menu

Jeanne Dielman, 23, Quai du Commerce, 1080 Bruxelles (1975)

mijn stem
3,85 (103)
103 stemmen

België / Frankrijk
Drama
201 minuten

geregisseerd door Chantal Akerman
met Delphine Seyrig, Chantal Akerman en Jan Decorte

Jeanne Dielman, een jonge weduwe, leeft samen met haar zoon Sylvain volgens een wel zeer vast stramien: terwijl de jongen op school zit zorgt zij op routineuze wijze voor de flat. Elke handeling wordt uitvoerig getoond in al haar beklemmende routine. Naast haar huisvrouwenbestaan houdt zij er echter nog een tweede leven op na: ze ontvangt klanten voor betaalde liefde.

zoeken in:
avatar van Verhoeven
3,0
Vond uiteindelijk de making of / documentaire over Jeanne Dielman, 23 Quai du Commerce, 1080 Bruxelles een stuk overtuigender dan de film zelf. Het gaat om de tamelijk obscure Autour de Jeanne Dielman en duurt ongeveer tachtig minuten. Het geeft de kijker een inkijkje van de vele (vermoeiende) conflicten tussen Delphine Seyrig en Chantal Akerman. De één een bekende actrice - die alles in twijfel trekt - en de ander een nog onbekende regisseuse. De één gevoelsmatig de ander rationeel. Twee tegenpolen. Verder geeft Delphine Seyrig nog een 'monoloog' over feminisme en zien we hoe ze de rest van van de bijna gehele vrouwelijke crew de les leest. Pittige tante.

5,0
Gewoon kijken gaan John Milton. Geloof mij, een van de beste slow films ooit gemaakt: een rigoureus minimalistisch, ik zou zeggen heldhaftig filmisch experiment. Akerman is een van de meeste belangrijke filmmakers die voortbouwt op modernistische film en de experimenten van de naoorlogse (Amerikaanse) avant-garde film. Zelden zul je een film zien die tegelijk zo vrij en toch zo dwingend is. In tegenstelling tot wat sommigen beweren zou ik zeggen dat de film niet traag is. Hij daagt je gewoon uit beter te kijken!

P.S. Als je nog eens een goed boek wilt lezen over Akerman, neem dan deze.

avatar van John Milton
4,0
Ik Doe Moeilijk schreef:
Gewoon kijken gaan John Milton. [...]
P.S. Als je nog eens een goed boek wilt lezen over Akerman, neem dan deze.

Oh I will. Ik wil eigenlijk alle films met grote namen zien. Zo'n boek lijkt me wel toegevoegde waarde hebben ja. Jammer genoeg zie ik hem nergens heel goedkoop, overal rond de 20 E. Slingeren ook geen PDFjes rond, op die na dan, maar dat is incompleet.


avatar van wibro
3,5
Vanwege het overlijden van Chantal Akerman mij eindelijk maar eens aan deze film gewaagd. Maar oh wat was dit een zware beproeving. Ik zat meer dan drie uur te kijken naar Jeanne die aardappels schilt, Jeanne die het eten klaar maakt, Jeanne die aan het afstoffen is, jeanne die boodschappen doet etc. Wat moet de regisseuse toch bewogen hebben om zo'n nihilistische film te maken? Moest die jeanne staan voor de regisseuse zelf? Je zou het haast wel denken, daar als ik de overlijdens berichten zoal lees Chantal Akerman zelfmoord schijnt te hebben gepleegd. Als we kijken naar de scène waarin Jeanne haar klant met een schaar doodstak; in psychologische zin zou dat de betekenis kunnen hebben van dat jeanne eigenlijk zichzelf doodstak en hiermee haar zelfhaat benadrukte. Ze realiseerde zich als het ware dat ze niet geleefd had en eigenlijk al "dood" was. Dat werd al duidelijk in het 3e gedeelte van de film: "de derde dag" waar je haar langzaamaan geestelijk ziet aftakelen, omdat haar dwangmatige dagelijkse rituelen niet meer verliepen zoals ze wilde.
Tja, maar hoe moet ik deze film nu verder beoordelen, ik heb hem in ieder geval niet in een ruk af kunnen kijken. Soms kreeg ik zo'n slaap dat ik maar even op de bank ben gaan liggen. Ik had me daarom er al bij neergelegd dat een hoge waardering van mijn kant er ook niet in zou zitten, maar de laatste twee scènes vond ik wel zo briljant dat ik een ruime voldoende mijnerzijds toch wel op zijn plaats vind. Wat een einde al niet kan doen.

