandeling door Westerbork. Of door een echt groot vernietigingskamp. Hebben ze meer aan dan de funtripjes naar Londen of Berlijn met de klas.

Maar ik denk niet dat die jongeren het publiek voor deze film zijn. De mensen die The Zone of Interest kijken zijn denk ik vrij goed ingelezen in de materie.

Toch heb ik me verbaasd over het feit dat in de zaal waar ik zat 4 mensen na 25 minuten wegliepen. Dan denk ik toch dat je totaal niet voorbereid bent op wat komen gaat. Wel viel op dat de gemiddelde leeftijd rond de 50 was, helaas weinig jongeren. Ik heb 2 kids, van 8 en 4 jaar, maar ik interesseer ze nu al voor de WO II en holocaust. Dagje Anne Frankhuis, bezoek aan kamp Vught, dagje naar het Oorlogsmuseum in Overloon. Je merkt dat het ze raakt en ze er zich voor interesseren, ondanks hun jonge leeftijd

Een oorlogsfilm over de Holocaust zoals je eigenlijk zelden tot nooit ziet.

Ik snap het als mensen deze film niet kunnen waarderen. Hieronder las ik ook een aantal redenen waarom de film hen niet raakte en vooral erg leeg aanvoelde.

Ik kan me daar gelukkig niet in vinden en leefde me vanaf minuut 1 volledig in. Nu is het wel bijna een vereiste om je vooraf in te lezen over Auschwitz, Höss en de werkwijze die de nazi's hanteerden. Als je zonder enige kennis de film in gaat ga je je kapot vervelen en verlaat je binnen een kwartier de zaal. (zoals ook mensen bij ons in de zaal deden.)

Maar dan nog moet deze film je wel liggen. Misschien heeft het geholpen dat ik een tijdje geleden de documentaire 'Ordinary Men' heb gezien, een documentaire waarin is onderzocht hoe en waarom duizenden gewone Duitsers op grote schaal wreedheden begingen tijdens de Holocaust. Mensen zijn bijzonder goed in staat om hun brein in afzonderlijke kamertjes op te splitsen. Van sommige kamertjes blijft de deur hermetisch gesloten tot voorbij het graf. Dat gebeurde toen, maar helaas vandaag de dag ook nog steeds. Met die insteek ben ik de film gaan zien en valt veel van het gedrag van Höss ook te verklaren.

Het alledaagse en het onbevattelijke komen in deze film op bijna perfecte wijze samen. Veel alledaagse tafereeltjes met op de achtergrond het verschrikkelijkste vernietigingskamp wat er ooit heeft bestaan. Als kijker moet je het doen met geluiden die bijna constant op de achtergrond aanwezig zijn en daar invulling aan geven. Dat werkt verrassend goed, zeker wanneer je constant geconfronteerd wordt met de grootste contrasten die er te bedenken zijn.

Tel daarbij op dat het camerawerk verbluffend sterk is, het acteerwerk erg goed en de film precies de juiste speelduur heeft om te blijven boeien.

Voor nu een dikke 4*, maar wellicht in de toekomst na herziening nog een verhoging.

Het verhaal van Rudolf Höss, die vlak naast 'zijn' kamp woonde kende ik al.
Dat mensen die gruwelijke dingen doen, gewoon een normaal gezinsleven kunnen hebben wist ik ook al, daar zijn de nazi's absoluut niet uniek in geweest.
Dat Auschwitz één van de verschrikkelijke vernietigingskampen was, dat was me bekend.

Dan blijft er voor mij over: een film over een vrij saai standaardgezin, dat vlak naast een vernietigingskamp woont, waarvan je ook maar net moet weten dat het een vernietigingskamp is, anders ontgaat je dat gewoon. Het moet echt duidelijk gemaakt worden met een scene over de beste opstelling van de ovens, en die scene met vrouwlief en haar moeder die in de tuin over de joden praten, die achter de muur gevangen zitten. Een film over een gezin waar de vader werkt, en de moeder voor de kinderen zorgt. Een film over een gezin waar moeder de broek aan lijkt te hebben binnenshuis. Een film over een standaardgezin, wat ik al zei.

De nachtscene's vond ik jammerlijke onderbrekingen in deze idylle, en niet omdat ze de idylle onderuithalen, maar omdat ze wat stijl betreft gewoon lelijk waren. De scene tegen het einde, die in het NU speelde, vond ik ronduit kitsch. Moet de kijker dan duidelijk gemaakt worden aan die bergen schoenen wat er zich in Auschwitz afspeelde? Komaan, dat weten we ondertussen wel.

