Capharnaüm (2018)

2019 is nog maar net begonnen, maar toch denk ik dat er dit jaar maar weinig films zullen uitkomen die rauwer en schrijnender zullen zijn dan deze film van de Libanese Nadine Labaki. Capharnaüm heeft meerdere betekenissen, ook een Bijbelse, maar hier zou het staan voor 'warboel' of 'chaos'. En dat dekt de lading meer dan aardig. Zain is een jongen met een geschatte leeftijd van 12 jaar. Geschat, omdat zijn ouders geen geboortepapieren van hem hebben. Zain leeft met zijn broertjes en zusjes bij zijn ouders in erbarmelijke omstandigheden in een krotwoning in de Libanese hoofdstad Beiroet. Zijn ouders kijken nauwelijks naar hem om, houden zich bezig met dubieuze handeltjes en gebruiken Zain vooral om het gezinsinkomen aan te vullen en om voor zijn broertjes en zusjes te zorgen. Als het zusje van Zain op 11-jarige leeftijd wordt uitgehuwelijkt aan een volwassen man, knapt er iets bij Zain en besluit hij weg te lopen. Hij ontmoet onder andere een eigentijdse bejaarde versie van Spiderman, maar ook Rahil, een jonge Afrikaanse vrouw, die met een peuter illegaal in Libanon verblijft.

Hoewel er best wat valt aan te merken op deze gedurfde film, is het toch vooral heel bijzonder hoe Labaki het jongetje Zain (knappe acteerprestatie van Zain al Rafeea) met de camera volgt en de indringende en confronterende beelden die dat rijkelijk oplevert, ook van de stoffige betonnen jungle van Beiroet. In alle troosteloosheid en grauwheid schuilt in dit geval bij vlagen ook schoonheid en bijzonder veel inlevingsvermogen en dat mag een knappe prestatie genoemd worden. Daarnaast verdient deze film alle lof voor de misstanden (verwaarlozing, mishandeling, misbruik, mensenhandel, kinderrechten die niet worden nageleefd) die Labaki aan de kaak stelt en de aandacht die zij in het bijzonder vraagt voor deze kwetsbare en vergeten kinderen, die dagelijks overleven in zeer armoedige en onveilige omstandigheden, thuis, op straat en in de gevangenissen.

Labaki serveert zware kost, maar zorgt bij tijd en wijle ook voor de nodige lucht door bijzonder humorvolle scenes. Let bijvoorbeeld op twee straatartiesten op een kermis die worden ingezet om een officieel document voor Rahil te regelen. Je voelt je bijna schuldig dat je bij deze zwaarmoedige film dan onbedaarlijk moet lachen.

Wat mij er nu van weerhoudt om Capharnaüm meer dan 4 sterren te geven (wat ik graag zou willen), is dat de regisseur soms wat lijkt door te schieten in haar verontwaardiging en zelfs woede over de omstandigheden waarin deze vergeten en vaak verloren kinderen in Libanon leven. Dat komt voor mij het meest terug in de, enigszins geforceerd aandoende, aanklacht van Zain tegen zijn ouders, die hen verwijt dat hij is geboren en de expliciete, maar te makkelijke, stellingname dat slechte ouders geen kinderen zouden moeten krijgen. Los daarvan is Capharnaüm visueel dermate krachtig, dat dit het vorenstaande voor mij ruimschoots compenseert. En dat eindshot...dat kwam bij mij binnen als een mokerslag. Voor nu dus 4*, maar een eventuele stijging in de score op termijn sluit ik niet uit.

Wat doe je als recensent wanneer een film je tegen wil en dank kotsmisselijk maakt? De fantasierijke kaders van je ‘neutrale’ blik worden met geweld aan stukken geslagen. De pijnlijke eer gaat naar Nadine Labaki’s Capharnaüm, een ronduit tendentieuze film die onze gevoeligheid voor sociale misère uitbuit om een politiek punt te kunnen maken.

In de Engelse taal is een ‘capharnaum’ een mengelmoes, een plaats waar wanorde heerst. De gelijknamige Israëlische nederzetting kennen we van Bijbelse wonderverhalen. Het mirakel vindt plaats als de normale orde van zaken wordt doorbroken voor een hoopvol moment van chaos. In Capharnaüm geldt het tegenovergestelde. Chaos en wanorde zijn de wetten van de wereld: het Libanon van de film is een land van verval en structureel ongeluk. Enkel in de rechtszaal heerst een vorm van hoop en orde. Het is de plaats waar de jonge protagonist het onrecht kan bevragen om zijn recht te laten zegevieren. Zijn recht – rond dat begrip zal de gehele film zich samenballen.

verder lezen

Heerlijk en oprecht geschreven recensie tbouwh! Dat wil niet zeggen dat ik mijn hoge waardering gelijk aanpas. Ik snap je punt:

Het opvallende standpunt, de "gebektheid" van Zain is me wel opgevallen. Welk jongetje van die leeftijd neemt nu zo'n standpunt in, merkt ook The Guardian hier op (klik). De term povertyporn lijkt me best terecht, al lijkt die term welhaast net zo van toepassing op menig ander melodrama. De term zegt het al melodramatisch (definitie): overdreven sentimenteel. Dat werden velen wel. En jij: kotsmisselijk.

Heeft Labaki echt politieke motieven? Volgens mij verbergt Labaki haar motieven niet: Nadine Labaki on her historic Cannes win: 'I want it to become more than a film' - The National - thenational.ae Sterker nog: ze sluit een Hollywood carrière niet uit. Is ze hiermee zoveel anders dan elke andere kleine filmmaker?

