Meningen

Een eenvoudige naaister wil hogerop en ziet daarvoor kans als een klant van het atelier waar ze werkt in verdachte omstandigheden geraakt. Vooral haar vriendje ruikt het grote geld en samen beginnen ze de vrouw te chanteren. Maar zoals vaak, loopt dit niet zoals ze verwachtten. Best een aardig gegeven, maar niet nieuw en weinig verrassend uitgewerkt. Dat het meisje niet deugd en het vriendje niet spoort zie je al op een kilometer afstand. Geen onaardige film, maar het thema is nogal moeizaam en traag uitgewerkt en het kijkt wat ongemakkelijk. Om de gebeurtenissen te verduidelijken worden flashbacks gebruikt. Vond ik ook wat geforceerd.

Nou, dit kwam wel binnen hoor. Ik denk dat mensen die een kind verloren hebben, op welke manier dan ook, door deze film wel geraakt zullen worden. Ik was diep onder de indruk. Een beter en mooiere film is niet gemaakt in 2022, denk ik. Maar Theu Boermans is ook niet de eerste de beste. Dat is de cast ook niet. Gouden greep om Gijs Scholten van Aschat samen te laten spelen met zijn zoon. Mooie rol ook van Sallie Harmsen, een onderschat actrice, die de laatste jaren niet veel interessante rollen heeft gekregen en hier kan laten zien wat ze kan, en dat is veel. Opvallend vind ik dat veel kritiek hier gaat over de vorm, maar in wezen gaat het toch altijd over wat de inhoud van een film met je doet. Voor mij het maximale aantal punten.

Precies. 'Ein Film, der nichts sagt und nichts will'.

Ik kende het verhaal niet en het sprak me wel aan, maar de film laat veel steken vallen. De getuigen die hier in deze 'wachtkamer' zitten, het is maar een handje vol - er waren er natuurlijk veel meer - en een soort B-garnituur. Hun verklaringen komen we niet te weten en wat die teweegbrengen ook niet. Ja, waar kijk je dan naar. Naar niks eigenlijk. Hoe ze zich naar elkaar verhouden. Nou, ze vertrouwen elkaar niet. Want getuigen zijn meestal ook daders. Film levert geen enkele spanning en gaat als een nachtkaars uit.

Indrukwekkende film over het gezin van Rudolf Höss, kampcommandant van Auschwitz, dat in een villa naast het kamp woont, waar zijn vrouw van de tuin een paradijsje heeft gemaakt, compleet met bloeiende bloemen en een zwembad. De gruwelen van Auschwitz krijgen we (gelukkig) niet te zien. We zien het dagelijks leven van een 'gewoon' gezin, een man, een vrouw en vijf kinderen. Af en toe komen vrienden en collega's op bezoek, en ook schoonmama komt logeren. Over wat er in het kamp gebeurt wordt niet gesproken. De man gaat gewoon naar z'n werk en z'n vrouw doet het huishouden. Een glansrol trouwens van Sandra Hüller.

Maar het kamp is er wel degelijk. Je hoort de geluiden, de schoten, blaffende honden, schreeuwende Duitsers, huilende kinderen en je ziet de rokende schoorstenen van de crematoria en de as die in de tuin dwarrelt. Ik heb met kippenvel naar deze film zitten kijken. Het is de verbeelding van wat wel de banaliteit van het kwaad is genoemd. Theunissen heeft de film uitvoerig besproken en een aantal beelden verduidelijkt die ik gemist had of die ik niet helemaal plaatsen kon. Want het is goed opletten met deze film. Jonathan Glazer toont je beelden, maar verklaart niets. Hij doet nog iets opmerkelijks: hij toont geen enkele close up, niet van de gezichten van de personages en niet van de gebeurtenissen in en buiten het huis. En daarmee zorgt hij dat de kijker een buitenstaander blijft, en kijkt naar iets van lang geleden.

