Tár (2022)

Vanaf 2 maart 2023 in de bioscoop (Universal Pictures International Netherlands)

Zo frustrerend dat het meer dan 4 maanden gaat duren voordat deze hier te zien is. Ik kan ook echt geen goede reden bedenken in de huidige filmwereld. Iemand wel? Wat voor concurrentie heeft deze film de komende maanden in Europa?

Ik denk dat deze film pas in maart bij ons te zien is vanwege het Oscar-seizoen.

Tegen die tijd allang op PVOD of Peacock (Universal’s streamingdienst) uitgekomen. Ja, je ontvangt gratis reclame omdat de Oscars/Awards seizoen in volle gang zijn maar raakt inkomsten kwijt doordat mensen die hem graag willen zien, al gezien hebben.

Gelukkig is hij nu al te zien!

Ben wel benieuwd, klinkt als een interessant verhaal met een goede cast

Wat een mooie film ! TOP !!!

Zoals te verwachten valt zet Cate Blanchett andermaal een vlekkeloze hoofdrol neer. Maar het verhaal over een eigengereide dirigent deed mij verder weinig. Vandaar dat mijn waardering per saldo amper boven de middelmaat uitkomt.

Raar, om niet zeggen excentriek, om de film te beginnen met ca. 5 minuten durende slotcredits. Het eerste uur of zo valt er sowieso weinig te beleven. Het is duidelijk dat degene, die de synopsis geschreven heeft, de film niet zelf gezien heeft, want het dochtertje speelt amper een rol in het geheel.

Gek genoeg volgend jaar juni pas te zien in de bioscoop bij mij om de hoek.

Had toch verwacht deze voor de oscars hier in Nederland wel te zien. Film is al een tijdje uit in Amerika.

Lydia Tár [Cate Blanchett] is de eigenzinnige dirigente van een prestigieus Duits orkest. Ze woont samen met violist Sharon [Nina Hoss] en diens dochtertje Petra [Mila Bogojevic] die ze met hand en tand beschermt tegen iedere bedreiging. Maar het is haar eigen carrière en reputatie die onder druk komt te staan wanneer er een verband wordt gelegd tussen haar en een tragische gebeurtenis die betrekking heeft op één van haar orkestleden [Sylvia Flote]. Hoewel het in veel opzichten de indruk wekt een biografisch drama te zijn is dat niet juist, al bestudeerde Blanchett uiteraard enkele vooraanstaande dirigenten. Blanchett geeft (na Carol en Blue Jasmine) een nieuwe masterclass in beheerste manie en is volstrekt overtuigend als topdirigent. Maar de opening is flink doorbijten en ook daarna duurt het vrij lang voor het verhaal werkelijk op gang komt.

De magistrale rol van Cate Blanchett is de voornaamste reden om deze erg lange, bij vlagen pretentieuze maar uiteindelijk wel boeiende film te gaan zien. Na een taai begin wint de film steeds meer aan kracht, om uiteindelijk op dubbelzinnige maar wel passende wijze te eindigen. Plot en personages worden door regisseur Todd Field subtiel en trefzeker opgebouwd, maar van de kijker wordt wel het nodige geduld verwacht.

Ik heb helemaal niks met klassieke muziek maar het is soms eens goed om uit de comfortzone te treden, ook al is het maar op filmgebied. Tár wordt goed vertolkt door Cate Blanchett maar toch vond ik het verhaal erg langdradig. Dit kon toch perfect in anderhalf uur? Er gebeurde vaak bitter weinig en hoewel Cate Blanchett uiteraard prima acteerde was het ook geen prettige hoofdpersoon om te volgen. Dat hoort ongetwijfeld bij de vertolking natuurlijk. Er gebeurt ook weinig memorabel. Voor een film als dit hoor je misschien nog geen 10 minuten muziek wat me wel verbaasde. Ik heb serieus moeten doorbijten om de film te voltooien en dat zegt gewoonlijk wel wat. Ik ga maar 2* geven.

Waarom begonnen is met de eindcredits is me een raadsel. Gevolgd door een veel te lang interview was het eerste kwartier (en daarbij ook het eerste uur) amper door te komen.

