Dylda (2019)

Na zijn rauwe Tesnota (2017) komt regisseur Kantemir Balagov opnieuw met een heftige film. Met zijn treurige verhaal over het wel en vooral het wee van twee vriendinnen gunt Balagov ons een blik in de niet alleen fysiek, maar vooral ook psychisch beschadigde Sovjet-samenleving kort na de oorlog. Een aantal scènes zijn moeilijk te aanschouwen. Shockerend.

Wat een geweldige, overdonderende film (zoals alleen Russen die kunnen maken, lijkt het wel). Muisstil zit je na afloop op je stoel je ogen te sluiten om te verwerken wat je hebt gezien.

Leningrad in de herfst van 1945.
Twee jonge vrouwen die oude trauma's het hoofd moeten bieden in een ziekenhuis in een stad die in puin ligt.
Thema's die ook van deze tijd zijn, zoals euthanasie en draagmoederschap.
En het kost weinig fantasie om in het verhaal een metafoor te zien waarin het Rusland anno nu wordt verbeeld.

Een meesterwerk.

Kun je over het Leningrad gesitueerd in de herfst van 1945 een opgewekte film maken? Als je deze film Dylda gezien hebt dan is het antwoord duidelijk neen. Niet verwonderlijk ook want het Beleg van Leningrad 1941-1944 kostte maar liefst 1.000.000 inwoners van die stad het leven door uitputting en kou. Het was aan de twee dames Iya en Masha ook duidelijk te zien dat die traumatische gebeurtenissen duidelijk hun sporen bij hun achtergelaten hebben. Dylda was dan ook echt zware kost maar niettemin zware kost die de moeite van het bekijken voor mij meer dan waard waren. Film kende enkele zeer mooie scènes zoals het was ritueel waar van preutsheid gelukkig niets te bespeuren viel, de dansscène op nostalgische Russische muziek en natuurlijk het mooie samenspel van Iya en Masha. De beelden van Leningrad kwamen wat onrealistisch over. Van oorlogsschade viel weinig te bespeuren ondanks dat de verwoestingen tijdens de oorlog in die stad toch enorm waren. Maar ondanks dat vond ik deze film als post oorlogsdrama niettemin zeer geslaagd hoewel de film wel enigszins te lang duurde.

4,0*

Wonderschone en tamelijk verpletterende film. De film is traag maar intens waarbij elk beeld een schilderij is en een psychologisch duistere maar intrigerende Russische (getormenteerde) ziel toont zoals ik die qua film vooral van Loznitsa ken. Het verhaal is sterk en schrijnend en gaat over twee hartsvriendinnen die echter getraumatiseerd zijn door de oorlog (beide bijzondere karakters worden uitmuntend gespeeld) en die nu een manier moeten zoeken om de leegte, die de oorlog heeft achtergelaten door zijn destructie, te vullen en om na alle meegemaakte onmenselijkheid weer mens te worden. De relatie tussen de twee jonge vrouwen is dubbelzinnig en intens zoals ook de vraag of er nog een nieuw leven mogelijk is even dubbelzinnig als urgent blijkt. Het debuut van Balagov was al indrukwekkend en ik denk dat hij zich met deze film nog heeft overtroffen.

Ondanks alles - en 'alles' is hier nogal wat - de niet stervende hoop op een beter leven, het zit er in, maar het drama zoals dat er hier tergend wordt ingebrand hangt wel tegen de overkill aan.

Niettemin, een film die qua licht, kleur en compositie steeds mooier lijkt te worden, met twee prachtige actrices. En de dialoog tussen Masha en de moeder van het vriendje is van een fraaie gelaagdheid, zoals ook de relatie tussen Iya en Masha dat is.

Een monument voor de vrouwen in de Grote Oorlog, maar wel één opgetrokken uit loodzwaar graniet. Alsof er een tank over je heen walst.

