Elle (2016)

Niet verkeerd.

Deed me een beetje denken aan Fincher verbonden met wat erotiek. Typisch weer een film waarbij het duidelijk is dat Verhoeven aan het roer staat. Helaas vond ik dat er bij zo'n verhaal als dit te veel erotiek gebruikt wordt dat soms bitter weinig toevoegt.

Sterke scenes zijn er overigens zeker, die ook wel een emotie in je oproepen. Fijn dat de film niet een aanloop neemt maar gelijk in de feiten stort, waarmee je vanaf het begin al geboeid bent. Ik vond Huppert niet slecht acteren, maar eerder een nogal vervelende frons hebben die me de hele film opviel.

Iets te veel erotiek, meer aandacht aan het verhaal daarbuiten was welkom geweest, al was die al vrij sterk. Het voelt aan alsof de speelduur hiermee dus onnodig lang wordt uitgerekt. Gelukkig weet Verhoeven wel kwaliteit op het scherm te toveren.

Wat meer sympathie voor de karakters was ook welkom. Zo voelde ik meer emotie voor Bloquet dan voor Huppert, wat volgens mij absoluut niet de bedoeling is. Voor de rest is dit een prima thriller die goed wegkijkt en ook boeiend blijft. Een voldoende krijgt het absoluut. Leuk dat Verhoeven zich dus ook aan Franstalige films waagt.

Elle start sterk met een verkrachtingsscène en het mysterie naar de zoektocht naar de dader. Als nadien blijkt dat ze gestalkt wordt en ze ook belaagd wordt met pornografisch materiaal is de toon gezet voor een degelijke thriller. En dat is het ook tot op een bepaalde hoogte.

Michèle is een erg verzekerde vrouw. Iets té zelfverzekerd in mijn ogen. Eentje waarbij ik weinig sympathie kan voor opbrengen. Ik vond het vrij bizar om vast te stellen hoe zij zich gedroeg gedurende de film alsof het een accident de parcours was. Ik verwacht daarom niet perse een gebroken huilende vrouw, maar dit was toch een ander uiterste. Alsof ze ervan genoot en Stockholmgewijs de aandacht wou trekken van de dader en er extra van genoot.

De plotlijnen van haar omgeving daarentegen vond ik veel interessanter om te volgen. Met zo goed als elke partner van haar directe contacten had ze problemen. Problemen waarmee ik me ook wel zou kunnen identificeren. De zoon, de moeder, de ex en in mindere mate de buurman hadden een relatie die hoogst bijzonder was. En ook de relatie met haar vader is erg complex en haktin op haar kille sterke persoonlijkheid.

Bij momenten is de film shockerend en is het thrillergehalte duidelijk aanwezig. Langs de andere kant was de geloofwaardigheid zoek bij divere scènes (kleinkind, haar houding, de bekentenis aan haar vriendin, ...) waardoor ik wat tussen wal en schip zit. Ook het min of meer 'happy' end waarmee alles vlugvlug opgelost raakt, stemt me minder gelukkig. Positief was wel de sterke acteerprestatie van Isabelle Huppert. Gemengde gevoelens heb ik bij deze Elle. Niet slecht van Verhoeven, film met duidelijke kwaliteiten, maar toch net niet. Strenge 2,5*.

Verhoeven heeft altijd geprobeerd om mainstream te combineren met persoonlijke visie ; Bij Elle - misschien voor de eerste keer - plaatst hij een karakterstudie op de voorgrond en een thriller op de achtergrond. Daardoor zijn er veel scenes die niks bijdragen tot plot maar louter een karakterontleding. Velen vinden het daardoor saai of traag. Maar dat is inherent aan het verzaken van een plot. Er is ook veel discussie over de geloofwaardigheid van het verhaal. Een vrouw gaat een relatie aan met haar verkrachter in een perverse manier. Maar aan geloofwaardigheid is het bij Verhoeven nooit om te doen. Ik zie dit als een nieuwe visie op de wraakthriller maw hij brengt een andere interpretatie van het genre. De wraakthrillers waren vooral populair in de jaren ’70 en meerbepaald de blackexploitation stroming vb Regisseur jack hill met films als Coffy of Foxy Brown. Daar ging men ook heel ver met seks en geweld. Verhoeven slaat gewoon een nieuwe weg in. Ook de titel is een indicatie dat het om een andere visie gaat. Elle is niet de naam van het personage maar 'zij' in het NL – het gaat om een vrouw of eventueel de vrouw maw een personage wordt gevolgd. Daarin strooit Verhoeven kwistig met zijn vertrouwde dada's zoals seks is macht, vrouw is dominant, etc. De veralgemening (Elle = zij) in de titel verwijst terug naar de bedoeling om een genre te tackelen en niet een verhaal. Het einde is ongetwijfeld ambigue. Is er wraak of gewoon toeval ? In elk geval, ik denk dat het voor Verhoeven niks uitmaakt.