Maar gaandeweg wordt het het verhaal gelukkig interessanter en vallen alle subtiele hints steeds meer op hun plaats, waardoor het eerste uur de “investering” waard was. 3,5*

Schitterende film van Todd Field, zeer onder de indruk, en met een uitstekende prestatie van Cate Blanchett. Het is geen lichte kost maar wel razend interessant. Al in het eerste kwartier duizelt het van de boeiende gesprekken rond de waarde van muziek en morele vraagstukken over het belang van het 'fout' zijn van een artiest in de beoordeling van diens werk.

Ten principale gaat de film echter over machtsverhoudingen, en Field - bekend van het geweldige Carnivale - heeft een iconisch werk neergezet in deze thematiek wat mij betreft. Het is al sterk om een vrouw als hoofdpersonage te kiezen, maar bovenal is het zeer knap hoe hij de discussie aangaat door Lydia Tár, de hoofddirigente van het Berliner Filharmoniker (vertolkt door Blanchett), eerst overtuigend de universele kracht van muziek neer te laten zetten en pas geleidelijk het beeld over haar persoon te veranderen, en daarmee direct de eerdere argumenten een spiegel voor te houden. Het zet serieus aan het denken.

Naast het sterke verhaal en de acteerprestaties draagt ook de sfeer van intrige bij aan de kracht van de film. Tár verwijst vaak naar gebeurtenissen die in het verleden plaatsvonden, maar het wordt de kijker nooit helemaal duidelijk wat zich daar heeft afgespeeld. Bovendien zijn ook de waanideeën van Tár vaak mysterieus, en barst de film van de intrigerende symboliek (het getal 5, de vele naamsveranderingen of vergissingen daaromtrent etc.) Interessant: de naam Tár (die ze wijzigde vanuit het Hongaarse Tarr) betekent iets als leegte, kaalte. Verder is het gewoon mooi gefilmd, is de muziek (vooral Beethoven en Mahler, maar ook de overige filmmuziek) goed gebruikt, en heeft Field veel oog voor detail.

Door de lengte van de film en ook de vele ideeën die erin naar voren worden gebracht al vanaf het begin is dit zoals gezegd geen lichte kost, en dat is wellicht de belangrijkste kritiek. Bovendien vond ik het einde niet erg overtuigend en iets te gemakkelijk gekozen. Maar ik raad iedereen aan die geïnteresseerd is in klassieke muziek alsmede thema's rond machtsverhoudingen, gender etc. om dit te gaan zien, bij voorkeur op groot scherm. Mooie filmervaring al met al.

Mijn vermoeden is dat dit symbolisch bedoeld is, in lijn met de klassieke muziekthema's, als ware dit een concert en fungeren de credits als het programmaboekje waarin je ook altijd de artiesten gepresenteerd krijgt.

Het interview vond ik juist heel sterk. Zwaar, maar inhoudeliljk interessant, en met name achteraf. Zeker de moeite om nadien nog eens terug te kijken. Pikant: de interviewer is Alec Baldwin...

Een film over een dirigente die meteen de aandacht trekt, en dat komt vooral door de geweldige Cate Blanchett in de titelrol. Geen idee wat ik moest verwachten, al zat ik op voorhand met bvb Whiplash in mijn hoofd. Een hele andere film met een boeiend veelzijdig personage.

In het begin krijgen we niet alleen interessante gesprekken over muziek (wat ik als muziekmaker/liefhebber wel kan smaken), maar gaat het ook even over de scheiding van artiest en werk, over inspiratie en vooroordelen met als voorbeeld Bach en zijn 20 kinderen. Het lijkt een klein debat in de marge te zijn, maar het is toch een deel van het geheel. Lydia Tár zegt dat artiest en werk gescheiden moeten zijn, maar oordeelt zelf op het uiterlijk bij het aanwerven van een celliste, op basis van haar mooi looks. Lijkt ze soms mensen te selecteren (of net niet) voor bepaalde jobs met criteria die niet met het werk te maken hebben (al is dat minder duidelijk). En vooral als ze later zelf in een storm terecht komt, waar we niet helemaal het fijne van weten, maar waar het oordeel van de persoon ook samenhangt met de positie van het werk. Wat op zich ook niet onlogisch is op het moment dat iemand in een machtspositie zit en blijkt dat er misbruik van zou zijn.