Uiterst schrijnende maar ook realistisch ogende film over de onderkant van de onderkant in Libanon: vluchtelingen, illegalen maar vooral ook de armste Libanezen zelf die in krotten en van kleine criminaliteit leven en die – we volgen de zoon Zain van zo’n arm Libanees gezin – hun dochter op haar 11de moeten uithuwelijken omdat ze haar niet kunnen voeden. Het zijn mensen zonder papieren – officieel bestaan ze dus niet eens – en voor wie elke dag een kwestie van overleven is. In de Bijbel is Capharnaüm een stad die door Jezus tot de Hel wordt vervloekt omdat de zondaars er geen berouw tonen nadat hij er wonderen had verricht. Ook de mensen in deze film lijken veroordeeld tot de hel.

De film doet wat denken aan Dickens’ Oliver Twist (de aanklacht tegen het ellendige bestaan aan de onderkant en de 12-jarige arme jongen die zich alleen moet zien te redden in een harde wereld), aan Odysseus (de jongen maakt een hele reis om uiteindelijk huis te keren), aan Slumdog Millionaire (met welke film het de vertelstructuur deelt waarin we gaandeweg begrijpen hoe het zo ver is gekomen dat Zain zijn ouders aanklaagt waarmee de film begint en eindigt) en aan Fellini’s La Strada wegens het realisme in combinatie met de bonte stoet aan bizarre personages die Zain ontmoet.

De film ziet er prachtig uit: de beelden zijn haast schilderijen. De film is chaotisch druk (zoals ook het leven in deze grauwe wereld ‘Capharnaüm’ in de zin van ‘chaos’ is) en kleurrijk waarbij je veel dingen ziet die je pas later in de film begrijpt, zoals waarom er kleding wordt gewassen in Tramadol of waarom Zain in de gevangenis zit en zijn ouders aanklaagt. Wat het ook wat verwarrend maakt is dat de film niet chronologisch wordt verteld. Het verhaal zit echter goed in elkaar maar doordat het ook wat als een puzzel wordt gepresenteerd is de film minder meeslepend dan je zou hopen. Dat is echter het enige belangrijke minpunt van de film.

De jongen die Zain acteert heeft indruk op me gemaakt, want hij acteert zeer overtuigend. Sommige anderen wat minder, maar ik begrijp dat velen letterlijk van de straat en voor de camera zijn gehaald. Dat realisme voel je – al was het maar doordat er daadwerkelijk kindermishandeling in de film lijkt te zitten – en geeft de film een wat documentaire-achtige feel.

Het laatste shot van de film is ijzersterk (en zeer ontroerend op een mooie wijze), al haalt het de troosteloze boodschap van de film - althans die van Zain - misschien wat onderuit. Mij bevalt die ambiguïteit wel (en het zal gewoonweg Labaki's christelijke boodschap van hoop zijn). Met Cinsault kom ik uit op een dikke vier sterren maar vanwege dat eindshot geef ik er gewoon alvast dat halfje bij.

PS. Ik deel niet de interpretatie van tbouwh. M.i. is er geen sprake van ‘povertyporn’ want de film is geen verlekkerd kijken naar armoede maar een aanklacht tegen die armoede (of is bv. Oliver Twist ook ‘povertyporn’?). Ook is de film m.i. geen politiek pamflet. Zain wil dat zijn ouders geen kinderen meer krijgen nu die kinderen geen kans op een menswaardig bestaan hebben (meer in het bijzonder wil hij een nieuwe Sahar voorkomen), maar dat is m.i. niet Labaki’s boodschap. Ik vermoed dat zij een christen is die een boodschap van hoop wil geven (en dat zijzelf waarschijnlijk principieel tegen euthanasie is): zoals Zain in de film doet kan zij als filmmaker aandacht vragen voor de ellende van deze kinderen en daarmee de wereld oproepen er iets aan te doen (zonder een politieke agenda te geven wat we dan zouden moeten doen). Ik denk dat het eindshot die hoop symboliseert: zelfs in een jongen als Zain zit een glimlach, een betere toekomst, verborgen.

Wie het voorrecht heeft gehad om I Accuse My Parents (1944) te zien, zal wellicht ook een lach moeten onderdrukken aan het begin van de film. De (ongeveer) 12-jarige Libanese Zain [Zain Al Rafeea] zit vast wegens een geweldsdelict, maar verschijnt toch voor de rechter om zijn ouders aan te klagen voor het feit dat hij ter wereld is gebracht. Vervolgens zien we in flashback hoe hij tot deze conclusie is gekomen, alsmede wat de aanleiding is geweest voor zijn misdaad.