Het enige dat ik wel echt goed vond aan de film was de dromerige zomer waarin het gedeelte in Auschwitz zich afspeelde (grotendeels dan). Het was een soort verstilde tijd zoals ook in het gedicht 'Het Uur U' van Martinus Nijhoff tevoorschijn komt.

Edit: vooral het begin van dat gedicht moest ik aan denken:

Het was zomerdag.
De doodstille straat lag
te blakeren in de zon.
Een man kwam de hoek om.
Er speelde in de verte op de stoep
een groep kinderen, maar die groep
betekende niet veel,
maakte, integendeel,
dat de straat nog verlatener scheen.

Dat het voor jou duidelijk is wat er zich in de geschiedenis heeft afgespeeld is geruststellend. De huidige problematiek met protestmarsen die herhaling van deze zwarte bladzijde toejuicht, maakt het wellicht wat "in your face" als film, maar nodig is het helaas dus toch.

Die mensen die deelnemen aan die protestmarsen kijken deze film echt niet hoor.

Veelbesproken film over Auschwitz gaat in meer bioscopen draaien | RTL Nieuws

Voorafgaand deze film heb ik de documentaire Hitler's Children (Film, 2011) gezien, staat op YouTube. Hierin wordt er gesproken met een aantal kleinkinderen van Nazi kopstukken. Waaronder de kleinzoon van Rudolph Höss. Hij ging tijdens de docu naar Auschwitz om oa naar het huis te gaan waar zijn opa en vader woonden. Hetzelfde huis dat centraal staat in de film. Was erg indrukwekkend.

Dat de film niet geheel aan mijn verwachtingen voldeed is wel een gegeven. Ik had verwacht, gehoopt vooral, dat ik gedurende de complete speelduur in het verhaal gezogen zou worden. Er is echter het nodige geknipt en geplakt zodat ik er als kijker nooit echt lekker in kwam. Bij sommige beelden vroeg ik me ook af waar ik naar had zitten kijken, hoewel dat besef soms wat later kwam. Het is inderdaad vrij essentieel dat je kennis hebt van zaken van wat er daar zich heeft afgespeeld anders kan ik echt goed begrijpen dat je na een minuut of tien de film afzet. Er zaten zeker een aantal ijzersterke scènes in de film oa de moeder die savonds uit het raam keek naar de brandende schoorsteen maar ook het moment dat Hedwig langs het kamp loopt op weg naar Rudolph maar er waren net zo goed een aantal scènes die niet overkwamen. Met het gebruik van geluid en kleur had ik hetzelfde. Soms was het erg effectief en indrukwekkend maar vaak genoeg voegde het niet iets toe. Toch kom ik uit op 4* omdat ik na de aftiteling even moest bijkomen. Ik was er wat emotioneel onder. Had hier een betere film van gemaakt kunnen worden? Ja, dat denk ik wel. Is de film hierdoor niet geslaagd? Nee, zeker niet.

Welke protestmarsen? Maar films doen helaas niks, boeken ook niet, er zijn genoeg oorlogsfilms en genoeg docu's en boeken en documentaires en het haalt allemaal niks uit. Dat is een illusie om te zeggen dat een film wel of niet nodig is of dat het iets gaat veranderen. Het gaat niks veranderen.

Die waar "from the river to the sea" wordt gescandeerd. Dat is holocaust 2.0 namelijk.

En uiteraard werkt deze film niet voor de ontkenner of de verblinde, maar wellicht toch net voor de wat naïeve.

Ik ben vaak op mijn werk verbaasd hoe pover het gesteld is met de algemene kennis rond pakweg aardrijkskunde of geschiedenis. Ik organiseerde enkele maanden geleden een excursie naar Breendonk (te vergelijken met Amersfoort of Westerbork). Niet weinigen (de jongere collega´s) hadden er nog niet van gehoord of konden het niet thuis brengen. Nochtans is dat pas 30 km (!) van hier verwijderd. Treurig vond ik dat.

Ik kan me inbeelden dat het voor de onwetenden onder ons de film een pak minder impact zal hebben, maar toch. Mijn interesse betreft aardrijkskunde en geschiedenis is gemiddeld groter dan de rest, maar ik voel me soms abnormaal. Ik ben dan de "slimme", tja. Nochtans heeft iedereen op school de Holocaust toch zien passeren?

Ik begrijp het soms niet....