De film bewandeld verschillende thema's, maar zonder zwart/wit te zijn. Het zit in het subtiele dat evengoed consequenties heeft. Het valt vooral op dat de film zeer sterk is in de score door bewust stiltes te laten en muziek niet louter als behang te laten afspelen om de emoties te versterken. Samen met een boeiende cast slaagt regisseur Todd Field, die eerder ook al het beklemmende in Little Children mooi kon verfilmen, er in om een film met relatief veel dialoog toch zeer naturel en boeiend te brengen.

Allemaal véél te expliciet en geforceerd, teveel blabla, te obvious, nep... Voor mij zowel muzikaal als emotioneel een draak van een film.

Verre van de typische onemanshow Oscarfilm die ik dacht dat het zou zijn. Blanchett is weliswaar spectaculair in de hoofdrol, maar TÁR is zoveel meer. Het is echt een fantastisch gemaakte film, zowel een karakterstudie van iemand in een positie van grote macht die helemaal in haar eigen wereldje leeft als een bewonderingswaardig genuanceerde en onpartijdige blik op cancelcultuur. Vond het laatste gedeelte waarin wat verrassende dingen over Lydia's achtergrond leren erg interessant en veel van haar gedrag verklaren.

De film is wel (toepasselijk) kil en echt een lange zit, met scènes die vaak behoorlijk lang zijn. Na anderhalf uur begon ik dat wel wat te voelen. Het is alleen zo interessant om zo tot in detail iemand uit een heel specifieke wereld zo nauw te volgen. Ik kon zeker de helft van de dialogen vol jargon en specifieke verwijzingen niet volgen, maar het dompelt je helemaal onder in de film. Bovendien is er vaak een voelbare spanning in de scènes. Deels komt dat door het sterke spel van enorm expressieve actrices als Merlant en Hoss, waarvan vooral eerstgenoemde niet heel veel tekst krijgt.

Een bomvolle zaal. Ik was dus niet de enige die Cate Blanchett wilde zien schitteren. Ik moet dan toch al terug naar Babel of Blue Jasmine om haar zo goed te vinden. Maar hier overtreft ze zichzelf toch wel. Ze ligt voor mij dan ook in pole position voor die felbegeerde Oscar als beste actrice. Zij was voor mij de enige reden om geboeid verder te kijken naar Tar. Bijna 160 minuten. Dat is lang, zeker na een moeizaam begin. Lydia Tar, een ijskonijn die angst en ontzag inboezemt bij vriend en vijand, respect ook. Iemand die steeds alles onder controle lijkt te hebben...

Ik ben niet zo muzikaal aangelegd en hoewel ik klassieke muziek apprecieer, heb ik er zelf geen kaas van gegeten, noch om te spelen, noch zijn geschiedenis. Het was dus even doorbijten met al dat vakjargon, de revue van diverse dirigenten tijdens weliswaar krachtige dialogen en de compositie van die ene Vijfde Symfonie van Mahler.

Het is een verhaal van inderdaad een sterdirigent die van haar sokkel valt. Gecanceld zoals ze zeggen doordat ze haar macht en invloed gebruikt en misschien af en toe misbruikt - al dan niet onbewust - om de lat te houden waar ze hem wil: hoog en strevend naar perfectie. Het lastige van de film is dat dit gehele machtsmisbruik onderhuids is en weinig echt prominent naar voren treedt in de film. Af en toe wat flarden van wat afgedankt ontgoocheld personeel, maar veel verder gaat het niet. Zelfs de gelekte emails komen maar vluchtig aan bod.

Naast Blanchett zelf valt verder de prachtige cinematografie op. Hier en daar ook geweldige scènes zoals wanneer de buren stilte wensten voor potentiële nieuwe kopers. Of de scène toen ze die ene daar een mep gaf op het toneel.

In zijn geheel een prima film, inhoudelijk vond ik het bij momenten iets te langdradig, zeker het eerste uur. Gelukkig redt Blanchett de film voor mij. Ik had de muzikale intermezzo's ook wat langer verwacht, want deze waren echt krachtig.

Vooral de eerste helft is bijzonder sterk. Tegen dat het laatste half uur aanbreekt begon het me wat te vervelen.

Tar is de derde film in ruim 20 jaar die door Field geregisseerd is. Productief is hij niet. Zijn debuut zag ik lang geleden en zou ik moeten herzien. Zijn vorige film, Little Children heb ik niet gezien en is al weer van meer dan 15 jaar geleden.

