Logboek

Joe Speedboot is op zich een oké verfilming, hoewel het toch een aantal grote steken laat vallen - zo wordt het hele 'mythische' sfeertje dat het boek kenmerkt aardig aan de kant geschoven, en kwam op die manier het personage van Joe Speedboot ook helemaal niet tot z'n recht. In het boek bekijk je hem toch altijd van op een bepaalde afstand, en blijft hij een larger-than-life figuur. Dat kwam niet over in de film, waar hij eigenlijk al vanaf het begin super lief tegen Fransje doet. Dat vond ik in ieder geval best een grote tekortkoming. Zijn ruwere en ambigue kantjes worden continu glad gestreken. De scène waarin zijn 'echte' naam ontdekt werd, viel ook helemaal in het niets zo, had totaal geen opbouw of belang hier.

Wél goed gevat is zo de typische marginale sfeer van het dorp, en de personages zijn allemaal sterk gecast. Zeker Daan Buringa als Fransje - die in het echte leven lijdt aan een spierziekte en in een rolstoel zit, en daardoor ongetwijfeld op meer niveau's dan één kon verdwijnen in het personage - is heel overtuigend. Het is daarnaast ook vooral Qiqi van Booheemen die wat pit aan de film geeft - haar rol vond ik wel een verbetering tegenover PJ in het boek.

Al bij al niet heel slecht, maar als verfilming van het boek slaagt het slechts summier, en als film alleen lijkt het me al helemaal niet super goed op zichzelf staan. 2.5*.

Wat een heerlijke film. Paprika is m'n tweede Satoshi Kon, en voor mij toch ook nog net dat tikkeltje sterker dan Perfect Blue. Want wat een absoluut meesterschap over het medium etaleert hij hier. Het kleurgebruik, de verzinsels en fantasie en de onvoorstelbare creativiteit puren echt alles uit het animatiegenre dat er uit te halen valt, en daar krijg je dan ook nog een heleboel diepere (psychologische) lagen, ambigue gebeurtenissen, interessante personages en rijke filosofische ideeën bovenop. Dat veel latere films en regisseurs hier inspiratie uit hebben gehaald (Inception is door de hele droom-in-een-droom-thematiek het meest voor de hand liggende voorbeeld, maar lang niet het enige), moge duidelijk zijn. Wat een ongelooflijke tragedie dat dit Satoshi Kon's laatste film was, ik vermoed dat hij nog ongelooflijk veel vooruitstrevends te vertellen en tonen had.

Ook de muziek moet benoemd worden, zeker dat deuntje van die terugkerende 'dromen-parade' leeft echt al maanden rent-free in m'n hoofd. De film heeft zo'n fijne subtiele, ambigue identiteit - waarbij je als kijker zelf nog heel veel ruimte krijgt om alles in te vullen - én gaat tegelijk ook zo heerlijk over the top (op de beste manier), inclusief al die hysterische droom-scenario's, cartooneske evil villains en een apocalyptische final battle. Beheerst én totaal van het padje, op hetzelfde moment. Een moeilijke balans om te vinden, maar Satoshi Kon slaagt daar als geen ander in.

Dikke 4.5*. Benieuwd of andere films uit zijn (veel te kleine) oeuvre dit nog gaan weten te overtreffen.

Wat een ongelooflijk bevreemdende bad trip. Perfect Blue duurt met z'n 80 minuten erg kort, maar er zit zo ongelooflijk veel in verpakt, en alles gebeurt ook in zo'n moordend tempo, dat je erna mentaal toch best overprikkeld en uitgeput bent. Niet op een negatieve manier bedoeld, per se. Satoshi Kon wist duidelijk gewoon perfect wat hij wilde, en verspilt geen seconde tijd aan dingen die er volgens hem niet toe doen. Duidelijk ook een grote invloed op latere cineasten: Black Swan van Aronofsky lijkt me het meest voor de hand liggende voorbeeld, maar er zijn zo nog wel meer 21ste-eeuwse films waar de fractured psyche van een zwaar onder druk gezet hoofdpersonage centraal staat. Niet dat Satoshi Kon dit soort verhaal voor het eerst in het leven heeft geroepen natuurlijk. Maar er straalt wel een duidelijke invloed van af.

Om alles goed te kunnen plaatsen, zou ik de film eigenlijk meteen nog een tweede (en derde, vierde) keer moeten (én willen) kijken, wat ik zeker ook nog eens ga doen in de toekomst. Veel kwartjes zijn nu nog niet op de juiste plek gevallen, maar dat lijkt me ook heel normaal bij deze film. Er zijn tientallen verklaringen mogelijk, en geen enkele verklaring past denk ik 100% correct in elkaar (doelbewust). Maar de kern van wat Kon probeert te vertellen, is kraakhelder. En dat is waar ik bij dit soort surreële verhalen altijd het eerst op probeer te letten.