3,5* met kans op verhoging.

avatar van Antonin
4,5
een absoluut meesterwerk, wel één geweldige fout: in de keuken(scenes) zie je dan eens 1 stoel, dan eens twee stoelen staan, (en dat de ganse film door), onbegrijpelijk, en dan nog blijft het een grandiose film.

avatar van Ferdydurke
4,5
De aardappeltjes opzetten – een klant ontvangen – de aardappeltjes afgieten: dat is niet er ‘een tweede leven’ op na houden; dat is een integraal onderdeel van één dagelijkse routine. Weduwe Jeanne heeft nooit haar trouwring afgedaan, ze heeft haar ‘transactie’ met haar echtgenoot na zijn dood gewoon voortgezet. Met anderen, van wie ze nu bij aankomst jas en hoed aanneemt, en bij vertrek weer aanreikt.

Huishoudgeld. De feministische notie van het huwelijk als gelegaliseerde prostitutie is hier natuurlijk niet te missen, maar buiten dat zou je dit ook kunnen beschouwen als een monument voor alle (huis-)vrouwen tot in de jaren zeventig, en ook daarna.

Handen die nooit rusten. De kundigheid en de efficiëntie waarmee Jeanne haar huishouden runt, is bewonderenswaardig en tegelijkertijd, inderdaad, ietwat deprimerend. Maar dat laatste misschien vooral door de associatie van huishoudelijk werk met de notie van uitbuiting, en gebrek aan ‘emancipatie’. Want op zichzelf is er niets mis met een mooi blinkende vaat, een fraai opgemaakt bed, een goed bereid maal. Het draagt allemaal bij aan een leven dat leefbaar en menselijk is.

Deze film is als uitdrukking van een sociaal engagement al zeer indrukwekkend, maar overstijgt dat nog in haar filmische expressie van de tijd als ‘duur’, en de dagelijkse routine van het leven als eeuwige... herhaling, als eeuwige terugkeer van hetzelfde.

De tijd verstrijkt, maar is tegelijkertijd stilstand. De film bestaat, als ik het wel heb, volledig uit een reeks statische shots op een beperkt aantal locaties, vaak vanuit hetzelfde, soms vanuit een 90 of 180 graden gedraaid, standpunt. Het lijkt het opgeslotene, de ijzeren cirkel, van dit leven nog extra te benadrukken.

Maar er is meer, natuurlijk. De gebeurtenis aan het einde – op dezelfde gortdroge manier geregistreerd als de rest van de film – had de boel een pamflettistisch, opstandig karakter kunnen geven, maar Jeanne Dielman verliest ook hier haar matter-of-fact karakter niet, en doet dat ook niet met de opmerkelijke, intieme ontboezemingen van zoonlief voor het slapen gaan (welke puberzoon praat zo met z’n moeder?).

Het stoïcijnse pantser van Jeanne vertoont gaandeweg barsten, er komt zand tussen de raderen van de geoliede machine; maar op enkele momenten is er daarnaast ook, hoe noem je dat, pathos, drama, in het beeld van haar, als de radio Für Elise, en de volgende dag iets anders sentimenteels, ten gehore brengt; en als ze in het niets staart, eenzaam zittend op haar vaste plaats in het café.

De duur, de herhaling, de schoonheid toch ook van de dagelijkse routine, het claustrofobische, en ten slotte dat haast terloopse, half verborgen pathos: het zijn allemaal elementen in een film waarmee Chantal Akerman als geen ander een... gevangen leven heeft weten te verbeelden.