Tar is vooral een film over macht (en daar zag ik er meer van de laatste tijd). Over macht in verschillende gedaantes. Hoe kom je op een plek waar je macht hebt en hoe verlies je dat weer. Hoeveel van wat je daar doet is een machtsstrijd. Lydia een een fantastisch complex personage met vele karaktertrekken en de film gaat nimmer voor de voor de hand liggende makkelijke antwoorden en voorspelbare vorm en is daardoor een relevante en opvallend dwarse film die heel erg een kind van zijn tijd is. En een erg verrassend en sterk einde, waar de film nog een extra laag krijgt.

De film begint met de eindcredits, minutenlang, wat een prachtig begin is: je kijkt alsof je er al een hele film op hebt zitten en je vermoedt dat het werkelijke einde van de film het 'begin' zal zijn. Dat blijkt ook te kloppen. Hoewel de film chronologisch vertelt, keert de hoofdpersoon aan het slot inderdaad terug naar haar ouderlijk huis en dirigeert ze een jeugdorkest in Thailand, zoals ze haar carrière ooit is begonnen. Fraai.

Dan wordt ze geïnterviewd door de echte Adam Gopnik van The New Yorker die zichzelf speelt, en waarin alle thema's van de film aan bod komen: de carrière van Lydia Tár, het dirigeren, het vrouw zijn, haar voorgangers. Zonder enig respect voor de kijker (heerlijk!) doet de film vervolgens consequent het juiste: zaken aanstippen, niet uitmelken, niet uitleggen, slechts kort duiden. En strooit de film met namen en termen uit de klassieke muziek, alsof iedereen weet wie en wat ermee worden bedoeld (heerlijk! Al ken ikzelf die termen niet of nauwelijks).

Lydia Tár is een ijskonijn, een maestro die in de hiërarchie aan de top staat en hiervan gebruikmaakt. Dat ze dit doet, is behoorlijk voorspelbaar gedurende viervijfde van de film, en dat is behoorlijk storend. Aan de andere kant, alles blijft terloops, en dat is weer mooi.

Discussiestof genoeg: is zij niet teveel een mannelijke vrouwelijke dirigent, is het handig om in deze tijd een #SheToo-verhaal te vertellen, is de film niet teveel een inside-verhaal voor kenners?

Kortom, een topfilm die te lang duurt en storend voorspelbaar is.

Onnodig langdradig en pretentieus. Eerst uur is denk ik het saaiste dat ik ooit heb gezien. De glansrol van Blanchett kan het haas niet redden van een onvoldoende. 2,5*

Viel me toch ietsje tegen, gezien alle lovende kritieken. Vond dat de samenhang van alle gebeurtenissen niet altijd even sterk was. Met name het slot vond ik wat simpel gezien alle voorgaande gebeurtenissen. Maar er valt ook veel te genieten. Cate Blanchett speelt hier overtuigend een bijna maniakale dirigent, een vakidioot, die niet kan relativeren en verzuipt in haar eigen macht over mensen. En daar uiteindelijk zelf het slachtoffer van wordt. Ik ken dit wereldje een beetje en moest denken aan Valery Gergjev, de vroegere dirigent van het Rotterdams Philharmonisch Orkest, ook een geniaal muzikant maar in zijn omgang met mensen niet altijd even handig en nogal ontoegankelijk. Maar dat terzijde.

Deze film houdt je toch wel op het puntje van je stoel. Die 238 minuten vlogen voor mij om. Pas op voor de synopsis hier, die klopt van geen kanten. De adoptiedochter speelt nauwelijks een rol en de eigen composities ook niet. Wat ik wel jammer vond is dat de rol van Nina Hoss als de echtgenote nauwelijks uit de verf komt. Daar heeft Nina Hoss natuurlijk zelf voor gekozen, maar een groot actrice als zij had nooit genoegen mogen nemen met deze rol.

Het publiek was wat in verwarring door de aftiteling aan het begin mrt een metkwaardige Amazone begeiding.. Leuk bedacht maar overdreven lang.