Hoewel ik het niet eens ben met die slogan begrijp jij ook wel dat het conflict meerdere elementen kent en dat Israël illegaal land heeft gestolen? Maar dat maakt niet uit. Wij mogen wel maar anderen niet. Laten we ook niet de dode baby's gaan tellen. Plus wat vind je hiervan? Zo simpel en rechtlijnig is het allemaal niet zoals jij boos wordt om een slogan.

Israeli TikTokers mocking embattled Palestinians

Is ook niet echt koosjer is het wel?

Mensen, laat dit aub niet ontsporen richting het huidige Israëlisch-Palestijnse conflict!

Dat er even afgeweken wordt naar de Holocaust, prima (ik deed dit ook), maar probeer het wel bij de film te houden.

Ik moet deze film nog wel kijken en dat ga ik ook doen maar de film gaat over de holocaust zelf toch dus dan wijk je niet af als je het daarover hebt?

Ik denk dat het komt omdat het een heel donker onderwerp is waar mensen niet perse zich in willen verdiepen maar ze gaan liever een ijsje eten en kijken naar een datingshow want het werk en leven is al zwaar genoeg. Plus hoe verder iets in de geschiedenis gaat, hoe meer de aandacht verslapt. De ergste mensen zijn dan de holocaust ontkenners terwijl de nazi's extreem veel documenteren i.t.t. de Sovjets. Deze mensen leven in het land der fabelen of complotten maar dat er ook kinderen in de klas zijn die tegen de leraar zeggen dat het nooit is gebeurd of iets dergelijke is redelijk gestoord. Uiteindelijk gaat het om respect van leerling en leraar en ik denk dat er zoiets als respect is verdwenen en daarnaast personeelstekorten en moeite om bij de les te blijven. Volwassenen hebben dit ook, kunnen ook moeilijk concentreren. Er zijn genoeg mensen die niet eens de aandacht bij een film kunnen houden en tegelijkertijd hun telefoon erbij pakken. Niet om een appje te checken maar letterlijk scrollen en een film kijken. Maar eigenlijk als het gaat om nazi Duitsland, dan is daar toch altijd wel aandacht voor. Het komt de hele tijd terug ook. Soms denk ik dat we niet eens verder teruggaan in de geschiedenis alsof er voor de WO2 geen gruwelijke genocides zijn en natuurlijk zijn die er door de hele mensheid continue geweest.

De film begint zo mooi met de titel waarvan de begin- en eindletters donker zijn, en de middenletters licht. Op de geluidsband onheilspellende muziek waarin de titel a.h.w. verdwijnt en het beeld lange tijd op zwart blijft staan. Dan vermengt de muziek zich met vogelgeluiden, en begon ik al het ergste te vrezen.

Het onderwerp is te vangen in 1 still: paradijselijke tuin en genietende mensen, met op de achtergrond een betonnen muur, prikkeldraad, en erachter barakken en een schoorsteen. Gelukkig gezin woont vlak naast concentratiekamp. Met dit onderwerp is ook de actuele boodschap meteen helder: kunnen we leven alsof er niets aan de hand is, indien bij de buren afschuwelijke dingen gebeuren?

Na tien minuten is alles duidelijk en sleept de film zich voort, het thema tot in den treure herhalend met bontjas passende moeder, Joods personeel dat kleding mag uitzoeken (en wordt misbruikt), zwarte gezinshond versus het geblaf van kamphonden, etc. etc.

Omdat er verder niets anders gebeurt dan het uit de doeken doen van dit thema, maakt de film zichzelf na die tien minuten geheel overbodig, zelfs als je kunt genieten van kille, emotieloze beelden (die eenmaal worden onderbroken door de vader (de kampcommandant) die zijn liefde verklaart aan - jawel hoor - zijn paard).

Geen diepgang, geen ontwikkeling, geen enkele poging om de banaliteit van het kwaad te verklaren.

Heel eerlijk, Breendonk zegt me ook niks. En ik ben vrij behoorlijk op de hoogte van alles rondom de Holocaust. In Nederland eindigt mijn kennis toch wel na Westerbork, Amersfoort en Vught.

Even terugkomende op bovenstaande. Ben het inhoudelijk helemaal met Stephan eens, maar ook met Graaf Machine. De mensen die aan de Free Palestina marsen mee doen zullen deze film nooit kijken. En zelfs als ze wel kijken zullen ze het niet snappen. Die mensen moet je overtuigen met veel meer into your face films. Die hebben de rauwe, werkelijke beelden nodig. Of nog beter, een bezoekje aan zo'n vernietigingskamp om zelf te ervaren hoe kil en gruwelijk het was en dat ze dit Joden ook hedendaags aan zouden willen doen. Misselijkmakend.

***Edit: kleine aanpassing door moderator***