Zij

Toch wel een verassing dit. En dan met name omdat de focus op hele andere aspecten ligt dan je op voorhand zou verwachten. De gebeurtenissen zijn niet altijd even geloofwaardig, en het einde vond ik ronduit vaag, maar met een verklaring op internet kwam ik een heel eind. En ach, misschien ben ik wel gewoon niet intellectueel genoeg

Desalniettemin begrijp ik wel goed waarom deze film zo in de prijzen gevallen is. Het verassende verloop en de ijzersterke rol van Isabelle Huppert tillen het geheel al snel naar een hoger plan. Met het achtergrond verhaal in gedachten begreep ik al gauw waarom Michéle anders handelde dan anderen. Het feit dat haar vader tientallen mensen om het leven gebracht heeft, terwijl deze man wel haar vader bleef heeft haar onherroepelijk beschadigd, en zorgt er ook voor dat ze anders naar de situatie kijkt dan de gemiddelde persoon op het moment dat ze erachter komt wie haar verkracht heeft. Toch valt het te bevatten naarmate je je realiseert welke achtergrond Michéle heeft. En juist dit maakt de film zo integrerend.

Verhoeven maakt wisselende titels. Soms zijn het voltreffers voor mij, en soms slaan ze de plank volledig mis. Elle valt beslist binnen de eerste categorie.

4,0*

Dit is eigenlijk een thriller en fantasiefilm in één! Ik geloof niet dat dit ooit in de werkelijkheid kan of gaat gebeuren. Maar het maakt de film wel interessant. In het begin is de film spannend en ben je benieuwd wie de dader is. Later als dat allemaal achter de rug is, dan gaat de film meer vreemde verhaal lijnen krijgen. Op zich sta ik daar wel voor open om 'out of the box' te denken. En kan ik de film nog wel waarderen. Elle wordt neergezet als een rijke, welvarende, directe, strenge vrouw. Zo gaat ze dus ook om met haar situatie waarin ze verkracht wordt en hoe nu verder. Gezien haar achtergrond met haar vader kan ik me voorstellen dat ze handelt, zoals ze handelt. Om maar niet teveel te zeggen. De film duurt lang, maar hij blijft boeiend.

Controversieel, meervoudig gelauwerd in de pers en op festivals... maar ik kan er kan er niet echt warm voor lopen. Hupperts spel is knap, gelaagd... maar echt betrokken voelde ik me niet. Het is de zoveelste proeve van Verhoevens wereldbeeld van amoraliteit (let wel, iets anders dan immoraliteit) en een gewelddadig, ambivalent universum, dit maal dan in de vorm van de vrouw die het heft in handen neemt, en niet als eeuwig slachtoffer. Eind is onbevredigend. Expres zo, denk ik.

Elle is een emotioneel gezien duizelingwekkende film. Mensen reageren niet zoals je zou verwachten. Een thriller is het niet, want halverwege kun je de dader al vermoeden en ver voor het einde is hij bekend. Interessanter zijn de reakties van de mensen. Niet alleen Michele, die wel geïnteresseerd is in de dader , maar niet om wraak te nemen. Ze lijkt het wel interessant te vinden, dat iemand haar wil verkrachten terwijl ze ook met hem flirt. En toch ook moet weten dat het weer zal gebeuren. Maar ook de vrouw van de dader reageert absurd aan het eind: niet verdrietig of schuldig maar dankbaar. En haar vriendin die ze bedrogen heeft is blij.

Het lijkt allemaal absurd maar komt vreemd genoeg geloofwaardig over alsof ze in hun wereld niet te zwaar tillen aan oprechte emoties.

Mannen komen er overigens allemaal slecht vanaf als slappe zakken of mislukkelingen.

Wel knap dat Paul Verhoeven het geloofwaardig weet te brengen, want het had net zo goed een lachwekkend wangedrocht kunnen worden als je naar de inhoud kijkt.

Je kunt de film ook zien als een feministisch pamflet. De vrouwen zijn sterk en hebben overal de regie in handen en schuiven hun mannen moeiteloos aan de kant als ze ze zat zijn. Michele is de baas op haar werk en bepaalt feitelijk ook of ze verkracht wordt, want als haar verkrachter bij het etentje haar uitnodigt om naar de kelder te gaan doet ze dat, terwijl ze weet wat er gaat gebeuren. De vrouwen zijn solidair met elkaar, wat ze ook gedaan hebben met de man van de ander. Mannen zijn onbelangrijk en sukkels, waarmee de vrouwen spelen. Aan het eind zijn er alleen nog maar vrouwen, die tevreden zijn met elkaar. Samen lopen ze weg en praten over een toekomst die ze samen zullen hebben.

De titel Elle slaat dan op alle vrouwen en niet alleen op Michele.