Twee jonge Russische vrouwen zijn diep getraumatiseerd teruggekeerd van het Russische front en proberen eind 1945 in het verwoeste Leningrad iets van hun waardigheid te hervinden in de hoop op een betere toekomst. Iya [Viktoria Miroshnichenko] lijdt aan katatonische episodes waarbij ze lange tijd volstrekt roerloos blijft staan en vriendin Masha [Vasilisa Perelygina] is onvruchtbaar geworden. Maar is er nog hoop voor deze vrouwen, wiens innerlijk littekens veel diepere sporen hebben achtergelaten dan die op hun lichaam?

Een hoop tranen, uitgerekte stiltes en slaapverwekkende scènes later is er niet meer dan een sprankje hoop en daar hebben we dan 135 minuten op moeten wachten. Gezien de aard van de trauma's is er uiteraard geen sprake van een werkelijk hoopvol slot, maar precies waarom regisseur en co-scenarist Kantemir Balagov de kijker zo lang onderdompelt in treurnis, ook lange tijd nadat de boodschap van de scène en de film al lang en breed duidelijk is, blijft een raadsel. Knap geacteerd, dat wel, maar van subtiliteit is geen enkele sprake. Volgens velen hartverscheurend emotioneel beladen, in mijn beleving was het slaapverwekkend pretentieus en liet het mij helaas bijna net zo koud als de Russische winter.

Ik vond hem erg goed, hoor. Prachtig geschoten, zoals anderen al opmerkten, en het drama wordt naar mijn mening vrij subtiel opgediend. Je kunt echt wel een zwaardere film maken over twee vrouwen met een oorlogstrauma, die weet ik hoeveel naasten verloren hebben. De scènes met dat jonge rijkeluiszoontje zijn zelfs best grappig, en het knappe is dat je (ik) juist met hem te doen hebt, terwijl het heel makkelijk was geweest om hem als een vervelend rotjoch neer te zetten.

Interessante periode overigens, de Sovjet-Unie net na de oorlog. Er heerst een bepaald soort optimisme, maar echt helemaal blij is niemand, want die vijf jaar hakten erin en om nou te zeggen dat de toekomst alleen maar rooskleurig is, nee. Krijg meteen weer zin om De Avonden te lezen.

Hoewel deze film volgens mij vrij realistisch (bedoeld) is, had ik (op een prettige manier) wel heel de tijd het idee dat ik naar een bedachte speelfilm zat te kijken. Door de stijl waarschijnlijk, maar ook door de personages en de verhaallijnen; het schurkte soms tegen magisch realisme aan.

Dat was het weer. Doei!

"Ik ben nutteloos van binnen"

De spannende sfeer blijft van het begin tot het einde hangen....

Ik vroeg me steeds af wanneer komt er wat humor voorbij om het toch wat lichter te maken.

Ik snakte daar naar... maar het bleef zwaar aanvoelen, deze film doet het gewoon zo als het hoort.

Voor die tijd... maar ik als kijker was hier nog niet klaar voor.

Trapje minder dan Tesnota. Bijzonder mooi zijn het kleurgebruik in de binnenscenes (wat een contrast met buiten, wat een warmte in dat rood, geel en groen) en de close-ups van de twee vrouwen samen. Ook heel goed vond ik de geleidelijke en tamelijk subtiele wijze waarop je als kijker ontdekt hoe getraumatiseerd de twee hoofdpersonen zijn. Niettemin schiet Dylda voor mij narratief te kort. Balagov lijkt vertellen vooral op te vatten als drama op elkaar stapelen. Lucht ontbreekt en spanning moduleren zit er ook niet echt in. Dat je over dit onderwerp ook heel wel een andere toon kan aanslaan bewijst bijvoorbeeld de roman Het naakte pioniertje. Ik geloof niet dat Balagov tot mijn favoriete regisseurs zal gaan behoren maar voorlopig blijf ik hem wel volgen.