Regisseur/scenarist Nadine Labaki maakt effectief gebruik van locaties en geeft dit sociale drama zo een gevoel van authenticiteit, dat echter op willekeurige momenten wordt onderbroken door gestileerde scènes met melodramatische muziek. Capharnaüm zwelgt in de erbarmelijke, vaak ronduit deprimerende omstandigheden waaronder het verhaal zich afspeelt. Niet dat er veel verhaal is overigens, want het eerste deel van de film bestaat vooral uit Zain die, nadat hij zijn afschuwelijke ouders heeft achtergelaten, door de straten van de grote stad loopt. Wanneer hij onderdak vindt bij schoonmaakster en illegale immigrant Rahil [Yordanos Shiferaw] komt er iets van een plot om de hoek kijken. Er is zelfs een luchtige scène waarin Rahil met behulp van twee stokoude (en niet al te snuggere) kermisexploitanten probeert de autoriteiten om de tuin te leiden. De film wordt echter met groot gemak gestolen door Boluwatife Treasure Bankole als Rahils peuterzoon en hij zorgt voor enkele aangrijpende momenten, al moet je vraagtekens zetten bij de manier waarop die vertolking tot stand is gekomen. Zain is minder overtuigend in een wat geforceerd ogende vertolking. Hoewel Capharnaüm een indringend beeld geeft van de werkelijkheid waaronder mensen in Libanon (vluchtelingen en niet-vluchtelingen) moeten zien te overleven, maar de onevenwichtige regie en het dwaze concept doen veel afbreuk aan een goedbedoelde boodschap

Chaos is troef aan de onderkant van de samenleving in Beiroet, wat wordt versterkt door de - behalve in het rechtbankgedeelte - camera die op bijna documentaire wijze alles onrustig registreert.

Gelukkig geeft regisseur Nadine Labaki soms wat lucht door humor (hoewel je je soms schaamt te moeten glimlachen, zo triest is de situatie) en door Zain merkwaardige figuren te laten ontmoeten die inderdaad zo uit een Fellini-film kunnen zijn weggelopen.

Werkelijk jammer is het (hoopvolle) einde waar in sneltreinvaart nog even eindjes gelukvol aan elkaar worden geknoopt. Het eindshot daarentegen zul je niet gauw vergeten.

Ten slotte. Natuurlijk is de film een politiek statement en wat is daar mis mee? Ik wil niet zover gaan als sommigen om te stellen dat alle kunst politiek is, maar noem mij films die geen statement zijn, esthetisch, ethisch of politiek. Zelf kan ik er zo snel niet opkomen.

Prachtige film vond ik het, die zonder overdreven effectbejag een eerlijke blik werpt op het dagelijks leven van de allerarmsten. Labaki toont begrip voor alle kanten van het verhaal, voor alle keuzes die gemaakt worden, hoe fout die soms ook zijn. Voor die jongen, voor zijn ouders, voor de jonge moeder, voor die mannen die rustig blijven keuvelen als Zain de baby in de steek wil laten, ja zelfs voor de bruidegom van de 11-jarige zuster en de mensensmokkelaar.

Met verbazing las ik de reacties van tbouwh en Richardus (voor mij was juist alles en iedereen in deze wereld 'goed', maar werden ze door omstandigheden soms tot verkeerde keuzes gedwongen). Ik had er totaal niet bij nagedacht dat je de aanklacht van Zain tegen zijn ouders letterlijk zou kunnen nemen, dat het door de maker als oplossing voor het probleem zou zijn neergezet. Hij is een kind, hij heeft kinderlijke gedachten. Dat hij liever niet geboren zou zijn, zegt mij vooral hoe schrijnend hij de situatie ervaart, en lijkt mij geenszins bedoeld als serieuze boodschap.

Maar toen dacht ik aan die VVD'er die onlangs bij Jeroen Pauw verkondigde dat Nederland moest investeren in anticonceptie in Afrika. Aan de columniste van de Metro die meende dat elke vluchteling bij aankomst in Nederland zou moeten worden gesteriliseerd. Zo heel gek is de gedachte van genoemde users dus eigenlijk niet.

Mogelijk ben ik naïef, maar volgens mij is deze film een aanklacht tegen het systeem, tegen het doorgeschoten kapitalisme, en zeker geen oproep tot geboortebeperking onder arme aardbewoners.

Deze film heeft erg veel indruk op mij gemaakt. Het verhaal boeide mij van begin tot eind, het heeft mij erg geraakt en ik vind het acteerwerk sterk en overtuigend. Heel knap gedaan! Een hartverscheurende film. 5*

Film deed me denken aan Les 400 Coups, met een jochie in de hoofdrol dat zich thuis niet gewenst voelt en gaat zwerven, maar ook zeker dat stilstaande eindshot. Alleen vind ik de film lange tijd niet heel interessant. Vervelend druk en gefilmd. Dat wil niet zeggen dat ik de film slecht vind, maar hij boeide me gewoonweg niet. Alleen al dat die camera zo laag staat op kindhoogte, dat is iets waarover is nagedacht. Sowieso is de sfeer goed neergezet en je voelt de hitte en drukte door het scherm heen, met altijd maar geluid van het verkeer hard in de film gemixt. Anderzijds maakt dat wel dat de film niet lekker kijkt.

Wat wil de regisseur zeggen trouwens? Voor mij dat de Aarde ten eerste overvol is (die drukte steeds) en daarbij vooral dat bepaalde mensen geen kinderen mogen krijgen? Dat zou een straffe visie zijn waar best wat voor te zeggen is. Zowel de ouders die geen liefde geven en het kind niet kunnen onderhouden, als de moeder die wel liefde geeft maar óók het kind niet kan onderhouden. Gaat het recht van kinderen krijgen boven iemands welzijn zonder echte toekomst? Wel is het zo dat het laatste shot wat anders ineens lijkt te suggereren, een christelijke inslag ook, daarvoor komen ook vaak genoeg kruizen in beeld om dat te denken. Dat alles is best boeiend en goed in beeld gezet, maar ik vond de film te vaak op verkeerde details ingaan, het acteerwerk vond ik niet denderend en de film was vervelend om te zien, of dat nu die constante herrie was of een krijsend kind, al steelt die peuter verder wel de show. 2,0*.