Ja, ik hou wel van die pretentieuze shit. Top 10 allertijden-materiaal dit, wat mij betreft.




avatar van de grunt
4,5
De Blu-ray nu voor 17 dollar ex verzending!!

avatar van tbouwh
4,0
We hebben die tijd nodig om het leven van Jeanne niet alleen te begrijpen, maar ook te voelen. Een waardevolle film die om investering vraagt. Ik twijfel en denk nog over het einde. Zal veel aandacht naar zich toe trekken, maar m.i. zit de kern van wat Akerman wil overbrengen veel eerder in al wat voorafgaat.

avatar van John Milton
4,0
Aangezien ik gisteren zonder verveling Sion Sono’s 4 uur durende Ai no Mukidashi (2008) heb gekeken, leek Jeanne Dielman plots niet meer zo’n lange zit. De Criterion restauratie lag al even klaar, dus vanmorgen was het na een decennium op de watchlist te hebben gestaan, eindelijk zover. Kort gezegd: Akermans klassieker vereist wel een andere vorm van kijkerparticipatie dan de dynamische langspeler van Sono. Jeanne is tráág, zeer traag, en bovenal een intellectuele film waar je in kunt verdrinken. Alleen voor de liefhebbers van slow cinema, dus. Voor nu houd ik het op 4*, aangezien ik me er af en toe wel echt even toe moest zetten. Leuk om Seyrig weer eens te zien.

4*


avatar van Film Pegasus
4,5
Film Pegasus (moderator)
geplaatst:
Een portret van een huisvrouw in een sleur vol rituelen. Een beeld dat je niet zomaar kan brengen, omdat je dan snel een figurantenrol krijgt. De enige manier om zo'n figuur neer te zetten is door er tijd voor te nemen. Om te zien hoe bepaalde dagelijkse handelingen een ritueel worden. Maar vooral ook hoe elke afwijking of pauze de spanning doet opdrijven. Jeanne heeft die rituelen nodig. Ze is constant bezig met iets en tegelijk ook niets bijzonder. Ze beleefd er toch geen plezier aan. Een gesprek met haar zoon, oppassen op een baby, koken, koffie drinken, … Dingen waar je ook plezier in kan beleven. Altijd alleen en nooit echt tijd voor zichzelf. Contact met mensen als het nodig is, niet uit sociale overwegingen.

De zoon lijkt wat afstandelijk, maar misschien is zijn moeder ook al geworden tot iets praktisch. En leven ze daardoor naast elkaar. Zonder conflict, maar geheel zonder emoties. Ze kent de naam van de dienster op café, maar dat is gewoon handig voor haar omdat die haar normale bestelling kent. Zelfs geen plezier met de baby, het hoort gewoon tot de vele taken.

Als die handelingen goed gaan, zie je haar in een soort trance. Zo hoort het, alles onder controle. Die rituelen nemen haar leven over zodat ze zichzelf nog meer kan wegcijferen. Maar als het een fractie misloopt of er komt tijd vrij (wachten, te vroeg opgestaan, …) kan ze dat niet en komt waarschijnlijk de ware Jeanne boven die niet kan en wil omgaan met het leven. Wat tot een spanning leidt die duidelijk merkbaar is. Om dat te kunnen verfilmen, heb je tijd nodig en krijg je ook lange scènes.

Gus Van Sant zou hier sterk door beïnvloed zijn, wat je ook wel ziet in de (weliswaar kortere) films Gerry of Elephant. Het einde van de film Jeanne Dielman is voor mij dan ook niet echt het hoogtepunt, maar wel de opbouw ernaar. Intrigerend en soms benauwd. Maar niet evident en een verschil met huidige films waar rustmomenten of langere scènes een heel pak minder voorkomen.

avatar van GoodOldJack
4,5
Pfoe pfoe stevige zit, zelfs niet enkel op vlak van lengte. Maar de stevige zit meer dan waar dat is absoluut zeker. Ik heb gelachen, ben verras en heb met zowel begrip als onbegrip zitten kijken maar vooral heb ik genoten meer dan drie uur lang naar wat op vlak van beelden niet veel meer was dan een huisvrouw anno 1975 (neem ik aan, ik was er toen nog niet dus ik heb weinig vergelijkingsmateriaal).