Ik was niet echt onder de indruk. Een zware en droevige film weliswaar, liet me ook niet helemaal onberoerd, maar eea vond ik ook geforceerd. Een half uur minder droevige gezichtjes en wat meer inzicht in de personages konden het makkelijk beter maken voor mij. Behalve als een zombie rondlopen en wat catatonische aanvallen kreeg ik als toeschouwer bitter weinig connectie met Iya en dat is jammer voor iemand die dan als hoofdpersonage moet doorgaan. Het lukte me in ieder geval niet om haar goed te begrijpen en haar emoties aan te voelen. Dat lukte dan weer beter met Masha en haar kinderwens, terwijl ze door oorlogsverwondingen onvruchtbaar is geworden. Men toont in films vaak de oorlog, maar de eerste jaren na een oorlog vind ik nog interessanter. Het is een trieste vernietigde samenleving vol getraumatiseerde kapotte mensen en dat geeft net als hier een deprimerende loodzware sfeer.

Een film die zich afspeelt in Leningrad net na het einde van de Tweede Wereldoorlog, centraal staan twee vrouwen, Iya en Masha, die van het front zijn teruggekeerd en nu in een ziekenhuis werken. Een film waarvan men zeg dat het is geïnspireerd door het boek 'The Unwomanly Face of War', een boek met mondelinge opgetekende oorlogservaringen van Sovjet-vrouwen. Echter waar dat boek de verschrikkingen van die vrouwen beschrijft, is er in de film maar weinig echt oorlogsleed te zien. De film blijkt zich geheel te focussen op traumatische effecten van de oorlog. Ze praten zelfs niet veel over hun lijden. Wat rest is 130 minuten met twee vrouwelijke hoofdrolspelers waar heel soms een klein incidentje gebeurd maar bijna nooit echt heftig. Opzienbarend ook hoe emotieloos de film verder kabbelt terwijl Iya toch net door één van haar aanvallen, het jongentje per ongeluk smoort onder haar gewicht Daarnaast veel beelden met contrasterend bloedrood en gifgroen, die meer aan schilderijen deden denken dan aan film. Het maakt de film ondraaglijk traag en hij duurde al vrij lang!. De aankleding zag er wel waar getrouw uit, ja de tijdperiode was dus best goed weergegeven. Maar Leningrad zag er wel heel eg ongeschonden uit! Nee voor mij was dit in Leningrad gesitueerde post-oorlog drama met een veel te langdurende looptijd nergens overweldigend, eerder een tergend lange zit waar regelmatig op de klok werd gekeken.

Vrij zwaarmoedige film over het leven van enkele vrouwen na de Tweede Wereldoorlog te Leningrad, het huidige Sint-Petersburg. Echt vrolijk word je er niet van. De hoofdpersonages hebben wellicht één en ander meegemaakt en dat straalt ook af op hun gezichten. De opvallende kleurlingen groen en rood vallen des te meer op in de voor de rest treurige deprimerende film. Het is ook niet dat de felgekleurde gewaden enige opgewektheid of optimisme uitstralen naar de dames, integendeel zelfs. Ik kon me vervolgens ook minder goed dan anders inleven in de personages.

Een film die me dus onvoldoende kon raken en dat heb je toch net nodig om dergelijke films maximaal tot hun recht te laten komen. Lag het aan de film zelf of aan mijn stemming, ik weet het niet goed. Misschien omdat ik er ook iets te weinig verhaal kon uit puren, wie weet? Zeker een herkijkbeurt waard, nu toch nog even laten bezinken.

Goeie film over twee vrouwen in Rusland die een leven proberen op te bouwen na de tweede wereldoorlog. Redelijk lange takes en ook vrij traag wat hier een paar indringende momenten oplevert met een flinke dosis menselijk leed. Echter aan de andere kant ook wat afstandelijk gebracht allemaal.

Een stugge speelfilm van Kantemir Balagov over twee vrouwelijke Russische soldaten die terugkeerden naar Leningrad in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog, stond op de shortlist voor de Oscar voor 'Beste Internationale Film' van vorig jaar (het haalde de laatste vijf niet). De lange slungelige Iya is het titelpersonage (gespeeld door Viktoria Miroshnichenko) die in een militair hospitaal wordt vergezeld door Masha (Vasilisa Perelygina). Het paar deelt een perverse band die alleen maar dieper en donkerder wordt naarmate het verder gaat. En duisternis vormt de kern van 'Dylda'.