Holy Moses, wat een film.

Wel met een onmogelijke titel Capharnaüm, het betekent zoiets als ‘Een verward allegaartje’

Ze bestaan gelukkig nog. Als deze genomineerde film geen Oscar krijgt boven Roma voor beste buitenlandse film loop ik naakt een rondje door de buurt.

Beklemmend, beschamend, bewogen, betrokken met betoverend acteren door veelal amateuracteurs waardoor film en realiteit samensmelten. Niet zo toevallig want de meeste acteurs spelen hun eigen leven.

De 12 jarige Zain, in het echt ook Zain, klaagt zijn ouders aan bij de rechtbank omdat ze hem op de wereld hebben gezet.

Zo zo, denk je eerst, maar de film neemt je mee in een beklemmende wereld van kinderarbeid, uitbuiting, misbruik en nalatigheid, overleven zonder identiteitspapieren, uithuwelijken en waar je wieg staat bepaalt je wereld.

De streetwise Zain, oudste van een veel te groot gezin, is super zorgzaam voor zijn jongere 11-jarige zus en ontdekt haar eerste menstruatie. Dat betekent code rood want zijn ouders willen haar nu al uithuwelijken aan de huurbaas. Hij staat uiteindelijk machteloos, loopt weg en ontmoet de mooie Rahil uit Ethiopië die zonder papieren haar zoontje Jonas opvoedt in de sloppen van Beiroet. De drie maken hun eigen happy family en het werkt ook nog, totdat Rahil opgepakt wordt.

De zorg van Zain voor Jonas, die er nu alleen voor staat is, breekt je hart. Hoe kan zo’n jong ventje zo fantastisch acteren? Regisseur Nadine Labaki heeft met hem en de anderen een meesterwerk afgeleverd. Maar de harde wereld haalt Zain in en stelt hem voor een onmogelijke keuze waarvoor hij terug naar zijn ouders moet. Daar hoort hij het nieuws over zijn zusje wat hem tot zijn wanhoopsdaad brengt.

Ook Jade Lagardere is als Rahil zo overtuigend als ze bijvoorbeeld na haar arrestatie haar borst kolft om de moedermelk voor Jonas vervolgens gedwongen in de wc laat lopen en Boluwatife Treasure Bankole die als baby Jonas van mij nu al een kinderOscar verdient, zelf ook met haar moeder gedeporteerd naar Kenya. De moeder van Zain probeert nog de relatie na zijn wanhoopsdaad te onderhouden, maar vergeefs. Als Zain hoort dat hij er weer een zusje bijkrijgt brengen jarenlange nalatigheid hem tot de uitspraak

“je woorden zijn een dolksteek voor mij, ga weg”

Zijn eis bij de rechtbank dat slechte ouders geen kinderen mogen krijgen wordt nog wel aangehoord maar belandt zoals zoveel aangiften op de grote stapel geseponeerd.

Maar ik doe niet aan seponeren wel aan activeren want de film roept namens alle (straat)kinderen in de wereld op om meer te doen voor kinderrechten!! Kinderrechten - UNICEF

Als dat niet door merg en been gaat...

Het is natuurlijk op zijn minst ongewoon dat een kind van 12 zijn ouders voor de rechtbank brengt en hen in striemende bewoordingen beschuldigt, maar eigenlijk onderlijnt dit maar nog eens het drama van het onrechtvaardige, gruwelijke lot van kinderen uit de armoedige sloppenwijken die moeten opdraven voor het vuile werk terwijl er alleen maar ellende en misdaad in hun leven binnensluipt.

Wat maakt die kleine Zain Al Reefa indruk en hoeveel scènes zijn er niet waar het verdriet, het ongeluk en de onderdrukte woede en onmacht van die kleine jongen, waarvan de ouders zelf niet weten wanneer hij geboren is, zo pakkend wordt weergegeven.

Cineaste Nadine Labaki onderlijnt hier met verve de sociale chaos en wantoestanden die in de Libanese hoofdstad heersen : film begint met mistroostige luchtbeelden van de sloppenwijk en eindigt met een close-up van de kleine Zain, na 12 jaar het glimlachen verleerd.

OMG, wat een film! Ik kan mij de tijd niet heugen dat ik nog zo’n beklemmend drama heb gezien. In het commentaar van De filosoof kwam ik de zinsnede een “film over de onderkant van de onderkant” tegen. Een rake typering.
Het is een hartverscheurend verhaal over machteloze ouders, over hun vroegwijze zoontje die wil dat ze om die reden stoppen met kinderen maken en over een kansloze vluchtelinge. Deze rauwe, bewogen film over onvoorstelbare armoede, overlevingsdrang, zorgzaamheid, uitbuiting en aanverwante misstanden heeft diepe indruk op mij gemaakt.

Ik kende Nadine Labaki tot nu toe enkel van twee van haar voorgaande films, het prachtige Sukkar Banat (2007) en het kostelijke Et Maintenant, On Va Où? (2011). Hier overtreft zij zichzelf. Niet alleen het scenario, maar ook de acteerprestaties die zij aan haar deels zeer jonge cast weet te ontlokken zijn verbluffend, net als het camerawerk in de chaotische sloppenwijk.

Gezeten in een comfortabele stoel ben ik door dit dramatische meesterwerk compleet van de sokken geblazen. Het is jaren geleden dat ik mijn top-10 nog eens moest aanpassen. Dat ga ik nu toch maar eens doen.