Er valt natuurlijk veel te halen uit deze film, een stuk meer dan ik er zelf voorlopig heb uitgehaald ongetwijfeld. Paar zaken die mij opvielen. Het gaat hier duidelijk over de schijn ophouden, naar de buitenwereld toe continu tonen dat alles perfect gaat (denk aan bv de scène bij de schoenmaker). Maar ook de schijn ophouden om diegene die je het liefst ziet en waar je alles van zou verdragen, in dit geval je zoon, zo weinig mogelijk te belasten en ook en bovenal misschien wel in deze film de schijn ophouden voor jezelf dat alles nog prima is en je leven leuk verder kabbelt zonder noemenswaardige problemen. Iets waar veel mensen, ik toch alvast zeker, zich wel zullen mee kunnen vereenzelvigen. Wie houdt er al eens niet de schijn hoog? Wie zegt er al eens niet dat alles prima gaat terwijl de realiteit is dat het leven op dat moment net best stevig te noemen valt? Ik denk veel mensen, getuige alleen al maar de burn outs in de huidige samenleving denk ik zelfs misschien nog wel meer mensen dan ooit, misschien wel minder huisvrouwen dan ooit omdat die ondertussen een uitstervend ras zijn dat zou kunnen... .

Tegelijk is het ook uiteraard een film die moet laten zien hoe saai, eentonig en zwaar het leven van de huisvrouw was. Nu kom ik zelf niet uit de tijd maar ik kan me best aannemen dat het voor veel vrouwen niet veel meer was dan wat ons hoofdpersonage hier laat zien (op de bijverdienste na dan), koken, strijken, wassen, het huis proper houden, ... en waarvoor? Om mannen over de vloer te krijgen die je nauwelijks respecteren laat staan interesse tonen in hoe jij je leven vult? Die het lekkerste stuk vlees krijgen en het meeste aantal aardappelen maar dan zonder enige twijfel de helft laten staan? Om te lezen te krijgen van je familie in Canada dat vrouwen ginder ook zelden met de auto mogen rijden en dan maar pech hebben wanneer er dikke sneeuw gevallen is en moeten thuisblijven? Dat een huisvrouw dan rebelleert mag niet verwonderen, zeker als je met een moderne blik ernaar kijkt. Belangrijk is wel om niet met die moderne bril naar de film te kijken, in die tijd was de film ongetwijfeld wel nog veel actueler dan nu (logisch) en had hij nog veel meer te vertellen dan nu. En een nuance mag wel zijn dat ik ook zeker niet geloof dat iedere man zijn vrouw enkel zag als iemand die juist goed was om te zorgen voor het avondeten of zorgen voor het nageslacht.

Tel daar dan nog bij op dat het hoofdpersonage langs geen kanten met haar eigen emoties wegkan en ze ook niemand heeft die haar daarbij kan of zelfs maar wil, proberen te helpen. En je krijgt iemand die lijkt te berusten in de weinige zekerheid en houvast die ze nog heeft in het leven en die door haar zoon en de samenleving wordt gerespecteerd en in het allerbeste geval misschien zelfs nog een beetje geapprecieerd. Iemand die zich perfect lijkt te hebben neergelegd bij wat het leven haar te bieden heeft en haar leven volledig instelt op deze zaken. Tot ze beetje bij beetje toch beseft en beslist dat dit niet genoeg is.

Wat haar bijverdienste betreft daar viel mij in het begin op dat ze zowel de zoon zijn jas en sjaal als de jas en sjaal van haar eerste klant op bijna exact dezelfde manier aanneemt. Maar op zich zit ik daar nog wel iets meer mee in de knoei. Toch een daad van rebellie? Of net niet en is dit een teken dat ze niks anders meer kan dan zorgen voor een man en zich onderdanig opstellen? Mist ze een man in huis? Ik kan het niet direct plaatsen. Al vind ik de uitleg die iemand hier gegeven heeft i.v.m. De feministische notie van het huwelijk als gelegaliseerde prostitutie ook aannemelijk.

Ik ben onder de indruk, zelfs ondanks dat ik zonder de minste twijfel niet elk aspect van de film reeds heb doorgrond. Een regisseur die met dergelijke 'alledaagse simpele' beelden zoveel weet te vertellen is wat mij betreft een zeer vaardig en bijzonder individu. En dan heb ik nog niet eens gehad over Delphine Seyrig die deze film, met een moelijke, niet euh alledaagse, rol zonder de minste moeite weet te dragen. Seyrig = Jeanne lijkt het wel.

Ja, uniek stuk cinema, dat alvast zeker.

Gast
geplaatst: vandaag om 12:00 uur

geplaatst: vandaag om 12:00 uur

Let op: In verband met copyright is het op MovieMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.