Een pretentieuze film over een dirigent die haar macht misbruikt voor eigen persoonlijk gewin. Het zal in dat wereldje zeker niet zachtzinnig gaan. Tàr draaft aardig door en dat werkt op een gegeven moment tegen haar. Tàr zet haar macht ook in om vrouwen in te palmen. Aardig element in de film, omdat die eigenschappen meestal aan mannen worden toegedicht.

De film vind ik tamelijk complex. Zeker omdat een aantal kwesties niet worden afgerond.

Het acteren is top.

Ik vind klassieke muziek prachtig. Er mocht wel wat meer in de film.

De lengte van de film vond ik prima.

Ik had geen hoge verwachtingen van deze film en helaas werd ik niet positief verrast: de film is erg langdradig – hij duurt ook veel te lang – en ook wat vaag zonder dat het ergens echt boeiend wordt. De film laat eindeloos het leven van een celebrity-dirigent, in dit ficitieve geval dat van Tár, zien waarbij er wel aldoor intellectuele citaten en weetjes worden rondgestrooid – vaak nog in de oorspronkelijke taal zoals “La femme a le droit de monter à l'échafaud, elle doit avoir également celui de monter à la tribune” en “Die Hoffnung stirbt zuletzt” – zonder dat de gesprekken intellectueel interessant worden of de film een diepere laag krijgt: uiteindelijk is de film simpelweg de verfilming van enkele grote media-thema’s van deze tijd, namelijk het woke-gedram over diversiteit en de #metoo-beschuldigingen (in Nederland hebben we zelfs onze eigen Tár in de figuur van dirigent Gatti die werd ontslagen na “ongepast gedrag”), zonder daar echter iets interessants mee te doen. Dat de film zo lang en dus langdradig is zal z’n rechtvaardiging hebben in de epos-structuur van het clichématige ‘opkomst en ondergang van een ster’-thema.

De film lijkt me maatschappijkritisch want de boodschap is denk ik gericht tegen de woke- en #metoo-waanzin: muziek (kunst) verliest z’n transcendentie en verbindende kracht als alleen huidskleur e.d. de waardering mogen bepalen of als een kunstenaar wordt gecancelled als die misschien (want nog onbewezen) een scheve schaats heeft gereden. Die boodschap onderschrijf ik van harte: als een groot kunstenaar bv. een nazi en kinderverkrachter is moet hij of zij naar de gevangenis maar z’n kunst evengoed naar het museum of concertzaal. Ofschoon de film goed gemaakt zal zijn, weet de film van deze thema’s en boodschap echter voor mij geen interessant verhaal of film te maken.

Een hele zit, letterlijk. En eerst denk je: voer voor liefhebbers van klassieke muziek, gelukkig ben ik dat, en de namen van componisten en dirigenten rollen over het scherm, beroemde en mensen die ik niet ken. Bestaan ze niet?

Lang blijft de muziek achterwege. “Vergeet Visconti “zegt Tár ergens in de film, maar natuurlijk moet je Visconti’s Dood in Venetië juist zien. Waar hij direct het prachtige adagietto uit Mahlers vijfde van het doek laat rollen, wacht Field met de muziek. en als die eindelijk komt klinkt hij fel, agressief, afgemeten, precies zoals Tár is: precies, maniakaal, genadeloos, perfect. Tár heerst over haar universum, alles zet ze naar haar hand, grenzeloos is de bewondering van mensen om haar heen.
Visconti’s hoofdpersonage, de componist Von Aschenbach raakt in de dodelijke ban van de jeugdige schoonheid van Tadzio, die hij volgt door de van cholera vergeven krochten en stegen van Venetië, op dezelfde manier zoekt Tár haar jonge muze, Olga, een nog maar pas aan het orkest toegevoegde beeldschone celliste, ze zoekt haar in een verlaten naargeestig gebouw. Ze valt, eerst alleen letterlijk. Maar natuurlijk is de zondeval en de verdrijving uit het paradijs nakende.

Tegen die tijd zit je al ademloos te kijken. Zonder greintje rancune zet Tár een eerdere favoriete aan de dijk ( Hier dacht ik even aan The favorite, waar hetzelfde speelt), probeert ze alle sporen die leiden naar een vriendin die ze heeft laten barsten en misschien daarom wel zelfmoord pleegt uit te wissen, sluit haar partner uit van alles wat gebeurt en geeft op een ongehoorde manier Olga een platform: ze krijgt de solopartij in Elgar’s celloconcerto. Ze mag in de voeten treden van de legendarische Jacqueline du Pré. Toe maar.