Er bestaat geen kennis zonder context. Kraamde een groot filosoof dat ooit uit? Zo niet, dan is het hoog tijd. Of niet. Want nu Nadine Labaki ‘Capharnaüm’ heeft ingeblikt, hoeven de woorden eigenlijk niet meer gesproken te worden. De film illustreert de boutade namelijk treffender dan een zin ooit zou kunnen.

Ik bedoel maar: wie zijn rechters om een misdaad te beoordelen? En ook: wie zijn wij, Westerlingen, mannetjes en vrouwtjes die altijd een mening klaar hebben over ditjes en datjes, terwijl de feiten – en vooral de feiten achter de feiten – van een oneindige complexiteit zijn?

‘Capharnaüm’ neemt het publiek mee naar de achterkamers van een ongebreideld kapitalisme. Naar een plek in de wereld waar werk, gezondheid, liefde, enzomeer niet evident zijn. Een plek waar knokken de enige modus vivendi is. Een plek dat een jongentje met hart en ziel bekampt.

Hoe? Door weg te gaan. Naar? Elders. Een elders dat meer van hetzelfde toont: mensen die uitgerangeerd zijn, die niet meetellen, die door anderen gewoonweg opportunistisch worden uitgebuit. Die anderen representeren echter niet Het Kwaad, want wat zijn zij anders dan een zoveelste schakel in een nog groter raderwerk, een systeem dat ons uiteindelijk bedient in onze luiheid en onze indolentie? Een indolentie die we nota bene met man en macht verdedigen. Ten koste van…

Ah, even iets anders – iets anders dat over meer van hetzelfde gaat. Met name: hoe oncomfortabel mag cinema worden? Er zitten met name onverdraaglijke scènes in ‘Capharnaüm’, passages waarin Zain er van langs krijgt of Yonas als het ware wordt mishandeld bij gebrek aan betere mogelijkheden. Deze obligatie misdaad jegens zoiets onschuldig als een kind, beroert het hart. Net als de hele verhaallijn trouwens, die aan een verschroeiend zacht tempo (ideaal, in feite!) op de onafwendbare finale afstevent.

Een finale die liefhebbers van een heldere morele tweedeling vermoedelijk onbevredigd achterlaat. Echter, de realiteit verdraagt geen gemakkelijkheidsoplossing. Welk perspectief is in de rechtzaal immers niet te begrijpen – is hun kroost niet het enige afweermiddel dat de ouders hebben tegen de tergende onverschilligheid van de samenleving die hen verdraagt, als parasieten in een pels?

Enfin, woorden. Zinnen. Alinea’s. Over ‘Capharnaüm’, een film die woorden overtollig doet aanvoelen. En toch, toch zijn ze dat niet. Want hoe gaan we daar anders aan beginnen, aan die rechtvaardiger wereld?

(3,5*)

Ik kan hier heel kort over zijn... Een pareltje! De rest is al gezegd...

Een erg sterk drama, wat voor een groot deel te danken is aan de uitmuntende hoofdrolspeler. Kindacteurs komen vaak niet al te overtuigend over, maar daar is hier geen sprake van. Van wat ik begrijp zijn de acteurs allemaal uit de sloppenwijken geplukt en leidden een soortgelijk leven als de rollen die ze speelden (zelfs met soortgelijke gebeurtenissen als in de film, zoals dat zowel de echte ouders als de actrice die de moeder van peuter Yonas speelt ook opgepakt werden wegens illegaliteit gedurende film en in dezelfde gevangenis terechtkwamen als de moeder van Yonas in de film), dus wellicht dat daar een reden aan te voeren valt voor de sterke acteerprestaties.

De film kent zwaar dramatische momenten, maar weet tegelijkertijd flink te ontroeren, met name in het middengedeelte waar de hoofdpersoon alleen is overgelaten en ook nog voor de peuter moet zorgen. De interactie tussen de hoofdpersoon en de peuter is werkelijk zwaar ontroerend en ook ontzettend goed uitgebeeld. Hier heeft de regie flink wat inbreng in gehad, ik heb begrepen dat ze menige scène net zo vaak over hebben gedaan totdat de peuter precies de juiste gelaatsuitdrukking had en het resultaat mag er dan ook wezen.

Visueel heb ik vaak niet te hoge verwachtingen van films uit derde wereldlanden, maar op dat vlak viel de film nog best mee. Het camerawerk is degelijk, er wordt redelijk fraai gekadreerd en sommige scènes zijn ondanks de droefgeestige omgeving nog best mooi, zoals de hoofdpersoon in het reuzenrad. Ook zijn er een paar strakke droneshots die een overzicht van de stad geven.

Het enige duidelijke minpunt(je) aan de film is dat wat mij betreft de hoofdpersoon iets te volwassen overkomt. Dat hij gedachten heeft en uitspraken doet die ik niet zou verwachten van zo'n jong kind, zelfs al heeft zo'n kind al zoveel meegemaakt in zijn korte leven. Dergelijke uitspraken voelen toch een beetje onnatuurlijk aan en geeft mij het gevoel dat het op zo'n moment misschien toch de regisseuse is die via de mond van de hoofdrolspeler spreekt.

Het stoort mij ook weer niet teveel, en gezien het sterke drama, het acteerwerk en de beelden die meevallen kom ik makkelijk op 3,5* uit.

Cannes bait.

Misschien deze term ook maar de wereld in helpen. Want Cannes heeft wel wat met dit soort films. Het is mits goed gemaakt ook helemaal niet zo erg om wat maatschappelijke thema's te hebben. Enige nadeel is dat het daardoor net zo min verrast als bij films die we als Oscar bait zouden betitelen.