Wat een film! Naar verluidt Zarah Leanders eerste muziekfilm. Het verhaal is een draak, deze 'tragische' liefdesgeschiedenis, die zich afspeelt in Engeland en Australië, maar het bioscooppubliek van destijds zal er van gesmuld hebben. De film heeft natuurlijk niks Australisch, eerder iets Pruisisch, maar hé, we schrijven 1937, dus bedoeld om op subtiele manier het verdorven en decadente leven van de Angelsaksische wereld aan de kaak te stellen. Joseph Goebbels wist echt wel wat hij deed, maar het moest tussen de regels want het publiek zat niet op propagandistische praatjes te wachten. Het wilde vermaakt worden en ontsnappen aan het leven van alledag.

Deze film kijk je vooral voor Zarah Leander. Ze was geen groot actrice, maar haar uitstraling op het witte doek was fenomenaal en dan die stem! In deze film zingt ze twee wereldberoemde schlagers, het uitdagende 'Yes Sir!' en het melancholieke 'Ich steh im Regen, und warte, auf dich', beide van de hand van operette- en schlagercomponist Ralph Benatzky. Het ergste is dat ik in mijn jeugd alle originele platen heb gehad (78 toeren, van schellak) van haar liederen en die op een moment van verstandsverbijstering heb weggegeven.

Leanders ster was rijzende eind jaren dertig. Na het vertrek van Marlene Dietrich zaten de nazi's met hun handen in het haar; er moest een nieuwe vrouwelijke ster komen, mannen waren er genoeg. De Hongaarse Marika Rökk deed haar best, maar was het toch net niet. Kristina Söderbaum, de vrouw van regisseur Veit Harlan, was zeker een ster, maar werd door het publiek spottend 'Reichwasserleiche' genoemd omdat ze nogal eens een vrouw moest spelen die door verdrinking om het leven kwam. Maar ze konden geen van beiden zingen. De Zweedse Leander kon dat wel en had een magnetische uitstraling. Ze wist gaandeweg behendig uit handen van de nazi's te blijven, liet zich uitbetalen in Zweedse kronen en zette in 1943 na de film 'Die Grosse Liebe' een punt achter haar carrière. Goebbels had het nakijken.

Terug naar deze 'Zu Neuen Ufern'. De titel slaat natuurlijk ook op het naziregime, het 'Duizendjarige Rijk'. Gaandeweg krijgt deze film en het noodlot van zangeres Gloria Vane (Leander) je toch in z'n ban. Ze offert zich op voor haar grote liefde, die te laat beseft wat hij heeft verloren. Als ze zingt 'Ich steh im Regen' kun je me opvegen hoor. De film heeft toch een soort happy end, want ja, dat moest nu eenmaal in die tijd. Nu nog trouwens.

Aardige film, in het genre van romantische komedie, maar zonder opvallend propagandistische boodschap, of het zou deze kunnen zijn: ook al is het oorlog, het leven kan nog best leuk zijn en verliefde stelletjes zijn van alle tijden. Een 'feel good'-film voor het Duitse publiek, dat het in 1942 al niet makkelijk meer had. Al is de oorlog in deze film ver weg en jonge mensen willen plezier maken.

Het verhaaltje stelt niet zo veel voor: een jonge piloot is met verlof en loopt tegen een leuk verpleegstertje aan en ze vinden elkaar duidelijk aardig. Dan begint het spel van aantrekken en afstoten, elkaar kwijtraken en elkaar weer vinden, enz. enz. Maar het wordt niet oubollig. Je weet hoe zo'n film afloopt. Hoewel, aan het einde moet de piloot wel terug naar z'n squadron.

Maar wat maakt deze film voor ons nu nog aardig? Het is een opvallend moderne film. Waar in veel Duitse films van die tijd altijd het platteland, 'die Heimat', verheerlijkt wordt, ligt hier het perspectief bij de 'Big City' en hoe jonge mensen daarin hun weg moeten vinden. We zien het vooroorlogse Berlijn in al z'n glorie, met z'n U-Bahn, de beroemde 'Zoo', de dierentuin, recreëren en zwemmen in de Wannsee, ijsjes eten en natuurlijk flirten tussen de jongens en de meisjes. Ze hebben ook duidelijk belangstelling voor elkaars lichamen, op een beetje onbeholpen manier, zoals het meisje belangstelling heeft voor de herkomst van de zwembroek van de jongen. Zou ze niet stiekem denken, wat hij daar heeft zitten? Want dat is toch van alle tijden? Dus ook in het Derde Rijk.