Meningen

Geraffineerd spel met verleiding, erotiek en liefde

Regisseur Ang Lee pakt graag nieuwe dingen aan. Dat kan niet anders, als je bedenkt dat hij zowel Sense and Sensibility als Hulk heeft gemaakt. En daarna volgde ook nog Brokeback mountain, de voor Hollywood-begrippen openhartige homo-cowboy-verfilming van een boek van Annie E. Proulx. Vorig jaar voegde hij Lust, caution aan dit rijtje toe, een Chinese film vol intrige, spanning en erotiek.

De film biedt precies wat de titel belooft: lust en waakzaamheid. Er is fysieke aantrekkingskracht tussen de twee hoofdpersonen, maar die draaien tegelijkertijd nogal voorzichtig om elkaar heen. De ene, Mai, is een jonge studente in het door Japan bezette China. De ander, Mr. Yi, is een Chinese ambtenaar die met de bezetter heult.

Het verhaal begint in 1942 in Shanghai als Mai in een koffietentje een mysterieus telefoongesprek voert. Er staat iets te gebeuren, maar wat? In een terugblik naar vier jaar daarvoor krijgen we te zien hoe Mai in een gevaarlijk en spannend spionagecomplot terecht komt. Via medestudent Kuang Yu Min komt ze in een toneelgezelschap terecht dat pattriotisch theater maakt. Ze is volkomen onervaren, maar blijkt al snel heel goed te kunnen acteren.

Het groepje jongeren besluit een verzetsdaad te organiseren. Mai moet aanpappen met collaborateur Mr. Yi en zo informatie zien los te krijgen over zijn beveiliging en zijn gaan en staan, zodat de jongens hem kunnen vermoorden. Dan ontstaat een spannend spel van doen-alsof en verleiding. Mai wringt zich moeiteloos in de entourage van Mr. Yi en speelt oeverloos mayong met Mrs. Yi en haar vriendinnen. Stap voor stap komt ze dichter bij Mr. Yi. Hij lijkt onder de indruk van de mooie verschijning, maar is vanwege zijn positie uiterst op zijn hoede.

Ang Lee neemt goed de tijd om dit verhaal op te bouwen. Daardoor maakt hij goed duidelijk dat Mai in een niet terug te draaien spel stapt. Zij zoekt toenadering, verleidt, maar heeft uiteindelijk de touwtjes niet in handen. De spanning loopt op, want Mai weet niet hoe Mr. Yi zal reageren. Wel weet ze dat ze niet terug kan. En als Mr. Yi toehapt, lijkt hij dan ook gruwelijk misbruik te maken van zijn positie. Mai kan niet anders dan dat lijdelijk ondergaan. Maar hoe passief is ze dan eigenlijk?

In de film draagt bijna iedereen een masker. Niemand is wie hij of zij lijkt. Maar zit onder dat acteerspel van de personages niet ook nog echt gevoel? En hoe gaat Mr. Yi om met gevoelens van liefde als hij zichzelf onmenselijkheid, gevoelloosheid en liefdesloosheid heeft opgelegd? En hoe voelt Mai zich als haar vriend Kuang eindelijk gevoelens van affectie toont? Is er naast haar rol als verleidelijke spionne nog ruimte voor echte liefde? Welke rol heeft sex en erotiek tussen de studente en de overgelopen Chinees? Wie onderdrukt wie? Wie maakt misbruik van wie? Of bereiken beiden de relatie en verstandhouding die ze juist graag willen?

Lust, caution is een adembenemende film. De setting in het China van de jaren veertig is prachtig, de plaatsing van dit verhaal in de Japanse bezetting van dat land is origineel. Maar bovenal is het zich langzaam ontwikkelende verhaal fascinerend. Je ziet hoe een relatie zich ontwikkelt zonder dat je weet waartoe dat leidt. En zelfs achteraf hou je vragen over de keuzes van de personages. Daardoor blijft de film nog lang hangen en geeft die na 2,5 uur nog voldoende stof om over na te denken.

Hollywood en Bollywood versmelten in warm liefdesdrama

Jamal en zijn iets oudere broer zijn twee straatjochies die leven in de sloppenwijken van Bombay. Tijdens een gewelddadige actie van moslims wordt hun moeder gedood en moeten ze als weesjes helemaal voor zichzelf zorgen. Maar deze kereltjes zijn streetwise en ze zijn handig genoeg om handeltjes op te zetten. Zo overleven ze.

Van leren kwam altijd al weinig terecht, als ze eenmaal op eigen benen staan is de straat hun leermeester. Van school heb ze alleen hun bijnamen overgehouden. Ze noemen zichzelf naar twee van de drie musketiers van Alexander Dumas Athos en Porthos. Als Jamal een weesmeisje op straat tegen komt, wil hij dat zij de derde musketier wordt. Maar zijn oudere broer wil liever niet dat er iemand tussen hun tweeën in komt te staan.