Laat ik positief blijven want dit is helemaal geen slechte film. We volgen op het oog een wat vervelend kind maar al snel blijken zijn ouders de ware verschrikkelijken, die ouders blijken door sociale perikelen ook niet helemaal gekozen te hebben voor zo een bestaan en zo is er genoeg nuance te ontdekken. Het jongetje komt nadat zijn zusje is uitgehuwelijkt terecht bij een vluchteling met baby. De baby is een geweldige acteur overigens. Maar al snel gebeurt hier ook een hoop onrecht en voelen we flink mee met het jongetje en de vluchteling.

De film weet vaak de juiste snaren te raken. Het is dan ook een goed effectief drama. Het blijft een film waar Cannes prat op gaat. Visueel is het niet lelijk. Camera blijft veel op kind hoogte maar het blijft allemaal functioneel zonder echt te exileren.

Prima film binnen dit genre, maar 8,5 op IMDb en hier ook zo een hoog cijfer, pfoe en sommige horror films die net zo prima gemaakt zijn die moeten vechten voor een voldoende...

3.5 sterren.

Capharnaüm is een sterke film waarbij het dramagehalte de hoogte wordt ingejaagd door de miserabele omstandigheden waarin de kleine Zain zich moet staande houden. Qua sfeer en setting deed de film me sterk denken aan andere - in dit geval Indiase krottenwijken - soortgelijke films als Slumdog Millionaire (2008) of Lion (2016). De uitzichtloze armoede en onverschilligheid van diens ouders zet Zain ertoe aan zijn ouders aan te klagen omdat ze hem op de wereld hebben gezet. Het is een schrijnend uitgangspunt dat de kern is van de film. Via flashbacks gaat het een aantal keer heen en terug.

Vooral de sfeer in de straten en de leefomstandigheden thuis werden erg knap in beeld gebracht. Ook de jonge acteur Zain Al Rafeea deed het meer dan uitstekend waardoor het hele gebeuren een redelijke impact op je hebben. Vooral ook de uithuwelijking van zijn minderjarig zusje was hard. Het gehuil en gesmeek om toch maar niet weg te moeten gaan sneed door merg en been. Armoedeporno volgens sommigen, want er was ook nog het verhaal van de niet te benijden illegale vrouw en kind. Tja, misschien wel, maar het is wel de bittere realiteit voor vele kinderen in ontwikkelingslanden, zeker in de grote metropolen.

De rechtbankscène vond ik vrij beperkt al was ik wel fel onder de indruk van de motieven van de ouders die zich van geen schuld of kwaad bewust waren. En toch ben ik geneigd enige nuancering te hanteren - los van het feit dat ik dergelijke taferelen verwerpelijk vind. In bepaalde culturen en in bepaalde (armere) middens (?) is het niet ongewoon dat kinderen handelswaar zijn of mee moeten ploeteren met de rest van het gezin om geld in het laatje te krijgen. Het is een dagdagelijkse uitzichtloze strijd. Knappe film die nog wel eventjes zal blijven hangen ...

Prachtige film vol pijnlijke momenten die nauwelijks te bekijken zijn.

Doet je wel even je leven van alledag relativeren.

Ben het verder wel eens met de meeste berichten hier, ondanks de nogal merkwaardige vergelijkingen (Oliver Twist?)

Moest zelf vooral denken aan Pixote: A Lei do Mais Fraco (1981)

Ik begrijp waarom deze film zoveel aanzien geniet. De hoofdrolspelers in deze film zitten aan de grond, lager kan je echt niet meer vallen (of geduwd worden). In vergelijking met deze film hebben personages in andere sociale drama's echt een luxeleven.
De sfeer van de straten in een Arabische sloppenwijk wordt op deze manier tot in de huiskamer gebracht.


Het enige waar ik mij aan stoorde is de volwassenheid waarmee Zein het tegen z'n ouders op neemt. Die hele aanklacht - en het hele gedeelte in de gevangenis - leek me daardoor niet realistisch. Als de jongen werkelijk 12 jaar zou zijn, dan zou hij zichzelf wellicht verliezen in z'n naïviteit en alles maar laten begaan met het gedacht dat het wel goed zou komen.

Soms dreigt de film ook een tikkeltje langdradig te worden. Wanneer Zein voor Rahil op Yonas let, dan had er wel wat meer vaart mogen in zitten.
Ook Kakkerlakman - die zorgt voor de enige komische nooit in deze film - voelt overbodig aan. Ik zat later in de film nog te wachten tot z'n rol duidelijk zou worden, maar helaas, hij keert niet meer terug.


3,0*

Capharnaum gaat over veel dingen die hier al langs gekomen zijn niet. Kapitalisme bijvoorbeeld, of geboortebeperking. Het gaat over leven zonder de 'juiste papieren' en specifiek over een kind dat, mede hierdoor, geen kind kan zijn. Op de achtergrond daarvan staat een maatschappij (of wereld) zonder sociale zekerheid voor allen. De term 'poverty porn' die eerder in dit topic langskwam was bij mij blijven hangen maar ik vind dat een gevaarlijke typering en ook niet helemaal fair. Omdat dit geen filmisch verwijt is kan de regisseur zich er eigenlijk niet tegen verdedigen. Het aankaarten van sociale problemen als zodanig is in ieder geval een gangbare en brede kunststroming, waardoor ik de vergelijking met bijvoorbeeld Dickens of Victor Hugo helemaal niet zo vreemd vind, en meer recent iemand als Ken Loach. Vergeleken met hen steekt Capharnaum narratief wel vrij schraal af. Het grootste deel van de film kent een vooral registrerend karakter, extra benadrukt door de chaotische cameravoering. Het is de rechtszaak die alles in een breder kader moet plaatsen maar dit stuk van de film is (hoewel narratief wat uitgekookter) juist inhoudelijk het minst geloofwaardig. De hoofdrol van Zain is prima en ook Rahil wordt zeer overtuigend neergezet. Verder is het altijd fijn om dit soort niet-Westerse leefomgevingen in film weergegeven te zien, hoewel Labaki er in mijn ogen niet alles uithaalt. Overwegend overheersen toch de positieve punten en is het geen misse film voor de kerstnacht.

