Goed acteren in een film is al moeilijk genoeg, maar als je alleen een volleybal hebt als tegenspeler, wordt de uitdaging nog een stukje groter. In Cast Away staat Tom Hanks er helemaal alleen voor, en dat is niet de enige film waar een acteur zonder hulp zijn acteerprestaties laat zien. Zonder mede-acteurs hangt een film helemaal af van het werk van één persoon, wat zorgt voor emotionele en eenzame momenten, waarop een acteur precies kan laten zien uit wat voor hout hij of zij is gesneden.

Om aangenomen te worden op de toneelacademie, moeten acteurs een aantal dingen kunnen laten zien waarin zij uitblinken. Een daarvan is meestal de monoloog. Wanneer je in je eentje op het toneel staat (of voor de camera natuurlijk), en geen mede-acteurs hebt waar je op kan steunen, kan je precies laten zien wat je in huis hebt als acteur. Natuurlijk zitten er monologen in veel films, maar de meeste duren maar een aantal minuten. Als je het als acteur voor elkaar krijgt om een hele film te dragen zonder de hulp van een andere acteur, is dat een prestatie als geen andere.

Eenzaamheid

Eenzaamheid is een belangrijk thema in veel kunst, literatuur en natuurlijk films. Eenzaamheid kan prachtig uitgebeeld worden in een film waar meer acteurs in spelen, zoals in Lost in Translation, waar de hoofdpersonen zich eenzaam voelen ondanks dat ze in de dichtstbevolkte stad ter wereld zijn. Maar echte eenzaamheid, de soort die de hoofdpersoon zich af laat vragen of er überhaupt nog andere mensen op de wereld zijn, is ook iets waar menig filmmaker een fascinatie voor heeft. In een verhaal waarin de hoofdpersoon apart wordt genomen en helemaal alleen is met zijn of haar gedachtes, komen de rauwste emoties boven. In het eerdergenoemde voorbeeld Cast Away laat Tom Hanks zien hoe dat moet: Wilson, zijn enige gezelschap nadat hij strandt op een onbewoond eiland, wordt zijn meest dierbare vriend. Terwijl je naar Cast Away kijkt, merk je dat je echt om Wilson gaat geven, en leef je mee met Hanks wanneer hij zijn beste vriend dreigt te verliezen. Soms, voor een klein moment, vergeet je zelfs dat Wilson gewoon een volleybal is waar een gezicht op is getekend.

Om Cast Away zo realistisch mogelijk te kunnen schrijven, besloot schrijver William Broyles Jr. zelf te stranden op een eiland. Voor een week zonderde hij zich af op een onbewoond eiland in de Golf van California, waar hij gedwongen werd op zoek te gaan naar water en eten en zelf beschutting moest vinden. Tijdens zijn tijd op het eiland spoelde er een volleybal aan, waar het idee van Wilson geboren werd. Dat bleek goed te werken vanuit het oogpunt van een scriptschrijver: Wilson dient ook als een vervanging van een persoon om ervoor te zorgen dat de dialoog realistisch is ondanks dat Tom Hanks tegen niemand praat.

Cast Away is slechts een voorbeeld van een heel genre, waarin we mensen zien die uit hun comfortzone worden gehaald om te moeten overleven op een onbekende plek zonder andere mensen om hen te helpen. In Life of Pi is het niet een volleybal die het enige gezelschap is van onze hoofdpersoon, maar een agressieve tijger die Pi, gespeeld door Suraj Sharma, onder controle moet zien te krijgen. Zijn enige gezelschap probeert hem regelmatig op te eten, maar zonder de tijger die hem scherp houdt zou Pi het niet overleven, dobberend op een reddingsboot in de oceaan. Deze films laten zien hoe we als mens zo’n behoefte hebben aan gezelschap en connectie, dat we zelfs een eenzijdige band kunnen vormen met een object of een wild dier.

Gestrand

Schipbreuken zijn in dit genre een goede manier om de hoofdpersoon alleen te plaatsen op een locatie waar niemand anders hen kan vinden. Naast Cast Away en Life of Pi zijn er nog vele andere voorbeelden, zoals bijvoorbeeld All is Lost. In de hiervoor genoemde films zijn er, hoewel grote stukken van de film door één acteur gedragen worden, nog steeds wel hier en daar andere acteurs te zien. Niet in All Is Lost, waarin acteur Robert Redford een zeiler speelt die een ongeluk krijgt en daardoor compleet op zichzelf is aangewezen. Wat deze film nog bijzonderder maakt, is dat er amper tekst in zit. Daardoor moet Redford het compleet hebben van zijn acteerskills in stilte om de gevoelens van de hoofdpersoon over te brengen aan het publiek.