Deze zelfde Jamal zit een jaar of dertien, veertien later in de televisieshow Who wants to be a millionaire. En hij heeft in deze spannende quiz steeds de antwoorden goed. Hoe kan dat? Hoe is een sloppenwijkjongetje in deze beroemde televisiequiz terecht gekomen? En hoe kan een schoffie zoveel weten? Is het doorgestoken kaart, toeval of heeft het zo moeten zijn?

Slumdog millionaire, de zeer succesvolle, Oscarwinnende film van Danny Doyle (Trainspotting, A life less ordinary), begint bij de televisiequiz en blikt aan de hand daarvan terug op het zware leven van Jamal. En rode draad in dat verhaal is zijn liefde voor het mooie weesmeisje Latika, zogezegd de derde musketier. Verhalen over arme kindertjes die met geluk toch een positie krijgen in de maatschappij, zijn niet zo verrassend. Maar de aanpak van Boyle is wel origineel. Door te beginnen bij de quiz vertelt hij het verhaal precies andersom. En dat werkt heel goed.

Maar het meest bijzondere aan de film is wonderlijke combi van stijlen en verhaalelementen. Slumdog millionaire is een aandoenlijke film over pure armoede. Maar een zielig verhaal is het niet. De straatschoffies zijn ook heel slim en grappig. De hoofdmoot is een klassiek liefdesverhaal van een jongen die steeds nét niet bij zijn meisje kan komen. Dit alles tegen de achtergrond van een snel veranderend India. De sloppenwijken waar de jongetjes opgroeien is later in de film al veranderd in een kantoorwijk. En zo kan een vies straatkind eindigen bij een flitsend televisieprogramma en de held van het land worden.

Ook de manier van filmen is een prettige combi, een combinatie van Hollywood en Bollywood. De film is zowel een klassieke Amerikaanse kaskraker als een warme en romantische Bollywood-film. De kleuren zijn warm, de shots verrassend en zo nu en dan komen er snelle, flitsende scènes voorbij. En die combinatie van al die elementen maakt Slumdog millionaire tot een verfrissende, onderhoudende en zeer geslaagde film.

Doodse en matte musicalfilm van combi Burton/Depp

Tim Burton en Johnny Depp hebben samen al een hele serie films gemaakt, waarmee ze een geheel eigen stijl hebben ontwikkeld. Burton maakt steeds een sprookjesachtige en mysterieuze setting, Depp speelt de excentriekeling die alleen in zo'n sprookje lijkt te kunnen bestaan. Edward Scissorhands en Charlie and the chocolate factory zijn prachtige voorbeelden van waar de combi Burton/Depp toe in staat is.

Het recept van Sweeney Todd is hetzelfde, alleen wil deze film maar niet boeien. Visueel zit het allemaal wel okee in elkaar. Het verhaal speelt zich af in 19e eeuws Londen. De stad is donker, groezelig en griezelig. Burton zet vooral die zwarte kant van de grote stad vet aan. Dat moet de dreiging opleveren die dit verhaal nodig heeft.

Kapper Benjamin Barker komt na jarenlange gevangenschap terug in Londen. Hij heeft zich inmiddels Sweeney Todd genoemd en beweegt zich daardoor anoniem door de stad. Hij komt terug om wraak te nemen, wraak op rechter Turpin die zijn vrouw en kind heeft afgepakt. Todd heropent zijn barbershop en is vast van plan de rechter naar zijn zaak te lokken en hem tijdens het scheren de keel door te snijden. Mrs. Lovett heeft een pie shop op de begane grond en wordt zijn compaan.

Oorspronkelijk is dit een musical en dat concept heeft Burton volledig vastgehouden. Er wordt dus meer gezongen dan gesproken. Daarmee betreedt Burton meteen de gevarenzone, want musical en film is geen vanzelfsprekende combinatie. Het kan natuurlijk wel, dat bewees Moulin rouge. Zeker als je het verhaal wat dikker aanzet en daarmee het fictieve karakter juist extra benadrukt, is het geen enkel probleem als de personages zo nu en danin gezang uitbarsten. Maar bij Sweeney Todd werkt het voor geen meter.

Om te beginnen deed de muziek me al niet veel. Stephen Sondheim, die verantwoordelijk is voor de muziek, heeft moderne liedjes gemaakt die meteen goed in het gehoor liggen. Origineel, zou je kunnen zeggen, maar als je met muziek een verhaal wil vertellen en de kijker wil betrekken daarbij, is dat een grote handicap. Daarbij slagen de hoofdrolspelers er ook niet in om door de liedjes heen hun karakters tot leven te laten komen. Het droevige verhaal van Todd deed me helemaal niets, terwijl het weinig subtiele Moulin rouge uiteindelijk wél weet te ontroeren.

Het is ook onbegrijpelijk dat Burton geen enkele relativering en humor in de film heeft gestopt. Alles wordt bloedserieus gepresenteerd, terwijl het verhaal dermate absurd is dat een lichtere, komische toon beter had gepast. Ik zag de film op DVD en ongetwijfeld zal hij er in de bioscoop beter uit hebben gezien. Maar dan nog, het plaatje mag dan kloppen, film vertelt in eerste instantie een verhaal met levende personen. Als dat mat en doods blijft, helpt een mooi decor er niets aan.