Capharnaüm

In Capharnaüm is heel veel narigheid te zien. Zain klaagt zijn ouders aan omdat hij is geboren en onder zeer slechte omstandigheden moet opgroeien. Na een korte introductie gaat de film terug in de tijd en zien we hoe miserabel deze omstandigheden zijn. Regisseur Nadine Labaki komt met een realistisch portret over het opgroeien in Beiroet, en de acteurs doen het allemaal voortreffelijk. Vooral de jonge Zain Al Rafeea is fantastisch. Labaki probeert het wiel niet opnieuw uit te vinden en audiovisueel valt er niet veel te genieten, maar het indrukwekkende verhaal houdt je bij de les.

Bikkelharde en deprimerende film over het leven van een straatarm kind zonder papieren in het Midden-Oosten. Dat kinderarmoede en vluchtelingschap afgrijselijk zijn, ligt voor de hand, maar Capharnaüm maakt er een punt van om dat 2 uur lang in hartverscheurend detail toe te lichten.

Veel meer dan dat heeft de film eigenlijk niet in huis. Er wordt vooral lang en breed ingegaan op de verschillende mensonterende situaties waarin mensen in deze laag van de bevolking zich bevinden. Daar heb ik gerust oor naar en hart voor, maar die boodschap is na een uurtje wel meer dan duidelijk, en dan zit je nog maar halverwege. Qua plot is de rechtszaak een potentieel interessante premisse die mijn aandacht trok, maar uiteindelijk heeft deze weinig om het lijf. (Als jurist vond ik het een beetje een malle bedoening dat er niet eens duidelijk was wát er nu precies gevorderd werd tot het uitgesproken werd door de eiser in de rechtszaal, een eis die in de echte wereld nooit tot een rechtszaak had kunnen leiden, maar dit terzijde.)

Voor mij had het dan ook gerust een half uur korter gemogen zonder aan kracht te verliezen. Nu zat ik meermaals op de klok te kijken tot de lijdensweg voorbij was. De moderne klassieker die de score hier en op IMDb doet vermoeden, zie ik er dan ook niet in. Zain, de 12-jarige hoofdrolspeler, kwijt zich wel geweldig van zijn rol. Een pienter mannetje met veel karakter en moed dat helaas in een uitzichtloos leven is geboren. In West-Europa mag daar best eens wat meer stil bij worden gestaan.

Een van de ergste films die ik gezien heb. Met kinderen en ook nog eens een baby die van hot naar her wordt gesleept op een skateboard (klinkt grappig, was het niet).

Zain maakt een zeer terecht punt; waarom in godsnaam laten ze kinderen geboren worden in deze ellende. Ik vind dat sowieso altijd al wel een dingetje, kinderen ongevraagd de wereld op zetten, laat staan in dit soort landen en omstandigheden.

Ook al is het ellende op ellende wat je te zien krijgt op een erg rauwe manier, ik vond het wel een heel lange zit en niet heel de speelduur lang genoeg boeien. Maar dat kan ook zijn omdat het op een gegeven moment te ongemakkelijk en vervelend wordt om naar te kijken en je liever hebt dat het snel afgelopen is.

Toch altijd indrukwekkend wat films als deze (er zijn er meer die zo te werk gaan) met mensen die geen acteurs zijn voor elkaar weten te krijgen. Ik dacht zelf dat dat jongetje wel iets van een kindacteur moest zijn, want hij heeft echt veel pit en charisma, maar ook hij bleek een echte vluchteling te zijn. Bijzonder.

Tja wat geef je aan zoiets. Het is goed gedaan, maar niet fijn om te kijken, niet alleen omdat alles zo erg is maar ook omdat het een op een bepaalde manier toch een soort langdradigheid en vervelende sfeer heeft (ja logisch dat het geen gezellige sfeer heeft, maar toch).

3,5*

De film heeft alvast een ijzersterk onderwerp met een goeie insteek. We kennen eigenlijk de problematiek, maar hier komt het eens te beter in beeld. Armoede krijgt in films krijgt wel meer een positieve insteek of romantische aankleding. Hier is het pure miserie.

Vraag is natuurlijk of dat ook een goeie film oplevert. Met genoeg empathie is het zeker de moeite om te volgen. Schrijnend dat dit gewoon in veel landen nog bestaat. Als film is het soms wat zoeken naar de juiste insteek. Wil je gewoon de miserie laten zien en mensen bewust maken of wil je hen ook echt overtuigen om iets te doen? 2 uur naar de armoede kijken geeft je als kijker een beter beeld op de levensomstandigheden, maar daarna... ? De film wordt geheel door het onderwerp en de jonge hoofdrolspeler gedragen. Slecht is het zeker niet. Maar wel eerder interessant dan echt geboeid.