Verhoeven heeft alvast enkele mooie films gemaakt, maar het lukt hem niet om personages echt uit te diepen zoals hier in Elle. Als dat de bedoeling was van de film. Voor een zwarte komedie gaat het niet ver genoeg, als thriller is het te mager en als drama te afstandelijk. De film trekt genoeg aan om te blijven kijken, maar je blijft toch op je honger zitten nadien. Verhoeven wil er ook weer teveel erotiek insteken, en dat met een film over een verkrachting. Geen idee wat Verhoeven nu eigenlijk wilde meegeven.

Interessant drama die bijna een psychologische studie inhoud en veel interessante dingen aankaart maar toch net niet overtuigend genoeg is.

Cast iron bitch Michelle krijgt een behoorlijke reality check met het binnen dringen van een gemaskerde vreemdeling. De verkrachting komt in eerste instantie niet in beeld. De weerzinwekkende geluiden zijn genoeg en het is duidelijk dat het vooral om de nasleep zal gaan. Michelle lijkt nochtans weinig geraakt en blijft in haar rol waar vervolgens vooral op andere vlak allerlei wrijving en scheurtjes blijken te zijn. Haar familiegeschiedenis, de band met haar zoon en haar ex om maar eens wat te noemen. Geen slachtofferrol voor deze dame en door haar gedrag is het soms zelfs eens afvragen welke wraakoefening en lesje nederigheid dit is.

De verkrachting lijkt naast al het andere rumoer bijzaak te worden als duidelijk wordt welke een gebeurtenis op familie vlak haar zo kil en afstandelijk gemaakt heeft, zeg maar verknipt. Dan sluimert daar nog de bijzondere tegenstelling in de mens die zelfdestructie heet. Een ongrijpbaar soort overwonnen willen worden, de daarbij gepaarde strijd en de opwinding van iets veroveren en doen wat niet mag. Seks blijkt toch maar vooral een machtspel. Het familie gebeuren, vooral rond het kerstdiner en het vaderschap van haar zoon, is toch wel een bijzonder treurspel en is weinig subtiel van Michelle haar kant.

Hoewel strak gefilmd en goed geacteerd lijkt de film mij toch te veel te verzanden in een psychologische drama met gewoonweg teveel dingen die spelen. Moeder en vader issues, ongrijpbare seksuele verlangens, de verkrachting zelf, het falende moeder en grootmoederschap, jaloezie ten opzichte van haar ex, het willekeurige seksuele gedrag richting buurman en de man van haar beste vriendin en de haat verhouding met haar werknemers, en is de dader na anderhalf uur bekend en is die spanning op slag weg. Of het moet toch uiteindelijk zijn dat de verkrachting met terugwerkende kracht enige vorm van oprechtheid, eerlijkheid en gevoelens brengt.

Ondanks dit alles is Michelle interessant, soms humoristisch en soms een beetje spannend maar verder toch voor mij toch te kil, hard en afstandelijk om helemaal mee te kunnen.

Best oké.

Isabelle Huppert zet een schitterende rol neer in deze cynische en scherp geschreven thriller. Zij is eigenlijk ook beter dan de film zelf. Paul Verhoeven wil namelijk nogal veel vertellen. Ik heb althans dat gevoel, dat er wellicht veel meer te interpreteren valt dan ik heb gedaan.

Niettemin heb ik wel voorzichtig genoten van de nogal absurde taferelen. Niet alleen Huppert's personage is apart, ook de nevenpersonages zijn 'ingetogen dwaas'. Karikaturaal wordt het niet echt, maar dat Verhoeven absoluut geen serieuze film heeft gemaakt, mag wel duidelijk zijn. Ik heb me er ieder geval wel mee vermaakt en bij momenten zelfs goed om gelachen.

3

Wat een geweldige regisseur is hij toch. De sfeer met oog voor detail is altijd op zo'n hoog niveau bij hem dat ik daar werkelijk van kan genieten. Zijn films zijn behoorlijk divers, denk maar eens aan Robocop, Elle, De Vierde Man, Benedetta, Zwartboek, Spetters, Basic Instinct, Hollow Man enzovoort, maar zijn hand zie je altijd terug. Vele scenes zijn zo doordacht en minutieus geregisseerd en geschoten, dat het er allemaal zeer betrouwbaar en logisch uitziet (Uitgezonderd de frituurolie-scene in Spetters) Verhoeven neemt je mee in een hedendaagse omgeving en laat expliciet zien wat de gedachte van Michelle zijn voor en nadat zij verkracht is. Er wordt zeer sterk geacteerd door een ieder en bijna alle subplotjes passen zeer goed rondom de belevenissen van Michelle. Een punt van kritiek is haar relatie aan het eind met haar schoondochter en het hoe zit het met haar kleinzoon. Het lijkt alsof er scenes eruit geknipt zijn en de eindstreep niet hebben weten te halen. Maar verder een prachtfilm.

(Een ander kritiekpunt is de gegeven samenvatting waar de film over gaat. Termen als 'kat en muis' spelletje en 'op zoek gaan naar de dader' dekt totaal de lading niet.)