De Russen verloren naar schatting 25 miljoen mensen tijdens de oorlog, dus het is niet verwonderlijk dat Balagov een bevolking vol wanhoop en hopeloosheid voorstelt. Een tijd en een plek waar zelfmoord en overlijden door een ongeval zich nauwelijks lijken te registreren in hun emoties. Iya lijdt aan een zo ernstige vorm van PTSS dat ze last krijgt van catatonie. Masha ' s wonden zijn meer naar buiten gericht, maar niet minder diep.

Het acteerwerk is goed, het productiegeluid en Balagov toont een beheersing van het medium, maar zijn scenario (geschreven in samenwerking met Aleksandr Terekhov) is verstikkend. Die druk maakt zeker deel uit van de constructie, maar het is hier zo beklemmend dat er weinig ruimte is voor dramatische groei. Zelfs als er tegen het einde een paar onthullingen worden gedaan, registreer je nauwelijks emotioneel niveau. 'Dylda' is een goed gemaakte film, maar een die te beperkt is om echt effectief te zijn. het is hier zo beklemmend dat er weinig ruimte is voor dramatische groei. Zelfs als er tegen het einde een paar onthullingen worden gedaan, registreren ze zich nauwelijks op emotioneel niveau.

De kleuren vonden wij echt passend in deze film, een prachtig overtrokken kleurenpalet.

Een 8.

Op goed geluk deze eens bekeken, maar hij viel toch een beetje tegen. Het tempo in deze film is wel redelijk traag en de lange speelduur hielp ook niet echt. De film werd wel beter naar het einde toe. De cast deed het gelukkig wel goed, dus dit was nog een pluspunt. 'k heb hem uitgekeken, maar hoef deze niet meer terug te zien.

Zwaarmoedig en rauw realistisch deze film waarvan het toch niet zo verwonderlijk is dat dit merkwaardig oorlogsdrama met een Certain Regard Prijs in Cannes ging lopen.

Het waarom van de beslist nare toestanden in de film worden aanvankelijk niet zo maar vrijgegeven zodat er voor de kijker wat giswerk volgt en eigenlijk blijft dat wel een beetje zo. In zijn geheel niet zo prettig om volgen maar weer eens wordt het intrieste tot het onmenselijke van een oorlog overduidelijk onderlijnd.

Balagov dook voor zijn tweede film dieper de historie in. We zijn in het Leningrad van 1945. Er zijn weinig steden die zo extreem hebben geleden onder de tweede wereldoorlog als die stad. We volgen twee vrouwen en langzaam maar zeker wordt in de film duidelijk hoe getraumatiseerd de twee vrouwen zijn en hoeveel ze hebben meegemaakt.

De kern van de film (en het enige optimistische haast) is dat de vrouwen er voor elkaar zijn. Niet eens omdat ze nou zoveel om elkaar geven, maar uit pure noodzaak. Ze kunnen niet anders, de trauma's zijn te groot om op dat moment alleen te overleven. Ook is dit een gedurfde tegenpool van de tendens in Rusland om de tweede wereldoorlog en Leningrad in het bijzonder te schetsen als heldendaden van grote moedige sovjetburgers. Het echte verhaal kent veel meer kanten.

De film is net als Balagovs debuut vaak dicht op de huid gefilmd. Maar wat vooral ook anders is, is dat deze film niet in het cliché trapt om een film als deze te ontkleuren. De kleuren in Beanpole knallen haast van het scherm. Oorlog heeft kleur en het trauma erna ook.

Echt wat te zwaar op de hand. Met zo’n thema ook nog eens heel traag filmen is iets teveel van het goede. Op zich jammer, want het verhaal kent zeker interessante elementen en het acteerwerk is bij vlagen uitstekend. Met name Perelygina is echt goed.