Capernaum is een aangrijpende film die de rauwe werkelijk goed weet neer te zetten; armoede, honger, illegaliteit en het leven in illegaliteit en onzekerheid. Wat mij betreft terecht in de prijzen gevallen op Cannes.

De film wordt vooral gedragen door de jonge Zain die realistisch en overtuigend acteert. Verder is ook de jonge zwarte moeder een sterk neergezet personage dat voelbaar maakt hoe onzeker en zwaar de situatie is waar ze in verkeert.

De politieke/humanistische morele boodschap op het eind ligt er misschien wat te dik bovenop en had voor mij niet nog eens uitgesproken te hoeven worden. Maar verder een indrukwekkende film.

Een film die best wat voer voor discussie oplevert, maar een goede film vond ik het niet bepaald. Nogal onevenwichtig en onsamenhangend. De film begint met het oproepen van de vraag of bepaalde mensen wel kinderen zouden mogen krijgen. Dat binnen de setting van een rechtszaak, die overigens niet al te realistisch overkomt. Vervolgens volgt een zwerftocht van onze jonge hoofdrolspeler. Dat behoorlijk lange gedeelte van deze film kon mij totaal niet boeien. Tot slot keren wij nog even terug naar de rechtszaak, maar dat leidt niet bepaald tot een bevredigende ontknoping. Hoewel de nodige ellende de revue passeert, kon de film mij nergens grijpen. Vond hier echt niets aan.

Beklemmend en hard sociaal drama over wantoestanden in het allerarmste bevolkingssegment in Beiroet (?). In sommige landen worden aan de lopende band kinderen gekakt om het opzettelijk zo te verwoorden, maar daarna hebben de gezinnen geen middelen en geen levensruimte om hun talrijke kroost te onderhouden. Gevolg : kinderverwaarlozing en kinderen die op straat terecht komen, verstoten door liefdeloze ouders die zelf ten onder gaan aan hun situatie. Via een symbolisch proces wordt de ouderlijke verantwoordelijkheid aangeklaagd.

Capharnaum is best zware kost, vooral wanneer de 12 jarige Zain alleen komt te staan met de peuter Yonas, ... pijnlijke scènes. Helaas een realiteit waarvan we kunnen vermoeden dat ze bestaat. Een politieke film vind ik het niet : speelt zich af in Libanon maar zo'n toestanden kun je prima extrapoleren naar wereldschaal. De regie was in ieder geval ook van wereldklasse; je vergeet haast dat het allemaal fictie is. Zeker die kinderen laten een diepe indruk na en het is moeilijk om er onverschillig bij te blijven.

Indrukwekkend. Natuurlijk vanwege het onderwerp, maar ook de overtuiging. Een film die niet als een film aanvoelt; meer als een getuigenis van een werkelijkheid. Knap hoor.

Sterk.

Deze film destijds in de bioscopen overgeslagen omdat het me toen niet erg trok. Ook nu kijk ik hem in principe alleen maar omdat het in de top 250 voorkomt. Zonder twijfel is dit een van de betere films die onlangs is uitgekomen, al lijken dit soort films die zich in onveilig gebied afspelen zich automatisch staande te houden.

Niettemin is dit een erg sterke en vooral mooie film geworden die eigenlijk heel deprimerend is en regelmatig voor een brok in de keel zorgt. Het is toch wel even lang geleden dat een film in staat was om dit bij me voor elkaar te krijgen. Deze film voelt ook rauwer aan waardoor het sentiment net wat zwaarder aankomt bij de kijker, en dat is uiteraard positief.

Opvallend aan de film is dat er maar weinig hoop te bekennen is. Vanaf het begin voel je de deprimerende sfeer al hangen dat er gewoon niks goed gaat komen. De dialogen zijn indringend, net als het camerawerk en de cinematografie. Alles klopt eigenlijk gewoon aan de film, buiten de soms ietwat voorspelbare situaties. Verder blijft de film altijd op niveau.

Dat ventje doet het inderdaad erg sterk. De emoties rollen regelmatig op een sterke wijze van het scherm en eenmaal de baby ook een centraal deel in het verhaal gaat opeisen mag je als kijker oppassen dat er niet per ongeluk een traantje over je wang gaat lopen. Ik heb het droog gehouden, maar ik voelde me zeker geraakt door de film, en nogmaals, dat was lang geleden.

Caparnaum verdient de roem en liefde die het krijgt vanuit het publiek. Aardig verhaal, harde kritiek en weinig hoop. Je kan deze film op meerdere manieren ervaren, namelijk als een warme, verdrietige en/of sombere film. Voor mij was het 't laatste. Mooie film die er soms visueel niet altijd even netjes uitziet maar verder goed en emotioneel in beeld wordt gebracht.

Goed.

Secuur gemaakt drama dat de ene na de andere schrijnende toestand toont. De toon van de film is weinig hoopvol. Er hangt een erg deprimerend sfeertje, waarin het jongetje, zo lijkt het, steeds maar weer in een uitzichtloze situatie beland.

Men zou kunnen denken dat het allemaal wat veel drama is voor een langspeelfilm van twee uur, maar het past moeiteloos in het plaatje. Het is bijna logisch dat er zoveel schrijnende zaken voorbij komen. Regisseuse Nadine Labaki brengt alles keurig in beeld, maar de film staat ook zonder al te veel franjes als een huis. Het acteerwerk is over de ganse lijn sterk. Dat jongetje is ronduit indrukwekkend.

3,5