Niet alle schipbreuken gebeuren op zee. In Gravity, waarin in het begin naast Sandra Bullock ook George Clooney te zien is, raakt een astronaut kwijt in de ruimte nadat haar collega terugkeert naar de aarde. Met haar eenzame optreden wist Bullock genomineerd te worden voor een Oscar voor beste actrice, en die eenzaamheid werd alleen maar benadrukt door de immense ruimteshots die door de film gepeperd zitten. Zo ver weg van de bewoonde wereld als Bullocks personage hebben maar weinig mensen zich ooit gevoeld, en regisseur Alfonso Cuarón wist dit zo goed over te brengen dat hij met Gravity een Oscar voor beste regisseur won. In Moon, een film waarin een astronaut drie jaar lang alleen op de maan leeft om helium-3 te mijnen, zie je vooral dat die eenzaamheid iemand ook gek kan maken. Hoewel er wel tegenspelers zijn in deze film, zit het toch wat anders dan bij veel andere films: de tegenspelers zijn namelijk klonen van de hoofdpersoon, die dus allemaal door Sam Rockwell gespeeld worden. 

Ook in de film I Am Legend is Will Smith misschien niet de enige persoon die te zien is in beeld, maar toch is deze film een goed voorbeeld van een film waarin de enige echte acteerprestatie wordt geleverd door een enkel persoon. In deze film is namelijk te zien hoe Dr. Neville, klaarblijkelijk de enige overlever in een zombie-apocalyps, samen met zijn hond op zoek gaat naar een tegengif. Op zoek daar naar komt hij genoeg andere 'personen' tegen, maar aangezien die allemaal geïnfecteerd zijn, kan je niet echt spreken van een acteerprestatie van deze zombies. Sterker nog, doordat Smith in deze film omringd is door anderen, maar niemand heeft om mee te communiceren wordt de illusie van eenzaamheid alleen maar groter. 

De meeste van deze films gaan op een bepaalde manier over iemand die ergens gestrand is, maar dat is niet de enige manier waarop een personage in zijn eentje geplaatst kan worden. In de film Locke zien we een man, gespeeld door Tom Hardy, die iets doet dat velen van ons elke dag meemaken: hij zit gedurende de hele film in de auto. Tijdens zijn reis belt hij met verschillende mensen zoals collega's en familieleden. En dat is dan ook zo'n beetje het enige dat we zien in de film: een man die telefoongesprekken voert.

Opgesloten

De hoofdpersoon in Locke zit uit vrije keuze in een afgesloten ruimte, terwijl andere films een acteur alleen plaatsen door diegene op te sluiten op een bepaalde plek. Zoals bijvoorbeeld James Franco in 127 Hours, waarin hij een klimmer speelt die met zijn arm vast komt te zitten onder een steen. In de loop van de film wordt het steeds duidelijker dat er geen hulp onderweg is, en moet hij de moeilijkste beslissing van zijn leven maken: zijn arm moet er af. 

Dat het filmen van zo'n film, hoewel er natuurlijk wel een hele crew aanwezig is en een acteur het niet helemaal alleen hoeft te doen, erg zwaar kan zijn merkte Franco ook tijdens het filmen van 127 Hours. In een interview vertelde de acteur achteraf dat het filmen hem mentaal en fysiek zwaar viel. "Er was veel fysieke pijn, en Danny Boyle wist ook dat het veel pijn zou veroorzaken. Ik vroeg hem na het filmen: "Hoe wist je dat ik mezelf zo ver kon pushen?" Ik had veel littekens. En ik voelde niet alleen fysieke pijn, ik was mentaal uitgeput. Het werd steeds minder een rol die ik speelde en steeds meer een ervaring die ik meemaakte."

In Buried moet Ryan Reynold's personage ook zien te ontsnappen, maar hij moet juist vrij zien te komen uit een doodskist die begraven is onder de grond. Hij heeft echter één ding dat de hoofdpersoon in 127 Hours niet heeft: een werkende telefoon. Er zijn dus gedurende deze film wel andere acteurs te horen, maar de camera verlaat nooit de doodskist waaruit Reynolds dient te ontsnappen. 

Net als Franco in 127 Hours, had Reynolds het zwaar tijdens het filmen van Buried. De acteur noemde de ervaring: "Anders dan alles dat ik in mijn leven heb meegemaakt, en iets wat ik daarna nooit meer mee wil maken." Reynolds lijdt net als de hoofdpersoon in de film aan claustrofobie, dus toen hij vast werd gezet in een kist, die op bepaalde momenten ook echt begraven werd, kreeg de acteur last van paniekaanvallen. Hoewel er een team van verplegers in de buurt was, werd Reynolds daadwerkelijk in een gevaarlijke situatie geplaatst tijdens het filmen. Hierdoor leverde hij waarschijnlijk een nog intenser optreden dan hij had kunnen doen in veiligheid, maar of dit het waard was voor hem laat hij in het midden. 

Al deze films hebben compleet verschillende verhaallijnen en thema's, maar een ding waarin ze allemaal samenkomen: een gevoel van eenzaamheid en hopeloosheid. De angst om de laatste op de wereld te zijn, of nooit meer je geliefden te kunnen zien, is voor velen één van de angsten die hen 's nachts wakker houdt. Misschien is het daarom dat deze films met slechts een acteur ons vaak achterlaten met een ongemakkelijk gevoel. Een acteur die dat gevoel aan de kijker weet te geven, zonder hulp van een tegenspeler, levert in ieder geval een prestatie die niet veel acteurs hem of haar na zullen doen.