Maar naast de duistere maar sterke thematiek en de surreële rollercoaster van een plot, is de animatie-stijl ook nog eens belachelijk mooi gemaakt, en is ook de muziek telkens sfeerverhogend.

In ieder geval een erg 'prettige' eerste kennismaking met Kon's oeuvre. Heel erg benieuwd om er verder in te gaan beginnen spitten.

4*.

Ik voel me in m'n omgeving zowat de enige vreemde eend in de bijt, want bijna iedereen smult van deze film, zowel casual filmgangers als cinefielen. Ik moet zeggen, ik ben echt niet mee. Visueel vond ik het zonder twijfel prachtig vormgegeven en kwamen zeker de scènes in de ruimte en boven die planeet indrukwekkend over. En ja, Ryan Gosling heeft z'n 'trucje' geperfectioneerd en is een echte filmster, geen twijfel. Oprecht grappig ook, bovendien, en dat is niet iedere acteur in Hollywood gegeven. Maar het verhaal vind ik uiteindelijk bitter weinig om het lijf hebben, en om dat dan ook nog eens te gieten in een film van 160 minuten? Hele onzinnige keuze. Door fans wordt er heel veel op het stukje ''science'' in het label 'science-fiction' gefocust - en hoe dit eigenlijk een hele toffe film voor wetenschappelijk geïnteresseerden is - maar in mijn ervaring was juist het ''fiction''-gedeelte hier erg groot? Het is uiteindelijk toch meer een fantasierijk Disney-esque verhaal in de ruimte? Waar overigens ab-so-luut niets mis mee is op zichzelf, maar ik zie gewoon heel veel lof voor de wetenschappelijke laag in de film, en opnieuw: het ging dan alleszins over mijn hoofd.

De film verliest zichzelf gewoon continu in 'details'. De relatie tussen Grace en Rocky is super schattig, maar neemt vooraleer je het goed en wel door hebt ongeveer een uur in beslag, en dan moet je eigenlijk nog aan het 'hoofdplot' beginnen opeens. Ook de terugreis wordt zo vreemd lang uitgesponnen.

Het is door bovengenoemde positieve punten dat ik hier zeker en vast nog een 2.5* voor over heb, maar de lofzang snap ik niet.

Bovenstaande (en eender welke) synopsis die je van de film leest, suggereert eigenlijk dat het allemaal nog relatief 'normaal' begint en stelselmatig vreemder en irreëler wordt. Maar in mijn ervaring voelde Possession vanaf de openingsscène al totaal niet meer gegrond in enige realiteitszin die wij kennen. De (in de film) niet nader genoemde betonnen, grijze stad en de kille, koude appartementen zijn zo ongeveer de laatste plekken ter wereld waar je zou willen rondhangen - nog voordat er iets 'slechts' gebeurt - en Sam Neill's personage spreekt en gedraagt zich meteen zo theatraal en overdreven vreemd, dat je echt meteen het gevoel hebt in iemands onverklaarbare nachtmerrie terecht te zijn gekomen. Ja, het wordt daarna nog een (héél) stuk vreemder en hallucinanter, maar geen enkele seconde was het aangenaam vertoeven in deze film.

Dit alles overigens met geen greintje negativiteit bedoeld. Het is een ongemakkelijke horrorfilm, en die mogen je ongemakkelijke dingen doen voelen. En Possession staat op dit vlak wel echt op ongeveer eenzame hoogte - het gevoel van bevreemding, irrealiteit, wanhoop, doem, afschuw, pijn en angst is hier echt zeer hoog, en nog doen al die individuele adjectieven de daadwerkelijke sfeer die over de film hangt, geen eer aan. Je kan het eigenlijk letterlijk niet beschrijven, maar alleen ervaren (ondergaan?).

Enkele beelden krijg ik in ieder geval nooit meer uit m'n hoofd. Wie het gezien heeft, hoef ik denk ik niet verder duidelijk te maken over welke scènes ik het heb. Sam Neill en Isabelle Adjani zetten onvergetelijke acteerprestaties neer - beide noemen het nog steeds hun favoriete film waarin ze gespeeld hebben, maar ook de meest intense ervaring van heel hun acteercarrière (Adjani moest blijkbaar een paar jaar pauze nemen). De bovennatuurlijke laag - en ook al de rest van de symboliek - kan op enorm veel manieren geïnterpreteerd worden - van een letterlijk apocalyps-verhaal en de geboorte van een 'Anti-Christ'-figuur - de laatste scène met het geluid van de vallende bommen en het ogenschijnlijke einde van de wereld past perfect binnen deze interpretatie - tot een louter symbolische en metaforische interpretatie. En alles ertussenin. En alles ook tegelijk. Het einde van een huwelijk staat metaforisch gezien ook voor het einde van 'een' wereld - zeker vanuit het perspectief van het kind van gescheiden ouders. Tegelijk kan de psychose in Adjani's personage ook daadwerkelijk een soort kosmische kwaadheid in de wereld hebben gebracht. Welke interpretatie je ook aanhangt, het hangt allemaal wel een beetje samen. Waardoor het ook allemaal des te moeilijker te doorgronden valt. Het voelt een beetje als de fucked up baby van David Lynch en David Cronenberg.