Maar tegen die tijd heeft ze genoeg vijanden gemaakt. IJselijk goed zie je hoe een net van hele en halve waarheden en pertinente leugens ( denk aan Jagten, waarbij een onderwijzer ten onrechte beschuldigd wordt van grensoverschrijdend gedrag) het begin van het einde aankondigen.

Ik heb nu acht potentiële Oscarwinnaars gezien, doe mij maar deze.
Het zal wel niet, want de wokecultuur wordt ook nog en passant aan de kaak gesteld als onverdraagzaam en intolerant. En dat hebben ze nu net in Hollywood omarmd. Nou beste vrouwelijke hoofdrol dan maar. Fabuleus.

Ik lees her en der wat reacties dat mensen het jammer of zelfs schande vinden dat voor zo'n rol een vrouw wordt gekozen. Want is er eens een vrouw met een topfunctie, dan is het een vrouw met machtsmisbruik. Ik vind dit juist een goede keuze. Een film met een man was een (zoveelste) film geweest over mannen met macht, vrij specifiek gericht op mannen. Nu is de film veel universeler en sterker daardoor.

Visueel geweldig met enorm sterk gebruik van het brede beeld om prachtige composities te krijgen. En er zit vaak enorm veel diepte in die composities, meer dan in een gemiddelde 3D-film in ieder geval. Ook de wat afgebleekte kleuren, de inrichting van dat huis (veel op het oog onbewerkt beton) en noem maar op. Allemaal kil en koud (hoewel ik dat huis wel echt geweldig vind met die lampen aan) maar eindeloos boeiend. Zeker anderhalf uur is dit een geweldige film met lange takes maar nooit saai en Blanchet die overtuigt zonder de aandacht op te eisen. En geweldig hoe ze die mafkees tijdens de les even op zijn plek zet. Of boeiend dat interview in het begin.

Inhoudelijk heel aardig maar niet altijd overtuigend. Er gebeurt veel subtiel en de film werkt naar een climax, maar eigenlijk gebeurt het meeste dan buiten beeld, die climax komt niet qua beleving en de film zakt na 1,5 uur wat weg en het laatste halfuur voelde een beetje als een nachtkaars die uitging. Ook het stukje waarin Blanchet wat gek gaat doen komt nogal vanuit het niets voor mijn gevoel. Er zal vast veel rondgaan in haar hoofd maar als kijker zien we dat niet en beleven dat dus niet mee.

NIettemin overtuigen de sterke punten sowieso. 3,5*.

Fantastische Cate Blanchett in een fascinerende film over een sterdirigent die van haar rostrum duikelt. Mooi opgebouwd, met als interessante rode draad een personage dat geen moment goed zichtbaar is: Krista Taylor. Je ziet haar van achteren gefilmd zitten in het publiek in New York, luisterend naar Lydia Tar's interview, je ziet een foto met haar, het haar voor het gezicht, in een droombeeld met Lydia, het gezicht wederom onzichtbaar, ze blijft een enigma. Een detail wat je makkelijk over het hoofd ziet (ik zag het ook niet meteen), ze verschijnt ook als geest in Lydia's kamer, als de film sowieso steeds meer trekken vertoont van een nachtmerrie. Een verbeelding van het slechte geweten dat opspeelt wellicht? TAR wordt her en der wel als statement tegen de cancel-cultuur genoemd, maar ik zie het toch meer als een film die machtsmisbruik aan de orde stelt, niet zozeer de reactie daarop. En er zit dus ook een zeer subtiele horror-component in.

Ik kan je reacte heel goed volgen, ik begrijp alleen niet goed dat je film dan nog 3 sterren geeft!

Voor de moeite, want je kunt wel zien dat de film serieus is aangepakt waarbij iedereen z'n best heeft gedaan en dat verdient waardering. Maar vanwege de oninteressante inhoud kan ik er niet meer van maken dan de magerste voldoende. Ik weet dat ik relatief hoge waarderingen geef omdat ik ook de goede dingen wil meenemen en dat velen graag lage waarderingen geven zodra ze ook maar iets zien wat hen niet meteen bevalt...