In ieder geval: een bijna onbeschrijflijke horror-ervaring - méér onrustwekkend en luguber dan echt éng - waar heel wat uit te halen valt. Voorlopig net geen hogere score omdat ik tijdens het kijken ook geregeld een zekere (mentale, emotionele) afstand voelde ten opzichte van wat er gebeurde. Maar dat kan ooit nog wel eens veranderen.

3.5*.

Wat een zalige film, in de eerste plaats door de fantastische praktische effecten van de poppen, die er nog steeds zo ongelooflijk goed en levendig uitzien. Ik wil niet zo'n soort purist zijn, maar dit soort effecten is en blijft tijdloos op een manier dat de meeste moderne CGI denk ik niet is, hoewel er (gelukkig!) goede uitzonderingen zijn. Maar al het werk en de liefde dat hier voelbaar is in gekropen, geeft Labyrinth zo'n fabelachtig charme. Vooral heel merkbaar bij Hoggle, een van de hoofdpersonages, bij wie ik nergens het gevoel had zomaar naar een pop te zitten kijken. Fantastische prestatie van Jim Henson en Frank Oz. Maar ook de sets van het doolhof zijn zo sfeervol gemaakt en gefilmd. Het steeds veranderende doolhof is een personage op zichzelf, en er wordt super creatief mee omgegaan. Van dit hele praktische aspect kreeg ik geen genoeg, en de film heeft zo'n heerlijk magisch sfeertje over zich heen hangen waar ik in wilde blijven vertoeven. Ondanks (of juist door?) het overduidelijke campy aspect. Want dat bepaalt nu eenmaal ook mee de unieke identiteit van de film.

Het zijn de acteurs die misschien af en toe wat minder op hun 'plaats' lijken, hoewel beide acteerprestaties (Connelly en Bowie) wel erg binnen de camp-vibe passen. Zeker de présence en liedjes van Bowie. Hoewel ik van zijn acteerprestatie an zich iets meer had verwacht. Het had er misschien zelfs nog een stukje meer over mogen gaan. Nu lijkt hij het af en toe nog een beetje onderkoeld en ingehouden te spelen, wat natuurlijk helemaal niet hoeft hier. Connelly acteert niet bijster sterk, maar is wel gewoon charmant.

De sfeervolle muziek mag tot slot nog benoemd worden - zo'n fijne 80's sfeer maakt het altijd wel af voor mij.

Dikke 4*.

Weer een hele fijne film van Kristoffer Borgli, nadat ik Dream Scenario een paar jaar geleden ook al erg goed (3.5*) kon hebben. Maar The Drama vind ik over de hele lijn nog een tikje sterker. Qua thematiek erg scherp, continu enorm entertainend, vlot tempo, geweldig gefilmd (met die kenmerkende ''Quick cuts'') en bovenal prima geacteerd door Zendaya en Robert Pattinson. De personages an sich zijn niet zozeer enorm sympathiek of interessant, maar de psychologische gevolgen van het geheim van Zendaya - vooral dan op Pattinson's personage Charlie - worden raak en tof in beeld gebracht. Ik vond het vooral ook heel sterk dat ''het geheim'' totaal niet als een gimmick werd gebruikt in de film. Je komt er eigenlijk vrij vroeg achter wat het precies is, en de fall-out ervan gaat vooral over de psychologie in de personages en hoe ze hier (slecht) mee omgaan. Het levert daarnaast ook nog voldoende morele en filosofische vraagstukken op; zoals Charlie die zich wanhopig probeert vast te klampen aan het idee dat ze er - als puntje bij paaltje kwam - niet echt zou mee zijn doorgegaan, terwijl Emma er eigenlijk zeer weinig twijfel over laat bestaan dat ze het sowieso wel gedaan zou hebben.. Maar in hoeverre kan je iemand aanrekenen op iets dat ze wilde doen, maar uiteindelijk niet gedaan heeft?

Het feit dat hier nét genoeg grey area bestaat voor verschillende denkpistes, maakt het allemaal wel erg interessant. Voeg daarbij nog een héleboel feilloos uitgevoerde awkward situaties en scènes aan toe, mét bovendien een einde dat bevredigend en zelfs op een bepaalde manier lief en mooi afsluit, en je hebt er op een dikke 100 minuten wel een enorme rollercoaster aan emoties opzitten.

Er komt nog een groot jaar aan voor zowel Zendaya als Pattinson, maar ik zie ze beide eerlijk gezegd niet over deze performances heen gaan.

4*.